İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Ehliyetsiz araç kullanma cezası: sürücü ve araç sahibine ne uygulanır (KTK m. 36)

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanan kişiye Karayolları Trafik Kanunu m. 36'ya göre 40.000 Türk lirası, belgesi geri alınmış veya iptal edilmişken araç kullanana 200.000 Türk lirası idari para cezası verilir.
  • Bu kişilerin araç kullanmasına izin veren işletene de 40.000 Türk lirası uygulanır.
  • Ceza, tebliğ veya tefhimden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurularak incelettirilebilir.
  • Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre belgesiz kullanma kabahattir; tek başına trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmaz.

Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m. 36'da idari para cezasıyla karşılanan bir kabahattir. Bu rehber, m. 36/3'teki tutarları, belgesi geri alınmış veya iptal edilmiş kişinin durumunu, izin veren işletene uygulanan cezayı, ehliyetsizliğin ceza ve tazminat dosyalarındaki etkisini ve Kabahatler Kanunu'na (KK) göre başvuru yolunu kanun metni ile Yargıtay ve Danıştay kararlarıyla anlatır.

Temel bilgiler

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Belgesiz kullanma

Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Dayanak: KTK m. 36/3-a

Geri alınmış veya iptal edilmiş belge

Belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınmış veya iptal edilmişken motorlu araç kullananlara 200.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Dayanak: KTK m. 36/3-b, c

Araç sahibi / işleten

Belgesiz, geri alınmış veya iptal edilmiş belgeyle motorlu araç sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Dayanak: KTK m. 36/3

Cezaya başvuru süresi

Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu süre geçirilirse karar kesinleşir.

Dayanak: KK m. 27/1

Sulh ceza kararına itiraz

Mahkemenin son kararına karşı kararın tebliği tarihinden itibaren en geç iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir.

Dayanak: KK m. 29/1

Ödeme süresi

Ceza tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir; ödenmeyen ceza için her ay %5 faiz uygulanır ve tutar cezanın iki katını geçemez.

Dayanak: KTK m. 115/1

KTK m. 36/3'e göre ehliyetsiz araç kullanmanın cezası ne kadardır?

KTK m. 36'nın ilk fıkrası, motorlu araçların sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesini ve sürülmesine izin verilmesini yasaklar. Yaptırım aynı maddenin üçüncü fıkrasındadır ve bu fıkra, 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanunla (kabul tarihi 12/2/2026) yeniden yazılmıştır. Maddenin bugünkü metnindeki tutarlar şunlardır:

  • 1) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullananlara 40.000 Türk lirası (KTK m. 36/3-a).
  • 2) Mahkemelerce, Cumhuriyet savcılıklarınca ya da Kanunda belirtilen yetkililerce belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 Türk lirası (KTK m. 36/3-b).
  • 3) Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde motorlu araç kullananlara 200.000 Türk lirası (KTK m. 36/3-c).
  • 4) Bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene, tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası (KTK m. 36/3 son cümle).

Sürücü belgesiz araç kullanmak suç mu, kabahat mi? (KTK m. 36 ve TCK m. 179/2)

Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre sürücü belgesi olmadan araç kullanmak, KTK m. 36 ile idari yaptırıma bağlanmış bir kabahattir; Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 179/2'deki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu ise kasıtla işlenebilen somut tehlike suçudur. (Yargıtay CGK, E. 2018/277)1 Genel Kurul, belge sahibi olanların her zaman güvenli, belgesi olmayanların da mutlaka tehlikeli araç kullanacağının söylenemeyeceğini belirtir; belgesiz kullanımı tek başına tehlikeli saymak, suçu soyut tehlike suçuna dönüştürür. (Yargıtay CGK, E. 2015/64)2

Genel Kurulun ölçütü şudur: belgesiz kullanma tek başına suçun oluşumu için yeterli değildir; failin varsa somut tehlikeli hareketi ile yaşı ve kullandığı aracın niteliği itibarıyla araca hâkimiyet sağlayıp sağlayamayacağı değerlendirilerek TCK m. 179/2'nin oluşup oluşmadığı belirlenir.1

Uygulamadan iki örnek: suç tarihinde 17 yaşında olan ve ölçümde 0,48 promil alkollü çıkan sanığın karşı şeride girerek maddi hasarlı kazaya neden olduğu dosyada Genel Kurul, ehliyetsiz araç kullanmanın ve kazada taksirin bulunmasının suçun oluşumuna yeterli olmadığını kabul etmiştir.1 Çaldığı motosikletle şerit ihlali yapıp kazaya neden olan sanığın dosyasında da aynı sonuca, yaşı itibarıyla motosiklet ehliyeti alma hakkına sahip olması ve emniyetli sevk edemeyecek hâlde olduğuna ilişkin bir tespit bulunmaması gözetilerek varılmıştır.2

Bu ayrım yalnız TCK m. 179/2 bakımındandır. Genel Kurul, trafik kuralının kasta değil taksire dayalı olarak ihlali sonucunda ölüm veya yaralanma meydana gelmişse fiilin yalnızca taksirle öldürme ya da yaralama suçunu oluşturacağını belirtir.1 Taksirin derecesi bakımından da Genel Kurul, sürücü belgesi olmaksızın araç kullanmanın tek başına eylemin bilinçli taksirle gerçekleştirildiğini göstermediğini kabul etmiştir. (Yargıtay CGK, E. 2013/692)3

Belge geri alınmış veya iptal edilmişken araç kullanmanın sonucu nedir? (KTK m. 36/3-b, c ve m. 118)

KTK m. 118'in son fıkrasına göre bu madde ve diğer ilgili maddelerdeki hükümlere göre sürücü belgesi geri alınanlardan, geri alma süresi içinde araç kullandığı tespit edilenler m. 36'nın üçüncü fıkrasına göre cezalandırılır. Geçici olarak ya da tedbiren geri alınmış belgede de iptal edilmiş belgede de m. 36/3'teki tutar 200.000 Türk lirası olarak yazılıdır.

Süre bitmesi tek başına yeterli olmayabilir: 7574 sayılı Kanunla değişik KTK m. 48'in on üçüncü fıkrasına göre bu madde hükümlerine göre geçici olarak geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için, ilgili kişi hakkında bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.

Yargıtay 7. Ceza Dairesi, başvurana göre 2013'te altı ay süreyle geri alınmış olan belge nedeniyle 2020'de ceza kesilen dosyada, tutanağın hangi geri alma işlemine dayandığının ve sürücü belgesinin geri alınmasına yönelik gerekçe ve sürelere göre farklılık gösteren iade şartlarının sağlanıp sağlanmadığının belirlenmesi gerektiğini belirterek kanun yararına bozma kararı vermiştir. (Yargıtay 7. CD, E. 2022/3912)4 Dairenin yerinde gördüğü ihbarnameye göre iade için gerekli tüm şartların sağlandığı anlaşılırsa kabahatin yasal unsurları oluşmaz; ancak başvuranın olay anında belgesinin yanında bulunmadığını söylemesi karşısında eylem, belgeyi yanında bulundurmama kabahatini oluşturur.4 Bu karar, m. 48/13'ün 7574 sayılı Kanundan önceki metnine dayanır.

Sertifikası olan ya da yabancı ehliyetle araç kullanan kişi KTK m. 36 kapsamına girer mi? (KTK m. 42 ve m. 39)

KTK m. 42'nin son fıkrasına göre sürücü sertifikaları, sınıfına uygun sürücü belgelerine dönüştürülmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermez. Sertifikasını belgeye dönüştürmeden karayolunda araç kullandığı tespit edilen sürücüye aynı fıkrada idari para cezası öngörülür; bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda ceza verilir.

Sigorta rücu uyuşmazlığında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, sertifika sahibi olup ehliyet alma hakkına sahip olsa dahi ehliyetini almadığı süre içinde araç kullanan kişinin sürücü belgesiz araç kullanan kişi konumunda olduğunu kabul etmiştir. (Yargıtay HGK, E. 2017/1713)5

KTK m. 36'nın ikinci fıkrası, araçların Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebileceğini söyler. Dış ülkeden alınan belgelerle araç kullanmanın usul ve esasları yönetmelikle belirlenir (KTK m. 39/1); yönetmelikte belirtilen süre ve şartlara aykırı araç kullananlar hakkında her seferinde idari para cezası verilir (KTK m. 39/4); tutar her yıl yeniden değerlenir (KK m. 17/7).

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, yabancılar tarafından dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin yurda giriş tarihinden itibaren 6 ay kullanılabileceğini, sürenin sonunda ülkemiz sürücü belgesiyle değiştirilmesinin zorunlu olduğunu belirtmiş; belgenin geçerliliği, ülkeye giriş tarihi ve bu tarihten ceza tarihine kadar altı ayın dolup dolmadığı tespit edilmeden karar verilemeyeceği gerekçesiyle kararı kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 19. CD, E. 2019/34465)6 Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 88'in bugünkü metninde Türk vatandaşlarının dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleriyle ülkemize giriş tarihinden itibaren kullanabileceği süre en fazla 2 yıldır. Aynı hükme göre altı aydan fazla ülkemizde bulunanların araç kullanırken belgenin dış temsilcilik veya noter onaylı Türkçe tercümesini belgeyle birlikte yanlarında bulundurmaları, iki yılın sonunda da belgeyi ülkemiz sürücü belgesiyle değiştirmeleri zorunludur.

7. Ceza Dairesi, sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanma ile Yönetmelikte belirlenen süre ve şartlara aykırı olarak dış ülkeden alınan belgeyle araç kullanmayı ayırır: ilki m. 36/3-a, ikincisi m. 39/4 kabahatidir. (Yargıtay 7. CD, E. 2025/6603)7 Aynı kararda, kabahat tarihinden önce Türk vatandaşlığını kazanıp kazanmadığı tespit edilmeden kişinin doğrudan yabancı kabul edilmesi nedeniyle bozma isteminin bir nedeni reddedilmiş, sunulan belge ve denklik belgesinin sıhhat ve geçerliliğinin araştırılması gerektiğine ilişkin diğer neden yerinde görülerek hâkimlik kararı kanun yararına bozulmuştur.7

Ehliyetsiz sürücü kazada kusurlu sayılır mı, sigorta rücu eder mi?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre trafik kazaları trafiğin akışına ilişkin kuralların ihlali sonucu ortaya çıkar; sürücü belgesiz araç kullanma tek başına bu nitelikte bir ihlal içermediğinden kazaya sebep olan kusur olarak kabul edilemez ve tek başına yalnız idari para cezası uygulanmasını gerektirir. (Yargıtay 4. HD, E. 2023/6912)8 Bu gerekçeyle Daire, belgesiz motosiklet sürücüsü davacının tazminatından Türk Borçlar Kanunu m. 52 uyarınca yapılan %20 indirimi yerinde görmemiştir.8

Bu sonuç sürücünün kusursuz olduğu anlamına gelmez: belgesiz kullanan kişi genel trafik kuralını da ihlal ederse zarar görenlere karşı bu ihlale sebep olan kusuruyla sorumlu olur, zarara maruz kaldığı kazada kendi kusuruna denk gelen ölçüde zarara katlanır.8 Daire başka bir dosyada, kaza sırasında geçerli sürücü belgesinin olmamasının idari yaptırım gerektiren bir hâl olduğunu, sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl olarak nitelendirilemeyeceğini belirtmiş ve davanın bu gerekçeyle reddini sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 4. HD, E. 2025/8636)9

Zorunlu trafik sigortasında ise sonuç farklıdır: Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre sürücü belgesiz araç kullanılırken oluşan kazada sigortacının, üçüncü kişilere ödediği zarar için sigortalısına rücu hakkı vardır.5 Yargıtay 17. Hukuk Dairesi de Genel Şartlar B.4.c maddesine dayanarak ehliyetnameye sahip olmayan sürücünün kullandığı araçta sigortacının işleten-sigorta ettirene rücu imkânı bulunduğunu belirtmiştir. (Yargıtay 17. HD, E. 2016/7887)10

Aracın sahibine ne zaman ceza verilir? (KTK m. 36/3 son cümle)

KTK m. 36/3'ün son cümlesi, belgesiz, geri alınmış veya iptal edilmiş belgeyle motorlu araç sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilmesini öngörür. Aşağıdaki kararların uyguladığı önceki metin "aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine" ibaresini kullanıyordu; 7574 sayılı Kanunla değişik bugünkü metin "işletene" der. KTK m. 3'e göre işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir; başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır.

Araç sahibine ceza öngören eski cümle Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş, 6487 sayılı Kanunla aynı eylem yeniden kabahat olarak düzenlenmiştir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 7/7/2013 tarihli eylemde cezanın iptal gerekçesiyle kaldırılmasını isteyen kanun yararına bozma istemini bu nedenle reddetmiş (Yargıtay 7. CD, E. 2014/5045)11, 6487 sayılı Kanunun düzenlemesini gözetmeden cezayı kaldıran sulh ceza kararını ise aynı tarihli başka bir kararda bozmuştur. (Yargıtay 7. CD, E. 2014/12341)12

Ceza, izin verilmesine bağlıdır. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, araç tescil sahibinin bilgisi ve izni dâhilinde aracın sürücü belgesiz kişi tarafından kullanıldığına dair delile ulaşılamadığını da belirten ihbarnameyi yerinde görerek, araç sahibi hakkında uygulanan idari para cezasını kaldırmıştır. (Yargıtay 19. CD, E. 2018/4185)13

Kiralanan araçlarda aynı Daire, sürücü belgeli kişiye kiralanıp belgesiz başka biri tarafından kullanılan dosyada, aracın malikinin aracın kullanılmasına izin verip vermediğinin tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 19. CD, E. 2015/149)14 Daha sonraki bir kararında, aracı sürücü belgesi bulunan kiralayana kiraya verip teslim eden kişinin, kira sözleşmesinde ismi bulunmayan üçüncü kişinin kiralama dönemi içinde aracı belgesiz kullanmasından sorumlu tutulamayacağına hükmetmiştir. (Yargıtay 19. CD, E. 2019/35000)15 Bu iki karar 7574 sayılı Kanundan öncedir; KTK m. 116'ya bu Kanunla eklenen fıkraya göre, trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının 1774 sayılı Kanunun ek 3. maddesi kapsamındaki verilerden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresin bulunması hâlinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Fıkraya göre bu kiralama, 4925 sayılı Kanun kapsamındaki yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Fıkra genel olarak trafik kural ihlallerine ilişkindir; bu rehberdeki kiralama kararları 7574 sayılı Kanundan önce verildiği için fıkrayı değerlendirmemiştir ve KTK m. 36/3'teki işleten cezasının fıkra kapsamına girip girmediğine dair karar bu rehberde yer almamaktadır.

Ehliyetsiz araç cezasına nasıl ve ne zaman başvurulur? (KK m. 3, m. 27 ve m. 29)

KTK m. 36'da başvuru yolu yazılı değildir. KK m. 3/1-a'ya göre Kabahatler Kanunu'nun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde uygulanır. Başvuru yolu ve süreleri KK m. 27'de şöyle düzenlenmiştir:

  • 1) Kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu süre içinde başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir (KK m. 27/1).
  • 2) Mücbir sebep yüzünden süre geçirilmişse, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir (KK m. 27/2).
  • 3) Başvuru bizzat, kanunî temsilci veya avukat tarafından dilekçeyle ve iki nüsha olarak yapılır (KK m. 27/3); dilekçede yaptırım kararına ilişkin bilgiler ile deliller açık bir şekilde gösterilir (KK m. 27/4).
  • 4) Mahkemenin verdiği son karara karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren en geç iki hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir; itiraz kararı dosya üzerinden verilir (KK m. 29/1-2).

Sulh ceza incelemesinde kararlar neye bakıyor? (KK m. 27/3 ve m. 27/8)

Madde metni "sulh ceza mahkemesi" der; karara konu dosyalarda başvurular sulh ceza hâkimliklerince incelenmiştir. (Yargıtay 7. CD, E. 2024/1669)16 Başvuruyu yapabilecek kişiler bakımından Yargıtay 7. Ceza Dairesi, kabahatlinin kardeşi tarafından yapılan başvurunun usulden reddi gerektiğini belirten ihbarnameyi yerinde görmüştür.12

Hâkimliğin başvuruda ileri sürülen olguyu değerlendirmesi beklenir: 7. Ceza Dairesi, kabahatlinin engelli olduğu ve raporla belgelendiği ileri sürülen dosyada, eylem tarihi itibarıyla fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin (KK m. 11/2) tespit edilmesi gerektiğini belirten ihbarnameyi yerinde görerek itirazın reddi kararını kanun yararına bozmuştur.16

KK m. 27/8'e göre idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması hâlinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür. Danıştay 8. Dairesi, belediye izni olmadan yolcu taşıdığı gerekçesiyle Ek m. 2/3-a uyarınca aracın trafikten menedildiği ve aynı denetimde araç sahibine m. 36/3-a cezası verilen dosyada, para cezasının men işlemi kapsamında verilmediğini, bu işlemden tamamen ayrılabilen farklı bir fiile dayandığını belirterek bu cezanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğuna karar vermiştir. (Danıştay 8. Daire, E. 2024/4250)17 Yargıtay 19. Ceza Dairesi de sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış kişinin m. 36/3-b'den verilen cezaya ve belgesinin ikinci kez geri alınması işlemine birlikte başvurduğu dosyada, 2918 sayılı Kanunda idari yargı merciinin görevli olduğuna dair açık hüküm bulunmadığını, başvurunun sulh ceza hâkimliğince esastan incelenmesi gerektiğini belirterek görevsizlik kararını kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 19. CD, E. 2019/34946)18

Ehliyetsiz araç cezası ne zaman ödenir, tutar her yıl değişir mi? (KTK m. 115 ve KK m. 17)

KTK m. 115'in birinci fıkrasına göre ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezasının tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay %5 faiz uygulanır, ay kesirleri tam ay sayılır ve bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen cezalar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

KK m. 3/1-b uyarınca genel hükümleri trafik cezalarına da uygulanan KK m. 17/6'ya göre idari para cezasının KTK m. 115/1'deki bir aylık ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan %25 oranında indirim yapılır; ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.

KK m. 17/7 uyarınca idari para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesine göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu nedenle KTK m. 39 ve m. 42'deki cezalarda uygulanan tutar metindeki rakamdan farklıdır; bu rehberde bu iki madde için tutar yazılmamıştır. KTK m. 36/3'teki tutarlar 7574 sayılı Kanunla 2026'da yazıldığından KK m. 17/7'deki artış ilk kez 1/1/2027'den geçerli olur; KTK Ek m. 3 de bu Kanundaki mutlak ceza tutarlarının her takvim yılı başından geçerli olarak artırılacağını söyler. Kararlarda geçen rakamlar da karar konusu denetimin tarihindeki tutarlardır; örneğin 2017 tarihli denetimde m. 36 için uygulanan tutar 1.763 Türk lirasıdır.

İlgili mevzuat

KTK m. 36 — Sürücü belgesi alma zorunluluğu

Madde 36 – (Değişik : 24/5/2013 - 6487/18 md.)

Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.

Araçlar, Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veya geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebilir.

(Değişik üçüncü fıkra:12/2/2026-7574/9 md.) Buna göre;

a) Sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araçları kullananlara 40.000 Türk lirası,

b) Mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası,

c) Sürücü belgesi iptal edildiği halde motorlu araçları kullananlara 200.000 Türk lirası,

idari para cezası verilir. Ayrıca, bu fıkra kapsamında motorlu araçların sürülmesine izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir.

Kaynak: Karayolları Trafik Kanunu (2918)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

KTK m. 118 — Ceza puanı uygulaması, puanlama ve trafik kazası nedeniyle sürücü belgelerinin geri alınması

Madde 118 – Bu Kanunun suç saydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere, aldıkları her ceza, için esasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir.

(Değişik: 17/10/1996-4199/37 md.) Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 2 ay süre ile geri alınır ve eğitime tabi tutulurlar.

(Ek: 17/10/1996-4199/37 md.) Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar. Muayene sonucunda sürücülük yapmasına engel hali bulunmayanların belgeleri, süresi sonunda iade edilir.

(Ek: 17/10/1996-4199/37 md.) Bir yıl içinde üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarak iptal edilir.

(Ek: 17/10/1996-4199/37 md.) Ölümle sonuçlanan trafik kazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri ise 1 yıl süre ile geri alınır.

Ceza puanlarının tespit ve uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikte gösterilir.

(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde ve diğer ilgili maddelerdeki hükümlere göre sürücü belgeleri geri alınanlardan, geri alma süresi içinde araç kullandığı tespit edilenler, bu Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.

Kaynak: Karayolları Trafik Kanunu (2918)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

KK m. 27 — Başvuru yolu

Madde 27- (1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.

(2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.

(3) Başvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.

(4) Başvuru dilekçesinde, idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.

(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.

(6) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde incelenir.

(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.

(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.

Kaynak: Kabahatler Kanunu (5326)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

KK m. 29 — İtiraz yolu

Madde 29- (1) Mahkemenin verdiği son karara karşı, Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç iki hafta içinde yapılır.

(2) İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir.

(3) Mahkeme, her bir itirazla ilgili olarak “itirazın kabulüne” veya “itirazın reddine” karar verir.

(4) Mahkemenin verdiği karar taraflara tebliğ edilir. Vekil olarak avukatla temsil edilme halinde ayrıca taraflara tebligat yapılmaz.

(5) (Değişik: 31/3/2011-6217/27 md.) İdarî yaptırım kararının ağır ceza mahkemesi tarafından verilmesi halinde bu karara karşı Ceza Muhakemesi Kanununa göre itiraz edilebilir.

Kaynak: Kabahatler Kanunu (5326)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

KTK m. 115 — Para cezalarının ödenme süresi

Madde 115 – (Değişik: 3/11/1988 – 3493/49 md.)

(Değişik birinci fıkra: 16/7/2004-5228/46 md.) Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez.

Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır.

(Mülga üçüncü fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.)

(Mülga dördüncü fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.)

(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Trafik idari para cezaları; Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine, vergi dairelerine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yetkilendirilen banka ve PTT aracılığıyla ödenebilir.

(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Bu Kanunun 114 üncü maddesine göre trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlemeyle yetkilendirilen personel tarafından trafik idari para cezası tahsilatı yapılamaz.

(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Bu Kanunun 116 ncı maddesine göre yabancı plakalı araçların plakasına uygulanan, ancak tebliğ edilememiş olan trafik idari para cezalarının ödenmesi hâlinde trafik idari para cezası karar tutanağının tebliğ tarihi olarak ödeme tarihi esas alınır.

(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.; Değişik fıkra: 2/1/2017-KHK-680/59 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/58 md.) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı araçlara uygulanacak olan trafik idari para cezaları, tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Trafik cezaları tahsil edilmeden yabancı plakalı aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 20/7/2022 tarihli ve E.: 2022/45, K.: 2022/89 sayılı Kararı ile.) Bu fıkra ve dokuzuncu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır.

(Ek fıkra:12/2/2026-7574/30 md.) Bu Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen trafik kurallarına aykırılık nedeniyle; yabancı uyruklu kişiye uygulanan ve ülkemizden çıkışına kadar tahsil edilemeyen idari para cezaları bu kişinin tekrar yurda girişi sırasında tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilememesi halinde yabancının yurda girişine izin verilmez.

Kaynak: Karayolları Trafik Kanunu (2918)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Kararlar

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Sürücü belgesiz kullanmanın kabahat niteliği ve TCK m. 179/2'nin oluşması için yetersizliğiYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2018/277 · K. 2019/585 ·

    Suç tarihinde 17 yaşındaki, sürücü belgesi bulunmayan ve ölçümde 0,48 promil alkollü çıkan sanık, viraja girerken karşı şeride geçerek maddi hasarlı kazaya neden olmuştur. Direnme hükmü, ehliyetsiz araç kullanmanın kastı gösterdiğini kabul etmiştir. Ceza Genel Kurulu, sürücü belgesiz kullanmanın KTK m. 36'daki kabahat olduğunu, TCK m. 179/2'nin somut tehlike suçu olduğunu belirterek, ehliyetsiz kullanmanın ve kazada taksirin suçun oluşumuna yeterli olmadığına karar vermiştir.

    Sonuç: Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak, kazada taksir bulunsa bile tek başına trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Belgesiz sürücünün tehlike suçundan sorumluluğunda aranacak ölçütlerYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2015/64 · K. 2015/405 ·

    Çaldığı motosikletle şerit ihlali yaparak kazaya neden olan sanık, ehliyetsiz olduğu gerekçesiyle TCK m. 179/2'den mahkûm edilmiştir. Genel Kurul, yaşı itibarıyla motosiklet ehliyeti alma hakkına sahip olduğunu, emniyetli sevk edemeyecek hâlde olduğuna ilişkin tespit bulunmadığını ve tehlikeye neden olma kastının ispatlanamadığını gözeterek suçun yasal unsurlarının oluşmadığına hükmetmiştir.

    Sonuç: Mahkeme yaşı, aracın niteliğini ve somut tehlikeli hareketi değerlendirmeden belgesizliği suçun kanıtı sayamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Sürücü belgesizliğin bilinçli taksiri tek başına göstermemesiYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2013/692 · K. 2013/587 ·

    Sürücü belgesi bulunmayan sanık, yol kenarında yürüyen kişiye arkadan çarparak ölümüne neden olmuş; yerel mahkeme ehliyetsizliği bilinçli taksirin gerekçesi saymıştır. Genel Kurul, alkollü veya aşırı süratli ve tehlikeli araç kullandığına dair delil bulunmadığını belirterek sürücü belgesi olmaksızın araç kullanmanın tek başına bilinçli taksiri göstermediğine karar vermiştir.

    Sonuç: Ehliyetsizlik, taksirli ölüm veya yaralama dosyasında tek başına bilinçli taksir artırımının gerekçesi olamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Geri alma süresi dolmuş belgeyle kullanmada iade şartlarının araştırılmasıYargıtay 7. Ceza Dairesi · E. 2022/3912 · K. 2022/11933 ·

    Belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alındığı hâlde araç kullandığı gerekçesiyle ceza kesilen kişi, altı aylık geri alma süresinin 2014'te dolduğunu belirterek 2013 tarihli ceza tutanağının suretini sunmuştur. Daire, tutanağın hangi geri alma işlemine dayandığı ile gerekçe ve sürelere göre farklılık gösteren iade şartlarının sağlanıp sağlanmadığı belirlenmeden verilen ret kararını bozmuştur. İhbarnamede iade şartları sağlanmışsa eylemin belgeyi yanında bulundurmama kabahatini oluşturacağı belirtilmiştir.

    Sonuç: Geri alınmış belge cezasında mahkeme, hangi geri alma işleminin esas alındığını ve iade şartlarını araştırmalıdır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Sertifika sahibinin belgesiz sürücü sayılması ve sigortacının rücu hakkıYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/1713 · K. 2021/1042 ·

    Sürücü kursunu bitirip sertifika almış ancak bunu ehliyete dönüştürmemiş dava dışı sürücünün kullandığı araçla yapılan kazada sigortacı, üçüncü kişilere ödediğini işletenden istemiştir. Mahkeme sertifikanın yeterlilik gösterdiğini kabul ederek davayı reddetmiş ve direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, ehliyetini almadığı süre içinde kişinin sürücü belgesiz araç kullanan konumunda olduğunu ve sigortacının rücu hakkı bulunduğunu belirterek direnme kararını bozmuştur.

    Sonuç: Sertifika, sürücü belgesine dönüştürülmedikçe rücu bakımından sürücü belgesi yerine geçmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Yabancının dış ülke belgesinde altı aylık sürenin ve belge geçerliliğinin araştırılmasıYargıtay 19. Ceza Dairesi · E. 2019/34465 · K. 2021/5345 ·

    Yabancı ehliyeti yerli ehliyete çevirmediği gerekçesiyle ceza kesilen Slovakya vatandaşının başvurusu reddedilmiştir. Daire, yabancılar tarafından dış ülkelerden alınan belgelerin yurda giriş tarihinden itibaren 6 ay kullanılabileceğini belirterek belgenin geçerliliğinin resmî makamlardan sorulması, ülkeye giriş tarihi ve altı aylık sürenin dolup dolmadığının tespiti gerektiğine hükmetmiştir.

    Sonuç: Yabancı belgeyle araç kullanan kişide giriş tarihi ve belgenin geçerliliği araştırılmadan ret kararı verilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Belgesiz kullanma (m. 36/3-a) ile yabancı belgeyle süre aşımının (m. 39/4) ayrımıYargıtay 7. Ceza Dairesi · E. 2025/6603 · K. 2026/5657 ·

    Sürücü belgesiz kullanma nedeniyle m. 36/3-a'dan ceza alan kişinin dosyasındaki denklik belgesinde Türk vatandaşlığını kazanma kararına ilişkin bilgi yer almıştır. Daire, sürücü belgesi olmadan kullananların eylemini m. 36/3-a, Yönetmelik m. 88'e aykırı dış ülke belgesiyle kullananların eylemini m. 39/4 kapsamında göstermiş; vatandaşlık tarihi tespit edilmeden kişiyi doğrudan yabancı kabul eden istemi reddetmiş, belgelerin sıhhat ve geçerliliğinin araştırılmasını isteyen nedenden kararı bozmuştur.

    Sonuç: Belgesiz kullanma ile dış ülke belgesini süre ve şartlara aykırı kullanma ayrı kabahatlerdir; sunulan belgenin geçerliliği ve kabahat tarihindeki vatandaşlık durumu araştırılmadan karar verilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Sürücü belgesizliğin tek başına kaza kusuru sayılmamasıYargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/6912 · K. 2025/1594 ·

    Kavşakta çift taraflı kazada %25 kusurlu bulunan belgesiz motosiklet sürücüsünün tazminatından Hakem Heyeti ayrıca %20 müterafik kusur indirimi yapmıştır. Daire, sürücü belgesiz kullanmanın kazaya sebep olan kusur sayılamayacağını, tek başına yalnız idari para cezası gerektirdiğini belirterek bu indirimi yerinde görmemiş, kararı bozmuştur.

    Sonuç: Tazminat dosyasında yalnız ehliyetsizlik nedeniyle kusur indirimi yapılamaz; sürüş kusuru ayrıca gerekir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Geçerli sürücü belgesinin olmamasının illiyet bağını kesmemesiYargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2025/8636 · K. 2025/14492 ·

    Kazada kural ihlali bulunmayan davacının araç mahrumiyeti zararı, kaza sırasında geçerli belgesi olmadığı ve illiyet bağının kesildiği gerekçesiyle reddedilmiştir. Daire, geçerli belgenin olmamasının idari yaptırım gerektiren bir hâl olduğunu, sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek kararı sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozmuştur.

    Sonuç: Kural ihlali olmayan sürücünün belgesiz olması, zarar talebini tek başına ortadan kaldırmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Ehliyetsiz sürücüde sigortacının işletene rücu imkânıYargıtay 17. Hukuk Dairesi · E. 2016/7887 · K. 2019/3390 ·

    Sigortacı, dava dışı ehliyetsiz sürücünün kullandığı araçla ilgili ödemesini araç malikinden istemiş; mahkeme sürücünün sorumlu olduğu, işletenin sorumlu olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, Genel Şartlar B.4.c maddesine göre ehliyetnameye sahip olmayan sürücünün kullanımı nedeniyle işleten-sigorta ettirene rücu imkânının bulunduğunu belirterek hükmü bozmuştur.

    Sonuç: Ehliyetsiz sürücünün yaptığı kazada sigortacı, ödediğini işleten-sigorta ettirene rücu edebilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. Anayasa Mahkemesi iptali sonrası araç sahibine ceza (6487 sayılı Kanun)Yargıtay 7. Ceza Dairesi · E. 2014/5045 · K. 2014/13679 ·

    Aracını sürücü belgesiz kişiye kullandırdığı gerekçesiyle 2013'te ceza alan araç sahibi için, Anayasa Mahkemesinin iptal kararına dayanılarak kanun yararına bozma istenmiştir. Daire, iptal edilen cümleye rağmen aynı eylemin 6487 sayılı Kanunla yeniden kabahat olarak düzenlendiğini belirterek istemi reddetmiştir.

    Sonuç: Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra araç sahibine ceza 6487 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Kardeşin başvuru hakkının bulunmaması ve 6487 sonrası araç sahibi cezasıYargıtay 7. Ceza Dairesi · E. 2014/12341 · K. 2014/13475 ·

    Motosikletini belgesiz kullanan kişi dolayısıyla tescil sahibine verilen cezayı sulh ceza mahkemesi, kabahatlinin kardeşinin başvurusu üzerine iptal gerekçesiyle kaldırmıştır. Daire, kardeşin başvuru hakkı bulunmadığını ve 6487 sayılı Kanunun araç sahibine cezayı yeniden düzenlediğini belirten ihbarnameyi yerinde görerek kararı aleyhe tesir etmemek üzere bozmuştur.

    Sonuç: Başvuruyu kabahatlinin kendisi, kanuni temsilcisi veya avukatı yapar; kardeşin başvurusu usulden reddedilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 13. Araç sahibi yönünden iznin delillendirilmesiYargıtay 19. Ceza Dairesi · E. 2018/4185 · K. 2019/9098 ·

    Aracını belgesiz kullanan kızı nedeniyle araç sahibine, belgesi geri alınmış kişiyle aynı bende dayanılarak 1.763 TL ceza verilmiş, itirazı reddedilmiştir. Daire, eylemin niteliğine uygun yaptırım bulunmadığını ve araç sahibinin bilgisi ve izni dâhilinde kullanıma dair delile ulaşılamadığını belirten ihbarnameyi yerinde görerek kararı bozmuş ve cezayı kaldırmıştır.

    Sonuç: Araç sahibine ceza için izin gerekir; izne dair delil yoksa ceza kaldırılabilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 14. Kiralanan araçta işletmecinin iznine ilişkin araştırmaYargıtay 19. Ceza Dairesi · E. 2015/149 · K. 2015/748 ·

    Araç kiralama şirketine, aracı belgesiz kişi kullandığı için ceza verilmiş; şirket kira sözleşmesiyle aracın sürücü belgesi bulunan kişiye kiralandığını ileri sürmüştür. Daire, kira sözleşmesinin aslının temin edilmesi, gerektiğinde kullanan ve kiralayan kişilerin dinlenmesi ve malikin izin verip vermediğinin tespiti gerektiğine hükmetmiştir.

    Sonuç: Kiralık araçta şirketin izin verip vermediği araştırılmadan başvuru reddedilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 15. Kira sözleşmesi dışındaki üçüncü kişinin kullanımından sorumlu tutulmamaYargıtay 19. Ceza Dairesi · E. 2019/35000 · K. 2021/3371 ·

    Aracı sürücü belgesi bulunan kişiye kiralayan şirkete, araç üçüncü kişi tarafından belgesiz kullanıldığı için ceza verilmiş ve başvuru reddedilmiştir. Daire, aracı sürücü belgesi bulunan kiralayana kiraya verip teslim eden kişinin, kira sözleşmesinde ismi bulunmayan üçüncü kişinin kiralama dönemi içinde belgesiz kullanımından sorumlu tutulamayacağını belirterek kararı bozmuş ve cezayı kaldırmıştır.

    Sonuç: Kiraya verilen aracı sözleşme dışındaki üçüncü kişi belgesiz kullanırsa kiraya veren sorumlu tutulamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 16. Başvuruda akıl sağlığı iddiasının araştırılması (KK m. 11/2)Yargıtay 7. Ceza Dairesi · E. 2024/1669 · K. 2026/685 ·

    Sürücü belgesi olmadan araç kullandığı gerekçesiyle m. 36/3-a'dan 8.190 TL ceza verilen kişinin vekili engellilik ve raporu ileri sürmüştür. Daire, eylem tarihi itibarıyla fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin tespit edilmesi gerektiğini belirten ihbarnameyi yerinde görerek itirazın reddi kararını kanun yararına bozmuştur.

    Sonuç: Raporla desteklenen algılama yeteneği iddiası KK m. 11/2 kapsamında araştırılmadan başvuru reddedilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 17. Trafikten men işlemiyle aynı denetimde verilen m. 36/3-a cezasında görevli yargı yeriDanıştay 8. Daire · E. 2024/4250 · K. 2025/7890 ·

    Belediye izni olmadan yolcu taşındığı gerekçesiyle aracı Ek m. 2/3-a uyarınca 60 gün trafikten menedilen araç sahibine, aracının belgesiz kişi tarafından sürülmesine izin verdiği gerekçesiyle aynı denetimde m. 36/3-a cezası verilmiştir. Daire, men işlemine ilişkin kısmı oyçokluğuyla onamış; para cezasının men işlemi kapsamında verilmediğini, bu işlemden tamamen ayrılabilen farklı bir fiile dayandığını belirterek bu cezanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğuna hükmetmiş ve kararın bu kısmını oybirliğiyle bozmuştur.

    Sonuç: Trafikten men işlemi idari yargıda görülse bile, ayrı bir fiile dayanan m. 36/3 para cezasının görüm ve çözümünde adli yargı görevlidir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 18. Geri alınmış belgeyle kullanmada m. 36/3-b cezasına karşı başvuruda görevli yargı yeriYargıtay 19. Ceza Dairesi · E. 2019/34946 · K. 2021/5056 ·

    Sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış kişiye, belgesi iade edilmeden araç kullandığı gerekçesiyle m. 36/3-b'den ceza verilmiş; sulh ceza hâkimliği, geri alma işleminin idari olduğu gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir; kişi hem cezaya hem belgesinin ikinci kez geri alınmasına başvurmuştur. Daire, 2918 sayılı Kanunda idari yargı merciinin görevli olduğuna dair açık hüküm bulunmadığını belirterek incelemenin sulh ceza hâkimliğince yapılması gerektiğine hükmetmiştir.

    Sonuç: Geri alınmış belgeyle araç kullanma cezasına yapılan başvuru, KTK'da idari yargıyı gösteren hüküm bulunmadığından sulh ceza hâkimliğince esastan incelenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Ehliyetsiz araç kullanmanın cezası ne kadar?

Karayolları Trafik Kanunu m. 36/3'ün bugünkü metnine göre sürücü belgesi sahibi olmadan motorlu araç kullanan kişiye 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alınmış ya da iptal edilmiş kişi için tutar 200.000 Türk lirasıdır.

Ehliyetsiz araç kullanmak suç mudur?

Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre sürücü belgesi olmadan araç kullanmak, Karayolları Trafik Kanunu m. 36'da düzenlenen idari yaptırıma bağlı bir kabahattir. Tek başına trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmaz; somut tehlikeli hareket ve araca hâkimiyet gibi unsurlar ayrıca değerlendirilir.

Ehliyetim geri alınmışken araç kullanırsam ne olur?

Karayolları Trafik Kanunu m. 118'in son fıkrasına göre geri alma süresi içinde araç kullandığı tespit edilen kişi m. 36/3'e göre cezalandırılır. Belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alınmış kişi için bu fıkradaki tutar 200.000 Türk lirasıdır.

Arabamı ehliyetsiz birine verirsem bana ceza gelir mi?

Karayolları Trafik Kanunu m. 36/3'e göre belgesiz, geri alınmış veya iptal edilmiş belgeyle motorlu araç sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 Türk lirası idari para cezası verilir. Karayolları Trafik Kanunu m. 3'e göre işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi kararlarında araç sahibinin izin verip vermediğinin tespiti aranmıştır.

Kiraladığım aracı ehliyetsiz biri kullanırsa kiralama şirketi sorumlu olur mu?

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, aracı sürücü belgesi bulunan kiralayana kiraya verip teslim eden kişinin, kira sözleşmesinde ismi bulunmayan üçüncü kişinin kiralama dönemi içinde belgesiz kullanımından sorumlu tutulamayacağına hükmetmiştir. Aynı Daire başka bir kararda, kira sözleşmesinin aslının getirtilmesini ve malikin izin verip vermediğinin tespitini istemiştir. Bu iki karar 7574 sayılı Kanundan öncedir; Karayolları Trafik Kanunu m. 116'ya bu Kanunla eklenen fıkraya göre, trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının 1774 sayılı Kanunun ek 3. maddesi kapsamındaki verilerden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresin bulunması hâlinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Fıkraya göre bu kiralama, 4925 sayılı Kanun kapsamındaki yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Fıkra genel olarak trafik kural ihlallerine ilişkindir; bu rehberdeki kiralama kararları 7574 sayılı Kanundan önce verildiği için fıkrayı değerlendirmemiştir ve Karayolları Trafik Kanunu m. 36/3'teki işleten cezasının fıkra kapsamına girip girmediğine dair karar bu rehberde yer almamaktadır.

Ehliyetsizken kaza yaparsam kusurlu sayılır mıyım?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesine göre sürücü belgesiz kullanma tek başına kazaya sebep olan kusur olarak kabul edilemez. Sürücü ayrıca genel trafik kurallarını ihlal etmişse bu ihlale sebep olan kusuruyla sorumlu olur.

Sertifikam var ama ehliyet almadım, ehliyetsiz mi sayılırım?

Karayolları Trafik Kanunu m. 42'ye göre sürücü sertifikaları, sınıfına uygun sürücü belgelerine dönüştürülmedikçe karayolunda araç kullanma yetkisi vermez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ehliyetini almadığı süre içinde araç kullanan sertifika sahibini rücu uyuşmazlığında sürücü belgesiz araç kullanan kişi konumunda saymıştır.

Yabancı ehliyetle Türkiye'de ne kadar araç kullanılabilir?

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 88 çerçevesinde yabancılar tarafından dış ülkelerden alınan belgelerin yurda giriş tarihinden itibaren altı ay kullanılabileceğini ve sürenin sonunda ülkemiz belgesiyle değiştirilmesinin zorunlu olduğunu belirtmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 88'e göre Türk vatandaşları bakımından bu süre iki yıldır. Aynı hükme göre altı aydan fazla ülkemizde bulunanların araç kullanırken belgenin dış temsilcilik veya noter onaylı Türkçe tercümesini belgeyle birlikte yanlarında bulundurmaları, iki yılın sonunda da belgeyi ülkemiz sürücü belgesiyle değiştirmeleri zorunludur. Süre ve şartlara aykırılık Karayolları Trafik Kanunu m. 39/4 kapsamındadır.

Ehliyetsiz araç cezasına nasıl itiraz edilir?

Kabahatler Kanunu m. 27/1'e göre kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır; mahkemenin son kararına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilir.

Cezayı ödersem itiraz hakkımı kaybeder miyim?

Hayır. Kabahatler Kanunu m. 17/6'ya göre ödeme yapılması, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Aynı fıkraya göre idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde 25 oranında indirim yapılır.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla ceza avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Diğer ceza usulü rehberleri

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.