İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

N yıl hapis cezası alan ne kadar yatar? Koşullu salıverilme oranları (5275 sayılı Kanun m. 107)

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Süreli hapis cezası alan hükümlü, kural olarak cezasının yarısını cezaevinde iyi hâlli geçirince koşullu salıverilebilir.
  • Kasten öldürme, işkence, bazı cinsel suçlar ve özel hayata karşı suçlar gibi kanunda sayılan suçlarda ve örgüt suçlarında oran üçte ikidir.
  • Yetişkin hükümlüde cinsel saldırının nitelikli hâli, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticaretinde (28/6/2014'ten önce işlenmişse üçte iki) ve terör suçlarında oran dörtte üçtür.
  • Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür.
  • Oran ve süreler, suç tarihinde yürürlükte olan kanunla sonraki kanunlardan hükümlünün lehine olana göre belirlenir.

Hapis cezasının cezaevinde geçecek kısmı, koşullu salıverilme oranına göre belirlenir. Bu rehber, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 107'deki yarı ve üçte iki oranlarını, aynı Kanunun m. 108/9'u ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m. 17'deki dörtte üç oranını, tutuklulukta geçen sürenin cezadan düşülmesini (TCK m. 63) ve suç tarihinin neden belirleyici olduğunu madde metinleri, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla anlatır. 1 yıldan 20 yıla kadar süreli hapis cezaları için üç oranı yan yana gösteren bir tablo içerir.

Temel bilgiler

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Çoğu suçta

Süreli hapis cezasında hükümlü, cezasının yarısını infaz kurumunda iyi hâlli geçirirse koşullu salıverilmeden yararlanabilir; bu oran, kanunda ayrıca sayılmayan suçlarda uygulanır.

Dayanak: 5275 sayılı Kanun m. 107/2

Üçte iki uygulanan suçlar

Kasten öldürme (TCK m. 81-83), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (m. 87/2-d), işkence ve eziyet, cinsel saldırı (m. 102/2 hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (m. 104/2-3 hariç), cinsel taciz, özel hayata karşı suçlar ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluktan süreli hapiste oran üçte ikidir; örgüt kurma ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda da üçte iki uygulanır (m. 107/4).

Dayanak: 5275 sayılı Kanun m. 107/2

Dörtte üç uygulanan suçlar

Cinsel saldırının nitelikli hâli (TCK m. 102/2), çocukların cinsel istismarı (m. 103), reşit olmayanla cinsel ilişkinin m. 104/2-3 hâlleri ve uyuşturucu ticaretinden (m. 188) süreli hapiste oran dörtte üçtür; bu kural çocuklara uygulanmaz (m. 108/10). Bu suçlar 28/6/2014'ten önce işlenmişse oran geçici m. 9/4'e göre üçte ikidir. Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda da oran dörtte üçtür (3713 sayılı Kanun m. 17).

Dayanak: 5275 sayılı Kanun m. 108/9

Tutuklulukta geçen süre

Hüküm kesinleşmeden önce gözaltı, tutukluluk gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan hâllerde geçen süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir.

Dayanak: TCK m. 63/1

Denetimli serbestlik

Açık ceza infaz kurumunda ya da çocuk eğitimevinde bulunan iyi hâlli hükümlünün talebiyle, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kala kalan kısmın denetimli serbestlikle infazına infaz hâkimi karar verebilir. 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda bunun için koşullu salıverilmeye kadarki sürenin en az onda biri (en az beş gün) cezaevinde geçirilmiş olmalıdır.

Dayanak: 5275 sayılı Kanun m. 105/A-1

Suç tarihi

Koşullu salıverilme, infaz rejimine ilişkin hükümlerin derhal uygulanması kuralının dışındadır; bu yüzden oran ve süreler, suç tarihindeki kanunla sonraki kanunlardan hükümlünün lehine olana göre belirlenir.

Dayanak: TCK m. 7/3

30/3/2020'ye kadar işlenen suçlar

30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve terör suçları gibi maddede sayılan istisnalar dışında, denetimli serbestlik için aranan bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır.

Dayanak: 5275 sayılı Kanun geçici m. 6/1

5275 sayılı Kanun m. 107/1'e göre koşullu salıverilme nedir, iyi hâl nasıl belirlenir?

Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının kanunda belirlenen kısmını infaz kurumunda geçirdikten sonra kalan kısmı denetim altında dışarıda geçirmesidir. 5275 sayılı Kanun m. 107/1'e göre bundan yararlanabilmek için hükümlünün kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir. Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresi m. 107/6'ya göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır; süreli hapislerde hak ederek tahliye tarihini geçemez. Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirilirse ceza m. 107/14 uyarınca infaz edilmiş sayılır.

Anayasa Mahkemesi koşullu salıverilmeyi, cezaevindeki tutum ve davranışlarıyla, yani iyi hâliyle, topluma uyum sağlayabileceği izlenimini veren hükümlünün şarta bağlı olarak ödüllendirilmesi diye tanımlar. (Anayasa Mahkemesi, B. No. 2014/11651)1 Mahkemeye göre infaz süresi ilke olarak kapalı ceza infaz kurumunda geçen süre, açık ceza infaz kurumunda geçen süre ve koşullu salıverilme tarihi ile bihakkın (hak ederek) tahliye tarihi arasındaki süre olmak üzere üç aşamadan oluşur; 105/A maddesiyle bunlara denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz aşaması eklenmiştir. (Anayasa Mahkemesi, E. 2023/148)2

İyi hâli idare ve gözlem kurulu belirler. 5275 sayılı Kanun m. 89/1'e göre hükümlüler, kurum kurallarına uyup uymadıkları, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadıkları, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmedikleri, toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadıkları ve tekrar suç işleme riskinin düşük olup olmadığı yönünden en geç altı ayda bir değerlendirilir. m. 89/2 bu değerlendirmede dikkate alınacakları sayar: katıldığı iyileştirme ve eğitim programları, spor ve sosyal faaliyetler, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlüler ve kurum görevlileriyle ilişkileri, suçtan duyduğu pişmanlık, kurum kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları. Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlünün yeniden değerlendirilme süresi m. 89/6'ya göre bir yılı geçemez.

Anayasa Mahkemesine göre Anayasa m. 19/2, hükümlünün koşullu salıvermeden otomatik olarak yararlandırılmasını güvence altına almaz; ancak kanundaki bütün şartları taşıyan ve yargı organlarının takdir yetkisinin bulunmadığı durumda koşullu salıverme hükümlerinin uygulanmaması Anayasa m. 19 ile bağdaşmaz.1 Mahkeme, koşullu salıverme kuralları gereği cezaevinde kalınması gereken sürenin hürriyeti bağlayıcı cezanın yerine getirilmesinin kapsamına dâhil olduğunu belirtmiştir.1

Bu sayfa süreli hapis cezalarını anlatır. Müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapiste m. 107/2 oran değil yıl öngörür: müebbette yirmi dört, ağırlaştırılmış müebbette otuz yıl.

Kaç yıl yatar? 5275 sayılı Kanun m. 107/2, 107/4, 108/9 ve 3713 sayılı Kanun m. 17'deki üç oran

1) Yarı. 5275 sayılı Kanun m. 107/2'ye göre süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar, cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde koşullu salıverilmeden yararlanabilir. Anayasa Mahkemesi, 7242 sayılı Kanundan önce bu oranın üçte iki olduğunu ve bu Kanunla yarıya düşürüldüğünü belirtmiştir. (Anayasa Mahkemesi, E. 2020/53)3 Yargıtay 1. Ceza Dairesi de maddede sayılan istisnalar dışındaki suçlardan süreli hapis cezası alanların cezalarının yarısını iyi hâlli çekince koşullu salıverilmeden yararlanabileceğini belirtmiş; (Yargıtay 1. CD, E. 2023/5770)4 resmi belgede sahtecilikten verilen bir cezada koşullu salıverilme tarihinin bu yarı oranına göre belirlendiğini tespit etmiştir. (Yargıtay 1. CD, E. 2023/2826)5

2) Üçte iki. Aynı fıkranın 7242 sayılı Kanunla eklenen cümlelerine göre kasten öldürme (TCK m. 81, 82, 83), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (m. 87/2-d), işkence ve eziyet (m. 94-96), cinsel saldırı (m. 102/2 hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (m. 104/2-3 hariç), cinsel taciz (m. 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (m. 132-138) ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluktan (m. 326-339) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çekerse koşullu salıverilebilir. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan ve uyuşturucu ticaretinden hapis cezasına mahkûm olan çocuklarda da oran üçte ikidir (m. 107/2-e, g). Yargıtay 1. Ceza Dairesi, kasten öldürmenin m. 107/2-a'da üçte iki oranı esas alınarak koşullu salıverilme süresi belirlenecek istisna suçlar arasında sayıldığını belirtmiştir.4

Örgüt suçlarında da oran üçte ikidir: m. 107/4'e göre suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan süreli hapis cezasına mahkûm edilenler cezalarının üçte ikisini çekince koşullu salıverilebilir; oranı üçte ikiden fazla olan suçlarda o suçun oranı uygulanır. m. 107/2'nin son cümlesi, örgüt ve terör suçlarından mahkûm çocuklar ile 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlar için de oranı üçte iki olarak belirler.

3) Dörtte üç. m. 108/9'a göre cinsel saldırının m. 102/2'deki nitelikli hâli, çocukların cinsel istismarı (m. 103), reşit olmayanla cinsel ilişkinin m. 104/2-3 hâlleri ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m. 188) suçlarında süreli hapis cezası için koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır; m. 108/10'a göre bu fıkra çocuklar hakkında uygulanmaz. Geçici m. 9/4'e göre bu suçlardan 28/6/2014 tarihinden önce işlenmiş olanlar için verilen süreli hapis cezalarında oran üçte iki olarak uygulanır. 3713 sayılı Kanun m. 17/1'e göre Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda da süreli hapis cezaları için oran dörtte üçtür. Aynı maddeye göre tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkûm edilmiş olanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanlar, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamaz (m. 17/2); bu Kanun kapsamındaki suçtan mahkûm olup hükmün kesinleşmesinden sonra yine bu Kanun kapsamına giren bir suç işleyenler de yararlanamaz (m. 17/3). Anayasa Mahkemesi de çocuk olmayan hükümlülerde oranın örgüt suçlarında m. 107/4 uyarınca üçte iki, terör suçlarında 3713 sayılı Kanun m. 17/1'e göre dörtte üç olduğunu belirtmiştir.3

Anayasa Mahkemesi 2021 tarihli kararında, 7242 sayılı Kanunla getirilen suç türüne göre farklı oranlardan bir kısmını (örgüt ve terör suçlarından mahkûm çocuklar ile MİT Kanunu kapsamındaki suçlar için m. 107/2'nin üçüncü cümlesi, terör suçlarında dörtte üç oranını getiren 3713 sayılı Kanun m. 17/1'in ikinci cümlesi) incelemiş ve iptal taleplerini reddetmiştir.3 Mahkemeye göre kanun koyucu koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve açık ceza infaz kurumuna geçmenin koşullarını anayasal hükümlere, toplumsal koşul ve gereklere göre serbestçe belirleyebilir;3 incelenen kurallardaki ayrımın nesnel ve makul bir temele dayanmadığı söylenemez.3 Mahkeme, dava dilekçesinde yalnız belirli suçlar yönünden iptal istendiği için denetimi bu suçlarla sınırlı yaptığını belirtmiştir.3

Tekerrür hâlinde oranlar ayrıca değişir: m. 108/1-d'ye göre tekerrür hâlinde işlenen suçta süreli hapis cezasının üçte ikisi, m. 108/3'e göre ikinci defa tekerrürde süreli hapis cezası için dörtte üç uygulanır. Aşağıdaki tablo tekerrür olmayan, ilk suçu gösterir.

Tablo: 1-20 yıl süreli hapis cezasında koşullu salıverilmeye kadar infaz kurumunda geçecek süre (5275 sayılı Kanun m. 107/2, 107/4, 108/9; 3713 sayılı Kanun m. 17)

Aşağıdaki süreler, infaz hesaplama aracının kullandığı hesap fonksiyonlarıyla üretilmiştir, elle hesaplanmamıştır. Varsayımlar: 1) tekerrür yok, ilk suç; 2) hükümlü suç tarihinde yetişkin; 3) tek ceza; 4) tutukluluk ve gözaltı yok; 5) hükümlü iyi hâlli; 6) suç 1/7/2016'dan sonra işlenmiş; 7) yıl 360, ay 30 gün sayılır. Daha önce işlenen suçlarda oran, geçici m. 9/4 ve lehe kanun karşılaştırması nedeniyle farklı olabilir; m. 108/9'daki suçlarda 28/6/2014'ten önce işlenenler için oran üçte ikidir. Sütunlar: yarı, kanunda ayrıca sayılmayan suçlar (m. 107/2); üçte iki, m. 107/2'de sayılan suçlar ve örgüt suçları (m. 107/4); dörtte üç, m. 108/9'da sayılan suçlar ve terör suçları (3713 sayılı Kanun m. 17).

Süreler cezaevine girişten itibarendir; hükümlü tutuklu kalmışsa tutuklulukta geçen süre bu süreden düşülür (TCK m. 63/1). Çocuk hükümlülerde hesap farklıdır: m. 108/9'daki dörtte üç oranı çocuklara uygulanmaz (m. 108/10), bazı suçlarda çocuklar için oran üçte ikidir (m. 107/2-e, g) ve 8/8/2026 tarihli 7593 sayılı Kanunla değişen m. 107/5'e göre kasten öldürme, m. 102 ve 103'teki cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçları dışında hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, koşullu salıverilme süresinin hesabında iki gün sayılır. 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda ise geçici m. 6/4'e göre on beş yaşını dolduruncaya kadar geçirilen bir gün üç gün, on sekiz yaşını dolduruncaya kadar geçirilen bir gün iki gün sayılır. 7593 sayılı Kanundan önce işlenen suçlarda hangi metnin uygulanacağı da TCK m. 7/2 ve 7/3'e göre lehe kanun karşılaştırmasıyla belirlenir. Açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlikle cezaevinden fiilen çıkış tarihi suç türüne ve suç tarihine göre değiştiği için tabloda yoktur; bu tarihler infaz hesaplama aracında hesaplanır.

  • 1 yıl hapis — yarı: 6 ay; üçte iki: 8 ay; dörtte üç: 9 ay
  • 2 yıl hapis — yarı: 1 yıl; üçte iki: 1 yıl 4 ay; dörtte üç: 1 yıl 6 ay
  • 3 yıl hapis — yarı: 1 yıl 6 ay; üçte iki: 2 yıl; dörtte üç: 2 yıl 3 ay
  • 5 yıl hapis — yarı: 2 yıl 6 ay; üçte iki: 3 yıl 4 ay; dörtte üç: 3 yıl 9 ay
  • 7 yıl hapis — yarı: 3 yıl 6 ay; üçte iki: 4 yıl 8 ay; dörtte üç: 5 yıl 3 ay
  • 10 yıl hapis — yarı: 5 yıl; üçte iki: 6 yıl 8 ay; dörtte üç: 7 yıl 6 ay
  • 15 yıl hapis — yarı: 7 yıl 6 ay; üçte iki: 10 yıl; dörtte üç: 11 yıl 3 ay
  • 20 yıl hapis — yarı: 10 yıl; üçte iki: 13 yıl 4 ay; dörtte üç: 15 yıl

Birden fazla ceza varsa her suç kendi oranıyla mı hesaplanır? (5275 sayılı Kanun m. 99/1 ve 107/3)

5275 sayılı Kanun m. 99/1'e göre bir kişi hakkında hükmolunan her ceza diğerinden bağımsızdır ve varlığını ayrı korur; ancak başka başka kesinleşmiş hükümler bulunursa m. 107'nin uygulanabilmesi yönünden infaz hâkimliğinden bir toplama kararı istenir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, cezaların toplanmasının koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasına yönelik olduğunu hatırlatmış; (Yargıtay 1. CD, E. 2024/6059)6 koşullu salıverilme tarihinden önce kesinleşip gelen cezalar için önce toplama kararı alınması ve yeni koşullu salıverilme tarihine göre m. 105/A'nın uygulanma koşullarının değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.6

Toplamada her cezanın oranı kendi suçuna göre belirlenir. Kanun yararına bozma isteminde, içtimadaki kasten öldürme cezasına (25 yıl) üçte iki, silahla kasten yaralama cezasına (2 yıl 6 ay) yarı oranı uygulanarak düzenlenen müddetnameye hükümlünün itirazı üzerine infaz hâkimliğinin bütün suçlara yarı oranı uygulanmasına karar verdiği aktarılmıştır. Yargıtay 1. Ceza Dairesi istemi yerinde görmüş; kasten öldürmenin m. 107/2-a'da üçte iki oranına tabi istisna suçlar arasında sayıldığını ve Cumhuriyet savcılığının hesabı bu orana göre yaptığını belirterek infaz hâkimliğinin bu kararına yapılan itirazı reddeden merci kararını kanun yararına bozmuştur.4

Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyette koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre m. 107/3-e'ye göre en fazla yirmi sekiz yıl, örgüt suçlarında m. 107/4-e'ye göre en fazla otuz iki yıldır. m. 107/4'teki örgüt hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz. Toplama kararının ve müddetnamenin ayrıntısı, cezaların hangi infaz hâkimliğinde toplanacağı ve müddetnameye itiraz bu sayfanın konusu değildir.

Tutuklulukta ve gözaltında geçen süre cezadan düşülür mü? (TCK m. 63/1)

TCK m. 63/1'e göre hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün hâller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, silahlı terör örgütü üyeliğinden 7 yıl hapis cezası alan hükümlünün gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği toplam 607 günün ceza infaz kurumunda infaz etmesi gereken süreden mahsup edildiği müddetnameyi hatasız bulmuştur. (Yargıtay 1. CD, E. 2023/9250)7 Daireye göre müddetnamede cezaevine giriş tarihi olarak hükmün kesinleşip infaza verildiği tarihin yazılması çelişki değildir; bu tarih, hükümlünün o suç nedeniyle artık tutuklu değil hükümlü statüsünü aldığını gösterir.7

Bu yüzden tablodaki süreler, tutukluluk dahil infaz kurumunda geçirilmesi gereken toplam süredir: hükümden önce tutuklu kalınan süre bundan düşülür, geri kalanı hüküm kesinleştikten sonra çekilir.7

Anayasa Mahkemesi, TCK m. 63 karşısında yargı organlarına mahsupla ilgili bir takdir yetkisi tanınmadığını belirtmiştir.1 Mahkemenin aktardığı Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararına göre başka bir suçun cezasından mahsupta önemli olan, mahsuba konu mahkûmiyete ait suçun tutuklu kalınan suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden önce işlenmesidir.1 Mahkeme, koşullu salıverilmeye hak kazandığı tarihten hak ederek tahliye tarihine kadar tutuklu kalınan süre, şartları bulunduğu hâlde başka suçtan verilen cezadan mahsup edilmediği için cezaevinde kalınacak sürenin uzamasını kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali saymıştır.1

Cezaevinden fiilen ne zaman çıkılır? Açık cezaevi ve denetimli serbestlik (5275 sayılı Kanun m. 14 ve 105/A)

Koşullu salıverilme tarihi, cezaevinden fiilen çıkılan tarihle her zaman aynı değildir. 5275 sayılı Kanun m. 105/A-1'e göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlünün talebi hâlinde, cezanın koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına infaz hâkimi karar verebilir. 4/6/2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre bunun için hükümlünün, beş günden az olmamak üzere, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini cezaevinde geçirmiş olması gerekir. Geçici m. 11'e göre 7550 sayılı Kanunla m. 105/A-1'e eklenen bu şart, geçici m. 11'in yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz; şart 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda aranır.

m. 105/A-3'e göre sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde koşullu salıverilmeye iki yıl veya daha az, ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlülerde üç yıl veya daha az süre kalması yeterlidir. Açık kuruma ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan iyi hâlli hükümlü de m. 105/A-2'ye göre bu usulden yararlanabilir. Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilen cezada bu usul uygulanmaz (m. 105/A-4).

Denetimli serbestlik kural olarak açık kurumdaki hükümlü için öngörüldüğünden açık cezaevine geçiş de süreyi etkiler. m. 14/2'ye göre kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası alanlar (terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, ikinci defa mükerrir olanlar ve koşullu salıverilmesi geri alındığı için cezası aynen infaz edilenler hariç) ile taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alanların cezaları doğrudan açık ceza infaz kurumunda yerine getirilir. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 5/1 ise m. 14/2-a'daki istisnaları, taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası alanlar dahil maddede sayılan bütün hâllere uygular; yönetmeliğe göre ikinci defa mükerrir olanın cezası taksirli suçta da doğrudan açık kurumda yerine getirilmez. Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılmaya m. 14/3 uyarınca m. 89'daki değerlendirme sonucunda karar verilir; açık kurumlara ayrılma ve orada geçirilecek sürelerin usul ve esasları m. 14/6'ya göre yönetmelikte gösterilir. Anayasa Mahkemesi de hükümlünün kapalı kurumdan açık kuruma ayrılabilmesi için idare ve gözlem kurulunca iyi hâlinin belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.2

Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre kanunda, hükümlünün denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz usulünden yararlandıktan sonra bir daha yararlanamayacağına dair kısıtlayıcı bir hüküm yoktur;6 daha önce bu tedbirden faydalanan hükümlünün yararlandığı süre dikkate alınarak yararlanabileceği kalan süre belirlenir.6

Hangi kanun uygulanır? Suç tarihi ve lehe kanun (TCK m. 7/2 ve 7/3)

TCK m. 7/3'e göre hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç infaz rejimine ilişkin hükümler derhal uygulanır. m. 7/2'ye göre suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 5377 sayılı Kanunla değişen m. 7/3'te bu üç kurum yönünden derhal uygulama ilkesine istisna getirildiğini, maddenin ilk iki fıkrasındaki temel kuralların bunlar yönünden geçerli olduğunu ve böylece lehe olanın uygulanabilmesinin olanaklı sayıldığını belirtmiştir. (Yargıtay CGK, E. 2006/56)8 Kurulun aktardığı değişiklik gerekçesine göre koşullu salıverilme ve mükerrirlere özgü infaz rejimi bakımından birinci ve ikinci fıkralardaki zaman bakımından uygulama kuralları uygulanacaktır.8 Yargıtay 1. Ceza Dairesi de suç tarihi göz önünde bulundurularak koşullu salıverilmeye uygulanacak kanunun hükümlünün özgürlüğünü en az kısıtlayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 1. CD, E. 2019/2769)9

Koşullu salıverilme oranları son yıllarda birkaç kez değişti. 7242 sayılı Kanun 15.04.2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.6 Anayasa Mahkemesinin belirttiği gibi bu Kanundan önce m. 107/2'deki genel oran üçte ikiydi ve bu Kanunla yarıya indirildi.3 Aynı Kanun kasten öldürme ve cinsel suçlar gibi bazı suçlar için üçte iki ve dörtte üç oranlarını getirdi. Yargıtay 1. Ceza Dairesinin aktardığı eski geçici m. 6/1'e göre 1/7/2016 tarihine kadar işlenen suçlarda; kasten öldürme (m. 81, 82), üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (m. 102-105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (m. 132-138), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m. 188), TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölüm suçları ile 3713 sayılı Kanun kapsamına giren suçlar dışında m. 107/2'deki üçte iki oran yarı olarak uygulanıyordu.9 Buna göre bugün üçte iki oranına tabi olup bu istisnalarda sayılmayan bir suç (örneğin m. 83 ya da m. 94-96) 1/7/2016 tarihine kadar işlenmişse oran, lehe kanun karşılaştırmasıyla yarı olabilir. Bu yüzden bir hükümlüye hangi oranın uygulanacağı, suç tarihindeki ve sonraki metinlerin karşılaştırılmasıyla belirlenir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre ceza infaz kurumunda koşullu salıverilmeyi bekleyen hükümlüde, cezaevinde iyi hâlli geçirilmesi gereken süreyi değiştiren lehe değişiklik mutlaka dikkate alınır ve hükümlü bu hakkı kazandığı tarih itibarıyla koşullu salıverilir.5 Buna karşılık daha önce koşullu salıverilmiş ve denetim süresinde hapis cezası gerektiren kasıtlı suç işlediği için koşullu salıverilmenin geri alınması gündeme gelen hükümlüde, lehe değişiklik gerekçesiyle daha önce verilen koşullu salıverilme tarihi değiştirilemez, geriye çekilemez.5 Aynı Daire 2020 tarihli bir kararında, böyle bir hükümlüde koşullu salıverilme süresinin ve buna bağlı denetim süresinin lehe geçici maddeye göre yeniden belirlenmesi gerektiğini, ancak bu yapılırken önceki koşullu salıverilme tarihinin değiştirilmeyeceğini kabul etmiştir.9

30 Mart 2020 ve 31 Temmuz 2023 tarihleri neyi değiştirir? (5275 sayılı Kanun geçici m. 6 ve geçici m. 10/6)

1) Geçici m. 6. 7242 sayılı Kanunla değişen geçici m. 6/1'e göre 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, maddede sayılan istisnalar dışında, m. 105/A-1'deki bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır. İstisnalar şunlardır: kasten öldürme (TCK m. 81-83); üstsoya, altsoya, eşe, kardeşe ya da kendini savunamayacak kişiye karşı kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama; m. 87/2-d; işkence ve eziyet; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (m. 102-105); özel hayata karşı suçlar (m. 132-138); uyuşturucu ticareti (m. 188); TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümündeki suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar. Geçici m. 6/3'e göre bu süre, iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülere de uygulanır.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 06.07.2020 tarihinde işlenen kamu malına zarar verme suçu geçici m. 6'daki istisna suçlardan olmasa da bu maddenin 30.03.2020 tarihine kadar işlenen suçlara uygulanabildiğini, bu yüzden hükümlünün denetimli serbestlikten ancak bir yıl süreyle yararlanabileceğini belirtmiştir.6

2) Geçici m. 10/6. Fıkranın bugünkü metnine göre kasten öldürmenin m. 82/1-d, e, f hâlleri, deprem nedeniyle bina veya yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları, m. 102 ve 103 ile m. 104/2-3'teki cinsel suçlar, TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümündeki suçlar, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç olmak üzere, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı kurumda bulunan hükümlülerden toplam hapis cezası on yıldan az ise bir ayını, on yıl ve daha fazla ise üç ayını kapalı kurumda geçirip açık kuruma ayrılmasına üç yıl veya daha az süre kalanlar, bu şartların oluştuğu tarih itibarıyla açık kuruma ayrılabilir. Bu hükümlüler ile 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık kurumda bulunanlar, talepleri hâlinde en az üç ay açık kurumda kalmış olmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlandırılır.

Fıkranın 7571 sayılı Kanundan önceki metni, ölçütü suç tarihine değil “31/7/2023 tarihi itibarıyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden” ibaresine bağlıyordu; bu eski ölçüt bugün uygulanan kural değildir. Anayasa Mahkemesi o ibareye göre 31/7/2023'ten sonra kapalı kuruma alınan hükümlülerin diğer şartları sağlasalar bile bu hükümle açık kuruma ayrılamayacağını belirtmiş2 ve ibareyi Anayasa'nın 2. maddesine aykırı bulmayarak itirazı oyçokluğuyla reddetmiştir.2 24.12.2025'te kabul edilip 25.12.2025'te Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunun 27. maddesi fıkrayı değiştirmiştir. (Yargıtay 1. CD, E. 2025/7342)10

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, hükmü 30.04.2024'te kesinleşen bir hükümlünün açık kuruma ayrılma talebinde, kanun yararına bozmanın kesinleşen hükmün verildiği zaman yürürlükte bulunan hukuka aykırılıkların giderilmesiyle sınırlı olduğunu, bu yüzden incelemeyi karar tarihindeki mevzuata göre yaptığını belirtmiş10 ve 7571 sayılı Kanundan önceki metne göre hükümlünün geçici m. 10'un ikinci ve altıncı fıkralarından yararlanamayacağına karar vermiştir.10 Karar, fıkranın 7571 sayılı Kanundan sonraki metninin nasıl uygulanacağı hakkında hüküm kurmaz.

Koşullu salıverilme kararını kim verir, hangi tarihten geçerlidir, itiraz edilebilir mi? (5275 sayılı Kanun m. 107/11-13)

5275 sayılı Kanun m. 107/11'e göre hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında ceza infaz kurumu idaresinin hazırladığı gerekçeli rapor, infaz işlemlerinin yapıldığı yer infaz hâkimliğine verilir. İnfaz hâkimi raporu uygun bulursa koşullu salıverilmeye dosya üzerinden karar verir; uygun bulmazsa gerekçesini kararında gösterir. Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir.

Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre koşullu salıverilme, hükümlünün bu hakkı kazandığı tarihten geçerli olmak üzere verilir.5 Daire, koşullu salıverilme tarihi müddetnamede yarı oranıyla 06.02.2022 olarak belirlenen hükümlünün, savcılığın talepte bulunduğu 12.05.2022 tarihinden itibaren koşullu salıverilmesini kanuna aykırı bulmuştur.5

İyi hâl kararının gerekçesi denetlenir. m. 89/5'e göre kanunlarda iyi hâlliliğin arandığı durumlarda hükümlünün tutum ve davranışları m. 89 hükümlerine göre değerlendirilir; aşağıdaki iki karar denetimli serbestlik talebi üzerine verilmiştir. Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre iyi hâl değerlendirmesi sonunda somut ve denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, takdir hakkının objektif ve yerinde kullanıldığını gösteren yeterli ve yasal gerekçe gösterilmelidir. (Yargıtay 1. CD, E. 2023/4080)11 (Yargıtay 1. CD, E. 2023/5461)12 Daire, hükümlünün denetimli serbestlik talebi üzerine verilen bir kararında, idare ve gözlem kurulunun iyi hâlli olmadığına dair kararını kurulun kararında yer almayan bir gerekçeye (hükümlünün başka bir suçtan tutuklanması) dayanarak kaldıran infaz hâkimliği kararını yasal ve yeterli gerekçeden yoksun bulmuştur.11 Bu kararda kurulun dayandığı disiplin cezalarının ve açık kurumdan firarın iyi hâli tek başına engelleyip engellemediği hakkında hüküm kurulmamıştır.

Aynı Daire yine denetimli serbestlik talebiyle ilgili başka bir kararında, idare ve gözlem kurulunun iyi hâli m. 89'daki tespitlerle yetinmeyip hükümlünün yargılandığı dosyadaki suç delillerine dayanarak değerlendirmesini yerinde görmemiş ve kurul kararını iptal eden infaz hâkimliği kararını doğru bulmuştur.12

m. 107/12'ye göre koşullu salıverilen hükümlü denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işler ya da infaz hâkiminin uyarısına rağmen yükümlülüklere uymamakta ısrar ederse koşullu salıverilme kararı geri alınır. m. 107/13'e göre geri alınmadan sonra aynı hükmün infazıyla ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.

İlgili mevzuat

5275 sayılı Kanun m. 107 — Koşullu salıverilme

Madde 107- (1) Koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için mahkûmun kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir.

(2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar yirmidört yılını, diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. (Ek cümleler:14/4/2020-7242/48 md.) Ancak, Türk Ceza Kanununun;

a) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,

b) Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan (madde 87, fıkra iki, bent d) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,

c) İşkence suçundan (madde 94 ve 95) ve eziyet suçundan (madde 96) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,

d) Cinsel saldırı (madde 102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (madde 104, ikinci ve üçüncü fıkra hariç) ve cinsel taciz (madde 105) suçlarından süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,

e) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan (madde 102, 103, 104 ve 105) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar,

f) Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlardan (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,

g) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar,

h) Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından (madde 326 ilâ 339) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,

cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. Ayrıca, suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olan çocuklar ile 1/1/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında koşullu salıverilme oranı üçte iki olarak uygulanır.

(3) Koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre;

a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzaltı,

b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuz,

c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzaltı,

d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuz,

e) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla yirmisekiz,

Yıldır.

(4) Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuzaltı yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. (Ek cümle:14/4/2020-7242/48 md.) Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından ise tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır. Ancak, bu süreler;

a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde kırk,

b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzdört,

c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla kırk,

d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzdört,

e) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki,

Yıldır. (Ek cümle:22/7/2010 - 6008/9 md.) Bu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.

(5) (Değişik:8/8/2026-7593/7 md.) Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102 ve 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (madde 188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (madde 220) hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, hükümlünün onbeş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, iki gün olarak dikkate alınır.

(6) Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez.

(7) Hükümlü, denetim süresinde, infaz kurumunda öğrendiği meslek veya sanatı icra etmek üzere, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında, ücret karşılığında çalıştırılabilir.

(8) Onsekiz yaşından küçük olan hükümlüler, denetim süresinde eğitimlerine, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir kurumda devam ederler.

(9) İnfaz hâkimi, denetim süresinde hükümlüye rehberlik edecek bir uzman kişiyi görevlendirebilir. Bu kişi, kötü alışkanlıklar edinebileceği çevrelerden uzak kalması ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesini temin hususunda hükümlüye öğütte bulunur; eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya yanında çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunur; hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek infaz hâkimine verir. (Ek cümleler:14/4/2020-7242/48 md.) İnfaz hâkimi ayrıca, iki yılı geçmemek üzere denetim süresi içinde hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenecek yükümlülüklere tabi tutulmasına karar verebilir. Bu karar gereğince denetimli serbestlik müdürlüğü, risk ve ihtiyaçlarını dikkate alarak hükümlüyü;

a) Belirli bir bölgede denetim ve gözetim altında bulundurma,

b) Belirlenen yer veya bölgelere gitmeme,

c) Belirlenen programlara katılma,

yükümlülüklerinden bir veya birden fazlasına tabi tutar. Denetimli serbestlik müdürlüğü hükümlünün risk ve ihtiyaçlarını dikkate alarak yükümlülükleri değiştirebilir.

(10) İnfaz hâkimi, koşullu salıverilen hükümlünün kişiliğini ve topluma uyumdaki başarısını göz önünde bulundurarak; denetim süresinin, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmadan veya herhangi bir yükümlülük belirlemeden geçirilmesine karar verebileceği gibi, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasını veya belirlenen yükümlülükleri denetim süresi içinde kaldırabilir.

(11) (Değişik:14/4/2020-7242/48 md.) Hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında ceza infaz kurumu idaresi tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, infaz işlemlerinin yapıldığı yer infaz hâkimliğine verilir. İnfaz hâkimi, bu raporu uygun bulursa hükümlünün koşullu salıverilmesine dosya üzerinden karar verir; raporu uygun bulmadığı takdirde gerekçesini kararında gösterir. Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir.

(12) Koşullu salıverilen hükümlünün, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınır.

(13) Koşullu salıverilme kararının geri alınması hâlinde hükümlünün;

a) Sonraki suçu işlediği tarihten itibaren başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek koşuluyla sonraki işlediği her bir suç için verilen hapis cezasının iki katı sürenin,

b) (Değişik: 25/5/2005-5351/8 md.) Yükümlülüklerine aykırı davranması hâlinde, bu yükümlülüklere uymama tarihi ile hak ederek salıverilme tarihi arasındaki süreyi geçmemek koşuluyla ihlalin niteliğine göre takdir edilecek bir sürenin,

Ceza infaz kurumunda aynen çektirilmesine karar verilir. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasından sonra aynı hükmün infazı ile ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.

(14) Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.

(15) (Değişik: 20/7/2017-7035/25 md.) Hükümlü, geri kalan süre içinde işlediği kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilirse ya da bağlı tutulduğu yükümlülükleri yerine getirmezse hükmü veren ilk derece mahkemesinin bulunduğu yer infaz hâkimliği, cezaların toplandığı hâller ile hükmün bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmiş olması hâlinde ise 101 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen infaz hâkimliği tarafından koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dosya üzerinden karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz yolu açıktır.

(16) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap, Dördüncü Kısım, "Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar" başlıklı Dördüncü Bölüm, "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine

Karşı Suçlar" başlıklı Beşinci Bölüm, "Milli Savunmaya Karşı Suçlar" başlıklı Altıncı Bölüm altında yer alan suçlardan birinin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

5275 sayılı Kanun m. 108 — Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri

Madde 108- (1) Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan;

a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılının,

b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının,

c) (Ek:14/4/2020-7242/49 md.) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının,

d) Süreli hapis cezasının üçte ikisinin,

İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır.

(2) Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz. (Ek cümle:4/6/2025-7550/14 md.) İkinci defa tekerrür halinde bu fıkra hükmü uygulanmaz.

(3) İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır. (Ek cümle:4/6/2025-7550/14 md.) Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde belirtilir.

(4) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında cezanın infazının tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirler.

(5) Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde, koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır.

(6) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında denetim süresinin uzatılmasına karar verebilir. Denetim süresi en fazla beş yıla kadar uzatılabilir.

(7) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Cezanın infazı tamamlandıktan sonra devam eden denetim süresi içinde, bu madde hükümlerine göre kendilerine yüklenen yükümlülüklere ve yasaklara aykırı hareket eden mükerrirler, infaz hâkimi kararı ile disiplin hapsine tabi tutulur. Disiplin hapsinin süresi on beş günden az ve üç aydan fazla olamaz.

(8) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Çocuğa karşı işlenen bir suçtan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır.

(9) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Birinci fıkradaki koşullu salıverme süreleri, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan cinsel saldırı suçundan, 103 üncü maddesinde tanımlanan çocukların cinsel istismarı suçundan, 104 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında tanımlanan reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan, 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında da uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanır. 188 inci madde hariç olmak üzere bu suçlardan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında, cezanın infazı sırasında ve koşullu salıverildikleri takdirde denetim süresi içinde, aşağıdaki tedavi veya yükümlülüklerden bir veya birkaçına infaz hâkimi tarafından karar verilir:

a) Tıbbi tedaviye tabi tutulmak

b) Tedavi amaçlı programlara katılmak

c) Suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşim bölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak

d) Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak

e) Çocuklarla bir arada olmayı gerektiren bir ortamda çalışmaktan yasaklanmak

f) Çocuklar hakkında bakım ve gözetim yükümlülüğünü gerektiren faaliyet icra etmekten yasaklanmak

(10) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Dokuzuncu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.

(11) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Bu maddenin dokuzuncu fıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 28 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

3713 sayılı Kanun m. 17 — Koşullu salıverilme

Madde 17- (Değişik: 29/6/2006-5532/12 md.)

Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması bakımından 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 107 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 108 inci maddesi hükümleri uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/65 md.) Ancak, süreli hapis cezaları bakımından düzenlenen koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanır.

Tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkûm edilmiş bulunanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanlar, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamazlar.

Bu Kanun kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar, hükümlerinin kesinleşme tarihinden sonra bu Kanunun kapsamına giren bir suçu işlemeleri halinde, şartla salıverilmeden yararlanamazlar.

Ölüm cezaları, 14/7/2004 tarihli ve 5218 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değişik 3/8/2002 tarihli ve 4771 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunla müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülen terör suçluları ile ölüm cezaları ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülen veya ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezasına mahkûm olan terör suçluları koşullu salıverilme hükümlerinden yararlanamaz. Bunlar hakkında ağırlaştırılmış müebbet ağır hapis cezası ölünceye kadar devam eder.

Kaynak: Terörle Mücadele Kanunu (3713)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

TCK m. 63 — Mahsup

Madde 63- (1) Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

5275 sayılı Kanun m. 105/A — Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı

Madde 105/A – (Ek: 5/4/2012-6291/1 md.)

(1) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. (Ek cümle:4/6/2025-7550/13 md.) Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.

(2) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmasına karşın, iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamayan veya bu nedenle kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler, diğer şartları da taşımaları hâlinde, birinci fıkrada düzenlenen infaz usulünden yararlanabilirler.

(3) Yukarıdaki fıkralarda düzenlenen infaz usulünden;

a) Sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan ve koşullu salıverilmesine iki yıl veya daha az süre kalan kadın hükümlüler,

b) Maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlüler,

diğer şartları da taşımaları hâlinde yararlanabilirler. Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli, Adlî Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmelidir.

(4) (Değişik: 18/6/2014-6545/80 md.) Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle, cezası hapse çevrilen hükümlüler yukarıdaki fıkralardaki infaz usulünden yararlanamazlar.

(5) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezasının infazına karar verilen hükümlünün, koşullu salıverilme tarihine kadar;

a) Kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılması,

b) Bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulması,

c) Belirlenen yer veya bölgelere gitmemesi,

d) Belirlenen programlara katılması,

yükümlülüklerinden bir veya birden fazlasına tabi tutulmasına, denetimli serbestlik müdürlüğünce karar verilir. Hükümlünün risk ve ihtiyaçları dikkate alınarak yükümlülükleri değiştirilebilir. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/25 md.) Türk Ceza Kanununun 191 inci maddesinde yer alan kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak suçundan hükümlü olanlar ayrıca tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılma yükümlülüğüne tabi tutulur.

(6) Hükümlünün;

a) Ceza infaz kurumundan ayrıldıktan sonra, talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne beş gün içinde müracaat etmemesi,

b) Hakkında belirlenen yükümlülüklere, denetimli serbestlik müdürlüğünün hazırladığı denetim ve iyileştirme programına, denetimli serbestlik görevlilerinin bu kapsamdaki uyarı ve önerileriyle hakkında hazırlanan denetim planına uymamakta ısrar etmesi,

c) Ceza infaz kurumuna geri dönmek istemesi,

hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine, koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine, denetimli serbestlik müdürlüğünün bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilir.

(7) (Yeniden Düzenleme:14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlü hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği iddia olunan ve cezasının alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçtan dolayı kamu davası açılmış olması hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimi tarafından, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilir. Kovuşturma sonucunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı verilmesi hâlinde, hükümlünün cezasının infazına denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak devam olunmasına infaz hâkimi tarafından karar verilir.

(8) Denetimli serbestlik müdürlüğüne müracaat etmesi gereken sürenin bitiminden itibaren iki gün geçmiş olmasına karşın müracaat etmeyenler ile (…) ceza infaz kurumuna iade kararı verilmesine rağmen iki gün içinde en yakın Cumhuriyet başsavcılığına teslim olmayan hükümlüler hakkında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 292 nci ve 293 üncü maddelerinde yazılı hükümler uygulanır.

(9) Yükümlülüklerin gereklerine ve denetim planına uygun davranan hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, 107 nci ve 108 inci maddeler uyarınca işlem yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir.

(10) Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezaların infazına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

TCK m. 7 — Zaman bakımından uygulama

Madde 7- (1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar.

(2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.

(3) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/2 md.) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin hükümler, derhal uygulanır.

(4) Geçici veya süreli kanunların, yürürlükte bulundukları süre içinde işlenmiş olan suçlar hakkında uygulanmasına devam edilir.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

5275 sayılı Kanun m. 89 — Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi

Madde 89- (Başlığı ile Birlikte Değişik:14/4/2020-7242/36 md.)

(1) Hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulur.

(2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınır.

(3) Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar hakkında yapılacak açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin değerlendirmelerde idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği bir Cumhuriyet savcısı başkanlık eder. Ayrıca, idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı tarafından belirlenen bir izleme kurulu üyesi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı il veya ilçe müdürlükleri tarafından belirlenen birer uzman kişi katılır.

(4) İdare ve gözlem kuruluna Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile izleme kurulundan katılan üyelere katıldıkları her bir toplantı günü için memur maaş katsayısının (500) rakamı ile çarpılması sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

(5) Kanunlarda iyi hâlliliğin arandığı durumlarda, hükümlülerin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi bakımından bu madde hükümleri uygulanır.

(6) Açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma süreleri bir yılı geçemez.

(7) İdare ve gözlem kurulu tarafından yapılacak değerlendirmelere esas olacak ilkeler ve kurulun bu maddeye ilişkin çalışma usul ve esasları ile tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma süreleri yönetmelikle düzenlenir.

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

5275 sayılı Kanun geçici m. 6 — Geçici Madde 6

Geçici Madde 6 – (Ek: 15/8/2016-KHK-671/32 md.; Değiştirilerek kabul: 9/11/2016-6757/28 md.) (Değişik:14/4/2020-7242/52 md.)

(1) 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçları, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu (madde 87, fıkra iki, bent d), işkence suçu (madde 94 ve 95), eziyet suçu (madde 96), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102, 103, 104 ve 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (madde 188) ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere, 105/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bir yıl”lık süre, “üç yıl” olarak uygulanır.

(2) 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102, 103, 104 ve 105), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138) ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere;

a) Sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “iki yıl”lık süre, “dört yıl” olarak uygulanır.

b) Maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken süreler, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebilir. Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli, Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adlî Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla belgelendirilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler hakkında da uygulanır.

(4) 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, tabi olduğu infaz rejimine göre belirlenen koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, hükümlünün onbeş yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği bir gün, üç gün; onsekiz yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği bir gün, iki gün olarak dikkate alınır.

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

5275 sayılı Kanun geçici m. 10 — Geçici Madde 10

Geçici Madde 10- (Ek: 14/7/2023-7456/15 md.)

(1) 31/7/2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan hükümlüler, izin bitimini takip eden onbeş gün içinde infaz işlemlerinin devam ettiği kurumlara dönmek zorundadır.

(2) 31/7/2023 tarihi itibarıyla geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle izinde bulunan ve ilgili mevzuat uyarınca cezalarının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına beş yıl ve daha az süre kalan hükümlülerin talebi aranmaksızın, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına infaz hakimi tarafından karar verilebilir.

(3) Yukarıdaki fıkralar uyarınca, izinden dönecek hükümlüler ile hakkında denetimli serbestlik kararı verilecek hükümlülere ilişkin hususlar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde duyurulur.

(4) 105/A maddesi kapsamında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezası infaz edilip geçici 9 uncu maddenin beşinci fıkrası uyarınca Covid-19 salgın hastalığı nedeniyle 31/7/2023 tarihi itibarıyla izinde bulunan hükümlüler, koşullu salıverilme tarihine kadar olan süreleri 105/A maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere tabi olmadan geçirirler.

(5) Geçici 9 uncu maddenin altıncı fıkrası uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilen hükümlüler, 31/7/2023 tarihi itibarıyla açık ceza infaz kurumuna ayrılmış sayılır.

(6) Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (82 nci maddenin birinci fıkrasının (d), (e) ve (f) bentleri), deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (102 nci ve 103 üncü maddeler ile 104 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları), İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar hariç olmak üzere, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden, toplam hapis cezası on yıldan az ise bir ayını, on yıl ve daha fazla ise üç ayını bu kurumlarda geçirip ilgili mevzuat uyarınca açık ceza infaz kurumlarına ayrılmasına üç yıl veya daha az süre kalanlar, bu şartların oluştuğu tarih itibarıyla açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilir. Bu hükümlüler ile 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, talepleri hâlinde en az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla ilgili mevzuat uyarınca cezaların denetimli serbestlik tedbiri altında infazı uygulamasından üç yıl erken yararlandırılır.

(7) (Mülga:24/12/2025-7571/27 md.)

(8) (Mülga:24/12/2025-7571/27 md.)

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

5275 sayılı Kanun geçici m. 11 — Geçici Madde 11

GEÇİCİ MADDE 11- (Ek:4/6/2025-7550/17 md.)

(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 105/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.

Kaynak: Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (5275)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

Kararlar

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Koşullu salıverilmenin tanımı, otomatik yararlanma güvencesi ve başka cezadan mahsupAnayasa Mahkemesi · B. No. 2014/11651 ·

    Ercan Bucak (2) başvurusunda başvurucu, bir davada koşullu salıverilmeye hak kazandığı tarihten hak ederek tahliye tarihine kadar tutuklu kaldığı sürenin başka bir suçtan aldığı cezadan mahsup edilmemesinden yakınmıştı. Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü koşullu salıverilmeyi iyi hâliyle topluma uyum sağlayabileceği izlenimini veren hükümlünün şarta bağlı olarak ödüllendirilmesi diye tanımlamış; Anayasa m. 19/2'nin otomatik yararlanmayı güvence altına almadığını, ancak bütün şartları taşıyan hükümlüde takdir yetkisi bulunmayan durumlarda koşullu salıverme hükümlerinin uygulanmamasının m. 19 ile bağdaşmayacağını belirtmiştir. TCK m. 63 karşısında mahsupta takdir yetkisi bulunmadığını tespit eden Mahkeme, mahsup yapılmadığı için uzayan tutma süresini hukuki temelden yoksun bulmuş ve oybirliğiyle ihlal kararı vermiştir.

    Sonuç: Koşullu salıverilmeye hak kazanıldıktan sonra tutuklu kalınan süre, şartları varsa başka bir suçun cezasından mahsup edilmelidir; mahsupta takdir yetkisi yoktur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. İnfazın aşamaları ve geçici m. 10/6'nın 7571 sayılı Kanundan önceki ölçütüAnayasa Mahkemesi · E. 2023/148 · K. 2024/70 ·

    Sinop İnfaz Hâkimliği, geçici m. 10/6'nın o tarihteki metnindeki “31/7/2023 tarihi itibarıyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerden” ibaresinin iptalini istemişti. Anayasa Mahkemesi infaz süresinin kapalı kurum, açık kurum ve koşullu salıverilme ile bihakkın tahliye arasındaki süre olmak üzere üç aşamadan oluştuğunu, açık kuruma ayrılmak için idare ve gözlem kurulunca iyi hâlin belirlenmesi gerektiğini anlatmış; ibareye göre 31/7/2023'ten sonra kapalı kuruma alınanların diğer şartları sağlasa bile bu hükümle açık kuruma ayrılamayacağını belirtmiştir. Mahkeme kuralı belirli, kamu yararı amacıyla konmuş ve kanun koyucunun takdir yetkisi içinde bularak Anayasa'nın 2. maddesine aykırı görmemiş, itirazı oyçokluğuyla reddetmiştir. Fıkra 7571 sayılı Kanunla değiştirilmiş, bugünkü ölçüt suç tarihidir.

    Sonuç: Eski geçici m. 10/6'daki “31/7/2023 itibarıyla kapalı kurumda bulunma” ölçütü Anayasa'ya uygun bulundu; bu ölçüt 7571 sayılı Kanunla suç tarihine çevrildi.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Suç türüne göre farklı koşullu salıverilme oranları ve kanun koyucunun takdir yetkisiAnayasa Mahkemesi · E. 2020/53 · K. 2021/55 ·

    7242 sayılı Kanunun bazı hükümlerine karşı açılan iptal davasında Anayasa Mahkemesi, m. 107/2'deki genel oranın bu Kanunla üçte ikiden yarıya düşürüldüğünü, çocuk olmayan hükümlülerde oranın örgüt suçlarında üçte iki, terör suçlarında dörtte üç olduğunu anlatmıştır. Örgüt ve terör suçlarından mahkûm çocuklar ile MİT Kanunu kapsamındaki suçlar için üçte iki oranını getiren cümleyi, terör suçlarında dörtte üç oranını getiren 3713 sayılı Kanun m. 17/1'in ikinci cümlesini ve geçici m. 6 ile 9'daki bazı istisna ibarelerini inceleyen Mahkeme, kanun koyucunun koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve açık kuruma geçiş koşullarını serbestçe belirleyebileceğini ve ayrımın nesnel ve makul bir temele dayandığını kabul ederek kuralları Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı bulmamıştır. Denetim, dava dilekçesinde sayılan suçlarla sınırlı yapılmıştır.

    Sonuç: Suç türüne göre farklı koşullu salıverilme oranı öngörmek, incelenen kurallar yönünden Anayasa'ya aykırı bulunmadı.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. İçtimada kasten öldürmeye üçte iki, kasten yaralamaya yarı oranıYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2023/5770 · K. 2023/6167 ·

    Hükümlünün kasten öldürmeden aldığı 25 yıl hapis cezası ile silahla kasten yaralamadan aldığı 2 yıl 6 ay hapis cezası içtima edilmişti; müddetnamede ilkine üçte iki, ikincisine yarı oranı uygulanmıştı. İnfaz hâkimliği hükümlünün itirazı üzerine bütün suçlara yarı oranı uygulanmasına karar vermiş, merci bu karara itirazı reddetmişti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi kanun yararına bozma istemini yerinde görmüş; m. 107/2'de sayılan istisna suçlarda oranın üçte iki olduğunu, kasten öldürmenin m. 107/2-a'da sayıldığını ve savcılığın hesabı bu orana göre yaptığını belirterek merci kararını oybirliğiyle bozmuştur.

    Sonuç: Toplanan cezalarda her suç kendi oranına tabidir; kasten öldürmede üçte iki oranı yarıya indirilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Koşullu salıverilme hak kazanılan tarihten geçerlidir; lehe değişiklik ve geri almaYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2023/2826 · K. 2023/4068 ·

    Resmi belgede sahtecilikten 2 yıl 1 ay hapis cezası alan hükümlünün koşullu salıverilme tarihi müddetnamede yarı oranıyla 06.02.2022 olarak belirlenmiş, idare ve gözlem kurulu da bu tarihten geçerli olmak üzere koşullu salıverilmeyi uygun bulmuştu; infaz hâkimliği ise savcılığın talep tarihi olan 12.05.2022'den itibaren karar verdi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, koşullu salıverilmeyi bekleyen hükümlüde lehe değişikliğin mutlaka dikkate alınacağını ve hükümlünün hakkı kazandığı tarih itibarıyla salıverilmesi gerektiğini, buna karşılık koşullu salıverilmesi geri alınacak hükümlüde lehe değişiklik gerekçesiyle eski koşullu salıverilme tarihinin geriye çekilemeyeceğini belirterek merci kararını oybirliğiyle bozmuştur.

    Sonuç: Koşullu salıverilme, talep tarihinden değil hükümlünün bu hakkı kazandığı tarihten geçerli olmak üzere verilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Denetimli serbestlikten tekrar yararlanma, 30/3/2020 sınırı ve toplamaYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2024/6059 · K. 2026/2779 ·

    Uyuşturucu ticaretinden verilen cezasını denetimli serbestlikle çeken hükümlünün, 06.07.2020'de işlediği kamu malına zarar verme suçundan verilen cezası kesinleşince iki ceza içtima edilmiş, hükümlü yeniden cezaevine alınmış ve denetimli serbestlik talebi reddedilmişti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, toplamanın koşullu salıverilme süresinin hesabına yönelik olduğunu, kanunda denetimli serbestlikten bir kez yararlanılabileceğine dair kısıtlayıcı hüküm bulunmadığını ve daha önce yararlanılan sürenin dikkate alınarak kalan sürenin belirleneceğini açıklamıştır. Daire, geçici m. 6'nın 30.03.2020 tarihine kadar işlenen suçlara uygulandığını, suç tarihi 06.07.2020 olan hükümlünün ancak bir yıl yararlanabileceğini belirterek kanun yararına bozma istemini oybirliğiyle reddetmiştir.

    Sonuç: Denetimli serbestlikten yeniden yararlanmak mümkündür, ancak önce yararlanılan süre düşülür; 30/3/2020'den sonra işlenen suçta süre bir yıldır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin müddetnamede mahsubuYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2023/9250 · K. 2024/639 ·

    Silahlı terör örgütü üyeliğinden 7 yıl hapis cezası alan hükümlünün müddetnamesinde cezaevine giriş tarihi olarak hükmün kesinleşip infaza verildiği tarih yazılmış, gözaltı ve tutuklulukta geçen toplam 607 gün infaz edilmesi gereken süreden mahsup edilmişti. Merci, giriş tarihiyle tutuklanma tarihi arasında çelişki olduğu gerekçesiyle hükümlünün itirazını kabul etmişti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, giriş tarihinin hükümlünün o suç nedeniyle tutukludan hükümlü statüsüne geçtiğini gösterdiğini, tutukluluk ve gözaltı sürelerinin müddetnamede denetime imkân verecek şekilde ve doğru gösterildiğini belirterek merci kararını oybirliğiyle bozmuştur.

    Sonuç: Gözaltı ve tutuklulukta geçen süre, cezaevinde geçirilmesi gereken süreden düşülür; müddetnamedeki giriş tarihi hükümlülüğe geçişi gösterir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. TCK m. 7/3: koşullu salıverilmede derhal uygulama kuralının istisnasıYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2006/56 · K. 2006/58 ·

    5237 sayılı TCK'nın yürürlüğe girmesinden sonra yapılan uyarlama yargılamasında 765 sayılı Kanunun lehe kabul edildiği hâllerde hak yoksunluklarının durumu uyuşmazlık konusuydu. Ceza Genel Kurulu bu değerlendirme içinde TCK m. 7/3'ü de incelemiş; 5377 sayılı Kanunla değişen fıkrada hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrür yönünden derhal uygulama ilkesine istisna getirildiğini, maddenin ilk iki fıkrasındaki temel kuralların bunlar için geçerli olduğunu ve böylece lehe olanın uygulanabilmesinin olanaklı sayıldığını belirtmiştir. Kurul Başsavcılık itirazını kabul ederek Özel Dairenin bazı bozma nedenlerini kaldırmış, yerel mahkemenin uyarlama ek kararını Özel Dairenin bozma nedenlerinden birine ek olarak başka nedenlerle oybirliğiyle bozmuştur.

    Sonuç: Koşullu salıverilmede infaz rejimine ilişkin derhal uygulama kuralı geçerli değildir; lehe kanun uygulanır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Suç tarihi ve en az kısıtlayan kanun; lehe geçici madde ve önceki koşullu salıverilme tarihiYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2019/2769 · K. 2020/3311 ·

    Koşullu salıverildikten sonra yeni suç işleyen hükümlünün koşullu salıverilmesini mahkeme geri almış, itiraz mercii ise lehe geçici madde nedeniyle sürelerin yeniden belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle bu kararı kaldırmıştı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, TCK m. 7/3 karşısında suç tarihi göz önünde bulundurularak koşullu salıverilmeye uygulanacak kanunun hükümlünün özgürlüğünü en az kısıtlayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini, koşullu salıverilme süresinin ve denetim süresinin lehe geçici maddeye göre yeniden belirlenmesinin zorunlu olduğunu, ancak önceki koşullu salıverilme tarihinin değiştirilemeyeceğini belirterek istemi oybirliğiyle reddetmiştir. Karar, 7242 sayılı Kanundan önceki geçici m. 6 ve m. 107/6 metinlerine göre verilmiştir; bu iki hükmün bugünkü metni farklıdır. Daire, 7242 sayılı Kanundan sonra verdiği bu kararda, hükümlü lehine düzenleme getiren eski geçici maddenin dikkate alınmasını zorunlu saymıştır.

    Sonuç: Koşullu salıverilmeye, suç tarihine göre hükümlünün özgürlüğünü en az kısıtlayan kanun uygulanır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Geçici m. 10/6, 7571 sayılı Kanun ve kanun yararına bozmada karar tarihindeki mevzuatYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2025/7342 · K. 2026/4000 ·

    Uyuşturucu ticaretinden verilen ve 30.04.2024'te kesinleşen hükmün hükümlüsü, geçici m. 10/6'ya göre açık kuruma ayrılmak istemiş, talebi cezası 31.07.2023'ten sonra kesinleştiği için reddedilmişti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 24.12.2025'te kabul edilip 25.12.2025'te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunun fıkrayı değiştirdiğini anmış, ancak kanun yararına bozmanın kesinleşen hükmün verildiği zaman yürürlükte bulunan hukuka aykırılıklarla sınırlı olduğunu belirterek incelemeyi eski metne göre yapmıştır. Daire, hükümlünün geçici m. 10'un ikinci ve altıncı fıkralarından yararlanamayacağını belirterek istemi oybirliğiyle reddetmiştir. Karar, değişiklikten sonraki metnin uygulanması hakkında hüküm kurmaz.

    Sonuç: Kanun yararına bozma incelemesi karar tarihindeki mevzuatla yapılır; bu karar geçici m. 10/6'nın 7571 sonrası metnini uygulamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. İyi hâl kararının gerekçesi: kurul kararında olmayan gerekçeYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2023/4080 · K. 2023/3864 ·

    Hükümlünün denetimli serbestlik talebi üzerine idare ve gözlem kurulu, disiplin cezaları, açık kurumdan firar ve tekrar suç işleme riski gibi gerekçelerle hükümlünün iyi hâlli olmadığına karar vermişti; infaz hâkimliği ise hükümlünün başka suçtan tutuklanmasının tek başına iyi hâli etkilemeyeceği gerekçesiyle kurul kararını kaldırdı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, iyi hâl değerlendirmesinde somut, denetlenebilir ve dosya içeriğine uygun gerekçe gösterilmesi gerektiğini, tutuklanmanın kurul kararında gösterilen gerekçelerden biri olmadığını belirterek infaz hâkimliğinin yasal ve yeterli olmayan gerekçesine itirazı reddeden merci kararını oybirliğiyle bozmuştur. Disiplin cezalarının ve firarın iyi hâle etkisi hakkında hüküm kurmamıştır.

    Sonuç: İnfaz hâkimliği, idare ve gözlem kurulunun kararını kurulun dayanmadığı bir gerekçe üzerinden kaldıramaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. İyi hâl değerlendirmesinde yargılama dosyasındaki suç delilleri esas alınamazYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2023/5461 · K. 2023/7669 ·

    Hükümlünün denetimli serbestlik talebi üzerine yapılan değerlendirmede, kurum servislerinin gözlem raporları büyük ölçüde olumlu olmasına karşın idare ve gözlem kurulu, hükümlünün yargılandığı dosyadaki delillere dayanarak topluma uyum sağlayamayacağı kanaatiyle iyi hâlli olmadığına karar vermiş, infaz hâkimliği bu kararı iptal etmişti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, iyi hâl değerlendirmesinin m. 89'daki ölçütlere ve infaz dosyasındaki bilgi ve belgelere göre yapılması gerektiğini, m. 89'daki tespitlerle yetinmeyip suç delillerinin değerlendirilmesinin yerinde olmadığını belirterek infaz hâkimliği kararını doğru bulmuş ve kanun yararına bozma istemini oybirliğiyle reddetmiştir.

    Sonuç: İyi hâl, cezaevindeki tutum ve davranışa göre değerlendirilir; mahkûmiyete konu suçun delilleri yeniden tartılarak iyi hâlsizlik kararı verilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

5 yıl hapis cezası alan kaç yıl yatar?

Kanunda ayrıca sayılmayan bir suçtan ilk kez 5 yıl hapis cezası alan iyi hâlli hükümlü, 5275 sayılı Kanun m. 107/2'ye göre cezasının yarısını, yani 2 yıl 6 ayı infaz kurumunda geçirince koşullu salıverilmeden yararlanabilir. Kasten öldürme gibi m. 107/2'de sayılan suçlarda ve örgüt suçlarında bu süre 3 yıl 4 ay, m. 108/9'da sayılan suçlarda ve terör suçlarında 3 yıl 9 aydır; m. 108/9'daki suçlar 28/6/2014'ten önce işlenmişse oran geçici m. 9/4'e göre üçte iki olduğundan süre 3 yıl 4 aydır. Tutuklulukta geçen süre bundan düşülür (TCK m. 63). Hükümlü, şartları varsa denetimli serbestlik nedeniyle cezaevinden daha erken çıkabilir (m. 105/A).

10 yıl hapis cezası alan ne kadar yatar?

Yıl 360 gün sayıldığında, kanunda ayrıca sayılmayan suçlarda yarı oranıyla 5 yıl, m. 107/2'de sayılan suçlarda ve örgüt suçlarında üçte iki oranıyla 6 yıl 8 ay, m. 108/9'da sayılan suçlarda ve terör suçlarında dörtte üç oranıyla 7 yıl 6 ay infaz kurumunda geçirilir. Bu süreler ilk suç ve iyi hâl içindir; tekerrürde oranlar m. 108'e göre yükselir. m. 108/9'daki suçlar 28/6/2014'ten önce işlenmişse oran geçici m. 9/4'e göre üçte ikidir.

Koşullu salıverilme için iyi hâl şart mı?

Evet. 5275 sayılı Kanun m. 107/1'e göre koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için hükümlünün kurumdaki infaz süresini iyi hâlli geçirmesi gerekir. İyi hâli m. 89'a göre idare ve gözlem kurulu en geç altı ayda bir yaptığı değerlendirmeyle belirler; olumsuz değerlendirilen hükümlü en geç bir yıl içinde yeniden değerlendirilir. m. 89/5'e göre kanunlarda iyi hâlliliğin arandığı durumlarda bu madde hükümleri uygulanır. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, denetimli serbestlik talebiyle ilgili kararlarında bu değerlendirmenin somut, denetlenebilir ve dosya içeriğine uygun bir gerekçeye dayanması gerektiğini belirtmiştir.

Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü?

Evet. TCK m. 63/1'e göre hüküm kesinleşmeden önce gözaltı ve tutukluluk gibi kişi özgürlüğünü sınırlayan hâllerde geçen süreler hükmolunan hapis cezasından indirilir. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 7 yıl hapis cezası alan bir hükümlünün gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği 607 günün cezaevinde geçirilmesi gereken süreden mahsup edildiği müddetnameyi hatasız bulmuştur.

Uyuşturucu ticaretinde koşullu salıverilme oranı nedir?

Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (TCK m. 188) süreli hapis cezası alan yetişkin hükümlüde oran, 5275 sayılı Kanun m. 108/9'a göre dörtte üçtür; suç 28/6/2014'ten önce işlenmişse oran geçici m. 9/4'e göre üçte ikidir. m. 108/10'a göre bu kural çocuklara uygulanmaz; bu suçtan hapis cezası alan çocukta oran m. 107/2-g'ye göre üçte ikidir.

Terör suçlarında koşullu salıverilme oranı nedir?

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu m. 17/1'e göre bu Kanun kapsamına giren suçlarda süreli hapis cezaları için koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür. Aynı maddeye göre tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkûm edilmiş olanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanlar ve bu Kanun kapsamındaki suçtan mahkûm olup hükmün kesinleşmesinden sonra yine bu Kanun kapsamına giren bir suç işleyenler şartla salıverilmeden yararlanamaz. Anayasa Mahkemesi 2021 tarihli kararında bu oranı getiren cümleyi, dava dilekçesinde sayılan suçlarla sınırlı olarak incelemiş ve iptal talebini reddetmiştir. Terör ve örgüt suçlarından mahkûm çocuklarda oran 5275 sayılı Kanun m. 107/2'ye göre üçte ikidir.

Birden fazla cezada hepsine aynı oran mı uygulanır?

Hayır. Cezalar 5275 sayılı Kanun m. 99'a göre toplansa da her ceza kendi suçunun oranına tabidir. Bir müddetnamede kasten öldürmeden verilen 25 yıl hapis cezasına üçte iki, silahla kasten yaralamadan verilen 2 yıl 6 ay hapis cezasına yarı oranı uygulanmıştı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, kasten öldürmenin m. 107/2-a'da üçte iki oranına tabi suçlar arasında sayıldığını belirterek bütün suçlara yarı oranı uygulanmasına karar veren infaz hâkimliği kararını kanuna aykırı saymıştır. Birden fazla süreli hapis cezasında infaz kurumunda geçirilecek süre m. 107/3-e'ye göre en fazla yirmi sekiz yıldır.

Suç tarihi neden önemlidir?

TCK m. 7/3'e göre infaz rejimine ilişkin hükümler derhal uygulanır, ancak koşullu salıverilme bu kuralın dışındadır. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre koşullu salıverilmede TCK m. 7'nin ilk iki fıkrası geçerlidir ve lehe olan kanun uygulanabilir. Bu yüzden oran ve süreler, suç tarihindeki kanunla sonraki kanunlardan hükümlünün lehine olana göre belirlenir.

30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlarda denetimli serbestlik süresi kaç yıldır?

5275 sayılı Kanun geçici m. 6/1'e göre 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlarda, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve terör suçları gibi maddede sayılan istisnalar dışında, denetimli serbestlik için aranan bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 06.07.2020 tarihinde işlenen suçta bu maddenin uygulanamayacağını ve sürenin bir yıl olduğunu belirtmiştir.

Koşullu salıverilme kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. 5275 sayılı Kanun m. 107/11'e göre infaz hâkimi, ceza infaz kurumu idaresinin gerekçeli raporunu uygun bulursa koşullu salıverilmeye dosya üzerinden karar verir, uygun bulmazsa gerekçesini kararında gösterir; bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir. Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre koşullu salıverilme, talep tarihinden değil hükümlünün bu hakkı kazandığı tarihten geçerli olmak üzere verilir.

Koşullu salıverilen kişi yeniden suç işlerse ne olur?

5275 sayılı Kanun m. 107/12'ye göre koşullu salıverilen hükümlü denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlerse koşullu salıverilme kararı geri alınır. m. 107/13'e göre hükümlü, sonraki suçu işlediği tarihten başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere sonraki her suç için verilen hapis cezasının iki katı süreyi ceza infaz kurumunda aynen çeker; aynı hükmün infazında bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla ceza avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Diğer ceza usulü rehberleri

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.