Muğla İdare Hukuku Avukatı

Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde **altmış gün**dür. Süre, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Adresi belli olmayanlara ilan yoluyla bildirim yapılmışsa, özel kanunda aksine hüküm yoksa süre son ilan tarihini izleyen günden itibaren **on beş gün** sonra işlemeye başlar.

Dava açılmadan önce, işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvuru işlemeye başlamış olan süreyi durdurur. **Otuz gün** içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret üzerine süre yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.

Dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde yürütme, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere idarenin savunması alınmadan da durdurulabilir.

Ruhsat alınmadan yapıya başlandığı ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı tespit edilince belediye veya valilik o andaki inşaat durumunu tespit eder; yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Aykırılık bilgisi tapu kaydının beyanlar hanesine işlenmek üzere tapu müdürlüğüne bildirilir.

Yapı sahibinin bu tarihten itibaren **en çok bir ay** içinde yapıyı ruhsata uygun hâle getirmesi veya ruhsat alması gerekir. Aksi hâlde ruhsat iptal edilir; ruhsata aykırı veya ruhsatsız bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararının ardından yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.

Yıkımdan ayrı olarak, aykırılığın tespit edildiği tarihten itibaren **on iş günü** içinde idare encümenince idari para cezası verilir. Ceza yapı sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı idareye bildirmeyen fenni mesullere, üstlenilen her sorumluluk için ayrı ayrı uygulanır; tutar yapının sınıfına, aykırılığın büyüklüğüne ve bulunduğu alanın özelliğine göre hesaplanır. Para cezası da yıkım kararı da ayrı ayrı iptal davasına konu olabilen işlemlerdir.

Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ve sulu tarım arazileri tarımsal üretim amacı dışında kullanılamaz; kanunda sayılan kamu yararı taşıyan istisnalar dışında bu arazilere konut izni verilmez. Bu sınıfların dışında kalan tarım arazileri, toprak koruma projelerine uyulması kaydıyla valilikçe tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir.

Tarımsal amaçlı yapıya veya tarım dışı kullanıma izinsiz başlanırsa valilik işi tamamen durdurur, iş tamamlanmışsa kullanımına izin vermez ve arazi sahibine veya araziyi bozana metrekare üzerinden idari para cezası verilir. Cezanın tebliğinden itibaren **bir ay** içinde başvurularak izin alınırsa işin tamamlanmasına ya da kullanımına izin verilebilir. Başvurmayanlara veya izin talebi uygun görülmeyenlere, izinsiz yapıları yıkmaları ve araziyi tarımsal üretime uygun hâle getirmeleri için **iki ay** süre verilir.

Sit alanlarında ve korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarında, koruma bölge kurulunun kararlarına aykırı olarak inşai ve fizikî müdahalede bulunulamaz; esaslı onarım, inşaat, tesisat, kısmen veya tamamen yıkma ve kazı bu kapsamdadır. Bu yüzden sit alanındaki bir taşınmazda yapılacak işin önce kurul kararına bakılarak planlanması gerekir; kurulun kararı da idari yargıda dava konusu edilebilir.

Kıyı herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açıktır; kıyıda yapı yapılamaz, duvar, çit, telörgü gibi engeller oluşturulamaz. İskele, liman ve benzeri, kıyının kamu yararına kullanımına yönelik yapılar ancak imar planı kararıyla yapılabilir.

Zeytincilik sahaları daraltılamaz. Belediye sınırları içindeki zeytinlik sahası imar hudutlarına alınırsa altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma zeytinlik alanının **%10**’unu geçemez. Zeytin ağacının sökülmesi Bakanlığın fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir; kesin zaruret görülmeyen ağaç kesilemez ve izinsiz kesene ağaç başına idari para cezası verilir. Devlet ormanları içinde ise ormancılık hizmetleri dışında her çeşit bina yapılması ve tarla açılması yasaktır.

Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazların işgali hâlinde işgalciden, idarenin oluşturduğu üç kişilik komisyonca, tespit tarihinden geriye doğru **beş yılı** geçmemek üzere tespit ve takdir edilen ecrimisil istenir. İdarenin işgal yüzünden zarara uğramış olması gerekmez, işgalcinin kusuru da aranmaz.

Ecrimisile itiraz edilmezse **yüzde yirmi**, peşin ödenirse ayrıca **yüzde on beş** indirim uygulanır. Rızaen ödenmeyen ecrimisil amme alacaklarının tahsil usulüne göre takip edilir; işgal edilen taşınmaz, idarenin talebi üzerine mülki amirce **en geç on beş gün** içinde tahliye ettirilir. Bu nedenle ihbarname alındığında indirim ile itiraz arasındaki tercih, ecrimisilin dayandığı tespit ve hesap incelenerek yapılmalıdır.