İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu (TCK m. 191)

Yayın tarihi: Güncelleme:

Bu sayfada

Kısaca

  • Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da bu maddeyi kullanmak Türk Ceza Kanunu'nun 191. maddesinde suç sayılmıştır ve cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir.
  • Kullanma suçunda kamu davasının açılması kural olarak beş yıl ertelenir.
  • Erteleme süresinde en az bir yıl denetimli serbestlik uygulanır.
  • Erteleme süresinde yükümlülüklere veya tedaviye uymamakta ısrar eden, kullanmak için yeniden madde satın alan, kabul eden, bulunduran ya da madde kullanan kişi hakkında kamu davası açılır.
  • Erteleme süresini yükümlülüklere ve yasaklara uyarak tamamlayan kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Bu suçun cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir; ancak kanun, soruşturmada doğrudan dava açılması yerine önce kamu davasının açılmasının ertelenmesini öngörür. Bu rehber, Türk Ceza Kanunu'nun 191. maddesinin kurduğu erteleme ve denetimli serbestlik düzenini, o düzenin hangi anda bozulup dava açıldığını, ticaretle arasındaki sınırı ve Yargıtay 10. Ceza Dairesinin aradığı ölçütleri anlatır.

İlgili rehberler: İnfaz hesaplama

Süreler ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Şikâyete tabi mi?

Hayır. Kanun bu suç için şikâyet koşulu öngörmez; soruşturma resen yürütülür ve savcılık kural olarak doğrudan dava açmak yerine kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verir.

Dayanak: TCK m. 191/1, m. 191/2

Şikâyet süresi

Yoktur. Suç şikâyete bağlı olmadığı için şikâyet süresi işlemez; soruşturma resen yürütülür.

Dayanak: TCK m. 191/1, m. 191/2

Uzlaştırma

Hayır. Suç şikâyete bağlı değildir ve CMK m. 253/1-b'deki sayımda yer almaz; adli süreçteki çocuklar için öngörülen m. 253/1-c de mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olmasını ve cezanın üst sınırının üç yılı geçmemesini aradığından uygulanmaz.

Dayanak: CMK m. 253/1-a, 1-b, 1-c

Görevli mahkeme

Asliye ceza mahkemesi. Suç ağır ceza mahkemesine bırakılan suçlar arasında sayılmaz ve cezanın üst sınırı on yılı aşmaz; görevin belirlenmesinde m. 191/10 gibi ağırlaştırıcı nedenler gözetilmez. Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar; çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır.

Dayanak: 5235 sayılı Kanun m. 11, m. 12, m. 14

Dava zamanaşımı

Temel şekilde (m. 191/1) cezanın üst sınırı beş yıl olduğundan olağan dava zamanaşımı sekiz yıldır; zamanaşımı kesilirse süre en fazla yarısına kadar uzar ve olağanüstü zamanaşımı on iki yıl olur. Fiil m. 191/10'daki yerlerde işlenmişse ceza yarı oranında artırıldığından üst sınır yedi yıl altı ay olur; dosyadaki delillere göre nitelikli hâl zamanaşımında göz önünde bulundurulduğu için olağan süre on beş yıl, olağanüstü süre yirmi iki yıl altı aydır. Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış kişide bu sürelerin yarısı, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış kişide üçte ikisi geçince dava düşer.

Dayanak: TCK m. 66/1-d, m. 66/1-e, m. 66/2, m. 66/3, m. 66/4, m. 67/4, m. 191/1, m. 191/10

Adli para cezası

Hayır, seçenek değil. TCK m. 191/1 yaptırım olarak yalnızca hapis cezası öngörür; kanun bu suçta adli para cezasını seçenek olarak düzenlememiştir. Hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha az olursa kısa süreli hapis cezası sayılır ve TCK m. 50 uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. Ancak m. 191/1'de alt sınır iki yıldır ve m. 62/1'deki takdiri indirim cezanın en çok altıda birini indirir; bu yüzden başka bir indirim sebebi yoksa ceza bir yılın altına inmez.

Dayanak: TCK m. 191/1, m. 49/2, m. 50/1, m. 62/1

HAGB ve erteleme

Bu suça özgü bir rejim işler. Soruşturmada CMK m. 171'deki şartlar aranmaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir; yalnız m. 191/4'e göre dava açıldıktan sonra suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmada bu karar verilemez (m. 191/6). TCK m. 188 veya m. 190'dan yürütülen kovuşturmada fiilin münhasıran bu madde kapsamına girdiği anlaşılırsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir (m. 191/8). Maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde CMK m. 171 ve m. 231 uygulanır (m. 191/9): hükmün açıklanmasının geri bırakılması için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezası olması gerekir ve denetim süresi beş yıldır (CMK m. 231/5, m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Hapis cezasının ertelenmesi de iki yıl veya daha az hapis cezası için mümkündür; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişide bu sınır üç yıldır (TCK m. 51/1).

Dayanak: TCK m. 191/2, m. 191/6, m. 191/8, m. 191/9, m. 51/1; CMK m. 231/5, m. 231/8; 5395 sayılı Kanun m. 23/1

Türk Ceza Kanunu m. 191 hangi fiilleri cezalandırıyor?

TCK m. 191/1 dört seçimlik hareket sayar: kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak. Bunlardan herhangi birinin gerçekleşmesi suçun oluşması için yeterlidir.

Maddenin adı uzun ama mantığı basittir: amaç kullanmaktır. Aynı maddeyi satmak, başkasına vermek ya da ticari amaçla bulundurmak bu maddeye değil, uyuşturucu madde imal ve ticaretini düzenleyen TCK m. 188'e girer. İki suç arasındaki sınır aşağıda ayrı bir bölümde ele alınmıştır.

Suçun mağduru belirli bir kişi değildir; kanun bu suçu kamunun sağlığına karşı işlenen suçlar arasında düzenlemiştir. Bunun pratik sonucu, şikâyetten vazgeçme gibi bir yolun bulunmamasıdır.

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunun cezası nedir?

TCK m. 191/1'e göre ceza iki yıldan beş yıla kadar hapistir. Kanun bu suçta adli para cezasını seçenek olarak öngörmez. Ancak kanun, bu cezaya geçilmeden önce soruşturmada bir erteleme rejimi kurmuştur (TCK m. 191/2).

Tek artırım sebebi maddenin son fıkrasındadır. TCK m. 191/10 uyarınca fiil; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmişse ceza yarı oranında artırılır.

Bu artırımın iki ayrı koşulu vardır ve ikisi birden gerçekleşmelidir: mesafe ve yerin niteliği. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, bir ilkokula 130 metre mesafede olsa bile fiilin park hâlindeki özel araç içinde işlendiği bir olayda, özel araçların "umumi veya umuma açık yerler" olarak nitelendirilemeyeceğini belirterek m. 191/10'un uygulanma koşullarının bulunmadığına karar vermiş ve artırımı kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 10. CD, E. 2023/16474)1

Zamanaşımı bakımından Daire, m. 191/1 uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst sınırına göre sekiz yıllık olağan, on iki yıllık olağanüstü dava zamanaşımı süresinin öngörüldüğünü; olağan sürenin dolmasıyla kamu davasının düşeceğini belirtmiştir. (Yargıtay 10. CD, E. 2021/5929)2 Ticaret suçundan beraat edilen bu dosyada eylemi kullanmak için bulundurma olarak nitelendiren Yargıtay 10. Ceza Dairesi, olağan zamanaşımını kesen en son işlem olan 15.02.2016 tarihli mahkeme sorgusundan temyiz incelemesinin yapıldığı tarihe kadar sekiz yıllık sürenin dolduğunu (TCK m. 66/1-e) belirleyerek 10.06.2025 tarihli kararında hükmü bozmuş ve kamu davasının düşmesine karar vermiştir.2 Fiil m. 191/10 kapsamındaysa nitelikli hâl gözetilerek olağan süre on beş yıl, olağanüstü süre yirmi iki yıl altı aydır (TCK m. 66/1-d, m. 66/3, m. 67/4).

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi süresince zamanaşımı işlemez (CMK m. 171/4; TCK m. 191/9 bu maddeye yollama yapar); hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilirse de denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m. 231/8). Dava zamanaşımı, ceza zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır. Ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infaz edilebileceği süredir: TCK m. 68/1 uyarınca beş yıla kadar hapis ve adli para cezaları on yıl, beş yıldan fazla hapis cezaları yirmi yıl geçince infaz edilmez; süre hükmün kesinleştiği ya da infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden başlar ve kalan ceza esas alınır (m. 68/5). Fiili on iki ile on beş yaş arasında işleyende bu sürelerin yarısı, on beş ile on sekiz yaş arasında işleyende üçte ikisi geçince ceza infaz edilmez (m. 68/2).

Hükmolunacak cezanın alt sınırdan başlayarak hangi sonuçlara bağlanabileceği şöyle özetlenebilir; somut ceza dosyaya göre belirlenir:

  • 1) Önce kamu davasının açılmasının ertelenmesi: soruşturmada şüpheli hakkında CMK m. 171'deki şartlar aranmaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir (TCK m. 191/2); aşağıdaki sonuçlar kamu davası açıldığında gündeme gelir (m. 191/4, 191/6).
  • 2) Alt sınır: iki yıl hapistir; fiil m. 191/10'daki yerlerde işlenmişse ceza yarı oranında artırılır. İndirimler: takdiri indirim nedenleri varsa cezanın altıda birine kadarı indirilir ve alt sınırdan verilen ceza bir yıl sekiz aya iner (TCK m. 62/1); maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini haber alınmadan önce bildirerek suçluların yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştıran (m. 192/2) ya da soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isteyen kullanıcı (m. 192/4) hakkında cezaya hükmolunmaz.
  • 3) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5-6): hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme bu karara varabilir; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekir. Denetim süresi beş yıldır (m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Bu kararla birlikte hapis cezası ertelenemez, kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez (m. 231/7). m. 191/1'de alt sınırdan verilen ceza indirimsiz de iki yıldır; TCK m. 191/9 uyarınca CMK m. 231 bu suçta da uygulanır. Fiil m. 191/10'daki yerlerde işlenmişse alt sınır üç yıla çıkar; başka bir indirim sebebi bulunmayan yetişkin failde takdiri indirimle de (iki yıl altı ay) hükmün açıklanmasının geri bırakılmasındaki iki yıllık eşiğe inilmez; fiili on sekiz ile altmış beş yaş arasında işleyen failde ertelemedeki iki yıllık sınır da aşılır. TCK m. 188 veya m. 190'dan yürütülen kovuşturmada fiilin münhasıran m. 191 kapsamına girdiği anlaşılırsa karar m. 191/8 uyarınca verilir.
  • 4) Erteleme (TCK m. 51/1): iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış ya da altmış beş yaşını bitirmiş kişide sınır üç yıldır. Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir. Fiil m. 191/10 kapsamındaysa fiili on sekiz ile altmış beş yaş arasında işleyen failde aynı nedenle iki yıllık sınır aşılır; altmış beş yaşını bitirmiş failde iki yıl altı aylık ceza üç yıllık sınırın içinde kalır.
  • 5) Adli para cezasına çevirme (TCK m. 50/1-a): hükmolunan hapis bir yıl veya daha azsa kısa süreli hapistir (m. 49/2) ve adli para cezasına ya da m. 50/1'deki diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. m. 191/1'de alt sınır iki yıl olduğundan başka bir indirim sebebi yoksa ceza bir yılın altına inmez ve çevirme gündeme gelmez.
  • 6) Seri muhakeme usulü (CMK m. 250) bu suçta uygulanmaz: suç, m. 250/1'de sayılan suçlar arasında yer almaz.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ve satın alma suçundan ceza infaz kurumuna giren hükümlülerin illere göre dağılımı (81 il, 100 bin kişi başına) Türkiye Suç Atlası'nda yer alır. Sayılar TÜİK Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri'nden alınmıştır ve suçun işlendiği ile göredir; il düzeyinde en güncel yıl 2020'dir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi nasıl işliyor?

Bu suçun asıl mekanizması budur. TCK m. 191/2'ye göre soruşturmada, CMK m. 171'deki şartlar aranmaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Kanunun yüklemi "verilebilir" değil "verilir"dir; savcının bu konuda takdir yetkisi yoktur.

Cumhuriyet savcısı şüpheliyi, erteleme süresi içinde yükümlülüklere uymadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde ortaya çıkacak sonuçlar konusunda uyarır. 2023 değişikliğiyle erteleme kararının kolluk birimlerine de bildirilmesi zorunlu hâle gelmiştir.

Erteleme süresi içinde şüpheli hakkında en az bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır (TCK m. 191/3). Bu süre denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya savcının kendiliğinden vereceği kararla altışar aylık dilimlerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Gerek görülürse kişi bu süre içinde tedaviye tabi tutulabilir ve savcı, madde kullanılıp kullanılmadığını tespit için yılda en az iki kez şüphelinin ilgili kuruma sevkine karar verir.

Kararın tebliği ayrı bir koşuldur. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, erteleme kararının ve buna bağlı denetimli serbestlik kararının itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerektiğini; itiraz hakkı tanınmadan ve tebliğ edilmeden tedbirin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresinin de işlemeye başlamayacağını belirtmiştir. (Yargıtay 10. CD, E. 2025/10410)3

Aynı kararda Daire, itiraz süresinin, erteleme kararının verildiği tarihteki "15 gün" yerine "7 gün" gösterilerek şüphelinin yanıltılması hâlinde erteleme kararının usulüne uygun kesinleşmiş sayılamayacağını, bu durumda mahkemenin kovuşturma şartı gerçekleşmediği için durma kararı vermesi gerektiğini saptamıştır. Daire, kararın bu kez CMK m. 173'ün 7499 sayılı Kanunla değişik hâline göre iki haftalık itiraz süresi gösterilerek yeniden tebliğ edilmesini istemiştir.3

Erteleme süresi içinde ne olursa dava açılır?

TCK m. 191/4 üç ihlal hâli sayar: 1) yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmek, 2) tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek ya da bulundurmak, 3) uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak. Bu hâllerde kişi hakkında kamu davası açılır.

TCK m. 191/5'e göre erteleme süresi içinde tekrar madde alınması, kabul edilmesi, bulundurulması ya da kullanılması ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz. Yani ikinci eylem yeni bir dava doğurmaz; yalnızca ilk dosyanın ertelemesini bozar.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, suç tarihinde 5560 sayılı Kanun'la değişik eski m. 191'in yürürlükte olduğu, yani 6545 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 28.06.2014'ten önce işlenmiş bir eyleme ilişkin dosyada, değişik m. 191/5 ile 5320 sayılı Kanun geçici m. 7'nin olaya uygulanıp uygulanamayacağının araştırılmasını istemiş ve geçiş dönemi için sonucu şöyle koymuştur: sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet kararı verilmişse, ikinci suçtan açılan davanın kovuşturma şartı ortadan kalkar ve davanın düşmesine karar verilir. (Yargıtay 10. CD, E. 2024/5260)4

Bu yüzden Daire, mahkemelerden dosyayı kapatmadan önce bir araştırma yapmasını istiyor: sanık hakkında aynı suçtan daha önce açılmış başka bir dava bulunup bulunmadığı, varsa bu suçun o dosyadaki tedbirin infazı sırasında işlenip işlenmediği ve önceki davanın sonucu UYAP kayıtlarından, Cumhuriyet başsavcılıklarından ve denetimli serbestlik müdürlüklerinden araştırılmalıdır.43

Erteleme kararı usulüne uygun kesinleşmemişse zincir baştan kopar. Daire, kesinleşmeyen bir erteleme kararında beş yıllık sürenin hiç işlemeye başlamadığını; zincirleme suç olarak değerlendirilen sonraki eylemler yönünden TCK m. 191/6'daki doğrudan kamu davası açma koşulu da sağlanmadığından zincirleme suç hükümlerinin uygulanamayacağını, erteleme kararının kesinleşmesine kadar işlenen tüm eylemlerin tek suç olarak ele alınacağını ve bunun TCK m. 61 kapsamında alt sınırdan uzaklaşma gerekçesi olabileceğini belirtmiştir.3

Süreç sorunsuz tamamlanırsa sonuç TCK m. 191/7'dedir: şüpheli erteleme süresi içinde yükümlülüklere aykırı davranmamış ve yasakları ihlal etmemişse hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. TCK m. 191/6 ise m. 191/4'e göre dava açıldıktan sonra bu suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda yeniden erteleme kararı verilemeyeceğini söyler.

Kullanmak için bulundurma ile uyuşturucu ticareti arasındaki sınır nerede?

Aynı madde, aynı kişide bulunabilir; ayrımı yapan şey amaçtır. Bu sınır dosyanın kaderini belirler: TCK m. 191'de erteleme rejimi işlerken, TCK m. 188'de uzun süreli hapis cezaları söz konusudur.

Yargıtay 10. Ceza Dairesinin kullandığı ölçütler şunlardır:

  • 1) Ele geçen maddenin miktarı. Miktar kullanım sınırlarında kalıyorsa, maddeyi satma veya başkasına verme gibi kullanma dışında bir amaçla bulundurduğuna dair kuşku sınırlarını aşan yeterli ve kesin delil aranır; yoksa eylem kullanmak için bulundurma sayılır. (Yargıtay 10. CD, E. 2025/4399)5
  • 2) Sanığın istikrarlı beyanı. Tüm aşamalarda kullanmak için bulundurduğunu söyleyen sanık bakımından, aksini gösteren delil yoksa nitelendirme m. 191 yönünde yapılır. (Yargıtay 10. CD, E. 2021/12285)6
  • 3) Kişisel kullanım sınırındaki bir paket madde bakımından, satma veya başkasına verme amacına ilişkin savunmanın aksine her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmalıdır. (Yargıtay 10. CD, E. 2025/5647)7
  • 4) Eylem ikiye bölünemez. Daire, ticaret suçundan verilen beraatin onanıp kullanma suçu hakkında ayrıca karar verilmesini öneren Tebliğname görüşüne katılmamış; eylemin kullanmak için bulundurma suçunu oluşturduğunu belirterek hükmü bozmuş ve bu suça göre belirlenen zamanaşımı süresi dolduğu için kamu davasının düşmesine karar vermiştir.2
  • 5) Kovuşturma m. 188 veya m. 190'dan yürütülüyor ve fiilin münhasıran m. 191 kapsamına girdiği anlaşılıyorsa, mahkeme suç duyurusunda bulunmakla yetinemez, TCK m. 191/8 uyarınca karar vermelidir; (Yargıtay 10. CD, E. 2021/11063)8 bu fıkra, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verileceğini öngörür.

Arama hukuka aykırıysa ne olur?

Delil hukuka aykırı yolla elde edilmişse hükme esas alınamaz; dosyada başka delil yoksa mahkûmiyetin dayanağı kalmaz. (Yargıtay 10. CD, E. 2019/7115)9

Temel kural nettir. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, olay yerini ve saati kapsayan adli arama kararı, yazılı adli arama emri veya önleme arama kararı bulunmaksızın yapılan aramanın hukuka aykırı olduğunu; bu arama sonucu ele geçirilen maddelerin "suçun maddi konusu" ve "suçun delili" olarak hükme esas alınamayacağını belirterek mahkûmiyet yerine beraat verilmesi gerektiğine hükmetmiştir. (Yargıtay 10. CD, E. 2026/4688)10

Kararın türü de önemlidir. Daire, adli arama kararı gerektiren bir olayda önleme araması kararına dayanılarak yapılan aramanın hukuka aykırı olduğunu; böyle bir arama sonucu elde edilen delillerin Anayasa m. 38 ile CMK m. 206/2-a, 217/2, 230/1-b ve 289/1-i uyarınca hükme esas alınamayacağını belirtmektedir.9

Aynı kararda iki ek ölçüt var. Birincisi, kolluğun suç baskısı altında eve alınarak maddelerin teslim edilmesi gerçek anlamda "rızaen teslim" sayılmaz. İkincisi, hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş bir delilden yola çıkılarak elde edilen deliller de hükme esas alınamaz.9

Karar varsa bile aramanın icrası hukuka aykırı olabilir. CMK m. 119/4, Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, iş yeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmasını arar. Daire, bu kişilerin aramanın başından sonuna kadar hazır bulundurulmasının zorunlu olduğunu, bulundurulmadan yapılan aramanın icrası bakımından hukuka aykırı olduğunu ve ele geçirilen delillerin hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş sayılacağını belirtmiştir.5

Daire bu çizgiyi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının aksi yöndeki itirazına karşı da korumuş; usulüne uygun arama kararı bulunsa dahi iş yerinde CMK m. 119/4'teki iki kişi bulundurulmadan ve tutanakta bulundurmama nedeni gösterilmeden yapılan aramada ele geçen maddelerin hukuka aykırı delil niteliğinde olduğunu belirterek itirazı oy çokluğuyla reddetmiş ve CMK m. 308/3 uyarınca dosyayı Ceza Genel Kuruluna göndermiştir.7

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu nasıl ispatlanır?

İspat burada iki ayrı düzlemde yürür: maddenin hukuka uygun biçimde ele geçirilmiş olması ve amacın kullanma olduğunun ortaya konması. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin kararlarından çıkan ölçütler şunlar:

  • 1) Aramanın dayandığı karar veya emir dosyada bulunmalı, olay yerini ve arama saatini kapsamalıdır; kapsamayan ya da hiç bulunmayan bir aramada ele geçen madde hükme esas alınamaz.10
  • 2) Konut, iş yeri ve kapalı yerlerde yapılan aramada CMK m. 119/4'teki iki kişinin aramanın başından sonuna kadar hazır bulundurulup bulundurulmadığı denetlenir.5 Bulundurulmadıysa nedeninin tutanakta gösterilip gösterilmediğine de bakılır.7
  • 3) Ele geçen maddenin miktarı ile sanığın aşamalardaki beyanları birlikte değerlendirilir; miktar kullanım sınırındaysa ve aksine delil yoksa nitelendirme kullanmak için bulundurma yönünde yapılır.6
  • 4) TCK m. 191/5'in olaya uygulanıp uygulanamayacağının belirlenmesi için sanık hakkında aynı suçtan daha önce açılmış dava bulunup bulunmadığı, varsa bu suçun önceki dosyadaki tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlenip işlenmediği ve önceki davanın sonucu UYAP kayıtları, Cumhuriyet başsavcılıkları ve denetimli serbestlik müdürlükleri üzerinden araştırılmalıdır.43
  • 5) Erteleme kararının şüpheliye usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği ve kanun yolunun doğru gösterilip gösterilmediği incelenmelidir; bu yapılmadan tedbirin infazına başlanamaz ve erteleme süresi işlemez.3
  • 6) Ticaret suçu ispatlanamayan sanık bakımından kullanmak için bulundurma suçundan ayrıca işlem yapılıp yapılmadığı araştırılmadan beraat kararı verilemez.6 Ticaret davasında fiilin kullanmaya dönüştüğü anlaşılırsa mahkeme suç duyurusuyla yetinemez, m. 191/8 uyarınca kendisi karar verir.8

İlgili mevzuat

TCK m. 191 — Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak

Madde 191- (Değişik: 18/6/2014 – 6545/68 md.)

(1) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesindeki şartlar aranmaksızın, beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Cumhuriyet savcısı, bu durumda şüpheliyi, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranmadığı veya yasakları ihlal ettiği takdirde kendisi bakımından ortaya çıkabilecek sonuçlar konusunda uyarır. (Ek cümle:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme kararı kolluk birimlerine de bildirilir.

(3) (Değişik:28/3/2023-7445/18 md.) Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya resen Cumhuriyet savcısının kararı ile altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir. Cumhuriyet savcısı, erteleme süresi zarfında uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek için yılda en az iki defa şüphelinin ilgili kuruma sevkine karar verir.

(4) Kişinin, erteleme süresi zarfında;

a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,

b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,

c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,

hâlinde, hakkında kamu davası açılır.

(5) Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlal nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz.

(6) Dördüncü fıkraya göre kamu davasının açılmasından sonra, birinci fıkrada tanımlanan suçun tekrar işlendiği iddiasıyla açılan soruşturmalarda ikinci fıkra uyarınca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilemez.

(7) Şüpheli erteleme süresi zarfında dördüncü fıkrada belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

(8) Bu Kanunun;

a) 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,

b) 190 ıncı maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma,

suçundan dolayı yapılan kovuşturma evresinde, suçun münhasıran bu madde kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, sanık hakkında bu madde hükümleri çerçevesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilir.

(9) Bu maddede aksine düzenleme bulunmayan hâllerde, Ceza Muhakemesi Kanununun kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin 171 inci maddesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 231 inci maddesi hükümleri uygulanır.

(10) (Ek: 27/3/2015-6638/12 md.) Birinci fıkradaki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

CMK m. 119 — Arama kararı (1-4. fıkralar)

Madde 119 – (1) (Değişik : 25/5/2005 – 5353/15 md.) Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.

(2) Arama karar veya emrinde;

a) Aramanın nedenini oluşturan fiil,

b) Aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya,

c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi,

Açıkça gösterilir.

(3) Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır.

(4) Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur.

Kaynak: Ceza Muhakemesi Kanunu (5271)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TCK m. 43 — Zincirleme suç

Madde 43- (1) Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/6 md.) Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır.

(2) Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır.

(3) Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TCK m. 192 — Etkin pişmanlık

Madde 192- (1) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarına iştirak etmiş olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını ve uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin saklandığı veya imal edildiği yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini sağlaması halinde, hakkında cezaya hükmolunmaz.

(2) Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini merciine haber vererek suçluların yakalanmalarını veya uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.

(3) Bu suçlar haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım eden kişi hakkında verilecek ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadarı indirilir.

(4) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolayı soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isterse, cezaya hükmolunmaz. Bu durumda kamu görevlileri ile sağlık mesleği mensuplarının 279 uncu ve 280 inci maddeler uyarınca suçu bildirme yükümlülüğü doğmaz.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Özel araç "umuma açık yer" değildir: m. 191/10 artırımıYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2023/16474 · K. 2025/1519 ·

    Mahkeme, sanığın eyleminin bir ilkokula 130 metre mesafede gerçekleştiği gerekçesiyle TCK m. 191/10 uyarınca cezada yarı oranında artırım yapmıştı. Daire, olay tarihinde sanığın park hâlindeki özel araç içinde yakalandığını, özel araçların "umumi veya umuma açık yerler" olarak nitelendirilemeyeceğini, bu nedenle suçun umuma açık bir yerde işlendiğinin kabul edilemeyeceğini belirterek m. 191/10'un uygulanma koşullarının bulunmadığını saptadı ve kararı kanun yararına bozdu.

    Sonuç: İki yüz metre koşulu tek başına yetmez; fiilin ayrıca umumi veya umuma açık bir yerde işlenmiş olması gerekir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Eylem ikiye bölünemez; m. 191'de zamanaşımı süreleriYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2021/5929 · K. 2025/6366 ·

    Tebliğnamede, ticaret suçundan verilen beraatin onanması ve kullanmak için bulundurma suçu hakkında ayrıca zamanaşımı içinde karar verilmesi önerilmişti. Daire bu görüşe katılmadı: ele geçen madde miktarı ve savunmalar karşısında ticaret suçunun sabit olmadığını, eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğunu belirtti. TCK m. 191/1 uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst sınırına göre sekiz yıllık olağan, on iki yıllık olağanüstü dava zamanaşımı öngörüldüğünü, olağan sürenin dolduğunu saptayarak hükmü bozdu ve kamu davasının düşmesine karar verdi. Diğer sanık yönünden ise ticaret suçundan mahkûmiyet gerektiğini belirterek beraati bozdu.

    Sonuç: Aynı fiil ticaret ve kullanma diye ikiye bölünemez; m. 191/1'deki temel hâlde olağan zamanaşımı sekiz, olağanüstü zamanaşımı on iki yıldır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Kanun yolu süresi yanlış gösterilen erteleme kararı kesinleşmez, erteleme süresi işlemezYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2025/10410 · K. 2026/4384 ·

    Savcılık beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve bir yıl denetimli serbestliğe karar vermiş, kararda itiraz süresi "15 gün" yerine "7 gün" olarak gösterilmişti. Şüphelinin sonraki bir eylemi erteleme süresi içinde işlenmiş sayılarak erteleme kaldırılmış, sonraki eylemlerle birlikte zincirleme suçtan mahkûmiyet kurulmuştu. Daire, kanun yolu süresinin yanlış gösterilmesiyle şüphelinin yanıltıldığını, bu nedenle erteleme kararının usulüne uygun kesinleşmediğini, kesinleşmeyen karar nedeniyle denetimli serbestlik tedbirinin infazına başlanamayacağını ve beş yıllık sürenin hiç işlemeye başlamadığını belirterek kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden durma kararı verilmesi ve kararın CMK m. 173'ün 7499 sayılı Kanunla değişik hâline göre iki haftalık itiraz süresi gösterilerek yeniden tebliğ edilmesi gerektiğini saptadı.

    Sonuç: Erteleme kararındaki kanun yolu hatası kararın kesinleşmesini engeller; süre işlemez, kovuşturma şartı gerçekleşmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Tedbirin infazı sırasında işlenen ikinci eylemde önceki dosya araştırılmalıYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2024/5260 · K. 2025/11728 ·

    Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan mahkûmiyet kurulmuş, ancak bu suçu daha önceki bir dosyadan verilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği araştırılmamıştı. Daire, hükümden önce yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un sanık lehine hükümler içerdiğini belirterek önceki dosyanın durumunun ve sonucunun UYAP, Cumhuriyet başsavcılıkları ve denetimli serbestlik müdürlükleri üzerinden araştırılmasını istedi. Sanık bu suçu önceki suçtan dolayı kovuşturma aşamasında hükmolunan tedbirin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet kararı verilmişse, TCK m. 191/5 uyarınca ikinci davanın kovuşturma şartı ortadan kalktığı için düşmesine; aksi hâlde bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanan sanığın yükümlülüklerini ihlal ettiği sabit görülürse 5320 sayılı Kanun geçici m. 7/3 uyarınca yargılamaya devam edilerek suç tarihindeki m. 191 çerçevesinde karar verilmesine işaret ederek hükmü bozdu.

    Sonuç: Tedbir sürerken işlenen eylemde önce önceki dosya araştırılır; koşulları varsa ikinci dava düşer.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Aramada iki kişi bulundurulmaması ve kullanım sınırındaki miktarYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2025/4399 · K. 2025/10764 ·

    Sanığın evinde yapılan aramada CMK m. 119/4'teki ihtiyar heyeti üyeleri ya da komşulardan iki kişi hazır bulundurulmamıştı. Daire, Ceza Genel Kurulunun kararına dayanarak arama tanığı bulundurma zorunluluğunun delillerin görevlilerce yerleştirildiği iddialarının önüne geçmek ve aramanın güvenilirliğini sağlamak amacını taşıdığını açıkladı; bu kişiler bulundurulmadan yapılan aramanın icrası bakımından hukuka aykırı olduğunu ve ele geçen maddelerin hükme esas alınamayacağını belirtti. Ayrıca ele geçen miktarın kullanım sınırlarında kalması karşısında eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğunu saptayarak ticaret suçundan kurulan hükmü bozdu.

    Sonuç: Arama tanığı eksikliği delili düşürür; kullanım sınırındaki miktar ise ticaret değil kullanma sayılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Kullanım miktarı ve istikrarlı beyan karşısında nitelendirmeYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2021/12285 · K. 2025/4569 ·

    Sanık, üzerinde ele geçen maddeyi kullanmak için bulundurduğunu tüm aşamalarda istikrarlı biçimde beyan etmiş, ticaret suçuna iştirak ettiğine dair delil elde edilememişti. Mahkeme sanığın beraatine karar vermişti. Daire, ele geçen maddenin miktarı ve istikrarlı beyan karşısında eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturduğunu belirterek, bu suçtan işlem yapılıp yapılmadığı araştırılıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğini saptadı ve beraat hükmünü bozdu.

    Sonuç: Ticaret ispatlanamıyorsa dosya beraatle kapanmaz; kullanma yönünden işlem yapılıp yapılmadığı araştırılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Başsavcılık itirazına rağmen korunan çizgi: iş yerinde arama tanığı bulundurulmadan aramaYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2025/5647 · K. 2025/9753 ·

    Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, CMK m. 119/4'teki işlem tanığı eksikliğinin mutlak hukuka aykırılık sayılmaması gerektiğini ileri sürerek Dairenin bozma kararına itiraz etmişti. Daire çoğunluğu itirazı yerinde bulmadı: usulüne uygun arama kararı bulunsa dahi Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın kapalı yer olan iş yerinde yapılan aramada CMK m. 119/4'teki iki kişinin bulundurulmadığını ve tutanakta bulundurmama nedeninin gösterilmediğini saptayarak ele geçen maddelerin hukuka aykırı delil olduğunu, kişisel kullanım sınırındaki maddenin ise m. 191 kapsamında kaldığını belirtti. İtirazı oy çokluğuyla reddetti ve CMK m. 308/3 uyarınca dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderdi.

    Sonuç: Daire, arama tanığı eksikliğinin delili düşürdüğü yönündeki çizgisini savcılık itirazı karşısında da sürdürmektedir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Ticaretten kovuşturmada fiil m. 191 kapsamındaysa suç duyurusu yetmezYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2021/11063 · K. 2025/9545 ·

    Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan açılan davada mahkeme, araçta 751 gram kenevir ve hassas terazi ele geçen sanıkların ticaret suçundan beraatine, sanıklardan biri hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan ise suç duyurusunda bulunulmasına karar vermişti. Daire öncelikle, ele geçenlere göre ticaret suçunun sabit olduğunu ve mahkûmiyet gerektiğini belirtti. Kabule göre de, CMK m. 225/2 uyarınca fiili nitelendirme görevinin mahkemeye ait olduğunu, suçun niteliğinin değiştiği kanısına varıldığında m. 226 da dikkate alınarak kullanmak için bulundurma suçundan TCK m. 191/8 uyarınca karar verilmesi gerektiğini, suç duyurusuyla yetinilemeyeceğini belirterek hükümleri bozdu.

    Sonuç: Ticaret davasında fiil kullanmaya dönüşürse mahkeme suç duyurusuyla yetinemez, m. 191/8'i kendisi uygular.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Önleme araması, rızaen teslim ve hukuka aykırı delilin zinciriYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2019/7115 · K. 2025/3268 ·

    İhbar üzerine fiziki takibe alınan sanığın aracında önleme arama kararına dayanılarak yapılan aramada uyuşturucu madde ele geçirilmiş; mahkeme bu delili hukuka aykırı saymış, ancak sanığın "gönül rızasıyla" evinden teslim ettiği maddeleri hükme esas almıştı. Daire, adli arama gerektiren bir olayda önleme arama kararına dayanılmasının hukuka aykırı olduğunu; suç baskısı altında kolluğun eve alınarak kilitli odadaki maddelerin teslim edilmesinin gerçek anlamda rızaen teslim sayılamayacağını; hukuka aykırı delilden yola çıkılarak elde edilen delillerin de hükme esas alınamayacağını belirterek uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyeti bozdu.

    Sonuç: Hukuka aykırı aramanın ardından gelen "rızaen teslim" de kurtarmaz; sakatlık zincirin devamına geçer.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Arama kararı yoksa ele geçen madde hükme esas alınamazYargıtay 10. Ceza Dairesi · E. 2026/4688 · K. 2026/6734 ·

    Uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan yargılanan sanıkların bulunduğu ticari takside, ihbar üzerine yapılan kontrolde uyuşturucu madde ele geçirilmiş, ancak olay yerini ve arama saatini kapsayan bir adli arama kararı, yazılı arama emri veya önleme arama kararı bulunmuyordu. Daire, böyle bir aramanın hukuka aykırı olduğunu; hukuka aykırı arama sonucu ele geçirilen maddelerin "suçun maddi konusu" ve "suçun delili" olarak hükme esas alınamayacağını belirterek sanıkların beraati yerine mahkûmiyetlerine karar verilmesini hukuka aykırı buldu ve tutuklu sanığın tahliyesine hükmetti.

    Sonuç: Arama kararı olmadan yapılan aramada ele geçen madde delil olarak kullanılamaz; başka delil yoksa beraat gerekir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunun cezası nedir?

TCK m. 191/1'e göre kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da bu maddeyi kullanan kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Kanun bu suçta adli para cezasını seçenek olarak öngörmez. Fiil okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi yerlerin sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafedeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmişse ceza yarı oranında artırılır.

İlk kez yakalandım, hapis cezası alır mıyım?

TCK m. 191/2, bu suçtan başlatılan soruşturmada CMK m. 171'deki şartlar aranmaksızın beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verileceğini söyler. Cümle "verilebilir" değil "verilir" biçimindedir; savcının bu konuda takdir yetkisi bulunmaz. Erteleme süresi içinde yükümlülüklere uyulur ve yasaklar ihlal edilmezse m. 191/7 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Denetimli serbestlik ne kadar sürer?

TCK m. 191/3'e göre erteleme süresi içinde şüpheli hakkında en az bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre, denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya Cumhuriyet savcısının kendiliğinden vereceği kararla altışar aylık dilimlerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Gerek görülürse kişi bu süre içinde tedaviye tabi tutulabilir; savcı ayrıca madde kullanılıp kullanılmadığını tespit için yılda en az iki kez ilgili kuruma sevk kararı verir.

Denetimli serbestlik sürerken tekrar yakalanırsam ne olur?

Yeni bir dava açılmaz. TCK m. 191/5, erteleme süresi içinde tekrar madde satın alınması, kabul edilmesi, bulundurulması ya da kullanılmasının ihlal nedeni sayılacağını ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmayacağını düzenler. Sonuç, ilk dosyadaki ertelemenin kalkması ve o dosyadan kamu davası açılmasıdır.

Erteleme kararı bana tebliğ edilmediyse ne olur?

Yargıtay 10. Ceza Dairesine göre kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı ile buna bağlı denetimli serbestlik kararının itiraz yolu açık olmak üzere verilmesi ve şüpheliye tebliğ edilmesi gerekir. İtiraz hakkı tanınmadan ve tebliğ edilmeden tedbirin infazına başlanamayacağı gibi beş yıllık erteleme süresi de işlemeye başlamaz. Kararda kanun yolu süresi yanlış gösterilerek kişi yanıltılmışsa karar usulüne uygun kesinleşmiş sayılmaz.

Kullanmak için bulundurma ile uyuşturucu ticareti arasındaki fark nedir?

Fark amaçtadır ve sonuç bakımından belirleyicidir: TCK m. 191'de erteleme rejimi işlerken TCK m. 188'de uzun süreli hapis cezaları söz konusudur. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, ele geçen miktar kullanım sınırlarında kalıyorsa ve maddeyi satma ya da başkasına verme gibi bir amaçla bulundurduğuna dair kuşku sınırlarını aşan kesin delil yoksa eylemin kullanmak için bulundurma suçunu oluşturduğunu kabul etmektedir. Sanığın tüm aşamalarda istikrarlı biçimde kullanmak için bulundurduğunu beyan etmesi de bu değerlendirmede dikkate alınır.

Arama kararı olmadan yapılan aramada bulunan madde delil sayılır mı?

Hayır. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, olay yerini ve arama saatini kapsayan adli arama kararı, yazılı arama emri veya önleme arama kararı bulunmaksızın yapılan aramanın hukuka aykırı olduğunu; bu arama sonucu ele geçirilen maddelerin "suçun maddi konusu" ve "suçun delili" olarak hükme esas alınamayacağını belirtmektedir. Böyle bir dosyada başka delil de yoksa sonuç beraattir.

Evimde arama yapılırken komşu veya muhtar bulunması şart mı?

CMK m. 119/4, Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, iş yeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulmasını arar. Yargıtay 10. Ceza Dairesi bu kişilerin aramanın başından sonuna kadar hazır bulundurulmasını zorunlu görmekte, bulundurulmadan yapılan aramayı icrası bakımından hukuka aykırı saymakta ve ele geçen delilleri hükme esas almamaktadır.

Polise kendim teslim edersem lehime olur mu?

Maddeyi teslim etmek tek başına bir cezasızlık sebebi değildir. Ancak TCK m. 192/2'ye göre kullanmak için madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişi, resmi makamlar haber almadan önce maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin ettiğini bildirerek suçluların yakalanmasını veya maddenin ele geçirilmesini kolaylaştırırsa hakkında cezaya hükmolunmaz. TCK m. 192/4'e göre de madde kullanan kişi, hakkında soruşturma başlatılmadan önce resmi makamlara veya sağlık kuruluşlarına başvurarak tedavi ettirilmesini isterse cezaya hükmolunmaz. Her teslim rızaen teslim de sayılmaz. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, hukuka aykırı bir aramanın ardından suç baskısı altında kolluk görevlilerinin eve alınarak kilitli odadaki maddelerin teslim edilmesini gerçek anlamda rızaen teslim olarak değerlendirmemiş; ayrıca hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş bir delilden yola çıkılarak elde edilen delillerin de hükme esas alınamayacağını belirtmiştir.

Okulun yakınında yakalanırsam ceza artar mı?

TCK m. 191/10 iki koşulu birlikte arar: fiilin sayılan yerlerin sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafede işlenmiş olması ve işlendiği yerin umumi veya umuma açık bir yer olması. Yargıtay 10. Ceza Dairesi, bir ilkokula 130 metre mesafede olsa bile fiilin park hâlindeki özel araç içinde işlendiği olayda, özel araçların umumi veya umuma açık yer sayılamayacağını belirterek artırımın uygulanamayacağına karar vermiştir.

Bu suçta uzlaştırma veya şikâyetten vazgeçme var mı?

Hayır. Suç şikâyete bağlı değildir; soruşturma resen yürütülür ve vazgeçilecek bir şikâyet bulunmaz. Uzlaştırma da mümkün değildir: suç CMK m. 253/1-b'deki sayımda yer almaz; adli süreçteki çocuklar için öngörülen m. 253/1-c de mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olmasını ve cezanın üst sınırının üç yılı geçmemesini aradığından uygulanmaz.

Bu suçta zamanaşımı ne kadar?

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, TCK m. 191/1 uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst sınırına göre sekiz yıllık olağan, on iki yıllık olağanüstü dava zamanaşımı süresinin öngörüldüğünü belirtmektedir. Olağan zamanaşımını kesen son işlemden itibaren sekiz yıl geçmişse kamu davasının düşmesine karar verilir. Fiil m. 191/10 kapsamındaysa nitelikli hâl gözetilerek olağan süre on beş yıl, olağanüstü süre yirmi iki yıl altı aydır (TCK m. 66/1-d, m. 66/3, m. 67/4). Bu süre, kesinleşmiş cezanın infaz edilebileceği süreyi gösteren ceza zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır: TCK m. 68 uyarınca beş yıla kadar hapis ve adli para cezaları on yıl, beş yıldan fazla hapis cezaları yirmi yıl geçince infaz edilmez; süre hükmün kesinleştiği ya da infazın kesintiye uğradığı günden başlar.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla ceza avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Diğer suç rehberleri

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.