İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Banka hesabı haczi: banka hesabına konulan haciz nasıl kaldırılır, maaş hesabında ne kadarı haczedilir?

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Borçlunun bankadaki parası, icra dairesinin bankaya gönderdiği haciz yazısıyla ya da haciz ihbarnamesiyle haczedilebilir.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, hesaba düzenli para girişi ve ileride alacak doğuracak bir ilişki yoksa bankanın, haciz bildiriminin ulaştığı gündeki bakiyeyle sorumlu olduğuna karar vermiştir.
  • Maaşın yattığı hesapta Yargıtay, maaşın dörtte birini aşan kısmındaki haczin kaldırılmasını istemiştir; bu kararlarda maaşa ayrıca haciz konulmuştu.
  • İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet, kural olarak işlemin öğrenildiği günden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır.

Hesaba haciz geldiğinde ilk soru, haczin hangi parayı tuttuğudur: o gün hesapta bulunan bakiyeyi mi, sonradan yatacak parayı mı, maaşın tamamını mı. Bu sayfa, icra dairesinin banka hesabını İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 89'daki haciz ihbarnamesiyle ya da haciz yazısıyla nasıl haczettiğini, haczin hangi tarihte tamamlandığını, maaş yatan hesapta İİK m. 83'teki dörtte bir kuralının Yargıtay kararlarında hangi koşulla uygulandığını, bankanın “rehin, hapis, takas-mahsup haklarımızdan sonra” cevabının ne anlama geldiğini ve borçlunun icra mahkemesine şikâyet yolunu anlatır.

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Banka hesabına konulan hacze ve haczedilen paranın dosyaya istenmesi gibi icra dairesi işlemlerine karşı şikâyeti icra mahkemesi inceler. Bankanın haciz ihbarnamesine verdiği cevabın gerçeğe aykırı olduğunu ileri süren alacaklının tazminat istemi de icra mahkemesinde görülür; icra mahkemesi bu tazminat davasını genel hükümlere göre çözer.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 16/1, m. 89/4

Yetkili mahkeme

Şikâyeti, işlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi inceler: her icra mahkemesi hâkimi kendisine bağlanan icra ve iflas dairelerinin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlara bakar. Bankanın İİK m. 89/3'e göre açacağı menfi tespit davası, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde açılır.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 89/3

Dava şartı

Kanunda şikâyet için arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur; şikâyet, icra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemlere karşı icra mahkemesine yapılır. Dava şartı olarak arabuluculuğu öngören 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar; icra dairesinin işlemine karşı şikâyet bu listede yer almaz.

Dayanak: İİK m. 16/1; 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1

Süre ve zamanaşımı

Şikâyet, kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet olunabilir. Banka, haciz ihbarnamesine tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz eder; itiraz etmezse gönderilen ikinci ihbarnameye de yedi gün içinde itiraz edebilir, buna da itiraz etmeyen bankaya parayı ödemesi ya da menfi tespit davası açması için on beş gün verilir.

Dayanak: İİK m. 16, m. 89/2, m. 89/3

Yargılama usulü

Basit yargılama usulü; icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi kararını, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde verir.

Dayanak: İİK m. 18/1, m. 18/3

Harç

İcra mahkemesine başvuruda maktu başvurma harcı; icra mahkemesinin nispi harca konu olmayan kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınır. Bankanın haciz ihbarnamesine verdiği beyan harç ve resme tabi değildir; bankanın İİK m. 89/3'e göre açtığı menfi tespit davası maktu harca tabidir.

Dayanak: Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-1, A-III-2-a; İİK m. 89/3, m. 89/8

Kanun yolu

İcra mahkemesi kararına karşı, ait olduğu alacak, hak veya malın değeri İİK m. 363/1'deki parasal sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf; m. 85'in uygulanma biçimine ilişkin kararlar gibi m. 363/1'de sayılan kararlar istinafa açık değildir. Bölge adliye mahkemesinin nihai kararına, değeri m. 364/1'deki sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz. Bu sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihteki miktar esas alınır.

Dayanak: İİK m. 363/1, m. 364, ek m. 1

İcra dairesi banka hesabını nasıl haczeder: İİK m. 89 haciz ihbarnamesi ve haciz yazısı (müzekkere)

İİK m. 89/1'e göre borçlunun üçüncü şahıs elindeki bir alacağı haczedilirse icra memuru, borçlu olan kişiye bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını bildirir; kanun bu bildirime haciz ihbarnamesi der. İhbarnamede m. 89'un 2, 3 ve 4. fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir. m. 89/7'ye göre ihbarname, borçlunun hak ve alacaklarının bulunabileceği kuruluşun şubesine ya da tüm şubelerini kapsayacak şekilde merkezine tebliğ edilir; merkez tüm şubeleri kapsayacak şekilde beyanda bulunmakla yükümlüdür.

Banka hesabında bu üçüncü şahıs bankadır: Hukuk Genel Kurulu, borçlunun bankadaki mevduatını borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı niteliğinde sayar. (Yargıtay HGK, E. 2012/139)1 Yargıtay ayrıca mevduatı taşınır (menkul) hükmünde kabul eder; bu yüzden bankadaki mevduatın haczi taşınır haczi gibi yapılır. (Yargıtay HGK, E. 2018/93)2 Kararlar bu kabulü İİK m. 106/2'ye dayandırır. Ancak m. 106, 7343 sayılı Kanunla 24.11.2021'de başlığıyla birlikte değiştirilmiştir ve bugünkü metninde bu cümle yer almaz; maddede yalnız borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağının da hacizden itibaren bir yıllık satış isteme süresine tabi olduğu yazılıdır. 2023'te konulan bir haczi inceleyen 2024 tarihli karar da mevduatı m. 106/2'ye dayanarak menkul hükmünde saymıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2024/489)3

Bu nedenle mevduat iki yolla haczedilebilir: 1) icra müdürlüğünün bankaya yazacağı haciz yazısıyla (haciz müzekkeresi), 2) İİK m. 89'a uygun olarak düzenlenen haciz ihbarnamesiyle. (Yargıtay 12. HD, E. 2021/5)4 Hukuk Genel Kurulu'na göre bankaya m. 89'a göre haciz ihbarnamesi gönderilmesi şart değildir; alacaklı isterse bankaya haciz yazısı da gönderilebilir.2 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bankaya haciz müzekkeresi gönderilmesini bankadaki mevduatın borçluya ödenmesini önleyen bir muhafaza tedbiri olarak nitelendirir; mevduat aynı zamanda bankadaki bir alacak olduğundan m. 89'a göre ihbarname gönderilmesine de yasal engel yoktur.3

İki yol arasındaki fark, hesapta borcu karşılayacak para bulunmadığında ortaya çıkar. Hukuk Genel Kurulu'na göre borçlunun bankada mevduatı varsa haciz yazısı, birinci haciz ihbarnamesindeki şartları taşımasa da geçerli ve yeterlidir; haciz yazısını alan banka artık borçluya ödeme yapamaz, yalnız icra dairesine ödeyebilir.1 Borçlunun bankada mevduatı yoksa ya da mevduat borcu karşılamaya yetmiyorsa, m. 89'daki koşulları taşımayan haciz yazısı o maddedeki sonuçları doğurmaz ve borç bankanın zimmetinde sayılmaz.1 Zimmette sayılma, m. 89/3'e göre ihbarnameye yedi gün içinde itiraz etmeyen üçüncü kişinin, kendisinden istenen miktarı takip borçlusuna borçlu olduğunu kabul etmiş sayılmasıdır1; bu sonuç haciz yazısına değil, m. 89'a uygun ihbarnameye bağlanır.4

Banka hesabındaki haciz hangi tarihte tamamlanır: haciz tarihi ve aynı hesaptaki başka hacizler

Hukuk Genel Kurulu'na göre banka mevduatının haczi için bankaya gidilmesi gerekmez: haciz tutanağının icra dairesinde düzenlenip haczi yapan memur ile taraflarca imzalanması yeterlidir ve bu işlemlerle haciz gerçekleşir. Haczin tamamlanması için bankaya ayrıca m. 89'a göre haciz ihbarnamesi tebliğ edilmiş olması şart değildir.1 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de haciz yazısının icra dairesinde yazıldığı tarihte haczin tamamlandığını kabul eder.4

2024 tarihli bir kararda icra dairesi, borçlunun banka hesaplarına 07.02.2023'te doğrudan haciz yazısı göndermiş, haczedilen paranın dosyaya gönderilmesine ise 28.03.2023'te karar vermişti. Daireye göre haciz, icra dairesinde haciz kararının verildiği 07.02.2023'te tamamlanmıştır; paranın sonradan dosyaya istenmesi haciz tarihini değiştirmez. İlk derece mahkemesinin şikâyeti reddetmesi bu nedenle bozuldu ve haciz tarihinin 07.02.2023 olarak tespit edilmesi gerektiği belirtildi.3

Aynı mevduat üzerinde birden çok alacaklının haczi bulunduğunda hacizlerin varlığı ve tarihi sıra cetvelinde önem taşır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, sıra cetveline şikâyette mahkemenin, bankadaki mevduat üzerinde diğer alacaklının haczinin bulunup bulunmadığını, varsa miktarını ve haciz tarihini tespit etmesi gerektiğini; diğer alacaklının hacizlerinin devam ettiğini bildiren yazının, bu haczin mevduat üzerinde bulunduğunu denetime elverişli biçimde ortaya koymadığını belirterek eksik araştırmayla verilen kararı bozdu. (Yargıtay 6. HD, E. 2026/501)5

Hesaba sonradan yatacak para da haczedilir mi: müstakbel alacak haczinin şartları

Bankaya gönderilen haciz ihbarnamesi, borçlunun yalnız mevcut değil doğacak alacaklarının da haczini isteyebilir. Hukuk Genel Kurulu'nun 2012 tarihli kararındaki uyuşmazlık, ihbarnamenin tebliğ tarihinde borca yeter bakiye bulunmayan hesaba ileride yatacak paraların da haczedilip haczedilemeyeceğiydi.1

Genel Kurul'a göre m. 88'deki haciz yazısıyla üçüncü kişide mevcut olan haczedilebilirken, m. 89'daki haciz ihbarnameleriyle borcun tamamen ödenmesine kadar geçecek sürede üçüncü kişi nezdinde oluşacak müstakbel alacaklar da haczedilebilir; Genel Kurul bunlara işçi ve memurların işveren nezdindeki ücret alacaklarını, aylık kira bedelini ve yüklenici lehine tahakkuk eden hak edişleri örnek gösterir.1 Müstakbel alacaktan söz edebilmek için 1) bir hukuki ilişkinin mevcut olması, 2) bu ilişkiden doğacak alacağın cinsinin ve 3) borçlusunun belli olması yeterlidir.1

Buna karşılık borçlu ile banka arasında mevcut bir hukuki ilişkiye dayanmayan, sırf ümit ve ihtimale dayanan alacaklar müstakbel alacak olarak haczedilemez; bu hâlde ihbarnamenin bankaya tebliği anında borçlu adına mevcut olan alacaklar haczedilir. Genel Kurul'a göre ihbarname doğmuş ya da doğacak alacakların haczi ibaresini içerse bile banka, ihbarnameyi tebellüğ ettiği tarihteki mevcut durumla sınırlı olarak sorumludur.1 Somut olayda banka nezdinde kira, istihkak, maaş gibi müstakbel alacak doğuracak bir hukuki ilişki yoktu ve hesaba düzenli (periyodik) para yatırılmıyordu; Genel Kurul, bankanın yalnız tebliğ tarihindeki hesap bakiyesine haciz uygulamasını hukuka uygun buldu ve bankanın sorumluluğuna hükmeden direnme kararını bozdu.1

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli kararında ilk derece mahkemesi, banka mevduatı gibi borçlunun sürekli ilişki içinde bulunduğu üçüncü kişiler nezdinde muhtemel ve müstakbel alacaklara da haciz uygulanabileceği gerekçesiyle şikâyeti reddetmişti. Daire kararı bozdu ve araştırmanın, halen ve ileride hesaba girecek paranın ancak m. 89/1'deki haciz ihbarnamesiyle haczedilebileceği, m. 88'deki haciz müzekkeresiyle ise yalnız müzekkerenin bankaya ulaştığı anda hesapta para varsa haczin mümkün olduğu kuralları gözetilerek yapılmasını istedi.5 Bu karar Hukuk Genel Kurulu'nun 2012 kararına değinmez; ileriye dönük haczin hangi ilişkilerde mümkün olduğunu ayrıntılandıran karar 2012 kararıdır.

Maaşın düzenli olarak yattığı bir hesaba gelecek maaşın m. 89/1 ihbarnamesiyle ileriye dönük olarak haczedilip haczedilemeyeceği bu sayfada kullanılan kararlarda ayrıca karara bağlanmamıştır; Hukuk Genel Kurulu maaşı yalnız müstakbel alacak doğurabilecek ilişkilere örnek olarak saymıştır.1

Maaş yatan banka hesabının haczi: İİK m. 83'teki dörtte bir kuralı hangi koşulla uygulanır?

İİK m. 83/1'e göre maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar indirildikten sonra haczedilebilir; m. 83/2'ye göre haczedilecek miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Maaşın kendisine konan haciz ve kesinti sırası maaş haczi rehberinde anlatılmıştır; bu bölüm, maaşın yattığı banka hesabına konan haczi anlatır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2019 tarihli kararında icra müdürlüğü borçlunun maaşının dörtte birine daha önce haciz konulmasına karar vermişti; borçlu ayrıca maaş hesabına bloke konduğunu ve maaşının tamamını alamadığını ileri sürdü. Daireye göre mahkeme önce hesabın neye ilişkin olduğunu tespit etmeli, hesap maaş hesabıysa banka hesabındaki maaşın dörtte birini aşan kısmı üzerindeki haczin kaldırılmasına karar vermelidir; bu talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru değildir. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/6081)6 Aynı kararda, maaştan sayılan ve her ay yapılan ek ödemenin de maaş gibi m. 83 çerçevesinde kısmen haczedilebileceği kabul edildi.6

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017 tarihli kararında borçlu, haciz konulan hesabın maaş hesabı olduğunu ve maaşının üzerinde başka hacizler de bulunduğunu ileri sürmüştü. Daire aynı dosyada verdiği önceki bozma kararında, hesap maaş hesabıysa maaşta zaten haciz bulunduğundan sıraya girebileceğini, maaş hesabı değilse bankadaki hesabın tümüyle haczedilebileceğini belirtmişti. (Yargıtay 8. HD, E. 2015/1320)7 Yeniden yapılan yargılamada icra mahkemesi hesabın maaş hesabı olduğunu kabul edip haczin tamamını kaldırınca Daire, bu değerlendirmeyi doğru bulmakla birlikte m. 83 gereğince maaş hesabının dörtte birinin haczinin mümkün olduğunu belirtti ve hükmü “maaş hesabındaki tutarın 1/4 oranını aşan kısım itibariyle haczin kaldırılmasına” biçiminde düzelterek onadı.7

Bu iki kararda da maaşın kendisine ayrıca haciz konulmuştu. Maaşa kaynağında haciz konulmamışken yalnız banka hesabına konulan hacizde dörtte bir sınırının nasıl uygulanacağı bu sayfada kullanılan kararlarda karara bağlanmamıştır; kararlardaki sonuç bu koşuldan ayrı okunmamalıdır.

Hesaba emekli aylığı yatıyorsa ayrı bir kural devreye girer: 5510 sayılı Kanun m. 93/1'e göre gelir, aylık ve ödenekler, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez ve borçlunun muvafakati yoksa bu yöndeki haciz talebi icra müdürü tarafından reddedilir. Hukuk Genel Kurulu'na göre emekli maaşının yattığı banka hesabının haczedilmesiyle de emekli maaşı haczedilmiş olur. (Yargıtay HGK, E. 2017/711)8 Emekli maaşı haczinin ayrıntısı emekli maaşı haczi rehberinde anlatılmıştır.

Hesabın maaş hesabı olduğunun ispatı: maaş tanımı olmayan hesap ve maaş dışı tutar

Dörtte bir kuralının uygulanması için önce hesabın neye ilişkin olduğu belirlenir; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu tespitin mahkemece yapılmasını ister.6 8. Hukuk Dairesi'nin kararındaki dosyada banka, hesabın vadesiz mevduat hesabı olduğunu ve hesaba maaş olarak yatan para bulunmadığını bildirmiş, işveren ise borçlunun maaşının o şubeye yatırıldığını yazmıştı; icra mahkemesi vadesiz mevduat hesabı olarak açılan hesabın maaş hesabı olarak işlem gördüğünü kabul etti ve Daire bu değerlendirmeyi doğru buldu.7 İcra mahkemesi bu sonuca, bankaya ve işverene yazılan yazılara verilen cevaplardan ulaşmıştı.7

Hesapta maaş tanımı yoksa sonuç değişebilir. Bir dosyada banka, borçlunun hesabında maaş tanımı bulunmadığını, bankada borçlunun yalnız maaşın yattığı bir hesap türünün bulunmadığını, haciz konulan hesaba maaş dışında da tutar gelebildiğini ve icra dosyasına gönderilen tutarın maaş dışı olduğunu bildirmişti; icra müdürlüğü de bankaya maaş hesabı hariç tutularak haciz konulması yönünde müzekkere yazmıştı. İlk derece mahkemesi bu nedenle şikâyeti reddetti; bölge adliye mahkemesi, maaş dışındaki kesintilerin İş Kanunu m. 35 kapsamında kaldığının dosya kapsamıyla ispatlanamadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetti; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı onadı. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/10178)9 Dairenin onama gerekçesi genel ifadelidir; ispat yükünün kimde olduğuna dair Yargıtay'ın kendi kuralı bu sayfada kullanılan kararlarda yer almaz.

Benzer bir dosyada icra müdürlüğü bankalara gönderdiği m. 89/1 ihbarnamesinde “maaş hesabı hariç” haciz uygulanmasını istemişti. Bankanın cevabından haciz uygulanan hesabın borçlunun maaş hesabı olmadığı anlaşıldığından Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, emekli maaşına haciz konulduğu iddiasıyla yapılan şikâyetin reddini onadı. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/8790)10

Ortak hesapta, ortaklardan birinin borcu için hesaptaki paranın tamamının icra dairesine gönderildiği bir davada ilk derece mahkemesi, hesap ortak olduğu hâlde borçlu şirketin payının eşit olduğu gözetilerek paranın yarısı üzerine haciz konulması gerektiği gerekçesiyle bankayı diğer hesap sahibine karşı sorumlu tuttu; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu kararı onadı. (Yargıtay 11. HD, E. 2014/1639)11 Bu gerekçe ilk derece mahkemesinindir; Dairenin onaması genel ifadelidir.

Bankanın “rehin, hapis, takas-mahsup haklarımızdan sonra” cevabı: ihbarnameye itiraz mı, istihkak iddiası mı?

Banka, hacze verdiği cevapta hesap üzerinde kendi rehin, hapis veya takas-mahsup hakkı bulunduğunu ve haczi bu haklardan sonra gelmek kaydıyla işlediğini bildirebilir. Yargıtay bu cevabın niteliğini, bankaya hangi yolla haciz gönderildiğine göre ayırır.

1) m. 89 haciz ihbarnamesine verilen cevapta: bankanın borçluya ait mevduat hesabı üzerinde rehin hakkı olduğunu ileri sürmesi haciz ihbarnamesine itiraz niteliğindedir; alacaklı m. 89/4 uyarınca bankanın cevabının aksini icra mahkemesinde ispat ederek tazminat isteyebilir. (Yargıtay 12. HD, E. 2021/13365)12 Bankanın cevabı “rehin, hapis ve takas mahsup haklarından sonra gelmek kaydı ile” haciz şerhinin işlendiği yönündeyse bu itiraz m. 89'da düzenlendiği şekilde çözülür; alacaklının istihkak iddiasının reddi için açtığı dava bu nedenle reddedilmelidir.12 Aynı Daire 2021'de verdiği bir kararda da aynı ilkeyi uyguladı. (Yargıtay 12. HD, E. 2021/10791)13

2) Haciz yazısına (müzekkere) verilen cevapta: bankanın mevduat hesabı üzerinde kendisinin rehin hakkı bulunduğunu ileri sürmesi İİK m. 96/1 uyarınca istihkak iddiasıdır ve icra müdürü m. 99'daki kurallara göre işlem yapmalıdır.4 Hukuk Genel Kurulu da haciz müzekkeresine karşı mevduat üzerinde rehin, takas ve mahsup hakkı ileri sürülmesini istihkak iddiası saydı; bu durumda icra müdürü bankaya karşı istihkak davası açması için alacaklıya yedi gün süre verir ve m. 99'daki prosedür izlenmeden hacizli paranın bankadan istenmesi yasaya aykırıdır.2

Bankanın borçludan alacağının vadesi henüz gelmemişse (muaccel değilse) Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2013 tarihli kararı yol gösterir: ihbarname tarihinde bankanın borçludan alacağı hesaptaki varlıktan fazlaydı; Daireye göre alacağın muaccel olmaması bankanın gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu anlamına gelmez, çünkü bankanın alacağı açısından risk mevcuttur; m. 89/4'e göre istenen tazminatın reddi gerekirdi. (Yargıtay 12. HD, E. 2013/26510)14 Buna karşılık banka hesabın rehinli olduğunu bildirip hacze itiraz ettikten sonra hesap hareketlerinin sürmesine izin verdiyse, borçlu lehine gerçekleştirilen hesap hareketleri miktarınca tazminatla sorumludur. (Yargıtay 12. HD, E. 2011/20013)15

Bu kararların hepsi alacaklı ile banka arasındaki uyuşmazlıklardır; borçlunun, bankanın rehin veya takas cevabına karşı kendisinin hangi yola başvurabileceği bu kararlarda karara bağlanmamıştır. Bankanın icra takibinden bağımsız olarak kendi alacağı için hesaba koyduğu bloke icra dairesinin işlemi değildir8; bu konu banka borcu ödenmezse rehberinde anlatılmıştır.

Banka hesabındaki haczin kaldırılması için şikâyet: İİK m. 16 süresi ve bankanın m. 89 itirazı

Hesaba konulan haciz ya da haczedilen paranın dosyaya gönderilmesi gibi icra dairesi işlemleri, kanuna aykırı olduğu veya olaya uygun düşmediği gerekçesiyle İİK m. 16/1 uyarınca icra mahkemesine şikâyet edilebilir; şikâyet bu işlemlerin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı ise m. 16/2'ye göre her zaman şikâyet olunabilir. İİK m. 82'nin son fıkrasına göre icra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir; m. 82/1-1'e göre özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar haczolunamaz.

Hukuk Genel Kurulu'na göre şikâyette hukuki yarar, işlemin doğrudan şikâyetçinin kendi hukuki durumuna ilişkin olmasına ve zararına bulunmasına bağlıdır; icra müdürlüğünün emekli maaşının yattığı hesabı haczetmeye yönelik bir işlemi bulunmayan dosyada borçlunun icra mahkemesine başvurmasında hukuki yarar görülmedi.8 Çalışanın maaşının yattığı hesaba konulan hacze karşı şikâyetin süresini bu sayfada kullanılan kararların hiçbiri ayrıca karara bağlamamıştır. Emekli aylığı için Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 5510 sayılı Kanun m. 93'teki düzenlemenin kamu düzeniyle ilgili olduğunu ve haczedilmezlik şikâyetinin herhangi bir süreye tabi bulunmadığını belirterek, şikâyeti süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddeden kararı bozmuştur. (Yargıtay 12. HD, E. 2013/9750)16 Borç ödendiğinde ya da satış süresi geçtiğinde haczin nasıl kalktığı haciz kaldırma rehberinde anlatılmıştır.

Bankanın kendisi de haciz ihbarnamesine itiraz edebilir. İİK m. 89/2'ye göre borcu olmadığı, ihbarnamenin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu gibi bir iddiada bulunan üçüncü şahıs bunu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirir. m. 89/3'e göre süresinde itiraz etmeyen bankanın borcu zimmetinde sayılır ve ikinci bir ihbarname gönderilir; buna da itiraz etmeyen ve ödemeyen bankaya on beş gün içinde parayı ödemesi ya da menfi tespit davası açması bildirilir. Bu davada banka, borçluya borçlu olmadığını ispat etmeye mecburdur; davayı kaybederse dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Bankanın itiraz ve menfi tespit sürecinin ayrıntısı bu sayfanın konusu değildir.

Şikâyet hakkında verilen karar istinaf ve temyiz yoluyla Yargıtay aşamasına gelirse, dosyanın sırası ve bekleme durumu dosyamnezamandoner.com üzerinden izlenebilir.

İlgili mevzuat

İİK m. 89 — Alacaklar ve üçüncü şahıs elinde haczedilen mallar hakkında

2 – Alacaklar ve üçüncü şahıs elinde haczedilen mallar hakkında:

Madde 89 – (Değişik: 18/2/1965-538/49 md.)

Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.

Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.

(Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/22 md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir.

Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesine müddeti içinde itiraz ederse, alacaklı, üçüncü şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın 338 inci maddenin 1 inci fıkrası hükmüne göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahküm edilmesini istiyebilir. İcra mahkemesi, tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre halleder.

Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde 65 inci madde hükmü uygulanır. (Değişik son cümle: 17/7/2003-4949/22 md.) Her hâlde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir.

Malın teslimi mümkün olmazsa, alacaklı icra mahkemesine müracaatla değerini üçüncü şahsa ödetmek hakkını haizdir.

(Değişik yedinci fıkra: 2/7/2012-6352/18 md.) Haciz ihbarnamesi, borçlunun hak ve alacaklarının bulunabileceği bir tüzel kişinin veya müessesenin şubesine veya tüm şubelerini kapsayacak şekilde merkezine tebliğ edilir. Haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği merkez, tüm şubeleri veya birimlerini kapsayacak şekilde beyanda bulunmakla yükümlüdür.

Üçüncü şahsın beyanı hiçbir harc ve resme tabi değildir.

Bu madde hükmü, memuriyeti hasebiyle hakikate muhalif beyanda bulunan memurlar hakkında da uygulanır.

(Ek fıkra:6/12/2018-7155/12 md.) Bu madde uyarınca haciz ihbarnamelerinin bildirimi ve bu ihbarnamelere verilecek cevaplar, güvenli elektronik imza kullanılmak suretiyle Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ve bu sisteme entegre bilişim sistemleri üzerinden de yapılabilir. Bu usulle yapılan bildirim tebliğ yerine geçer.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 83 — Kısmen haczi caiz olan şeyler

Kısmen haczi caiz olan şeyler:

Madde 83 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)

Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.

(Değişik: 12/4/1968 – 1045/1 md.) Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 16 — Şikayet ve şartlar

Şikayet ve şartlar:

Madde 16 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)

Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır.

Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Hesaba ileride yatacak para da haczedilir mi? Banka hangi tarihteki bakiyeden sorumludur?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2012/139 · K. 2012/624 ·

    Alacaklı, borçlunun doğmuş ve doğacak alacaklarının haczini isteyen m. 89/1 ihbarnamesine rağmen bankanın yalnız mevcut bakiyeye haciz uyguladığını, sonradan hesaba yatan paranın borçluya ödendiğini ileri sürerek bankadan tazminat istedi; yerel mahkeme direndi. Genel Kurul, mevduatın haczinin taşınır haczi gibi yapıldığını, haciz yazısının mevduat varsa yeterli bir muhafaza tedbiri olduğunu, ihbarnameyle müstakbel alacakların da haczedilebileceğini ama bunun için mevcut bir hukuki ilişki gerektiğini açıkladı. Borçlu ile banka arasında kira, istihkak, maaş gibi bir ilişki ve hesaba düzenli para girişi olmadığından bankanın yalnız tebliğ tarihindeki bakiyeye haciz uygulaması hukuka uygun bulundu ve direnme kararı bozuldu.

    Sonuç: Hesaba düzenli para girişi ve müstakbel alacak doğuran bir ilişki yoksa banka, ihbarnameyi aldığı gündeki bakiyeyle sorumludur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Haciz yazısına karşı bankanın rehin ve takas-mahsup cevabı istihkak iddiası mıdır?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2018/93 · K. 2022/255 ·

    Bankaya haciz müzekkeresi gönderilmiş, banka hesaptaki tutarlar üzerine kendi rehin, hapis ve takas mahsup haklarından sonra hüküm ifade etmek üzere haciz işlediğini bildirmişti; icra müdürlüğü ardından paranın dosyaya gönderilmesini istedi ve banka bu müzekkerenin iptali için şikâyette bulundu. Genel Kurul, bankadaki mevduatın taşınır haczi gibi haczedildiğini, bankaya m. 89 ihbarnamesi gönderilmesinin şart olmadığını, haciz yazısına karşı rehin, takas ve mahsup hakkı ileri sürülmesinin istihkak iddiası olduğunu ve m. 99'daki prosedür izlenmeden hacizli paranın bankadan istenmesinin yasaya aykırı olduğunu belirtti; bankanın şikâyetinde hukuki yararı bulunduğundan direnme kararı bozuldu.

    Sonuç: Haciz yazısına karşı banka rehin veya takas hakkı ileri sürerse icra müdürü m. 99'a göre alacaklıya dava açması için süre vermelidir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Bankaya doğrudan haciz yazısı gönderildiğinde haciz tarihi hangisidir?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2024/489 · K. 2024/5553 ·

    Alacaklı, 07.02.2023'te bankalara haciz müzekkeresi gönderilmesini istemiş ve icra müdürlüğü aynı gün talep gibi işlem yaparak müzekkereyi göndermişti; paranın dosyaya gönderilmesine 28.03.2023'te karar verildi. Alacaklı haciz tarihinin 07.02.2023 olarak tespitini istedi; ilk derece mahkemesi sıra cetveli yolunu göstererek şikâyeti reddetti. Daire, bankaya haciz müzekkeresi gönderilmesinin mevduatın borçluya ödenmesini önleyen bir muhafaza tedbiri olduğunu, haczin icra dairesinde haciz kararının verildiği tarihte tamamlandığını ve paranın sonradan istenmesinin haciz tarihini değiştirmeyeceğini belirterek kararları kaldırdı ve bozdu.

    Sonuç: Bankaya doğrudan haciz yazısı gönderildiyse haciz tarihi, icra dairesinde haciz kararının verildiği gündür.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Mevduat hangi yollarla haczedilir; haciz yazısına karşı rehin iddiası ne sayılır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2021/5 · K. 2021/1114 ·

    Bankaya haciz müzekkeresi gönderilmiş, banka kredi ilişkisi nedeniyle takas-mahsup ve rehin-hapis haklarını kullanacağını, haczi kendi hak ve alacağından sonra gelmek üzere sıraya işlediğini bildirmişti; icra müdürlüğü yine de paranın dosyaya gönderilmesine karar verdi. Daire, mevduatın haciz yazısıyla ya da m. 89'a uygun ihbarnameyle haczedilebileceğini, ihbarnameye karşı rehin iddiasının itiraz, haciz yazısına karşı rehin iddiasının ise m. 96/1 uyarınca istihkak iddiası olduğunu ve haciz yazısının icra dairesinde yazıldığı tarihte haczin tamamlandığını belirtti; m. 99 işletilmeden paranın bankadan istenmesi yasaya aykırı bulundu ve bankanın şikâyetini reddeden karar bozuldu.

    Sonuç: Rehin iddiasının niteliği, bankaya haciz yazısı mı yoksa m. 89 ihbarnamesi mi gönderildiğine göre değişir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Sıra cetvelinde mevduattaki hacizler ve hesaba ileride girecek paranın hacziYargıtay 6. Hukuk Dairesi · E. 2026/501 · K. 2026/1957 ·

    Şikâyetçi alacaklı borçlunun mevduatına 06.12.2024'te haciz ihbarnamesiyle haciz koymuş, banka gönderilen para üzerinde başka haciz bulunmadığını bildirmişti. Şikâyetçi, sıra cetvelinde mevduat üzerinde haczi bulunmayan kurumlara ödeme yapıldığını ve kendisine pay ayrılmadığını ileri sürdü. İlk derece mahkemesi, banka mevduatı gibi sürekli ilişkilerde muhtemel ve müstakbel alacaklara da haciz uygulanabileceği gerekçesiyle şikâyeti reddetti. Daire, diğer alacaklının mevduat üzerindeki haczinin varlığının, miktarının ve tarihinin tespit edilmesini; halen ve ileride hesaba girecek paranın ancak m. 89/1 ihbarnamesiyle, m. 88 müzekkeresiyle ise yalnız müzekkerenin ulaştığı anda hesapta bulunan paranın haczedilebileceği kuralının gözetilmesini isteyerek kararları kaldırdı ve bozdu.

    Sonuç: Haciz yazısı yalnız bankaya ulaştığı anda hesapta bulunan parayı tutar; ileride girecek para için ihbarname gerekir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Maaşa haciz varken maaş hesabındaki paranın dörtte birini aşan kısmıYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/6081 · K. 2019/4080 ·

    Borçlunun maaşının dörtte birine ve ek ödemesinin tamamına haciz konulmuş, maaş hesabına da bloke konmuştu; borçlu ek ödemenin tamamı üzerindeki haczin ve maaş hesabındaki blokenin kaldırılmasını istedi, mahkeme şikâyeti reddetti. Daire, maaştan sayılan ek ödemenin maaş gibi m. 83 çerçevesinde kısmen haczedilebileceğini; ayrıca mahkemenin hesabın neye ilişkin olduğunu tespit etmesi, hesap maaş hesabıysa maaşın dörtte birine daha önce haciz konulmuş olduğundan banka hesabındaki maaşın dörtte birini aşan kısmı üzerindeki haczin kaldırılmasına karar vermesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Maaşın dörtte birine zaten haciz varsa maaş hesabındaki paranın dörtte birini aşan kısmındaki haciz kaldırılmalıdır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Maaş hesabındaki haczin tamamen değil, dörtte birini aşan kısım itibarıyla kaldırılmasıYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2015/1320 · K. 2017/3736 ·

    Borçlu, haciz konulan hesabın maaş hesabı olduğunu ve maaşı üzerinde başka hacizler bulunduğunu ileri sürmüştü. Dairenin önceki bozma kararı üzerine icra mahkemesi, banka ve işverenden gelen cevaplara göre vadesiz mevduat hesabının maaş hesabı olarak işlem gördüğünü kabul edip haczin tamamını kaldırdı. Daire hesabın maaş hesabı olduğu değerlendirmesini doğru buldu, ancak m. 83 gereğince maaş hesabının dörtte birinin haczinin mümkün olduğunu belirterek hükmü maaş hesabındaki tutarın dörtte bir oranını aşan kısım itibarıyla haczin kaldırılması biçiminde düzeltti ve onadı.

    Sonuç: Maaş hesabı kabul edilen hesapta haczin tamamı değil, dörtte birini aşan kısım itibarıyla kaldırılması gerekir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Emekli maaşı yatan hesabın haczi ve şikâyette hukuki yararYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/711 · K. 2021/1721 ·

    Alacaklı banka kredi kartı borcu için takip yapmış, borçlu emekli maaşına konulan haczin kaldırılması için şikâyette bulunmuştu; dosyada banka, emekli maaşının yattığı hesaba kendisi bloke koymuştu. Genel Kurul, emekli maaşının yattığı banka hesabının haczedilmesiyle de emekli maaşının haczedilmiş olacağını belirtti; ancak icra dosyasında bu hesabın haczine yönelik bir talep ve icra müdürlüğü işlemi bulunmadığını, bankanın kredi sözleşmelerine dayanarak koyduğu blokenin kaldırılmasının genel mahkemenin görevinde olduğunu ve icra memurluk işlemi olmadığından şikâyete konu olamayacağını tespit etti. Borçlunun şikâyette hukuki yararı bulunmadığından direnme kararı değişik gerekçeyle bozuldu.

    Sonuç: Emekli maaşının yattığı hesabın haczi emekli maaşının haczidir; ama icra müdürlüğünün bu hesaba yönelik bir işlemi yoksa borçlunun şikâyetinde hukuki yarar yoktur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Maaş tanımı olmayan hesaptan maaş dışı tutarın dosyaya gönderilmesiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/10178 · K. 2023/3040 ·

    Borçlu, maaş hesabına konulan haciz nedeniyle sıraya girilmeden kesinti yapıldığını ileri sürerek blokenin kaldırılmasını ve paranın iadesini istedi. Banka, hesapta maaş tanımı bulunmadığını, hesaba maaş dışında da tutar gelebildiğini ve dosyaya gönderilen tutarın maaş dışı olduğunu bildirmiş; icra müdürlüğü de bankaya maaş hesabı hariç haciz konulması yönünde müzekkere yazmıştı. İlk derece mahkemesi şikâyeti reddetti; bölge adliye mahkemesi maaş dışındaki kesintilerin İş Kanunu m. 35 kapsamında kaldığının ispatlanamadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetti. Daire bu kararı genel gerekçeyle onadı.

    Sonuç: Maaş tanımı olmayan hesaptan maaş dışı tutarın gönderildiği dosyada şikâyetin reddi Yargıtay'ca onandı.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. “Maaş hesabı hariç” istenen haciz ve emekli maaşı şikâyetiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/8790 · K. 2023/2004 ·

    Borçlu, ihtiyati haciz kararının infazı sırasında emekli maaşına haciz konulduğunu, 5510 sayılı Kanun m. 93 gereğince emekli maaşının haczedilemeyeceğini ve hacze muvafakati olmadığını ileri sürerek haczin kaldırılmasını istedi. İlk derece mahkemesi, emekli maaşına haciz uygulanmadığı gerekçesiyle şikâyeti reddetti ve istinaf başvurusu esastan reddedildi. Daire, icra müdürlüğünün bankalara gönderdiği m. 89/1 ihbarnamesinde maaş hesabı hariç haciz istendiğini ve bankanın cevabından haciz uygulanan hesabın borçlunun maaş hesabı olmadığının anlaşıldığını belirterek kararı onadı.

    Sonuç: İhbarname maaş hesabını hariç tutuyorsa ve haczedilen hesap maaş hesabı değilse emekli maaşı haczi şikâyeti reddedilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. Ortak hesabın tamamının ortaklardan birinin borcu için icraya gönderilmesiYargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2014/1639 · K. 2014/13699 ·

    Davacı, dava dışı bir şirketle birlikte açtırdığı ortak hesaptaki paranın tamamının, kendisine bildirim yapılmadan şirketin borcu için icra dosyasına gönderildiğini ileri sürerek kendi payını bankadan istedi. İlk derece mahkemesi, hesabın ortak hesap olmasına rağmen borçlu şirketin payının eşit olduğu gözetilerek paranın yarısı üzerine haciz konulması gerekirken tamamının icra dairesine gönderildiği gerekçesiyle davayı kabul etti. Daire, delillerin değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını belirterek kararı onadı.

    Sonuç: Ortak hesapta yalnız borçlu ortağın payının haczedilmesi gerektiği yönündeki ilk derece kararı Yargıtay'ca onandı.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Haciz ihbarnamesine bankanın “rehin, hapis, takas mahsup haklarından sonra” cevabıYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2021/13365 · K. 2022/6334 ·

    Bankaya m. 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmiş, banka borçlunun hesabına kendi rehin, hapis ve takas mahsup haklarından sonra gelmek kaydıyla haciz şerhi işlediğini bildirmişti. Alacaklı istihkak iddiasının reddi için dava açtı ve ilk derece mahkemesi davayı kabul etti. Daire, ihbarnameye karşı rehin hakkı ileri sürülmesinin ihbarnameye itiraz olduğunu, bu itirazın m. 89'da düzenlendiği şekilde çözülmesi gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğine hükmetti; bölge adliye mahkemesi kararı kaldırıldı, ilk derece kararı bozuldu.

    Sonuç: Haciz ihbarnamesine verilen rehin ve takas cevabı istihkak iddiası değil, m. 89'a göre çözülecek bir itirazdır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 13. Haciz ihbarnamesine rehin cevabı: istihkak davası yerine m. 89 yoluYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2021/10791 · K. 2021/11331 ·

    Bankaya m. 89/1 haciz ihbarnamesi gönderilmiş, banka borçlunun hesabına kendi rehin, hapis ve takas mahsup haklarından sonra gelmek kaydıyla haciz şerhi işlediğini bildirmişti; alacaklı istihkak iddiasının reddi için dava açtı. Bölge adliye mahkemesi davayı m. 89/4 tazminat istemi olarak nitelendirip reddetti. Daire, ihbarnameye karşı rehin hakkı ileri sürülmesinin ihbarnameye itiraz olduğunu ve m. 89'da düzenlendiği şekilde çözülmesi gerektiğini, davanın bu sebeple reddi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulmasının isabetsiz olduğunu belirterek bölge adliye mahkemesi kararını bozdu.

    Sonuç: Haciz ihbarnamesine verilen rehin cevabına karşı istihkak davası değil, m. 89'daki yol işletilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 14. Bankanın alacağı muaccel değilse ihbarnameye itirazı gerçeğe aykırı mıdır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2013/26510 · K. 2013/35662 ·

    Banka m. 89/1 ihbarnamesine, borçludan haciz tutarı kadar alacağı bulunduğunu ve hesaplar üzerinde rehin, takas, mahsup ve hapis hakları olduğunu belirterek itiraz etmişti; alacaklı itirazın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek m. 89/4'e göre tazminat istedi ve mahkeme bankanın muaccel alacağı bulunmadığı gerekçesiyle talebi kabul etti. Daire, bilirkişi raporuna göre ihbarname tarihinde bankanın borçludan alacağının hesaptaki varlıktan fazla olduğunu, alacağın muaccel olmamasının bankanın gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu anlamına gelmediğini, çünkü alacağı açısından risk bulunduğunu belirterek talebin reddi gerektiğine hükmetti ve kararı bozdu.

    Sonuç: Bankanın alacağı hesaptaki paradan fazlaysa, vadesi gelmemiş olsa da itirazı gerçeğe aykırı sayılmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 15. Rehin diyerek itiraz eden banka hesap hareketlerine izin verirseYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2011/20013 · K. 2012/6796 ·

    Banka m. 89/1 ihbarnamesine, hesaptaki bakiyelerin borçluya kullandırılan krediler nedeniyle bankaya rehinli olduğunu ve haczin bu rehin hakkından sonra gelmek kaydıyla not edildiğini bildirerek itiraz etmişti; alacaklı m. 89/4'e göre tazminat istedi. Hesap dökümünden, ihbarnamenin tebliğinden sonra rehinli olduğu bildirilen hesapta hesap hareketlerinin sürdüğü anlaşıldı. Daire, bankanın borçlu lehine gerçekleştirilen hesap hareketleri miktarınca tazminatla sorumlu olduğunu, bunun bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi gerektiğini belirterek eksik incelemeyle kurulan hükmü bozdu.

    Sonuç: Hesabı rehinli diye bildiren banka, sonra borçlu lehine hesap hareketlerine izin verirse bu miktarca tazminatla sorumludur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 16. Emekli maaşı haczine karşı şikâyet süreye tabi mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2013/9750 · K. 2013/18858 ·

    İcra müdürlüğü 09.10.2007'de borçlunun Bağ-Kur'dan aldığı emekli maaşına haciz koymuş, borçlu 06.11.2012'de haczedilmezlik şikâyetinde bulunmuştu; mahkeme şikâyeti süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddetti. Daire, 5510 sayılı Kanun m. 93'ün 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe girdiğini ve şikâyet tarihinde yürürlükte olduğu için bu olayda da uygulanması gerektiğini, haciz tarihinde yürürlükte olan 1479 sayılı Kanun m. 67 uygulansa bile emekli maaşının haczinin mümkün olmadığını belirtti. m. 93'teki düzenlemenin kamu düzeniyle ilgili olduğunu ve haczedilmezlik şikâyetinin herhangi bir süreye tabi bulunmadığını vurgulayarak, şikâyetin kabulü ile haczin kaldırılması gerekirken şikâyetin süreye tabi olduğu ve uzun yıllar kesinti yapıldığı için muvafakat bulunduğu kabul edilerek verilen ret kararını bozdu.

    Sonuç: Emekli maaşının haczedilemeyeceğine dayanan şikâyet süreye tabi değildir; mahkemenin uzun yıllar süren kesintiden muvafakat çıkarması da isabetsiz bulundu.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Haciz ihbarnamesi ile bankaya gönderilen haciz yazısı (müzekkere) arasındaki fark nedir?

İkisiyle de bankadaki mevduat haczedilebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre borçlunun bankada mevduatı varsa haciz yazısı yeterlidir ve bu yazıyı alan banka artık borçluya ödeme yapamaz. Hesapta para yoksa ya da borcu karşılamıyorsa İİK m. 89'daki koşulları taşımayan haciz yazısı o maddedeki sonuçları doğurmaz ve borç bankanın zimmetinde sayılmaz; itiraz süresi, zimmet ve menfi tespit gibi sonuçlar İİK m. 89'a uygun ihbarnameye bağlıdır.

Banka hesabına konulan haciz hangi tarihte tamamlanmış sayılır?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'ne göre bankaya doğrudan haciz yazısı gönderildiyse haciz, icra dairesinde haciz kararının verildiği ve yazının yazıldığı tarihte tamamlanır. Haczedilen paranın dosyaya gönderilmesinin sonradan istenmesi haciz tarihini değiştirmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da haczin tamamlanması için bankaya ayrıca İİK m. 89'a göre ihbarname tebliğ edilmesini şart saymaz.

Hesabıma haciz konduktan sonra yatan para da haczedilir mi?

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'ne göre bankaya gönderilen haciz yazısı yalnız yazının bankaya ulaştığı anda hesapta bulunan parayı tutar; halen ve ileride hesaba girecek paranın haczi ancak İİK m. 89/1'deki haciz ihbarnamesiyle mümkündür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre ihbarname doğacak alacakları da kapsasa bile, borçlu ile banka arasında ileride alacak doğuracak bir ilişki ve hesaba düzenli para girişi yoksa banka, ihbarnameyi aldığı gündeki bakiyeyle sorumludur.

Maaşımın yattığı hesaptaki paranın tamamı haczedilebilir mi?

İİK m. 83'e göre maaştan, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar indirildikten sonra kalan kısım haczedilir ve haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Yargıtay, maaşın kendisine zaten haciz konulmuş dosyalarda, maaş hesabındaki paranın dörtte birini aşan kısmı üzerindeki haczin kaldırılması gerektiğine karar vermiştir. Maaşa kaynağında haciz yokken yalnız hesaba konulan hacizde bu sınırın nasıl uygulanacağı bu kararlarda ayrıca çözülmemiştir.

Haczedilen hesabın maaş hesabı olduğu nasıl belirlenir?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'ne göre icra mahkemesi önce şikâyet konusu hesabın neye ilişkin olduğunu tespit etmelidir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin onadığı bir kararda vadesiz mevduat hesabı, banka ve işveren cevaplarına göre maaş hesabı olarak işlem gördüğü için maaş hesabı sayıldı. Hesapta maaş tanımı bulunmadığını ve gönderilen tutarın maaş dışı olduğunu bildiren banka cevabının bulunduğu başka bir dosyada ise şikâyetin reddi onandı.

Hesap maaş hesabı değilse hesaptaki paranın tamamı haczedilebilir mi?

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi aynı dosyada verdiği bir bozma kararında, hesap maaş hesabı değilse bankadaki hesabın tümüyle haczedilebileceğini belirtmiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de icra müdürlüğünün maaş hesabı hariç haciz istediği ve haczedilen hesabın maaş hesabı olmadığı anlaşılan dosyada borçlunun şikâyetinin reddini onamıştır. Hesaba yatan para emekli aylığı gibi özel kanunla haczedilmesi yasaklanmış bir gelirse bu sonuç uygulanmaz: 5510 sayılı Kanun m. 93/1'e göre bu gelirler kural olarak haczedilemez ve Hukuk Genel Kurulu'na göre emekli maaşının yattığı hesabın haczedilmesiyle emekli maaşı da haczedilmiş olur.

Emekli maaşının yattığı banka hesabının haczi, emekli maaşının haczi sayılır mı?

Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre emekli maaşı yalnız Sosyal Güvenlik Kurumu'na gönderilen haciz yazısıyla değil, emekli maaşının yattığı banka hesabının haczedilmesiyle de haczedilmiş olur. 5510 sayılı Kanun m. 93/1'e göre gelir, aylık ve ödenekler, Kurumun 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez; borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi icra müdürü tarafından reddedilir.

Banka “rehin, hapis, takas-mahsup haklarımızdan sonra” haciz işlendiğini bildirdiyse bu ne anlama gelir?

Yargıtay bu cevabı, bankaya ne gönderildiğine göre ayırır. İİK m. 89 haciz ihbarnamesine verilen böyle bir cevap ihbarnameye itirazdır ve m. 89'da düzenlendiği şekilde çözülür. Haciz yazısına verilen aynı cevap ise İİK m. 96/1 uyarınca istihkak iddiasıdır; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre icra müdürü m. 99'daki prosedürü işletmeden hacizli parayı bankadan isteyemez.

Ortak hesaptaki paranın tamamı hesap sahiplerinden birinin borcu için haczedilebilir mi?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin onadığı bir kararda ilk derece mahkemesi, hesap ortak olduğu hâlde borçlunun payının eşit olduğu gözetilerek paranın yalnız yarısı üzerine haciz konulması gerektiği gerekçesiyle, paranın tamamını icra dairesine gönderen bankayı diğer hesap sahibine karşı sorumlu tuttu. Bu gerekçe ilk derece mahkemesinindir; Yargıtay kararı genel ifadeyle onamıştır.

Banka hesabındaki hacze karşı nereye ve hangi sürede başvurulur?

İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet İİK m. 4 ve m. 16 uyarınca icra mahkemesine yapılır; şikâyet kural olarak işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Emekli aylığının haczedilemeyeceğine dayanan şikâyet ise Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'ne göre herhangi bir süreye tabi değildir. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı ise her zaman şikâyet olunabilir. Şikâyet için arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur ve icra mahkemesi basit yargılama usulünü uygular (İİK m. 18/1).

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.