İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Maaş haczi: dörtte bir sınırı, haciz sırası ve işverenin sorumluluğu (İİK m. 83, 355)

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Maaşın tamamı haczedilemez.
  • Memur ve kamu görevlisinin maaşında en az dörtte biri haczedilir; işçinin ücretinde ise dörtte birinden fazlası haczedilemez.
  • Borçlunun ve ailesinin geçimi için gereken tutarı icra memuru belirler.
  • Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya girer ve öndeki bitmeden sonraki kesilmez.
  • Yargıtay kararlarına göre işleyen nafaka öncelikli kesilir.
  • Kesintiyi yapmayan işveren kesmediği paradan sorumlu olur.
  • Kesintiye karşı yedi gün içinde icra mahkemesine başvurulur; Yargıtay'a göre bu hak her yeni kesintide yeniden doğar.

Maaş haczinde icra dairesi borçlunun çalıştığı yere yazı gönderir; işveren borç bitinceye kadar haczedilen tutarı her ay keserek icra dairesine gönderir. Kesintinin oranı borçlunun memur ya da işçi olmasına göre farklı hükümlere bağlıdır, birden fazla haciz sıraya girer ve işleyen nafaka bu sırada ayrı bir yerde durur. Bu rehber maaş ve ücret haczini anlatır; emekli aylığının haczi ve bankanın kredi borcu nedeniyle hesaba koyduğu bloke ayrı rehberlerin konusudur.

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Maaş haczine ve kesinti miktarına karşı, icra dairesinin işlemine yönelik şikâyet yoluyla icra mahkemesine başvurulur; işverenin kesmediği para için alacaklının talebi de icra dairesine yapılır ve bu talep üzerine verilen karara karşı yine icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 16/1, m. 356/1

Yetkili mahkeme

Şikâyeti, maaş haczini uygulayan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi inceler: her icra mahkemesi hâkimi kendisine bağlanan icra ve iflas dairelerinin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlara bakar.

Dayanak: İİK m. 4/1

Dava şartı

Maaş haczine karşı şikâyette arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur; şikâyet icra dairesinin işlemine karşı doğrudan icra mahkemesine yapılır. Arabuluculuğu dava şartı yapan 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1 kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar; icra dairesinin işlemine karşı şikâyet bu listede yer almaz.

Dayanak: İİK m. 16/1; 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1

Süre ve zamanaşımı

Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabilir. Gün olarak belirlenen sürede ilk gün hesaba katılmaz; son gün resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen gün biter.

Dayanak: İİK m. 16/1, m. 16/2, m. 19

Yargılama usulü

Basit yargılama usulü; icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi kararını, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde verir.

Dayanak: İİK m. 18/1, m. 18/3

Harç

İcra mahkemesine başvuruda maktu başvurma harcı; icra mahkemesinin nispi harca konu olmayan kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınır.

Dayanak: Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-1, A-III-2-a

Kanun yolu

İcra mahkemesi kararına karşı, ait olduğu alacak, hak veya malın değeri İİK m. 363/1'deki parasal sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf; bölge adliye mahkemesinin nihai kararına, değeri m. 364/1'deki sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz. Bu sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihteki miktar esas alınır. İstinaf ve temyiz yoluna başvuru satıştan başka icra işlemlerini durdurmaz.

Dayanak: İİK m. 363, m. 364, ek m. 1

Maaş hangi koşulla ve ne kadar haczedilir: İİK m. 83'e göre dörtte bir taban ve geçim takdiri

İİK m. 83/1'e göre maaşlar ve her türlü ücretler, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca gerekli olarak takdir edilen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir. Aynı maddenin ikinci fıkrası buna bir taban koyar: haczedilecek miktar maaşın ya da ücretin dörtte birinden az olamaz. Maaş, kanunun saydığı "kısmen haczi caiz olan şeyler" arasındadır; tamamı haczedilemez, ama hiç haczedilemeyen bir gelir de değildir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu tabanı açık bir kurala bağlar: kanun, borçlunun maaş veya ücretinin dörtte birinin her hâlde haczedilebileceğini hükme bağlamıştır; ücretin tamamı borçlu ve ailesinin geçinmesine yetmese bile icra memuru bunun dörtte birini mutlaka haczetmek zorundadır. (Yargıtay 12. HD, E. 2014/3625)1 Aynı Daire, memur borçlu hakkındaki 2022 tarihli kararında bu cümleleri tekrarlar ve maaşın en az dörtte birinin haczinin zorunlu olduğunu belirtir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/1292)2

İİK m. 83'te dörtte bir bir tavan değil, alt sınırdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre icra memuru haczedeceği miktarın azami sınırını belirlerken borçlunun ve ailesinin ihtiyacını göz önünde bulundurur; bu takdiri kendisi yapabileceği gibi bilirkişiye de başvurabilir.2 Kamu hastanesinde çalışan bir doktorun maaş haczinde Daire, borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimi için gereken kısmın, kişisel ve sosyal konumu da gözetilerek, gerektiğinde bilirkişiden rapor alınarak saptanmasını ve haczedilebilecek miktarın bundan sonra belirlenmesini istemiştir.1

Bu takdirin sonucu iki yönlüdür: geçim için gereken kısım yüksek bulunursa kesinti dörtte birde kalır; düşük bulunursa dörtte birin üzerine çıkılabilir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi de haczedilecek miktarın en az dörtte bir olduğunu ve borçlunun maaşının miktarı ile kendisinin ve ailesinin geçimi için gerekli kısım dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini aynı sözlerle kurar. (Yargıtay 8. HD, E. 2015/3366)3

Dörtte birin brüt maaştan mı net maaştan mı hesaplanacağını bu sayfadaki Yargıtay kararlarının hiçbiri tartışmaz; kararlar yalnız haczedilen tutarın borçlunun aldığı aylık maaşın tamamına oranlanmasından söz eder.2 Geçim için gereken tutarı bir rakama ya da asgari ücrete bağlayan bir Daire ölçütü de bu kararlarda yoktur.

Memur ile işçi ayrımı: İİK m. 83 mi, 4857 sayılı İş Kanunu m. 35 mi uygulanır

İşçinin ücreti için ayrı bir hüküm vardır. 4857 sayılı Kanun m. 35'e göre işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz; işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hâkimin takdir edeceği miktar bu paraya dahil değildir; nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.

İki hükmün yönü farklıdır: İİK m. 83/2 haczedilecek miktarın dörtte birden az olamayacağını söyler, 4857 sayılı Kanun m. 35 ise dörtte birden fazlasının haczedilemeyeceğini. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre işçinin aylık ücretinde maaş üzerinde birden fazla haciz bulunsa dahi kesinti dörtte birden fazla olamaz; bu nedenle ücretin dörtte birini aşan kısım yönünden borçlunun şikâyetinin kabulü gerekir. (Yargıtay 12. HD, E. 2014/6411)4 Daire aynı kuralı başka bir kararında da genel ilke olarak anmıştır; o kararda borçlu devlet hastanesinde çalışıyordu ve Daire onun işçi mi memur mu olduğunu belirtmemiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/9269)5

Hangi hükmün uygulanacağı borçlunun işçi olup olmamasına bağlıdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kamu hastanesinde doktor olarak çalışan borçlunun işçi olmadığını, hakkında 4857 sayılı Kanun m. 35'in değil İİK m. 83'ün uygulanması gerektiğini belirtmiştir.1 Memur (hemşire) borçlu hakkındaki kararında da İİK m. 83'ü "memurlar hakkında uygulanan" hüküm diye anar.2

4857 sayılı Kanun m. 35/1'in ikinci cümlesindeki, aile üyeleri için hâkimin takdir edeceği miktar bu sayfadaki Yargıtay kararlarında uygulanmamış ve açıklanmamıştır; bu cümlenin nasıl hesaplanacağı konusunda burada bir ölçüt verilmez.

Birden fazla maaş haczi varsa: İİK m. 83/2'ye göre sıra ve hacze iştirakin olmaması

İİK m. 83/2'ye göre birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Yani maaşa konulan ikinci, üçüncü haciz, ilk haczin kesintisine ortak olmaz; sırasını bekler.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kuralı iki sonuca bağlar: hacizler konuluş tarihine göre sıraya konur (Yargıtay 12. HD, E. 2022/7036)6 ve maaş haczinde hacze iştirak mümkün olmadığından, hacizlerin sıraya konulmasını isteyen borçlunun şikâyetinin kabulü gerekir.4 Memur borçlu hakkındaki bir kararda şikâyete konu takip dosyasının maaş haczinde beşinci sırada yer aldığı ve sırası geldiğinde kesinti yapılacağının bildirildiği anlatılır; bu, sıranın uygulamada nasıl işlediğini gösterir.2

Hangi icra dosyasına ödeme yapılacağını gösteren sıralamanın incelenmesi, Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre takip dosyası alacaklısının başvurusu üzerine yapılır.6 Yargıtay 23. Hukuk Dairesi de maaş hacizlerini bildirim üzerine sıraya koyan kurumun yaptığı sıralamanın İİK m. 140/1'de tanımlanan sıra cetveli niteliğinde olmadığını belirtmiştir; bu sıralama, satış bedelinin paylaştırıldığı sıra cetvelinden farklıdır. (Yargıtay 23. HD, E. 2014/9895)7

Nafaka alacağı maaş haczinde hangi sıradadır: işleyen nafaka ve birikmiş nafaka

Bu bölüm nafakanın yalnız maaş haczi sırasındaki yerini anlatır; nafakanın kendisi, miktarı ve türleri bu sayfanın konusu değildir. İİK m. 83'ün metninde nafaka alacağına öncelik tanıyan bir cümle yoktur; 4857 sayılı Kanun m. 35'in son cümlesi ise işçi ücreti bakımından nafaka borcu alacaklılarının haklarının saklı olduğunu söyler. Önceliğin kapsamı Yargıtay kararlarıyla belirlenmiştir.

Borçlunun emekli aylığındaki hacizlerin, aylığı ödeyen kurumca sıraya konulduğu bir olayda Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, nafaka alacaklarının maaştan kesinti yoluyla tahsilinde kural olarak öncelik hakkı bulunduğunu belirtmiştir; Daireye göre nafaka alacağı için yapılan kesintilerde İİK m. 83/2 uygulanmaz ve bu kesintiden arta kalan miktar aynı düzenlemeye uygun biçimde haczedilebilir.7 Daire bu ilkeyi, kurumun yaptığı sıralamanın sıra cetveli olmadığını açıklarken anmıştır; kararı bozma nedeni ise davanın nitelendirilmesidir.7

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, işyerine yazılan maaş haczi müzekkeresiyle işleyecek aylık nafakanın tamamı için haciz kararı verilmesinde kanuna aykırılık görmemiş; adi alacak niteliğindeki birikmiş nafaka ve tazminat alacağı için ise İİK m. 83'ün uygulanacağını, devam eden nafaka kesildikten sonra bu alacaklar için m. 83'e göre kesinti yapılmasında usulsüzlük olmadığını belirtmiştir.3 İşleyen nafakanın kesilmesinden sonra maaşın ne kadarına kadar inilebileceğine dair bir üst sınır bu sayfadaki Yargıtay kararlarında yoktur.

Maaş haczine muvafakat ne zaman geçerlidir: İİK m. 83/a ve önceden yapılan anlaşma

Borçlu, maaşından belli bir tutarın kesilmesine onay (muvafakat) verebilir. İİK m. 83/a'ya göre m. 82 ve 83'te yazılı mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir. Madde "önceden" der; neyden önce olduğunu söylemez. Ölçüt Yargıtay kararlarından gelir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, maddenin gerekçesine dayanarak borçlunun hacizden önceki bir dönemde haczi mümkün olmayan bir mal veya hakkın haczedilebileceğine dair yaptığı anlaşmanın geçerli olmadığını, haciz sırasında ya da haciz işleminin gerçekleşmesinden sonraki dönemde ise borçlunun bu hakkından vazgeçebileceğini belirtir; Daire bu ölçütü Hukuk Genel Kurulunun 31.3.2004 tarihli kararına dayandırır.4 Aynı ölçüt memur borçlu hakkındaki 2022 tarihli kararda da tekrarlanmıştır.2

Kararlarda muvafakatin geçersiz sayıldığı iki olay vardır: 1) ödeme emrinin tebliğ edildiği gün borcu kabul ederek verilen ve ücret haczi müzekkeresinin işyerine yazılmasından önce kalan muvafakat; Daireye göre aylık ücrete haciz uygulanmadan önce verildiği için geçerli değildir4; 2) ödeme emrinin tebliğinden bir gün önce icra dairesine verilen muvafakat; Daire bunu takibin kesinleşmesinden önce olduğu için İİK m. 83/a'ya göre geçersiz saymıştır.2 İlk kararın ölçütü ücrete haczin uygulanması, ikincisinin ölçütü takibin kesinleşmesidir; her biri kendi olayına bağlıdır.

Muvafakatin geçersiz olması maaş haczini her zaman ortadan kaldırmaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre muvafakatin geçersizliği, somut olayın özelliği bakımından haczin kaldırılması için başlı başına bir neden sayılmaz; maaşın en az dörtte birinin haczi zorunlu olduğundan mahkeme haczedilen tutarı aylık maaşın tamamına oranlar, dörtte bir aşılmıyorsa şikâyeti reddeder, aşılıyorsa kalan maaşın borçlu ve ailesinin geçimine yetip yetmediğini gerektiğinde bilirkişi incelemesiyle saptar.2

Emekli aylığı için verilen muvafakat ayrı bir kanun hükmüne tabidir; bu konu emekli maaşı haczi rehberinde anlatılır.

Fazla mesai, ikramiye, ek ödeme ve döner sermaye maaş haczine dahil mi

Maaş haczinin hangi ödemeleri kapsadığı sık tartışılır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre ikramiye, toplu sözleşme farkı ve nema da ücretten sayılır ve bunların aynı koşullarda haczini engelleyen bir kanun hükmü yoktur.5 Aynı kararda Daire, 6772 sayılı Kanun m. 4'e dayanarak fazla mesai, evlilik ve çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete ek ödemelerin haczedilemeyeceğini belirtmiştir.5 6772 sayılı Kanun m. 4'ün metni o kanuna göre yapılan ilave tediyeleri düzenler; Daire bu hükmü devlet hastanesinde çalışan bir borçlunun şikâyetinde ilke olarak saymış ve maaş dışındaki kesintilerin niteliğinin bu ilkelere göre belirlenmesi için dosyayı geri göndermiş, borçlunun işçi mi memur mu olduğunu kararda belirtmemiştir.

Aynı olayda icra müdürlüğü, maaşın dörtte birinin haczine karar vermiş; işyerine yazılan müzekkere ise döner sermaye ve mesai gibi ek ödemeler toplamı üzerinden haciz istemişti. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu müzekkerenin tensip kararına aykırı olduğunu tespit etmiş ve mahkemenin maaş dışındaki kesintilerin niteliğini belirleyerek karar vermesini istemiştir.5

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan ek ödeme bakımından Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin ölçütü farklıdır: bu ek ödeme maaştan ayrı yapılmakla birlikte maaştan sayılır ve maaş gibi İİK m. 83 çerçevesinde kısmen haczedilebilir. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/6081)8 Tıp fakültesinde öğretim görevlisi olan borçlunun bu ek ödemesinin tamamına haciz konulan olayda Daire, ek ödemenin dörtte biri dışında kalan kısmı üzerindeki haczin kaldırılması gerektiğine karar vermiştir.8 Kararın olay anlatımında haczedilen ek ödeme parantez içinde "döner sermaye" diye de anılır; Daire ise gerekçesinde, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9. maddesini aktarırken döner sermaye ödemesini, bu ek ödemenin hesap şeklinin dikkate alınacağı ayrı ödemeler arasında sayar.8 Daire ölçütünü 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan ek ödeme için koymuştur; bu kararda her döner sermaye ödemesinin aynı biçimde haczedileceğine ayrıca değinilmemiştir.

Kıdem ve ihbar tazminatının maaş haczine dahil olup olmadığı bu sayfadaki Yargıtay kararlarında tartışılmamıştır.

İşverenin maaş haczindeki yükümlülüğü ve sorumluluğu: İİK m. 355, 356 ve 357

İİK m. 355/1'e göre maaş haczi tebligatının kanuni muhatapları, haczin uygulandığını ve borçlunun maaş miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek ve borç bitinceye kadar haczedilen miktarı kesip hemen icra dairesine göndermek zorundadır. Maaşta değişiklik olursa ya da borçlunun işine son verilirse bunu da derhal icra dairesine bildirirler (m. 355/2). Bu yükümlülüğe uymayanların kesmedikleri veya göndermedikleri para, mahkemeden ayrıca hüküm alınmasına gerek kalmadan icra dairesince kendi maaşlarından veya diğer mallarından alınır; bunların borçluya rücu hakkı vardır (m. 356). İcra dairesinin tebliğ ve emirlerini makbul sebep olmadan yerine getirmeyenler hakkında Cumhuriyet savcılığınca doğrudan takibat yapılır (m. 357).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre maaş ve ücret haczi İİK m. 89'a göre değil, m. 355 ve sonraki maddelere göre yürütülür. (Yargıtay 12. HD, E. 2014/22754)9 Haciz yazısına süresinde cevap vermeyen işveren şirket, sorumlunun tüzel kişi değil kanuni muhatap olduğu itirazıyla sorumluluktan kurtulamaz; Daire, işveren tüzel kişinin m. 355 ve 356 gereğince sorumlu olduğunu belirtmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/4736)10

Sorumluluğun süresi ve kişisi sınırlıdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre işveren, haciz müzekkeresinin kendisine tebliğ edildiği tarihten borçlunun işten ayrıldığı tarihe kadar olan dönemde kesmediği veya kesip göndermediği paradan m. 356/1 uyarınca sorumludur. (Yargıtay 12. HD, E. 2015/32931)11 Borçlunun kendi çalışanı olmadığını bildiren işveren için mahkeme, SGK'ya bildirilen ücret bordrolarını getirterek tebliğ tarihinde borçlunun orada çalışıp çalışmadığını araştırır.9 Aynı dosyanın sonraki aşamasında SGK kaydıyla borçlunun haciz yazısı gönderilen şirketin taşeronunda çalıştığı ve ücretini taşeronun ödediği anlaşılınca Daire, haciz yazısı gönderilen şirketin sorumlu tutulamayacağına karar vermiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/4660)12

İşverene kusur yüklenemeyen durumlar da vardır. Başka bir belediyeden nakil yoluyla gelen memurun maaşındaki önceki hacizler nakil belgesinde bildirilmeyip sonradan bildirildiği için hangi haczin önce olduğunu değerlendiremeyen belediyeye, Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre kusur atfedilemez ve m. 356 gereğince muhtıra çıkarılmasının koşulları oluşmaz.6 İşverenin haciz yazısına vereceği cevabın ayrıntısı bu sayfanın konusu değildir.

Maaş haczine şikâyet ve süresi: İİK m. 16 ve her kesintide yeniden doğan şikâyet hakkı

Maaş haczinin miktarına, sırasına ya da kapsamına karşı yol, icra dairesinin işlemine karşı şikâyettir. İİK m. 16/1'e göre şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır; m. 16/2'ye göre bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikâyet olunabilir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi maaş haczinde yedi günlük sürenin nasıl işlediğini açıklamıştır: maaş haczi nedeniyle kesinti her ay yapıldığından, son maaş kesintisi gözetilerek yeniden şikâyet hakkı doğar. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/6682)13 Hacizlerin sıraya konulması talebi reddedilen borçlunun şikâyetini yedi günlük süre geçti diye reddeden kararı Daire bu gerekçeyle bozmuş, şikâyetin esasının incelenmesini istemiştir.13 Aynı kararda Daire, kamu düzenine aykırı işlemlere karşı süresiz şikâyet yoluna gidilebileceğini de genel bir ilke olarak anar.13

Maaşın yattığı banka hesabına konulan haciz için de maaş haczindeki sınır önem taşır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre mahkeme önce hesabın maaş hesabı olup olmadığını tespit eder; maaş hesabıysa ve icra müdürlüğü maaşın dörtte birine haciz kararı vermişse, banka hesabındaki maaşın dörtte birini aşan kısmı üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilir.8 Bankanın kredi sözleşmesine dayanarak hesaba koyduğu bloke ise ayrı bir konudur ve banka borcu ödenmezse ne olur rehberinde anlatılmıştır.

Maaş haczi şikâyetinde ispat: hangi belgeler ve incelemeler belirleyicidir

Maaş haczi uyuşmazlıklarında sonucu çoğunlukla dosyaya gelen belgeler belirler. Yargıtay kararlarında öne çıkan delil ve incelemeler şunlardır:

1) Geçim için gereken tutar: borçlunun ve ailesinin geçimi için gereken kısım, borçlunun kişisel ve sosyal konumu gözetilerek, gerektiğinde bilirkişi raporuyla saptanır.1 Haczedilen tutarın dörtte biri aşıp aşmadığı, borçlunun aldığı aylık maaşın tamamına oranlanarak belirlenir.2

2) Muvafakat ve haciz tarihleri: muvafakat beyanının tarihi ile ücret haczi müzekkeresinin işyerine yazıldığı tarih karşılaştırılır; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu iki tarihe bakarak muvafakatin haciz uygulanmadan önce verildiği sonucuna varmıştır.4

3) Borçlunun çalışma kaydı: işverenin sorumluluğunda, işverenin SGK'ya bildirdiği ücret bordroları ve haciz müzekkeresinin tebliğ tarihi belirleyicidir9; SGK hizmet kaydı borçlunun başka bir şirkette, örneğin taşeronda çalıştığını gösterirse haciz yazısı gönderilen şirket sorumlu tutulamaz.12

4) Ödemenin niteliği: maaş dışındaki kesintilerin hangi ödemeye ilişkin olduğu belirlenmeden şikâyet hakkında karar verilmesi eksik incelemedir.5 Banka hesabındaki haczin kaldırılması isteğinde hesabın maaş hesabı olduğu tespit edilir.8

5) Borçlunun statüsü: borçlunun işçi mi kamu görevlisi mi olduğu, uygulanacak hükmü (4857 sayılı Kanun m. 35 ya da İİK m. 83) belirler; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kamu hastanesinde doktor olarak çalışan borçluyu işçi saymamıştır.1

Şikâyet üzerine verilen karara karşı yol açıksa ve dosya Yargıtay aşamasına gelirse, Yargıtay dairelerindeki sıranın ve bekleme süresinin güncel durumu dosyamnezamandoner.com adresinden izlenebilir.

İlgili mevzuat

İİK m. 83 — Kısmen haczi caiz olan şeyler; önceden yapılan anlaşmalar

Madde 83 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)

Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.

(Değişik: 12/4/1968 – 1045/1 md.) Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.

Önceden yapılan anlaşmalar:

Madde 83/a – (Ek: 18/2/1965-538/47 md.)

82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

4857 sayılı Kanun m. 35 — Ücretin saklı kısmı

Madde 35 - İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.

Kaynak: İş Kanunu (4857)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 355 — Maaş ve ücretlerin kesilmesinde usul

Madde 355 – Devlet işlerinde veya hususi müesseselerde bulunan borçlu memur veya müstahdemlerin maaş ve ücretlerinden kesilmesi için icra dairelerinden yapılacak tebligatın kanuni muhatapları haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş ve ücreti miktarını nihayet bir hafta içinde bildirmeğe ve borç bitinceye kadar icra dairesinin tebligatı mucibince haczolunan miktarı tevkif edip hemen daireye göndermeğe mecburdurlar.

Memurun maaş, ücret veya memuriyetinde yahut başka bir şubeden maaş almağı mucip olacak surette vukubulacak tebeddülleri ve hizmetine nihayet verildiği takdirde bu keyfiyeti de malmemuru veya daire amiri yahut hususi müesseselerin kanuni muhatapları derhal icra dairesine bildirmeğe ve ikinci halde haciz muamelesinden o şube veya amirini haberdar etmeğe mecburdur.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 356 — Yukarıdaki maddeye riayet etmeyenler hakkında hükümler

Madde 356 – Yukardaki madde hükümlerine riayet etmemiş olanların kesmedikleri veya ilk vasıta ile göndermedikleri para ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına hacet kalmaksızın icra dairesince maaşlarından veya sair mallarından alınır.

Bunların borçluya kanun hükümleri dairesinde rücu hakkı vardır.

Yukarki madde hükümlerine riayet etmiyen her hangi bir memur veya amir hakkında istenecek malümatın icra dairesine hemen verilmesi bunların mensup olduğu dairenin vazifesidir.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 357 — Cumhuriyet savcılığınca takip

Madde 357 – İcra dairesince kanuna göre yapılan tebliğ ve emirleri derhal yapmağa ve neticesini geciktirmeksizin icra dairesine bildirmeğe alakadarlar mecburdur. Makbul sebep haricinde tebliğ ve emirleri yapmıyanlar hakkında ait olduğu dairece tahkikatı evveliyeye hacet kalmaksızın Cumhuriyet Savcılığınca doğrudan doğruya takibat yapılır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 16 — Şikayet ve şartlar

Madde 16 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)

Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır.

Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Kamu hastanesinde çalışan doktorun maaş haczinde hangi hüküm uygulanır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2014/3625 · K. 2014/6567 ·

    Alacaklının temyizi üzerine Daire, kamu hastanesinde doktor olarak çalışan borçlunun işçi olmadığını, bu nedenle 4857 sayılı Kanun m. 35'in değil İİK m. 83'ün uygulanacağını belirtti. İİK m. 83'e göre haczedilecek miktar en az dörtte birdir; mahkeme, borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimi için gereken kısmı kişisel ve sosyal konumunu da gözeterek, gerektiğinde bilirkişi raporu alarak saptamalı ve haczedilebilecek miktarı buna göre belirlemelidir. Karar bozuldu.

    Sonuç: Kamu görevlisi borçluda kesinti İİK m. 83'e göre, geçim ihtiyacı bilirkişiyle saptanarak belirlenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Ödeme emri tebliğinden önce verilen muvafakat geçersizse maaş haczi kalkar mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/1292 · K. 2022/7584 ·

    Memur (hemşire) borçlu, ödeme emrinin tebliğinden bir gün önce icra dairesine verdiği dilekçeyle maaşından 3.000 TL kesilmesine muvafakat etmiş; takip dosyası maaş haczinde beşinci sıradaydı. İlk derece mahkemesi muvafakati geçersiz sayarak haczi kaldırdı, bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti. Daire, muvafakatin takibin kesinleşmesinden önce verildiği için İİK m. 83/a'ya göre geçersiz olduğunu, ama bu geçersizliğin somut olayın özelliği bakımından haczin kaldırılması için başlı başına neden sayılmayacağını belirtti: maaşın en az dörtte birinin haczi zorunludur; 3.000 TL aylık maaşın tamamına oranlanmalı, dörtte bir aşılmıyorsa şikâyet reddedilmeli, aşılıyorsa geçime yeterlilik gerektiğinde bilirkişiyle saptanmalıdır.

    Sonuç: Geçersiz muvafakat maaş haczini kendiliğinden kaldırmaz; kesinti dörtte bir ve geçim ölçüsüyle yeniden belirlenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Nafaka ve tazminat ilamına dayalı takipte maaşa nasıl haciz konulur?Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2015/3366 · K. 2017/5635 ·

    Takip dayanağı ilamla birikmiş ve işleyecek nafaka ile maddi tazminat takibe konulmuş, borçlunun maaşına haciz uygulanmıştı; ilk derece mahkemesi tazminat yönünden haczi kaldırdı. Daire, işyerine yazılan müzekkereyle işleyecek aylık nafakanın tamamı için haciz kararı verilmesinde kanuna aykırılık bulunmadığını, adi alacak niteliğindeki birikmiş nafaka ve tazminat alacağı için ise İİK m. 83'ün uygulanacağını belirtti; devam eden nafaka kesildikten sonra bu alacaklar için m. 83'e göre kesinti yapılması usulsüz değildir. Karar bozuldu.

    Sonuç: İşleyen aylık nafakanın tamamı için maaşa haciz konulabilir; birikmiş nafaka ve tazminat için İİK m. 83'e göre kesinti yapılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. İşçinin ücretinde birden fazla haciz ve ödeme emri günü verilen muvafakatYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2014/6411 · K. 2014/9077 ·

    Borçlu, ödeme emrinin tebliğ edildiği gün borcu kabul ederek aylık ücretinden 1.320 TL kesilmesine muvafakat etmiş; ücret haczi müzekkeresi üç gün sonra işyerine yazılmıştı. İlk derece mahkemesi şikâyeti tümüyle reddetti. Daire, 4857 sayılı Kanun m. 35'e göre işçi ücretinde birden fazla haciz olsa dahi kesintinin dörtte birden fazla olamayacağını; İİK m. 83/a ve Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca borçlunun ancak haciz sırasında ya da sonrasında haczedilmezlik hakkından vazgeçebileceğini, ücrete haciz uygulanmadan önce verilen muvafakatin geçerli olmadığını; İİK m. 83/2'ye göre hacizlerin sıraya konulacağını ve hacze iştirakin mümkün olmadığını belirtti. Karar bozuldu.

    Sonuç: İşçi ücretinde kesinti dörtte birle sınırlıdır; haciz uygulanmadan önce verilen muvafakat geçersizdir ve hacizler sıraya konur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. İkramiye, fazla mesai ve döner sermaye maaş haczine dahil mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/9269 · K. 2020/5099 ·

    Devlet hastanesinde çalışan borçlu, maaşının dörtte birinin yanında fazla mesai, döner sermaye ve ek ödemelerinin de haczedildiğini ileri sürmüştü; ilk derece mahkemesi şikâyeti reddetti, bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti. Daire, 4857 sayılı Kanun m. 35'e göre ücretin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceğini, ikramiye, toplu sözleşme farkı ve nemanın ücretten sayıldığını, 6772 sayılı Kanun m. 4'e göre fazla mesai, zamlar, ayni yardımlar ve tatil ücretleri gibi esas ücrete ek ödemelerin haczedilemeyeceğini belirtti. İcra müdürlüğü maaşın dörtte birinin haczine karar verdiği hâlde işyerine ek ödemeler toplamı üzerinden haciz yazısı yazılmıştı; mahkeme maaş dışındaki kesintilerin niteliğini belirlemeliydi.

    Sonuç: Maaş haczinde hangi ödemeden kesinti yapıldığı belirlenmelidir; Daire 6772 m. 4'teki haczedilemezlik hükmünü ilke olarak anmış ve ödemelerin niteliğinin belirlenmesi için dosyayı geri göndermiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Maaş hacizlerinin sırası ve işverene muhtıra çıkarılabilmesi için kusurYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/7036 · K. 2022/13571 ·

    Borçlu başka bir belediyeden nakil yoluyla gelmiş, nakil belgesinde maaşındaki önceki hacizler bildirilmemiş, sonradan bildirilmişti; belediye kesinti yapamadığını belirterek İİK m. 356 muhtırasının iptalini istedi. Daire, İİK m. 83/2'ye göre hacizlerin konuluş tarihine göre sıraya konulacağını, olayın seyrine göre hangi haczin önce olduğunu değerlendiremeyen belediyeye kusur atfedilemeyeceğini ve muhtıra çıkarılmasının koşullarının oluşmadığını; sıralamanın takip alacaklısının başvurusu üzerine incelenebileceğini belirtti.

    Sonuç: Hacizler konuluş tarihine göre sıralanır; sırayı bilemeyecek durumdaki işverene m. 356 muhtırası çıkarılamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Maaştan kesilen nafakanın önceliği ve kurumun yaptığı sıralamanın niteliğiYargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2014/9895 · K. 2015/4982 ·

    Borçlunun emekli aylığındaki hacizler, aylığı ödeyen kurumca sıraya konulmuş ve nafaka alacağına öncelik verilmişti; başka bir alacaklı bu sıralamayı sıra cetveli sayarak itiraz davası açtı. Daire, nafaka alacaklarının maaştan kesinti yoluyla tahsilinde kural olarak öncelik hakkı bulunduğunu, nafaka için yapılan kesintilerde İİK m. 83/2'nin uygulanmadığını, arta kalan miktarın bu düzenlemeye uygun olarak haczedilebileceğini belirtti; kurumun m. 355 bildirimi üzerine yaptığı sıralama İİK m. 140/1'deki sıra cetveli değildir. Davanın muvazaa iddiasına dayalı iptal davası olarak nitelendirilip çözülmesi gerektiğinden karar bozuldu.

    Sonuç: Maaştan nafaka kesintisi kural olarak öncelikli yapılır; kurumun hacizleri sıralaması sıra cetveli değildir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. 375 sayılı KHK ek ödemesi ve maaş hesabındaki bloke haczedilebilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/6081 · K. 2019/4080 ·

    Tıp fakültesinde öğretim görevlisi olan borçlunun maaşının dörtte birine ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan ek ödemesinin (olay anlatımında "döner sermaye" diye de anılıyor) tamamına haciz konulmuş, maaş hesabına da bloke uygulanmıştı; ilk derece mahkemesi şikâyeti reddetti. Daire, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan ek ödemenin maaştan sayıldığını ve maaş gibi İİK m. 83 çerçevesinde dörtte birden az olmamak üzere kısmen haczedilebileceğini, ek ödemenin dörtte biri dışında kalan kısmındaki haczin kaldırılması gerektiğini belirtti. Mahkeme maaş hesabı blokesi hakkında da karar vermemişti; hesap maaş hesabıysa banka hesabındaki maaşın dörtte birini aşan kısmındaki haciz kaldırılmalıdır. Karar bozuldu.

    Sonuç: 375 sayılı KHK uyarınca yapılan ek ödeme maaş gibi kısmen haczedilir; tamamına haciz konulamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Maaş haczinde işverenin sorumluluğu hangi hükme tabidir; borçlu orada çalışıyor muydu?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2014/22754 · K. 2014/30040 ·

    Borçlunun işçi olarak çalıştığı bildirilen şirkete maaş haczi müzekkeresi gönderilmiş, şirket cevap vermemiş ve kesinti yapmamış, sonra borçlunun kendi çalışanı olmadığını bildirmişti; icra müdürlüğü alacaklının şirket aleyhine haciz talebini reddetti, mahkeme şikâyeti reddetti. Daire, maaş ve ücret haczinin İİK m. 89'a göre değil m. 355 ve sonraki maddelere göre yürütüldüğünü, mahkemenin şirketin SGK'ya bildirdiği ücret bordrolarını getirterek müzekkerenin tebliğ tarihinde borçlunun orada çalışıp çalışmadığını ve çalışma süresini belirlemesi gerektiğini belirtti; eksik incelemeyle verilen karar bozuldu.

    Sonuç: İşverenin sorumluluğunda belirleyici olan, haciz yazısının tebliğ tarihinde borçlunun orada çalışıp çalışmadığıdır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Maaş haczi yazısına cevap vermeyen işveren şirket sorumlu mu?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/4736 · K. 2020/3518 ·

    Maaş haczi yazısına cevap vermeyen işveren şirketin araçlarına haciz konulmuş; şirket, sorumlunun tüzel kişi değil kesinti yapmayan kanuni muhatap olduğunu ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi şikâyeti kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı reddetmişti. Daire, haciz yazısını alan işverenin bir hafta içinde bildirim yapmak ve haczedilen miktarı kesip göndermekle yükümlü olduğunu, süresinde cevap verilmezse işveren durumundaki gerçek ya da tüzel kişinin sorumlu olacağını, kanunun çoğul ifade kullandığını belirterek işveren tüzel kişinin İİK m. 355 ve 356 gereğince sorumlu olduğuna karar verdi.

    Sonuç: Maaş haczi yazısına uymayan işveren şirket, kanuni muhatabı öne sürerek sorumluluktan kurtulamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. İşverenin sorumluluğu hangi dönemle sınırlıdır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2015/32931 · K. 2016/9706 ·

    Maaşın dörtte birinin haczi için işverene gönderilen müzekkere tebliğ edilmiş, işveren gereğini yapmamış ve sonradan borçlunun işten ayrıldığını bildirmişti; icra müdürlüğü işveren hakkındaki haciz taleplerini reddetti, mahkeme şikâyeti reddetti. Daire, İİK m. 355/1-2 ve 356/1'i aktararak işverenin müzekkerenin tebliğ tarihinden borçlunun işten ayrıldığı tarihe kadar kesmediği veya kesip göndermediği paradan sorumlu olduğunu, bu dönemle sınırlı tahsil işlemi yapılması gerektiğini belirtti. Karar bozuldu.

    Sonuç: İşveren, haciz yazısının tebliğinden borçlunun işten ayrılışına kadar kesmediği paradan sorumludur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Borçlu taşeronda çalışıyorsa haciz yazısı gönderilen şirket sorumlu mu?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/4660 · K. 2018/9701 ·

    Önceki bozma kararından sonra SGK'dan gelen kayıt, borçlunun haciz yazısı gönderilen şirketin taşeron firmasında çalıştığını göstermiş; ilk derece mahkemesi yine de şirketi bilirkişinin hesapladığı kesinti tutarından sorumlu tutmuştu. Daire, borçlunun haciz yazısı tebliğ edilen şirket bünyesinde çalışmadığını ve yüklenici sözleşmesine göre ücretinin taşeron tarafından ödendiğini belirterek şirketin sorumlu tutulamayacağına, şikâyetin reddi gerektiğine karar verdi. Karar bozuldu.

    Sonuç: Borçlunun ücretini başka bir şirket ödüyorsa, haciz yazısı gönderilen şirket sorumlu tutulamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 13. Maaş haczine şikâyette yedi günlük süre nasıl işler?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/6682 · K. 2019/5934 ·

    Borçlunun maaşından iki ayrı takip dosyasından kesinti yapılıyordu; hacizlerin sıraya konulması talebinin icra müdürlüğünce reddine karşı yaptığı şikâyet, yedi günlük süre geçtiği gerekçesiyle reddedildi. Daire, İİK m. 16/1'deki yedi günlük süreyi, m. 16/2'deki ve kamu düzenine aykırı işlemlere ilişkin istisnaları açıkladıktan sonra, maaş haczi nedeniyle kesinti her ay yapıldığından son maaş kesintisi gözetilerek borçlunun yeniden şikâyet hakkının doğduğunu belirtti; mahkeme şikâyetin esasını incelemeliydi. Karar bozuldu.

    Sonuç: Maaş kesintisi her ay tekrarlandığından şikâyet hakkı son kesintiyle yeniden doğar.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?

İİK m. 83'e göre maaştan borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunca gerekli görülen miktar düşülür, kalanı haczedilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre maaşın tamamı geçime yetmese bile dörtte biri mutlaka haczedilir. Borçlu işçiyse 4857 sayılı Kanun m. 35 uygulanır: işçinin aylık ücretinin dörtte birinden fazlası haczedilemez.

Maaş haczinde dörtte bir brüt maaştan mı net maaştan mı hesaplanır?

İİK m. 83 ve 4857 sayılı Kanun m. 35 bunu açıkça söylemez; bu sayfadaki Yargıtay kararları da brüt ve net ayrımını tartışmaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bir kararında yalnız haczedilen tutarın borçlunun aldığı aylık maaşın tamamına oranlanmasını istemiştir.

Maaşımda birden fazla haciz varsa hepsinden aynı anda kesinti yapılır mı?

Hayır. İİK m. 83/2'ye göre birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre maaş haczinde hacze iştirak mümkün değildir, hacizler konuluş tarihine göre sıralanır; işçinin ücretinde birden fazla haciz olsa dahi kesinti dörtte birden fazla olamaz.

Nafaka haczi diğer maaş hacizlerinin önüne geçer mi?

İİK m. 83'ün metninde nafakaya öncelik veren bir cümle yoktur; 4857 sayılı Kanun m. 35 nafaka borcu alacaklılarının haklarını saklı tutar. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, emekli aylığındaki hacizlerin kurumca sıralandığı bir olayda nafaka alacaklarının maaştan kesinti yoluyla tahsilinde kural olarak öncelik hakkı bulunduğunu ve nafaka kesintisinde İİK m. 83/2'nin uygulanmadığını belirtmiştir; bu ilke kararın gerekçesinde yer alır, bozma nedeni davanın nitelendirilmesidir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesine göre işleyecek aylık nafakanın tamamı için haciz konulabilir; birikmiş nafaka ise adi alacak sayılır ve onun için İİK m. 83'e göre kesinti yapılır.

Ödeme emri gelince maaşımdan kesinti yapılmasına onay verdim; bu onay geçerli mi?

İİK m. 83/a'ya göre haczedilebileceğe dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ödeme emrinin tebliğ edildiği gün ve ücrete haciz uygulanmadan önce verilen kesinti onayını geçersiz saymıştır; başka bir kararında ödeme emri tebliğinden bir gün önce verilen onayı, takibin kesinleşmesinden önce olduğu için geçersiz bulmuştur. Daireye göre borçlu ancak haciz sırasında ya da sonrasında bu hakkından vazgeçebilir.

Kesinti onayım geçersizse maaşımdaki haciz tamamen kalkar mı?

Her zaman kalkmaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre muvafakatin geçersizliği somut olayın özelliği bakımından haczin kaldırılması için başlı başına bir neden değildir; maaşın en az dörtte birinin haczi İİK m. 83/2 gereği zorunludur. Mahkeme kesilen tutarı aylık maaşa oranlar; dörtte bir aşılmıyorsa şikâyeti reddeder, aşılıyorsa borçlunun geçimine yetecek tutarı gerektiğinde bilirkişiyle belirler.

Fazla mesai, ikramiye ve döner sermaye de haczedilir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre ikramiye, toplu sözleşme farkı ve nema ücretten sayılır; Daire 6772 sayılı Kanun m. 4'e dayanarak fazla mesai, zam ve primler, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete ek ödemelerin haczedilemeyeceğini belirtmiştir; 6772 sayılı Kanun m. 4'ün metni ise o Kanuna göre yapılan ilave tediyeleri düzenler ve haczedilemezlik cümlesi bu tediyeler içindir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan ek ödeme ise Daireye göre maaştan sayılır ve maaş gibi İİK m. 83 çerçevesinde kısmen haczedilir; tamamına haciz konulamaz. Bu ölçüt o ek ödemeye ilişkindir; aynı kararın gerekçesi döner sermaye ödemesini ek ödemeden ayrı bir ödeme olarak sayar.

İşveren maaş haczi yazısına uymazsa ne olur?

İİK m. 355'e göre işveren haczi ve maaş miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek, borç bitinceye kadar kesintiyi yapıp icra dairesine göndermek zorundadır. Uymazsa, İİK m. 356'ya göre kesmediği veya göndermediği para mahkeme kararına gerek olmadan kendi malvarlığından alınır; borçluya rücu hakkı vardır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bu sorumluluk işveren şirketin kendisine aittir ve haciz yazısının tebliğinden borçlunun işten ayrılışına kadar olan dönemle sınırlıdır. İİK m. 357 ayrıca Cumhuriyet savcılığınca takibat öngörür.

Maaş haczine itiraz süresi ne kadar?

Maaş haczine karşı yol, icra mahkemesine şikâyettir. İİK m. 16/1'e göre şikâyet işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre maaş kesintisi her ay yapıldığından son kesinti gözetilerek şikâyet hakkı yeniden doğar; bu nedenle yedi gün geçti diye şikâyetin reddedilmesi doğru bulunmamıştır.

Maaşın yattığı banka hesabına haciz konulabilir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre hesabın maaş hesabı olduğu tespit edilir ve icra müdürlüğü maaşın dörtte birine haciz kararı vermişse, banka hesabındaki maaşın dörtte birini aşan kısmı üzerindeki haczin kaldırılması gerekir. Bankanın kredi sözleşmesine dayanarak hesaba koyduğu bloke ayrı bir konudur ve banka borcu ödenmezse ne olur rehberinde anlatılmıştır.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.