Miras payına haciz: borçlu mirasçının payı nasıl haczedilir ve satılır (İİK m. 94 ve m. 121)
Yayın tarihi:
Bu sayfada
- Başa dön
- Kısaca
- Dava, süre ve usul
- İİK m. 94'e göre miras payına haciz: paylaşılmamış mirasta ne haczedilir?
- Elbirliği mülkiyeti ve miras ortaklığı: TMK m. 640, 701 ve 702 borçlu mirasçının payını nasıl etkiler?
- Terekedeki malın satılmasının şartları: İİK m. 121 yolu ve icra hâkiminden yetki belgesi
- TMK m. 644: alacaklı elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürtebilir mi?
- Mirası reddeden borçlu: TMK m. 605, 606, 611 ve 617'ye göre miras mallarına konulan haciz
- Miras payı haczinde ispat: mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve murisin malvarlığı
- Hacizli miras payında meskeniyet ve şikâyet: İİK m. 82/1-12 ve m. 16
- İlgili mevzuat
- Yargıtay kararları
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- Borçlu, ölen bir yakınından miras almışsa alacaklı, miras paylaşılmamış olsa da borçlunun miras payına haciz koydurabilir; Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bunun için mirasın tapuda borçlu adına geçirilmesi şart değildir.
- Mirasçılar paylaşmaya kadar mirasa birlikte sahip olduğundan icra dairesi miras malını borçlunun borcu için doğrudan satamaz; satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesi belirler.
- Borçlunun mirasçı olmadığı kesinleşmiş bir kararla belirlenmişse, diğer mirasçılar onun borcu için miras mallarına konulan haczin kaldırılmasını isteyebilir.
Borçlu, ölen bir yakınından miras almış ve miras henüz paylaşılmamışsa alacaklının önünde iki soru vardır: borçlunun miras payına haciz konulabilir mi ve konulan haciz paraya nasıl çevrilir? Bu rehber haciz aşamasını anlatır: İcra ve İflas Kanunu m. 94'e göre neyin haczedildiğini, mirasçılar arasındaki elbirliği mülkiyetinin satışa etkisini, İİK m. 121 yolunu, TMK m. 644 ile paylı mülkiyete dönüştürmeyi, mirası reddeden mirasçının durumunu ve hacizli miras payında meskeniyet itirazını. İİK m. 121 yetkisiyle açılan ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması ortaklığın giderilmesi davası rehberinde anlatılmıştır.
İlgili rehberler: Ortaklığın giderilmesi davası (izale-i şuyu): aynen taksim, satış ve muhdesatTek ev haczedilir mi? Meskeniyet şikâyeti ve hâline münasip ev (İİK m. 82/1-12)Haciz kaldırma (haciz fekki): borç ödenince ya da takip düşünce haciz nasıl kalkar?Reddi miras, tenkis, vasiyetnamenin iptali ve mirasçılık belgesiHaciz geldi: haciz memuru eve ya da işyerine gelince ne olur, neler haczedilemez (İİK m. 79-85)
Dava, süre ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Görevli mahkeme
Miras payına konulan hacze ve haczin kaldırılması istemine ilişkin icra dairesi işlemlerine karşı şikâyeti icra mahkemesi inceler. Taksim edilmemiş bir miras hissesinin satılması gerektiğinde icra memuru satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar. Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemini ise sulh hâkimi inceler.
- Yetkili mahkeme
Şikâyeti, işlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi inceler: her icra mahkemesi hâkimi kendisine bağlanan icra ve iflas dairelerinin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlara bakar.
Dayanak: İİK m. 4/1
- Dava şartı
Kanunda şikâyet için arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur; şikâyet, icra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı doğrudan icra mahkemesine yapılır. 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1-b ise taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı sayar; İİK m. 121 yetkisiyle açılan ortaklığın giderilmesi davasının dava şartları ortaklığın giderilmesi davası rehberinde anlatılmıştır.
- Süre ve zamanaşımı
Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet olunabilir. Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz; son gün resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen gün biter. Miras üç ay içinde reddedilebilir; malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar kendilerine yeterli güvence verilmediği takdirde ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali davası açabilir.
- Yargılama usulü
Basit yargılama usulü; icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi kararını, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde verir.
Dayanak: İİK m. 18/1, m. 18/3
- Harç
İcra mahkemesine şikâyette maktu başvurma harcı; icra mahkemesinin nispi harç fıkrası dışında kalan kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınır.
- Kanun yolu
İcra mahkemesi kararına karşı, ait olduğu alacak, hak veya malın değeri İİK m. 363/1'deki parasal sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; m. 363/1 kıymet takdirine ilişkin şikâyet, satışın durdurulması ve süresinde satış istenmemesi nedeniyle satışın düşürülmesi gibi kararları istinafa açık kararlar dışında tutar. Bölge adliye mahkemesinin nihai kararına, değeri m. 364/1'deki sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Bu sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihteki miktar esas alınır.
Dayanak: İİK m. 363/1, m. 364, ek m. 1
İİK m. 94'e göre miras payına haciz: paylaşılmamış mirasta ne haczedilir?
İcra ve İflas Kanunu m. 94/1, taksim edilmemiş bir mirastaki hissenin haczini düzenler: böyle bir hisse haczedilirse icra dairesi, yerleşim yerleri bilinen ilgili üçüncü kişilere durumu ihbar eder. Borçlunun belirli bir taşınmazdaki “tasfiye sonundaki hissesi” haczedilmişse icra memuru, haciz şerhinin taşınmazın kaydına işlenmesi için tapu sicil muhafızlığına tebligat yapar (İİK m. 94/1).
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanır (TMK m. 599/1); mirasbırakanın aynî haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını ve zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanır ve borçlarından kişisel olarak sorumlu olur (TMK m. 599/2).
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, mirasın tapuda borçlu adına geçirilmeden konulan haczi kaldıran icra mahkemesi kararını bozdu: İİK m. 94/2 alacaklıya, borçlunun miras yoluyla kazanıp henüz tescil ettirmediği hakların borçlu adına tescilini isteme imkânı tanır, ama miras hissesinin ancak tescille birlikte haczedilebileceğine ilişkin bir düzenleme içermez. (Yargıtay 12. HD, E. 2014/7087)1 Daire, TMK m. 575 ve 580'e dayanarak murisin ölümüyle miras hakkı kazanılacağından borçlunun murisinden intikal eden taşınmazlardaki miras hissesinin haczinin mümkün olduğunu ve haczin kaldırılması şikâyetinin reddedilmesi gerektiğini belirtti.1
İİK m. 94/2'ye göre borçlunun reddetmediği miras yoluyla ya da başka bir sebeple kazanıp henüz tapuya tescil ettirmediği mülkiyet veya diğer aynî hakların borçlu adına tescilini alacaklı isteyebilir; bu talep üzerine icra dairesi, alacaklının bu işlemi takip edebileceğini tapu dairesine ve gerektiğinde mahkemeye bildirir. Haciz için mirasçılık belgesi sunulmasının gerekip gerekmediğine ve m. 94/1'deki ihbarın yapılmamasının sonucuna bu rehberdeki Yargıtay kararlarında değinilmemiştir.
Elbirliği mülkiyeti ve miras ortaklığı: TMK m. 640, 701 ve 702 borçlu mirasçının payını nasıl etkiler?
Birden çok mirasçı varsa mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık doğar (TMK m. 640/1). Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m. 640/2).
Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları yoktur; her birinin hakkı ortaklığa giren malların tamamına yaygındır (TMK m. 701/2). Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça yönetim ve tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermesi gerekir (TMK m. 702/2).
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kuralları miras payı haczine uyguladı: miras paylaşımı yapılıp her mirasçının payı belirlenene kadar mirasçılar arasında elbirliği hâlinde mülkiyet ilişkisi vardır ve mirasçıların belirlenmiş payları yoktur. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/3187)2 Daire aynı kararda, borçlunun miras ortaklığında bulunan miras payının haczinin mümkün olduğunu belirtti.2
Bir mirasçı ödemeden aciz hâlindeyse, mirasın açılması üzerine diğer mirasçılar haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilir (TMK m. 640/5). Mirasçılardan her biri terekedeki hakların korunmasını da isteyebilir ve sağlanan korumadan bütün mirasçılar yararlanır (TMK m. 640/4).
Terekedeki malın satılmasının şartları: İİK m. 121 yolu ve icra hâkiminden yetki belgesi
Taksim edilmemiş bir miras hissesi gibi malların satılması gerekirse icra memuru satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar (İİK m. 121/1). İcra mahkemesi, yerleşim yerleri bilinen ilgilileri davet edip gelenleri dinledikten sonra açık artırma yaptırabilir, satış için bir memur tayin edebilir ya da gereken başka bir tedbiri alabilir (İİK m. 121/2).
Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre İİK m. 121'deki yola başvurulmadan terekedeki elbirliği hâlinde tasarruf edilen bir mal, borçlu mirasçının borcundan dolayı satılamaz. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/8814)3 Olayda alacaklı, borçlunun ölen babası adına kayıtlı taşınmazlardaki borçlu hissesinin nasıl satılacağının sorulmasını ve ortaklığın giderilmesi davası için yetki belgesi verilmesini istemiş, icra mahkemesi talebin İİK m. 94/2 uyarınca icra müdürlüğüne yapılması gerektiği gerekçesiyle reddetmişti; Daire, talebin kabulüyle m. 121/2'de öngörülen tedbirlere hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.3 Satıştan önce mirasın İİK m. 94/2 uyarınca borçlu adına tescil ettirilmesinin gerekip gerekmediğine bu kararda değinilmemiştir.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, borçlunun elbirliği hâlinde ortak olduğu taşınmazlarda alacaklının ortaklığın giderilmesi davası açabilmesi için icra hâkiminden İİK m. 121'e göre yetki belgesi almasını zorunlu saydı; yetki belgesi almadan doğrudan ya da yetkisi olmayan icra müdürünün verdiği yetki belgesine dayanılarak dava açılırsa dava hemen reddedilmez, davacıya icra hâkiminden yetki belgesi alması için süre verilir. (Yargıtay 14. HD, E. 2018/492)4 Aynı karara göre icra mahkemesinden alınan yetkiye dayalı davalarda kural olarak borçlu ortağın mülkiyet hakkının elbirliği mülkiyetine konu olması gerekir.4 Bu karar bir kanun yararına bozmadır ve “sonuca etkili olmamak üzere” verilmiştir.4
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi başka bir kararında da borçlunun elbirliği hâlinde ortak olduğu taşınmazlarda alacaklının, icra mahkemesi hâkiminden İİK m. 121'e göre alacağı yetki belgesine dayanarak ortaklığın giderilmesi davası açabileceğini belirtti. (Yargıtay 14. HD, E. 2021/404)5
Takibin kesinleşmesinden sonraki zamanaşımı itirazına ilişkin bir dosyada bölge adliye mahkemesi, ortaklığın giderilmesi davasının zamanaşımını kesen dava niteliğinde olmadığını ve dava sürerken zamanaşımının işlemeye devam ettiğini; buna karşılık ortaklığın giderilmesi davasının açılması için İİK m. 121 uyarınca yetki alınması konusunda icra mahkemesine başvurmanın, alacaklının takibin devamına yönelik iradesini gösteren ve zamanaşımını kesen bir icra takip işlemi olduğunu kabul etti; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı onadı. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/13355)6 O dosyada uygulanan altı aylık zamanaşımı süresi, takibe dayanak çeklere 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 726'nın 6273 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki hâline göre uygulanan süredir.6
Yetki belgesiyle açılan davada bütün paydaşların davaya katılması, borca yetecek kadar taşınmazın belirlenmesi ve satış bedelinin dağıtımı ortaklığın giderilmesi davası rehberinde; hacizden sonra satış isteme süresi haciz kaldırma rehberinde anlatılmıştır.
TMK m. 644: alacaklı elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürtebilir mi?
Bir mirasçı terekedeki malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isterse sulh hâkimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder (TMK m. 644/1). Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmezse veya mirasçılardan biri bu süre içinde paylaşma davası açmazsa mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir (TMK m. 644/2).
Yargıtay 14. Hukuk Dairesine göre paylı mülkiyete dönüştürme davalarını mirasçılar açabilir; mirasçılar dışında alacaklılar da İİK m. 121 uyarınca icra hâkiminden yetki belgesi almak kaydıyla bu davayı açabilir. (Yargıtay 14. HD, E. 2016/1760)7 Aynı kararda Daire, miras payını veya kişisel hakkı temlik alan kişilerin tapu iptali ve tescil davası sırasında verilen yetki belgesine dayanarak paylı mülkiyete dönüştürme isteyemeyeceğini belirtti.7 Bu cümleler Dairenin genel açıklamasıdır: o dosyada dava mirasçılarca açılmıştı ve bozma nedeni, hüküm fıkrasının infazda tereddüt yaratacak biçimde kurulmasıydı.7
Alacaklının, icra mahkemesinden aldığı yetkiye dayandığını ileri sürerek açtığı bir paylı mülkiyete dönüştürme davasında Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, mirasçılara gönderilecek davetiyede süresinde itiraz edilmez veya paylaşma davası açılmazsa paylı mülkiyete dönüştürmeye karar verileceğinin bildirilmesini zorunlu saydı. (Yargıtay 14. HD, E. 2018/2672)8 Bu ihtaratı içeren davetiye bazı davalılara tebliğ edilmeden verilen kabul kararı bozuldu.8 Daire, alacaklının bu davayı açma hakkını ayrıca tartışmadı.
Paylı mülkiyete dönüşen payın İİK m. 121 yoluna gidilmeden doğrudan satılıp satılamayacağına bu kararlarda değinilmemiştir. Paylı mülkiyette İİK m. 121 yetkisiyle ortaklığın giderilmesi davası açılıp açılamayacağı ortaklığın giderilmesi davası rehberinde anlatılmıştır.
Mirası reddeden borçlu: TMK m. 605, 606, 611 ve 617'ye göre miras mallarına konulan haciz
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir (TMK m. 605/1). Miras üç ay içinde reddedilebilir; bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işler (TMK m. 606). Ret, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır (TMK m. 609/1-2). Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611/1).
Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre borçlunun kesinleşmiş bir ilamla mirasçı sıfatının bulunmadığı belirlenmişse diğer mirasçılar, mirasçı sıfatı bulunmayan borçlunun borcundan dolayı murise ait mallar üzerine konulan haczin kaldırılmasını isteyebilir.2 Olayda borçluların mirası reddettiğinin tespitine ilişkin sulh hukuk kararı kesinleştikten sonra muris adına kayıtlı araca haciz konulmuş, bölge adliye mahkemesi mirası reddetmeyen mirasçının şikâyetini hukuki yarar yokluğundan usulden reddetmişti; Daire, mirasçının haczin ve yakalama şerhinin kaldırılmasını istemekte hukuki yararı bulunduğunu belirterek kararı, işin esasının incelenmesi için bozdu.2
Mirasın reddi hacizden sonra kesinleşirse haczin ne olacağına bu kararda değinilmemiştir; Daire yalnız ret kararının hacizden önce kesinleştiği olayı karara bağladı.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, alacaklının İİK m. 121 yetkisiyle açtığı ortaklığın giderilmesi davasında, mirası reddetmiş bir mirasçıya noterlikçe verilen mirasçılık belgesinde pay gösterilmesini mirasçılık belgesi, tapu kaydı ve mirasın reddinin tespiti arasında bir çelişki saydı.5 Daireye göre mirası reddeden mirasçı varsa mirasçılık belgesinde mirasçılık sıfatını kaybedenler ve bunların payının akıbeti, yani kime kalacağı da gösterilmelidir; ilk derece mahkemesinin bu hususları içermeyen ara karar üzerine davayı reddetmesi bu nedenle bozuldu.5
Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse alacaklıları, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali davası açabilir; iptal kararı verilirse miras resmen tasfiye edilir ve reddeden mirasçının payına düşen değerden önce itiraz eden alacaklıların alacakları ödenir (TMK m. 617). Bu rehberdeki Yargıtay kararlarında reddin iptali davasına değinilmemiştir. Mirasın reddi miras davaları rehberinde anlatılmıştır.
Miras payı haczinde ispat: mirasçılık belgesi, mirasın reddi ve murisin malvarlığı
Yasal mirasçı oldukları belirlenenlere başvuruları üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir (TMK m. 598/1); mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK m. 598/3).
Yargıtay 14. Hukuk Dairesine göre mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar adına düzenlenmiş bulunan kişilerin mirasçılığı lehine bir karine oluşturur; belge, muris ile mirasçılar arasındaki soy ilişkisini göstermenin yanında terekenin mirasçılara intikalini de sağlayıcı bir işleve sahiptir.5
Borçlunun mirasçı olmadığını ileri sürerek haczin kaldırılmasını isteyen mirasçı bakımından Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, mirasçı sıfatının yokluğunun kesinleşmiş bir ilamla belirlenmiş olmasını aradı ve şikâyetin dayanak belgeler çerçevesinde çözümlenmesini istedi; o olayda mirasçı, borçluların mirası reddettiğine ilişkin kesinleşmiş sulh hukuk kararını ibraz etmişti.2
Mirasın tapuda borçlu adına geçirilmemiş olması tek başına haczi kaldırmaya yetmez: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, tapuda miras hisselerinin intikali sağlanmadan haciz konamayacağı yönündeki şikâyetin reddedilmesi gerektiğini belirtti.1
Alacaklının, borçlunun ölen annesi adına kayıtlı taşınır, taşınmaz ve banka hesaplarının sorgulanmasını ve bunlara haciz konulmasını istediği bir dosyada icra müdürlüğü bu istemi reddetti. İlk derece mahkemesi, icra takibine tarafı olmayan bir kişiden borçluya intikal edecek malvarlığının araştırılmasının, bu kişi borçlunun murisi de olsa takip dosyasına yabancı olduğundan, kişisel verilerin korunması kurumuna aykırılık oluşturacağı gerekçesiyle şikâyeti reddetti; bölge adliye mahkemesi aynı gerekçeyle istinaf başvurusunu esastan reddetti; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararı oy çokluğuyla onadı. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/12642)9 Daire kendi gerekçesini ayrıca yazmadı ve İİK m. 94'e değinmedi; alacaklının mirasçılık belgesi sunarak aynı istemi yineleyip yineleyemeyeceğine kararda değinilmemiştir.
Hacizli miras payında meskeniyet ve şikâyet: İİK m. 82/1-12 ve m. 16
Borçlunun hâline münasip evi haczedilemez (İİK m. 82/1-12). Bu malın kıymeti fazlaysa bedelinden hâline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır (İİK m. 82, 2012'de eklenen fıkra).
Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre borçlu, kendisine ait müşterek veya iştirak hâlindeki hisseli bir mesken için de haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilir; borçlunun murisi adına kayıtlı, henüz paylaşılmamış ve tapuda borçlu adına intikal görmemiş miras payının haczi hâlinde de borçlunun meskeniyet şikâyetinde bulunabileceği kuşkusuzdur. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/7838)10 Taşınmazın tapuda arsa olarak kayıtlı olması, üzerinde konut niteliğinde bir yapı bulunduğu sürece meskeniyet şikâyetine engel değildir.10 Aynı kararda tapuda binanın üçüncü bir kişiye ait olduğuna dair muhdesat şerhi bulunduğu için bölge adliye mahkemesi şikâyeti reddetmişti; Daire, borçlunun muhdesat sahibinin babası olduğunu ve babasının ölümüyle binada yasal mirasçı konumunda bulunduğunu ileri sürdüğünü belirterek bu iddialar araştırılmadan karar verilmesini eksik inceleme saydı ve kararı bozdu.10
Borçlunun murisinden intikal edecek, diğer mirasçılarla elbirliği hâlinde malik olduğu taşınmaza konulan hacze karşı meskeniyet şikâyetinde bölge adliye mahkemesi, bilirkişi raporuna göre borçlunun miras payına 234.151,25 TL düştüğünü ve borçlunun daha düşük bir bedelle, 230.000,00 TL ile hâline münasip ev alabileceğini tespit etti. Mahkeme borçlunun payının bu tutardan aşağı olmamak üzere satılmasına, satış bedelinden hâline uygun ev değeri olan 230.000,00 TL'nin borçluya, artanın sırasına göre alacaklıya ödenmesine karar verdi; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı onadı. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/7998)11
Aynı dosyada borçlu, İİK m. 121 uyarınca satışın nasıl yapılacağına dair icra mahkemesi kararı alınmadığını da ileri sürmüştü; bu itiraz ne bölge adliye mahkemesinin ne Dairenin gerekçesinde ele alındı ve kararda bu konuya değinilmemiştir. Karar, miras payı üzerindeki hacizde meskeniyetin incelendiğini gösterir; İİK m. 121 kararının gerekmediği sonucunu taşımaz.11
Haciz ya da haczin kaldırılması istemini reddeden icra dairesi işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet olunabilir (İİK m. 16). Miras payı haczine karşı şikâyet süresine bu rehberdeki Yargıtay kararlarında ayrıca değinilmemiştir.
Hâline münasip evin nasıl belirlendiği ve borçluya bırakılacak bedelin ölçütleri meskeniyet şikâyeti rehberinde anlatılmıştır.
İlgili mevzuat
İİK m. 94 — İştirak halinde tasarruf edilen mallar
Madde 94 – (Değişik: 18/2/1965-538/52 md.)
Bir intıfa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf edilen bir mal hissesi haczedilirse icra dairesi, yerleşim yerleri bilinen ilgili üçüncü şahıslara keyfiyeti ihbar eder. Bu suretle borçlunun muayyen bir taşınmazdaki tasfiye sonundaki hissesi haczedilmiş olursa icra memuru haciz şerhinin taşınmazın kaydına işlenmesi için tapu sicil muhafızlığına tebligat yapar. (Ek cümleler: 17/7/2003-4949/25 md.) Anonim şirketlerde paylar için pay senedi veya pay ilmühaberi çıkarılmamışsa, borçlunun şirketteki payı icra dairesi tarafından şirkete tebliğ olunarak haczedilir. Bu haczin şirket pay defterine işlenmesi zorunludur; ancak haciz, şirket pay defterine işlenmemiş olsa bile şirkete tebliğ tarihinde yapılmış sayılır. Haciz, icra dairesi tarafından tescil edilmek üzere Ticaret Siciline bildirilir. Bu durumda haczedilen payların devri, alacaklının haklarını ihlâl ettiği oranda batıldır. Haczedilen payların satışı, taşınır malların satışı usulüne tâbidir. Diğer taşınırlarda icra dairesi başkasına devre mâni tedbirleri alır. (Mülga üçüncü cümle: 17/7/2003-4949/25 md.)
Borçlunun reddetmediği miras veya başka bir sebeple iktisap eyleyip henüz tapuya veya gemi siciline tescil ettirmediği mülkiyet veya diğer aynı hakların borçlu namına tescili alacaklı tarafından istenebilir. Bu talep üzerine icra dairesi alacaklının bu muameleyi takip edebileceğini tapu veya gemi sicili dairesine ve icabında mahkemeye bildirir.
Borçlunun zilyed bulunduğu bir taşınmaz üzerindeki fevkalade zamanaşımı ile iktisabını istemek hakkının haczedilmesi halinde, icra dairesi zilyedliğin başkasına devrine mani olacak tedbirleri alır ve alacaklıya bir ay içinde taşınmazın borçlusu adına tescili için dava açması yetkisini verir. Mahkemenin tescil kararı ile taşınmaz bu alacaklı lehine mahcuz sayılır.
İkinci fıkra hükmü, almaya hak kazandığı veya almakta bulunduğu emekli veya yetim maaşını istifa için icap eden yoklama muamelesini yaptırmıyanlar hakkında yetkili makama bildirmek suretiyle tatbik olunur.
Alacaklının bu sebeple yapacağı kanuni masraflar ayrıca takip ve hükme hacet kalmaksızın dairece borçludan tahsil olunur.
Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
İİK m. 121 — Paraya çevirmenin diğer tarzı. İştirak halinde mülkiyet hisseleri
Madde 121 – Bir intifa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras veya bir şirket yahut iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi gibi yukarki maddelerde gösterilmeyen başka nevi malların satılması lazımgelirse icra memuru satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar.
İcra mahkemesi, yerleşim yerleri malüm olan alakadarları davet ve gelenlerini dinledikten sonra açık artırma yaptırabileceği gibi satış için bir memur da tayin edebilir, yahut iktiza eden diğer bir tedbiri alabilir.
Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
TMK m. 640 — Miras ortaklığı
Madde 640- Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir.
Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.
Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.
Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.
Bir mirasçı ödemeden aciz hâlinde ise, mirasın açılması üzerine diğer mirasçılar, haklarının korunması için gerekli önlemlerin gecikmeksizin alınmasını sulh mahkemesinden isteyebilirler.
Kaynak: Türk Medeni Kanunu (4721)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TMK m. 701 — Elbirliği mülkiyeti — kaynakları ve niteliği
Madde 701- Kanun veya kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir.
Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır.
Kaynak: Türk Medeni Kanunu (4721)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TMK m. 644 — Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi
Madde 644- Bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hâkimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.
Terekeye dahil diğer hakların ve alacakların paylar oranında bölünmesi hususunda da yukarıdaki hükümler uygulanır.
Kaynak: Türk Medeni Kanunu (4721)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TMK m. 611 — Mirasçılardan biri tarafından ret
Madde 611- Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi, hak sahiplerine geçer.
Mirası reddeden atanmış mirasçının payı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufundan arzusunun başka türlü olduğu anlaşılmadıkça, mirasbırakanın en yakın yasal mirasçılarına kalır.
Kaynak: Türk Medeni Kanunu (4721)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Miras tapuda borçlu adına geçirilmeden miras hissesine haciz konulabilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2014/7087 · K. 2014/9427 ·
Alacaklının talebiyle borçlunun ölen babasından intikal edecek tapudaki miras hissesine haciz konulmuş, şikâyetçi tapuda intikal sağlanmadan haciz konamayacağını ileri sürmüş; icra mahkemesi, alacaklı İİK m. 94/2'ye göre işlem yapmadan haciz konamayacağı gerekçesiyle haczi kaldırmıştı. Daire, İİK m. 94/2'de miras hissesinin ancak tescille birlikte haczedilebileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, TMK m. 575 ve 580 uyarınca murisin ölümüyle miras hakkı kazanılacağından intikal eden taşınmazlardaki miras hissesinin haczinin mümkün olduğunu belirterek kararı alacaklı lehine bozdu.
Sonuç: Miras hissesinin haczi için önce tapuda borçlu adına tescil şart değildir.
2. Mirası reddettiği kesinleşmiş borçlu için konulan haczin kaldırılmasını diğer mirasçı isteyebilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/3187 · K. 2022/10792 ·
Borçlulara murislerinden intikal edecek miras nedeniyle muris adına kayıtlı araca haciz ve yakalama şerhi konulmuştu; borçluların mirası reddettiğinin tespitine ilişkin karar haciz tarihinden önce kesinleşmişti. Mirası reddetmeyen diğer mirasçının şikâyetini bölge adliye mahkemesi hukuki yarar yokluğundan reddetti. Daire, miras paylaşılana kadar mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti bulunduğunu ve belirlenmiş pay olmadığını, borçlunun miras payının haczi mümkün olsa da mirasçı sıfatının kesinleşmiş bir ilamla bulunmadığı belirlenmişse diğer mirasçıların haczin kaldırılmasını isteyebileceğini belirterek, işin esasının incelenmesi için kararı bozdu.
Sonuç: Mirası reddettiği kesinleşmiş borçlu için konulan haczin kaldırılmasını diğer mirasçı isteyebilir; bunda hukuki yararı vardır.
3. Terekedeki elbirliği hâlindeki mal İİK m. 121 yolu izlenmeden satılabilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/8814 · K. 2018/7214 ·
Borçlunun ölen babası adına kayıtlı taşınmazlarda borçluya intikal etmemiş miras hissesine haciz konulmuş; alacaklı, satışın nasıl yapılacağının İİK m. 121 ve 122'ye göre sorulmasını ve ortaklığın giderilmesi davası için yetki belgesi istemişti. İcra mahkemesi talebin İİK m. 94/2 uyarınca icra müdürlüğüne yapılması gerektiği gerekçesiyle reddetti. Daire, İİK m. 121'deki yola başvurulmadan terekedeki elbirliği hâlinde tasarruf edilen bir malın borçlu mirasçının borcundan dolayı satılamayacağını, talebin kabulüyle m. 121/2'deki tedbirlere hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.
Sonuç: Borçlu mirasçının borcu için terekedeki mal ancak İİK m. 121 yoluyla, icra mahkemesinin belirlediği biçimde satılabilir.
4. Alacaklı ortaklığın giderilmesi davası için yetki belgesini kimden alır?Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2018/492 · K. 2018/1621 ·
Alacaklı, borçluya intikal edecek miras payına haciz koydurup icra hukuk mahkemesinden yetki aldığını belirterek ortaklığın giderilmesi davası açmış, dava kabul edilip temyiz edilmeden kesinleşmişti. Kanun yararına bozma isteği üzerine Daire, alacaklının bu davayı icra hâkiminden İİK m. 121'e göre alacağı yetki belgesine dayanarak açabileceğini, yetki belgesi almadan ya da yetkisiz icra müdürünün verdiği belgeyle dava açılırsa davanın hemen reddedilmeyip süre verilmesi gerektiğini, dosyada icra hukuk mahkemesinden alınmış yetki belgesine rastlanmadığını ve taraf teşkilinin de sağlanmadığını belirterek hükmü sonuca etkili olmamak üzere bozdu.
Sonuç: Alacaklının ortaklığın giderilmesi davası için yetki belgesi icra hâkiminden alınır; icra müdürünün verdiği yetki yetmez.
5. Mirası reddeden mirasçı mirasçılık belgesinde nasıl gösterilir?Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2021/404 · K. 2021/911 ·
Alacaklı, borçluların murisi adına kayıtlı bağımsız bölümde borçlu hissesine haciz koydurmuş ve icra mahkemesinden aldığı yetkiyle ortaklığın giderilmesi davası açmıştı; mirasçılardan biri mirası reddettiği hâlde noterlikçe verilen mirasçılık belgesinde ona da pay verilmişti. İlk derece mahkemesi, davacının mirasçılık belgesinin düzeltilmesine ilişkin ara kararı yerine getirmeyeceğini bildirmesi üzerine davayı reddetti. Daire, mirasçılık belgesinin aksi ispat edilinceye kadar mirasçılık lehine karine oluşturduğunu, mirası reddeden mirasçı varsa belgede mirasçılık sıfatını kaybedenlerin ve paylarının kime kalacağının gösterilmesi gerektiğini belirterek, bu hususları içeren ara karar kurulmadan verilen ret kararını bozdu.
Sonuç: Mirası reddeden mirasçının payının kime kalacağı mirasçılık belgesinde gösterilmelidir.
6. İİK m. 121 yetkisi için başvuru ve ortaklığın giderilmesi davası zamanaşımını keser mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/13355 · K. 2023/5368 ·
Çeke dayalı kambiyo takibinde borçlular takibin kesinleşmesinden sonra zamanaşımı itirazında bulundu; alacaklı, miras kalan taşınmaz elbirliği hâlinde olduğu için yetki alınarak ortaklığın giderilmesi davası açıldığını ve dava süresince satış yapılamadığından zamanaşımının işlemeyeceğini savundu. Bölge adliye mahkemesi, ortaklığın giderilmesi davasının zamanaşımını kesen dava niteliğinde olmadığını ve dava sürerken zamanaşımının işlediğini, buna karşılık İİK m. 121 uyarınca yetki alınması için icra mahkemesine başvurmanın zamanaşımını kesen bir icra takip işlemi olduğunu, ancak yetkiden sonra da altı aylık süreler içinde işlem yapılmadığını kabul etti. Daire bu kararı onadı.
Sonuç: Bölge adliye mahkemesine göre İİK m. 121 yetkisi için icra mahkemesine başvuru zamanaşımını keser, ortaklığın giderilmesi davasının sürmesi kesmez; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı onadı.
7. Alacaklı elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini isteyebilir mi?Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2016/1760 · K. 2016/6284 ·
Mirasçıların açtığı elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davasında Daire, TMK m. 644'teki çağrı ve ihtar kuralını aktardıktan sonra genel olarak bu davaları mirasçıların açabileceğini, alacaklıların da İİK m. 121 uyarınca icra hâkiminden yetki belgesi almak kaydıyla açabileceğini, miras payını temlik alanların ise tapu iptali ve tescil davası sırasında verilen yetki belgesine dayanarak bu davayı açamayacağını belirtti. Kararı, hüküm fıkrasının infazda tereddüt yaratacak biçimde, payların açık gösterilmeden kurulması nedeniyle HMK m. 297/2'ye aykırı bularak bozdu.
Sonuç: Alacaklı, icra hâkiminden yetki belgesi alırsa paylı mülkiyete dönüştürme davası açabilir (Dairenin genel açıklaması).
8. Alacaklının açtığı paylı mülkiyete dönüştürme davasında mirasçılara nasıl davetiye gönderilir?Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2018/2672 · K. 2019/350 ·
Alacaklı, borçluya intikal edecek taşınmazlara haciz konulduğunu ve taşınmazlar elbirliği mülkiyetine tabi olduğundan icra mahkemesinden dava açmak için yetki verildiğini ileri sürerek elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini istedi; sulh hukuk mahkemesi davayı kabul etti. Daire, mirasçılara gönderilecek davetiyede süresinde itiraz edilmez veya paylaşma davası açılmazsa paylı mülkiyete dönüştürmeye karar verileceğinin bildirilmesinin zorunlu olduğunu, bazı davalılara bu ihtaratı içeren davetiye tebliğ edilmediğini belirterek kararı bozdu.
Sonuç: TMK m. 644 davasında mirasçılara ihtaratlı davetiye tebliğ edilmeden esas hakkında karar verilemez.
9. Alacaklı ölen murisin malvarlığını icra dosyasından sorgulatabilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/12642 · K. 2023/4248 ·
Alacaklı, borçlunun annesinin öldüğünü öğrenince borçluya intikal edecek malvarlığının tespitini ve haczini istedi; icra müdürlüğü, murisi adına kayıtlı taşınır, taşınmaz ve banka hesaplarının sorgulanması ve haciz istemini reddetti. İlk derece mahkemesi, takibe tarafı olmayan kişiden borçluya intikal edecek malvarlığının araştırılmasının kişisel verilerin korunması kurumuna aykırılık oluşturacağı gerekçesiyle şikâyeti reddetti; bölge adliye mahkemesi aynı gerekçeyle istinafı esastan reddetti. Daire ayrı bir gerekçe yazmadan kararı oy çokluğuyla onadı.
Sonuç: Murisin malvarlığının sorgulanması istemini reddeden işleme karşı şikâyetin reddi oy çokluğuyla onandı; Daire kendi gerekçesini yazmadı.
10. Paylaşılmamış miras payının haczinde borçlu meskeniyet şikâyetinde bulunabilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2025/7838 · K. 2026/268 ·
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borçlu, haczedilen taşınmazın hâline münasip meskeni olduğunu ileri sürerek haczin kaldırılmasını istedi; ilk derece mahkemesi şikâyeti kısmen kabul ederek taşınmazın belirlediği bedelden aşağı olmamak üzere satılmasına ve bu bedelin borçluya ödenmesine karar verdi. Bölge adliye mahkemesi, tapuda taşınmaz üzerindeki binanın üçüncü kişiye ait olduğuna dair muhdesat şerhi bulunduğundan borçlunun meskeniyet şikâyetinde bulunamayacağı gerekçesiyle şikâyeti reddetti. Daire, borçlunun hisseli mesken ve paylaşılmamış miras payı için de meskeniyet şikâyetinde bulunabileceğini belirtti; borçlunun muhdesat sahibinin mirasçısı olduğu iddiası araştırılmadan karar verildiği için kararı eksik inceleme nedeniyle bozdu.
Sonuç: Paylaşılmamış ve borçlu adına intikal görmemiş miras payının haczinde de borçlu meskeniyet şikâyetinde bulunabilir.
11. Hacizli miras payında meskeniyet ileri sürülebilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/7998 · K. 2023/543 ·
Borçlu, murisinden intikal edecek ve diğer mirasçılarla elbirliği hâlinde malik olduğu taşınmaza konulan haczin hâline münasip evi olduğu gerekçesiyle kaldırılmasını istedi. İlk derece mahkemesi haczi kaldırdı. Bölge adliye mahkemesi, bilirkişi raporuna göre borçlunun miras payına 234.151,25 TL düştüğünü ve borçlunun 230.000,00 TL ile hâline münasip ev alabileceğini tespit ederek kararı kaldırdı; payın 230.000,00 TL'den aşağı olmamak üzere satılmasına, bu tutarın borçluya, artanın alacaklıya ödenmesine karar verdi. Daire kararı onadı; borçlunun İİK m. 121 itirazı gerekçelerde ele alınmadı.
Sonuç: Hacizli miras payında meskeniyet incelendi; pay satılarak hâline münasip ev bedeli borçluya bırakıldı.
Sık sorulan sorular
Borçlunun mirasçı olduğu, henüz paylaşılmamış mirasa haciz konulabilir mi?
Evet. İcra ve İflas Kanunu m. 94/1 taksim edilmemiş bir mirastaki hissenin haczini düzenler; icra dairesi yerleşim yerleri bilinen ilgili üçüncü kişilere durumu ihbar eder, borçlunun belirli bir taşınmazdaki tasfiye sonundaki hissesi haczedilmişse haciz şerhinin tapu kaydına işlenmesi için tebligat yapar.
Miras tapuda borçlu adına geçirilmeden miras hissesine haciz konulabilir mi?
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2014 tarihli kararına göre konulabilir: İİK m. 94/2 alacaklıya borçlu adına tescil isteme imkânı tanır, ama miras hissesinin ancak tescille birlikte haczedilebileceğine dair bir düzenleme içermez. Daire, murisin ölümüyle miras hakkı kazanılacağından intikal eden taşınmazlardaki miras hissesinin haczinin mümkün olduğunu belirtti.
Diğer mirasçılar varken borçlunun miras payı icra dairesince doğrudan satılabilir mi?
Hayır. Mirasçılar paylaşmaya kadar terekeye elbirliğiyle sahiptir (TMK m. 640). Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre İİK m. 121'deki yola başvurulmadan terekedeki elbirliği hâlinde tasarruf edilen bir mal, borçlu mirasçının borcu için satılamaz; icra memuru satışın nasıl yapılacağını icra mahkemesinden sorar.
İİK m. 121'e göre icra mahkemesi hangi kararları verebilir?
İİK m. 121/2'ye göre icra mahkemesi, yerleşim yerleri bilinen ilgilileri davet edip gelenleri dinledikten sonra açık artırma yaptırabilir, satış için bir memur tayin edebilir ya da gereken başka bir tedbiri alabilir. Yargıtay kararlarında alacaklıya ortaklığın giderilmesi davası açması için verilen yetki belgesi de bu yolun içinde anılır.
Alacaklı ortaklığın giderilmesi davası açmak için yetki belgesini kimden alır?
Yargıtay 14. Hukuk Dairesine göre icra hâkiminden, İİK m. 121'e göre alınır ve bu zorunludur. Yetki belgesi alınmadan ya da yetkisi olmayan icra müdürünün verdiği belgeye dayanılarak dava açılırsa dava hemen reddedilmez, alacaklıya icra hâkiminden yetki belgesi alması için süre verilir. Davanın yargılaması ortaklığın giderilmesi davası rehberinde anlatılmıştır.
Alacaklı elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete çevirtebilir mi?
TMK m. 644'e göre paylı mülkiyete dönüştürmeyi bir mirasçı ister ve sulh hâkimi diğer mirasçılara itiraz için süre verir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, alacaklıların da İİK m. 121 uyarınca icra hâkiminden yetki belgesi almak kaydıyla bu davayı açabileceğini genel bir açıklama olarak belirtti; alacaklının açtığı bir davada da mirasçılara TMK m. 644'teki ihtaratı içeren davetiye gönderilmesini zorunlu saydı.
Borçlu mirası reddetmişse miras mallarına konulan haciz ne olur?
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK m. 611/1). Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre borçlunun mirasçı sıfatının bulunmadığı kesinleşmiş bir ilamla belirlenmişse diğer mirasçılar, onun borcu için murise ait mallar üzerine konulan haczin kaldırılmasını isteyebilir. O olayda ret kararı hacizden önce kesinleşmişti.
Borçlu alacaklılarından kaçmak için mirası reddederse alacaklı ne yapabilir?
TMK m. 617'ye göre malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse alacaklıları, kendilerine yeterli güvence verilmediği takdirde ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali davası açabilir. İptal kararı verilirse miras resmen tasfiye edilir. Bu rehberdeki Yargıtay kararlarında reddin iptali davasına değinilmemiştir.
Alacaklı, borçlunun ölen yakınının malvarlığını icra dosyasından sorgulatabilir mi?
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023 tarihli bir kararında icra müdürlüğü, borçlunun ölen annesi adına kayıtlı mal ve banka hesaplarının sorgulanması istemini reddetmiş; ilk derece mahkemesi bunu kişisel verilerin korunması kurumuna aykırılık gerekçesiyle yerinde bulmuş, bölge adliye mahkemesi aynı gerekçeyle istinafı reddetmişti. Daire kararı oy çokluğuyla onadı ve ayrı bir gerekçe yazmadı.
Hacizli miras payı borçlunun oturduğu evse meskeniyet ileri sürülebilir mi?
Borçlunun hâline münasip evi haczedilemez (İİK m. 82/1-12). Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre borçlunun murisi adına kayıtlı, henüz paylaşılmamış ve tapuda borçlu adına intikal görmemiş miras payının haczi hâlinde de borçlu meskeniyet şikâyetinde bulunabilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin onadığı bir kararda bölge adliye mahkemesi, elbirliği hâlindeki taşınmazda borçlunun miras payının değerini hâline münasip ev bedeliyle karşılaştırdı; payın bu bedelden aşağı olmamak üzere satılmasına ve ev bedelinin borçluya ödenmesine karar verdi. Ayrıntılı ölçütler meskeniyet şikâyeti rehberinde anlatılmıştır.
Miras payına konulan hacze karşı şikâyet süresi ne kadardır?
İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet, İİK m. 16/1'e göre işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet olunabilir (İİK m. 16/2).
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası
Bu alandaki diğer rehberler
- Tüketici hakem heyeti: 2026 parasal sınırı, başvuru, karar ve kararın uygulanması (6502 sayılı Kanun m. 68-70)
- Tüketici hakem heyeti kararına itiraz (6502 sayılı Kanun m. 70)
- Tüketici hakem heyeti savunması istendi: satıcı ve esnaf için yazı, süre, cevap ve karar
- İtirazın iptali davası: süre, arabuluculuk, ispat ve icra inkâr tazminatı
- Manevi tazminat davası: kişilik hakkı ihlali, miktar ve zamanaşımı
- Araç değer kaybı: sigortaya başvuru, hesaplama ve dava
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.