İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz (6502 sayılı Kanun m. 70)

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Tüketici hakem heyetinin kararını kabul etmeyen taraf, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesinde dava açarak itiraz eder; bu süre 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen heyet kararları için geçerlidir.
  • Dava, heyetin bulunduğu yerdeki ya da tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde açılabilir ve öncesinde arabulucuya gitmek gerekmez.
  • İtiraz, heyet kararının icraya konulmasını kendiliğinden durdurmaz; durdurma için mahkemeden tedbir istenir.
  • Mahkemenin itiraz üzerine verdiği karar kesindir, istinaf ve temyiz yolu yoktur.

Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre yerine getirilir (6502 sayılı Kanun m. 70/1-2). Karara karşı kanunun öngördüğü yol, kararı veren heyete değil tüketici mahkemesine yapılan itirazdır (m. 70/3). Bu rehber itirazın süresini, sürenin başladığı anı, hangi mahkemeye gidileceğini, itiraz davasının nasıl görüldüğünü, icraya etkisini, vekâlet ücretini ve mahkeme kararının kesinliğini Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla anlatır. Heyete başvuru ile satıcının heyet önündeki cevabı ayrı rehberlerde ele alınmıştır.

İlgili rehberler: Tüketici hakem heyeti: 2026 parasal sınırı, başvuru, karar ve kararın uygulanması (6502 sayılı Kanun m. 68-70)Tüketici hakem heyeti savunması istendi: satıcı ve esnaf için yazı, süre, cevap ve kararİcra geldi ne yapmalı: ödeme emrinden hacze borçlunun yol haritasıMenfi tespit davası ve istirdat davası: şartlar, ispat yükü, tedbir ve süreİcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminat

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Tüketici mahkemesi: itiraz, kararı veren heyete değil, tüketici mahkemesine dava açılarak yapılır (6502 sayılı Kanun m. 70/3).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 70/3

Yetkili mahkeme

Kararı veren tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki ya da tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesi; seçim itiraz edene aittir (6502 sayılı Kanun m. 70/3).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 70/3

Dava şartı

Dava şartı arabuluculuk yoktur: tüketici mahkemesindeki davalarda kural olan arabuluculuk şartı, tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda uygulanmaz (6502 sayılı Kanun m. 73/A/1-b).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/A/1-b

Süre ve zamanaşımı

Kararın tebliğinden itibaren iki hafta (6502 sayılı Kanun m. 70/3). Bu süre 1/6/2024 tarihinde ve sonrasında verilen heyet kararlarına uygulanır; daha önce verilen kararlarda değişiklikten önceki hükümler uygulanmaya devam eder (7499 sayılı Kanun geçici m. 1/1-e).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 70/3; 7499 sayılı Kanun geçici m. 1/1-e

Yargılama usulü

Tüketici mahkemesinde HMK'nın Altıncı Kısım hükümleri, yani basit yargılama uygulanır (6502 sayılı Kanun m. 73/4); kanunda sayılan hâllerde mahkeme heyet kararını evrak üzerinde değiştirerek veya düzelterek onayabilir (m. 70/4).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/4, m. 70/4

Harç

Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı itiraz davası harçtan muaftır (6502 sayılı Kanun m. 73/2); muafiyet Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütlerinin açtığı davalar içindir, satıcı ya da sağlayıcının açtığı itiraz davası bu muafiyete girmez ve harç 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınır.

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/2

Kanun yolu

Tüketici mahkemesinin itiraz üzerine verdiği karar kesindir; istinaf ve temyiz yolu yoktur (6502 sayılı Kanun m. 70/5). Kesin karara karşı kanun yararına temyize yalnız Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı başvurabilir ve bu bozma kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz (HMK m. 363/1-2).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 70/5; HMK m. 363

Tüketici hakem heyeti kararına itirazın şartları: kim, hangi süre içinde itiraz eder (6502 sayılı Kanun m. 70/3)

6502 sayılı Kanun m. 70/1'e göre tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. m. 70/3 itiraz hakkını “taraflar”a tanır: heyete başvuran tüketici de, hakkında karar verilen satıcı ya da sağlayıcı da karara itiraz edebilir. İtiraz, heyete verilen bir dilekçe değil, tüketici mahkemesinde açılan bir davadır; Yargıtay kararlarında bu dava “hakem heyeti kararına itiraz davası” diye anılır ve tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkin dava olarak nitelendirilir. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/1046)1

Süre, m. 70/3'e göre kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftadır. Bu ifade 7499 sayılı Kanunla getirilmiştir. Aynı Kanunun geçici m. 1/1-e hükmüne göre m. 70'teki itiraz süresine ilişkin değişiklik 1/6/2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır; bu tarihten önce verilen kararlar hakkında değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur. Belirleyici olan, itirazın yapıldığı gün değil, heyet kararının verildiği tarihtir.

Bu rehberdeki Yargıtay kararlarının çoğu 1/6/2024'ten önce verilmiş heyet kararlarına ilişkindir ve süreyi o tarihteki metne göre gün olarak anar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2022 tarihli kararında aktardığı eski m. 70/3 metni, itirazın “tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine” yapılacağını söylüyordu.1 Bu eski süre bugün verilen bir heyet kararına uygulanmaz. Daire 2026 tarihli bir kararında maddenin güncel metnini “tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde” diye aktarmıştır; o davada süre tartışılmamıştır. (Yargıtay 3. HD, E. 2026/3959)2

Kanunla öngörülen durma süreleri de hesaba katılır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, heyet kararının 17.03.2020'de tebliğ edildiği ve davanın 29.06.2020'de açıldığı bir olayda, 7226 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca sürelerin 15.06.2020 tarihine kadar durduğunu, bu nedenle dava tarihinde itiraz süresinin dolmadığını ve davanın dava şartı yokluğundan reddinin hatalı olduğunu belirtti. (Yargıtay 3. HD, E. 2021/6549)3

İtiraz süresi ne zaman başlar: tebliğ, vekile tebliğ ve dava dilekçesinin kaydedildiği gün

Süre kararın tebliğiyle başlar (6502 sayılı Kanun m. 70/3). m. 70/2'ye göre heyetin tebliği gereken evrakı taraflara veya vekillerine 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 107/A maddesine göre elektronik ortamda tebliğ edilir; elektronik ortamda tebligat yapılamadığı durumlarda Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m. 23/1'e göre tarafların temsilinin avukatla yapılması hâlinde tebligat avukata yapılır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre heyet dosyasında vekâletname bulunan tarafa ait kararın vekile tebliğ edilmesi gerekirken asile tebliğ edilmesi usulsüzdür; mahkeme bu durumda itirazın süresinde yapıldığını kabul ederek işin esasına girmelidir. O davada ilk derece mahkemesi davayı süreden reddetmişti; Daire, o tarihte yürürlükte olan yönetmeliğin kararın tebliğine ilişkin hükmüne ve Tebligat Kanunu m. 11'e dayanarak ret kararını kanun yararına bozdu. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/1693)4 Güncel yönetmelikte avukata tebligat kuralı m. 23/1'dedir. Kararda, usulsüz tebliğde sürenin hangi gün başladığı belirlenmemiştir.

Tebliğ tarihi tartışmalıysa mahkeme bunu tebliğ belgesiyle belirler. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, gönderinin barkod numarasıyla PTT internet sitesinde yapılan sorgulamanın, tebliğ tarihini net şekilde içeren ve muhatabın imzasını taşıyan tebliğ mazbatası niteliğinde olmadığını; mahkemenin heyet kararının tebliği için tebligat çıkarılıp çıkarılmadığını ve hangi tarihte tebliğ edildiğini araştırmadan esasa girmesinin usule aykırı olduğunu belirtti.1

Anayasa Mahkemesi, sürenin başlangıcında yapılan hatayı bir hak ihlali olarak değerlendirdi. Olayda tüketici mahkemesi, alıcının adreste tanınmadığı belirtilerek iade edilen bir tebligatı esas alıp itirazı süre aşımından reddetmişti; karar ise başvurucu vekiline aylar sonra elden tebliğ edilmişti. Anayasa Mahkemesi, mahkemenin gerekçesinin mevcut belgeler çerçevesinde yeterli ve kabul edilebilir nitelikte olmadığını, öngörülebilirlik sınırları içinde değerlendirilemeyecek nitelikte hatalı bir uygulamayla verilen ret kararının mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğini belirtti. (Anayasa Mahkemesi, B. No. 2016/14883)5 Tüketici mahkemesi gerekçesinde mülga 4077 sayılı Kanunu anmıştı; Anayasa Mahkemesi süreyi 6502 sayılı Kanun m. 70'in o tarihteki metnine göre değerlendirdi.

Dava, dilekçenin kaydedildiği gün açılmış sayılır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, elektronik ortamda gönderilen dava dilekçesinde HMK m. 118 ve m. 445 ile ilgili yönetmelik hükmü uyarınca davanın, dilekçenin UYAP ortamında kaydedildiği gün açılmış sayılacağını; dava açılış tevzi formundaki ertesi günün esas alınarak davanın süreden reddedilmesinin hatalı olduğunu belirtti. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/8184)6

Hangi mahkemeye itiraz edilir: heyetin ya da tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesi (6502 sayılı Kanun m. 70/3, m. 73/A)

6502 sayılı Kanun m. 70/3'e göre itiraz, tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine yapılır. Kanun iki yer saymıştır: kararı veren heyetin bulunduğu yer ve tüketicinin yerleşim yeri. Yargıtay'ın 2022 tarihli kararında aktarılan eski metin yalnız heyetin bulunduğu yeri sayıyordu.1

Yargıtay 5. Hukuk Dairesine göre tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkin davada yetki kesin değildir. Davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir; uyuşmazlık davanın ilk açıldığı mahkemede sonuçlandırılır. (Yargıtay 5. HD, E. 2025/13798)7 Kesin yetki kuralının bulunmadığı durumlarda hâkimin doğrudan yetkisizlik kararı veremeyeceğini Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de belirtti. (Yargıtay 3. HD, E. 2024/1162)8 Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026'da verdiği bir başka kararda, davanın açıldığı mahkeme hem heyetin hem tüketicinin başka bir ilçede bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş olmasına rağmen, davalı yetki itirazında bulunmadığından davanın açıldığı mahkemeyi yargı yeri olarak belirledi. (Yargıtay 5. HD, E. 2025/11509)9 5. Hukuk Dairesinin bu iki kararı yargı yeri belirlemesine ilişkindir; itirazın esası hakkında hüküm kurmaz.

Yetki itirazı yapılmışsa mahkeme onu karara bağlamak zorundadır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kesin yetki kuralının bulunmadığı durumlarda hâkimin doğrudan yetkisizlik kararı veremeyeceğini, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiğini hatırlattıktan sonra, davalının süresinde sunduğu cevap dilekçesiyle ileri sürdüğü yetki itirazı hakkında olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan karar verilmesini bozma sebebi saydı.8

Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde itiraz davasına hangi mahkemenin bakacağını 6502 sayılı Kanunun m. 70 ve m. 73 hükümleri ayrıca düzenlemez. Yargıtay kararlarında itiraz davasının asliye hukuk mahkemesinde “Tüketici Mahkemesi sıfatıyla” görüldüğü olaylar yer alır;9 ancak bu rehberdeki kararlarda bu konuya bir kural olarak değinilmemiştir.

İtirazdan önce arabulucuya gitmek gerekmez. 6502 sayılı Kanun m. 73/A/1'e göre tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması kural olarak dava şartıdır; ancak aynı fıkranın (b) bendine göre tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.

İtiraz davası nasıl görülür: duruşma, yeniden yargılama ve 6502 sayılı Kanun m. 70/4

6502 sayılı Kanun m. 73/4'e göre tüketici mahkemelerinde görülecek davalar HMK'nın Altıncı Kısım hükümlerine, yani basit yargılama usulüne göre yürütülür. Bu usulün HMK m. 320/1'deki kuralı, mahkemenin mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vermesidir.

Yargıtay bu kuralı itiraz davasında dar yorumlar. Yargıtay 13. Hukuk Dairesine göre HMK m. 320/1'in uygulama alanı dar bir çerçeveyle belirlenmiştir; tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kuraldır ve dosya üzerinden karar verilmesi bozmayı gerektirir. (Yargıtay 13. HD, E. 2014/6739)10 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de ancak hukukun cevaz verdiği hâllerde duruşma açmadan dosya üzerinden karar verilebileceğini, itiraz davasında hukuki dinlenilme hakkının bir gereği olarak duruşma açılarak karar verilmesi gerektiğini belirtti.1 Daireye göre tüketici hakem heyeti kararına itiraz davasında yeniden yargılama yapılması gerektiğinden, m. 70/4 ve hukuki dinlenilme hakkı gereği duruşma açılmalıdır. (Yargıtay 3. HD, E. 2023/2056)11

Anayasa Mahkemesinin baktığı soru farklıdır. Duruşma yapılmadan görülen bir itiraz davasında Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurudaki işlevinin yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olup olmadığını incelemekten çok yargılamanın bütünlüğü içinde adil olup olmadığını denetlemek olduğunu belirtti. Mahkemenin tamamen şekli, sınırlı ve teknik nitelikte bir inceleme yaptığı, başvurucunun cevap dilekçesiyle itirazlarını dile getirdiği ve davanın yazılı sunumlar temelinde hüküm vermeye elverişli olduğu o olayda duruşma yapılmamasını haklı gösteren istisnai koşulların bulunduğuna ve duruşmalı yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar verdi. (Anayasa Mahkemesi, B. No. 2014/18688)12 Bu karar, Yargıtay'ın usul kuralı olarak aradığı duruşmayı gereksiz kılmaz; duruşmasız görülen her davanın anayasal bir ihlal sayılmayacağını gösterir.

m. 70/4'e göre itiraz olunan karar esas yönünden kanuna uygun olup da kanunun olaya uygulanmasında hata edilmişse ya da kanuna uymayan husus yeniden yargılamayı gerektirmiyorsa, tüketici mahkemesi evrak üzerinde kararı değiştirerek veya düzelterek onayabilir; tarafların kimliklerine, ticari unvanlarına ait yanlışlıklarla yazı, hesap veya diğer açık ifade yanlışlıkları hakkında da bu hüküm uygulanır. Gerekçe doğru bulunmazsa karar gerekçe değiştirilerek veya düzeltilerek onanır.

Mahkeme dosyayı esas incelemesi için heyete geri gönderemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, belgelerin getirtilip bilirkişi raporu alınması için dosyayı heyete gönderen mahkeme kararını, m. 70/4 gereğince mahkemenin işin esasına girerek sonucuna uygun bir karar vermesi gerektiği gerekçesiyle kanun yararına bozdu.11 Daire 2026 tarihli kararında da aynı çizgiyi, 2023/2056 Esas sayılı kararını emsal göstererek sürdürdü: uyuşmazlık heyetin görevine giriyorsa mahkeme m. 70/4 gereğince işin esası hakkında inceleme yapıp karar vermelidir.2 Bu kararlarda m. 70/4'teki evrak üzerinde onamanın hangi durumda duruşmasız yapılabileceği ayrıca açıklanmamıştır.

Basit yargılamada da ön inceleme atlanamaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, taraflara delillerini bildirmek üzere süre verilmeden, ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden ara kararla bilirkişi incelemesine gidilmesini usule aykırı buldu; Daireye göre hukuk mahkemelerinde ön inceleme yapılmadan tahkikata geçilemez. (Yargıtay 3. HD, E. 2021/5278)13

İtiraz davasında mahkemenin kendiliğinden baktığı konular: husumet, görev, talepler ve gerekçe

İtiraz davasının tarafları heyet kararının taraflarıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre husumet ilk itirazlardan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. Heyet kararında şikâyet edilen olarak bir firma gösterilip itiraz davasını başka bir şirket açtığında mahkeme, iki şirket arasındaki ilişkiyi Ticaret Sicil Gazetesinden araştırarak husumet düşüp düşmediğini değerlendirmeden karar veremez. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/4760)14

Mahkeme, heyetin görevini de inceler. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, maaş hesabına konulan blokenin kaldırılmasına ilişkin uyuşmazlığın yargısal faaliyet olarak mahkemece çözümlenmesi gerektiğini ve heyetin görevine girmediğini belirtti; mahkemenin bu durumda heyet kararını, heyetin görevsiz olduğu gerekçesiyle iptal etmesi gerekirken davayı reddetmesini bozma sebebi saydı. Aynı kararda gerekçesiz verilen mahkeme kararını da usul ve kanuna aykırı buldu.8

Mahkeme taleple bağlıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, iptal isteminin yanında, heyet kararına dayanılarak başlatılan takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve takipte ödenen bedelin geri verilmesi de istenen davada, hâkimin davacının her bir talebi hakkında tek tek değerlendirme yapıp hüküm kurması gerektiğini; yalnız heyet kararına itiraz yönünden inceleme yapılmasının eksik inceleme olduğunu belirtti. (Yargıtay 3. HD, E. 2021/7051)15

Bir talebin kanun yararına bozma için yeterli ağırlıkta olmadığı da olur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, acente durumundaki bankaya husumet yöneltilebileceği değerlendirmesiyle verilen kararda açıkça yürürlükteki yasalara aykırı bir durum görmedi ve bu yöndeki istemi reddetti; aynı kararda kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkiyi ve tarafların hak ve borçlarını değiştiren tavzih kararlarını ise bozma sebebi saydı. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/3051)16

İtiraz davasında ispat ve deliller: tebliğ belgesi, bilirkişi avansı ve heyete sunulmayan belge

İtirazın süresinde yapıldığı, tebliğ belgesiyle ispat edilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre internet sitesinden yapılan gönderi sorgulaması tebliğ mazbatası yerine geçmez; mahkeme heyet dosyasından ve PTT'den gerçek tebliğ tarihini araştırmalıdır.1 Anayasa Mahkemesinin incelediği olayda ise ret kararına esas alınabilecek başka bir tebligat evrakı heyet dosyasında ya da dava dosyasında tespit edilememişti.5

Bilirkişi ücreti delil avansıdır, dava şartı değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez; avansı yatırmayan taraf dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır ve mahkeme mevcut delil durumuna göre karar verir. Bilirkişi ücreti yatırılmadığı için itirazı usulden reddeden mahkeme kararı bu gerekçeyle kanun yararına bozuldu.13

Kanun, heyete sunulmamış bir belgenin itiraz davasında mahkemeye sunulabileceğini öngörür ve bunun sonucunu giderler yönünden düzenler: 6502 sayılı Kanun m. 70/6'nın ikinci cümlesine göre mevcut olduğu hâlde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez. Bu cümleyi bir olaya uygulayan Yargıtay kararı bu rehberdeki kararlar arasında yer almaz.

Yazılı delillerin yeterliliği, duruşma tartışmasında da belirleyicidir. Anayasa Mahkemesi duruşmasız görülen itiraz davasında başvurucunun cevap dilekçesinde itirazlarını dile getirdiğini, dilekçesinde belirtilen delillerin dosya kapsamına alındığını ve başvurucunun sözlü yargılamada hangi ek beyan ve delilleri sunacağına ilişkin kabul edilebilir bir açıklamada bulunmadığını tespit etti.12

İtiraz icrayı durdurur mu: 6502 sayılı Kanun m. 70/2-3'e göre icra ve tedbir

6502 sayılı Kanun m. 70/2'ye göre tüketici hakem heyetinin kararları, İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. m. 70/3'e göre itiraz, heyet kararının icrasını durdurmaz; ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, heyet kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Mahkeme icrayı kendiliğinden durdurmaz; tedbir ayrıca istenir.

Heyet kararının niteliği konusunda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında Anayasa Mahkemesinin 2008 tarihli bir kararını aktardı: buna göre heyet kararları mahkeme kararları gibi ilam niteliğinde bir karar olmayıp, kanuni düzenleme nedeniyle ilamlar gibi infaz olunur.8 Bu nedenle bu rehber heyet kararını “ilam” diye nitelendirmez; kanunun ifadesiyle, ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlere göre yerine getirilen karar diye anar.

Bu rehberdeki Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarının hiçbiri icranın tedbirle durdurulması talebini incelemez; tedbir yalnız madde metnine dayanılarak anlatılmıştır. Bir Yargıtay kararında ise heyet kararına dayalı icra takibi sürerken açılan itiraz davasında davacı, kararın iptalinin yanında borçlu olmadığının tespitini ve takipte ödediği bedelin geri verilmesini de istemişti; Daire, mahkemenin bu taleplerin her biri hakkında ayrı ayrı hüküm kurması gerektiğini belirtti.15

İtiraz davası ile icra emrine karşı icra mahkemesine yapılan başvuru ayrı yollardır. İİK m. 33'e göre icra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı ya da imhal edildiği (ertelendiği) veya itfa edildiği (ödendiği) itirazında bulunabilir. Bu rehberdeki kararlarda heyet kararına dayalı takipte bu yola değinilmemiştir; icra emri geldiğinde yapılabilecekler icra rehberlerinde anlatılmıştır.

Vekâlet ücreti ve yargılama giderleri: 6502 sayılı Kanun m. 70/1 ve m. 70/6

6502 sayılı Kanun m. 70/1'e göre tüketici hakem heyetleri vekâlet ücreti ödenmesine karar veremez. Vekâlet ücreti ancak itiraz davasında, tüketici mahkemesince hükme bağlanır. m. 70/6'nın ilk cümlesine göre heyetin tüketici lehine verdiği karara karşı açılan itiraz davasında kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir.

Yargıtay bu hükmü maktu ücreti dışlayan açık bir kural olarak uygular. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, heyet kararını iptal eden mahkemenin tüketici aleyhine maktu tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmetmesini m. 70/6'nın açık hükmüne aykırı buldu. (Yargıtay 11. HD, E. 2019/5317)17 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de tüketici lehine verilen heyet kararına karşı tarafın açtığı itiraz davasında, davanın kabulüne karar verilmesi nedeniyle davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu ücrete hükmedilmesini kanun yararına bozdu. (Yargıtay 3. HD, E. 2021/3976)18

m. 70/6 yalnız tüketici aleyhine hükmedilecek ücreti düzenler. Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre tüketici lehine hükmedilecek vekâlet ücretinde karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uygulanır; Daire bu olayda, tüketici lehine karar tarihindeki Tarifenin 13. maddesine göre nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtti.16 Tüketicinin heyetin aleyhine verdiği karara itiraz ettiği ve davanın kabul edildiği bir olayda Daire, tüketici vekili lehine kabul edilen miktarı geçmemek kaydıyla nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtti. (Yargıtay 3. HD, E. 2024/934)19

Vekille temsil, ücretin şartıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2026 tarihli kararında, davanın kabulüne rağmen kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesini usule aykırı buldu.2 Aksine, dosyasını bizzat takip eden ve vekili bulunmayan taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilemez.4

m. 70/6'nın 2022'de eklenen ikinci cümlesi satıcı yönünden önemlidir: kararın iptali, mevcut olduğu hâlde heyete sunulmayıp tüketici mahkemesine sunulan bir bilgi veya belgeden kaynaklanıyorsa tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2024 kararında aktardığı 2022 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 12/3 de aynı durumda tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini söylüyordu.19 O olayda dava tüketici lehine sonuçlandığından bu fıkranın uygulanacağı bir durum yoktu; Daire yalnız Tarifenin 13. maddesine göre nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtti. Satıcının heyet önündeki cevabı ayrı bir rehberde anlatılmıştır.

Mahkeme kararı kesindir: 6502 sayılı Kanun m. 70/5, kanun yararına temyiz (HMK m. 363) ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru

6502 sayılı Kanun m. 70/5'e göre tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir; bu karara karşı istinaf ve temyiz yolu yoktur. m. 73/8'e göre itiraz sonucu verilen karar, kararı veren mahkeme tarafından ilgili tüketici hakem heyetine gönderilir.

Kesin kararlara karşı HMK m. 363/1 kanun yararına temyiz yolunu öngörür; ancak bu yola yürürlükteki hukuka aykırılık ileri sürülerek yalnız Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı başvurur. m. 363/2'ye göre temyiz talebi yerinde görülürse karar kanun yararına bozulur ve bu bozma kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz. Bu rehberdeki Yargıtay kararlarının çoğu bu yolla verilmiştir ve hüküm fıkralarında kararın “sonuca etkili olmamak üzere” bozulduğu yazılıdır; Daire, kararında HMK m. 363/2'nin bu kuralını ayrıca aktarır.6 Yani taraf için tüketici mahkemesinin kararı yerinde kalır.

Kanun yararına bozma her hukuka aykırılık için verilmez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre yasalara mutlak şekilde muhalefet edilmedikçe kanun yararına bozma kararı verilemez.16 Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin incelediği bir olayda kanun yararına temyiz, davalının dilekçesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca istenmişti.17 Tarafın Bakanlığa ya da Başsavcılığa başvurusunun usulü ve süresi bu rehberdeki kararlarda ele alınmamıştır.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ayrı bir yoldur ve ihlal kararı sonuç doğurabilir. Anayasa Mahkemesi, kesin nitelikteki itiraz kararı kendisine tebliğ edildikten sonra bireysel başvuruda bulunan başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere tüketici mahkemesine gönderilmesine hükmetti.5 Bireysel başvurunun şartları ve süresi bu rehberin konusu değildir.

İlgili mevzuat

6502 sayılı Kanun m. 70 — Karar ve karara itiraz

MADDE 70- (1) (Değişik cümle:24/3/2022-7392/14 md.) Tüketici hakem heyeti kararları tarafları bağlar. (Ek cümle:10/9/2014-6552/140 md.) Tüketici hakem heyetlerince vekâlet ücreti ödenmesine karar verilemez.

(2) (Değişik cümle:24/3/2022-7392/14 md.) Tüketici hakem heyeti tarafından tebliği gereken evrakın taraflara veya vekillerine 213 sayılı Kanunun 107/A maddesi hükümlerine göre elektronik ortamda tebliği yapılır, bu kapsamda elektronik ortamda tebligat yapılamadığı durumlarda 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır. Tüketici hakem heyetinin kararları, İcra ve İflâs Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir.

(3) Taraflar, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.

(4) İtiraz olunan kararın, esas yönünden kanuna uygun olup da, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmiş olmasından dolayı itirazın kabul edilmesi gerektiği veya kanuna uymayan husus hakkında yeniden yargılamayı gerektirmediği takdirde tüketici mahkemesi evrak üzerinde, kararı değiştirerek veya düzelterek onama kararı verebilir. Tarafların kimliklerine, ticari unvanlarına ait yanlışlıklarla, yazı, hesap veya diğer açık ifade yanlışlıkları hakkında da bu hüküm uygulanır. Karar, usule ve kanuna uygun olup da gösterilen gerekçe doğru bulunmazsa, gerekçe değiştirilerek veya düzeltilerek onanır.

(5) Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir.

(6) Tüketici hakem heyetlerinin tüketici lehine verdiği kararlara karşı açılan itiraz davalarında, kararın iptali durumunda tüketici aleyhine, avukatlık asgari ücret tarifesine göre nisbi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir. (Ek cümle:24/3/2022-7392/14 md.) Ancak, mevcut olduğu hâlde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez.

(7) Uyuşmazlıkla ilgili olarak tüketici hakem heyeti tarafından tüketici aleyhine verilen kararlarda tebligat ve bilirkişi ücretleri Bakanlıkça karşılanır. Uyuşmazlığın tüketicinin lehine sonuçlanması durumunda ise, tebligat ve bilirkişi ücretleri 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre karşı taraftan tahsil olunarak bütçeye gelir kaydedilir.

Kaynak: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

6502 sayılı Kanun m. 73/A — Dava şartı olarak arabuluculuk

MADDE 73/A- (Ek:22/7/2020-7251/59 md.)

(1) Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Şu kadar ki, aşağıda belirtilen hususlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz:

a) Tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar

b) Tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar

c) 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar

ç) 74 üncü maddede belirtilen davalar

d) Tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar

(2) 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin onbirinci fıkrası tüketici aleyhine uygulanmaz.

(3) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya tarafların anlaşmaları ya da anlaşamamaları hâlinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak belirtilen hâllerde arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücret tutarını geçemez.

(4) Arabuluculuk faaliyeti sonunda açılan davanın tüketici lehine sonuçlanması hâlinde arabuluculuk ücreti, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak bütçeye gelir kaydedilir.

Kaynak: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

HMK m. 363 — Kanun yararına temyiz

MADDE 363- (1) (Değişik: 20/7/2017-7035/33 md.) İlk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına ve bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla kesin olarak verdikleri kararlar ile yine bu sıfatla verdikleri ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur.

(2) Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, karar kanun yararına bozulur. Bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

(3) Bozma kararının bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir ve Bakanlıkça Resmî Gazetede yayımlanır.

Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 11 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Kararlar

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Tebliğ tarihi PTT internet sorgusuyla belirlenebilir mi; itiraz davası duruşmasız görülebilir miYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/1046 · K. 2022/2167 ·

    Davalı, itiraz davasının süresinde açılmadığını savunmuştu; dosyada tebliğ mazbatası yoktu ve tebliğ tarihi PTT internet sitesindeki barkod sorgusundan anlaşılıyordu. Mahkeme duruşma açmadan dosya üzerinden karar verdi. Daire, internet sorgusunun tebliğ tarihini net şekilde içeren ve muhatabın imzasını taşıyan tebliğ mazbatası niteliğinde olmadığını, tebligatın çıkarılıp çıkarılmadığı ve hangi tarihte tebliğ edildiği araştırılmadan esasa girilemeyeceğini belirtti. Ayrıca ancak hukukun cevaz verdiği hâllerde dosya üzerinden karar verilebileceğini, itiraz davasında hukuki dinlenilme hakkının gereği olarak duruşma açılması gerektiğini söyledi.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; süre tartışmasında tebliğ mazbatası aranır ve itiraz davası duruşmalı görülür.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Mahkeme dosyayı heyete geri gönderebilir mi; kabul edilen davada vekâlet ücretiYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2026/3959 · K. 2026/3358 ·

    Bir ilan sitesinden satın alınan ücretli hizmetin bedeline ilişkin heyet kararına karşı açılan davada mahkeme, inceleme yapılmak üzere dosyayı tüketici hakem heyetine gönderdi ve kabul edilen davada vekille temsil edilen davacıya vekâlet ücreti vermedi. Daire, m. 70/3'ün güncel metnini aktararak, uyuşmazlıkta heyetin görevli olduğu kabul edildiği hâlde m. 70/4 gereğince mahkemenin işin esası hakkında inceleme yapıp karar vermesi gerektiğini, 2023/2056 Esas sayılı kararını emsal gösterdi. Vekille temsil edilen davacı yararına karar tarihindeki Avukatlık Ücret Tarifesine göre vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini de belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; itiraz davasında esası mahkeme inceler.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Kanunla durdurulan süreler itiraz süresine etki eder miYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/6549 · K. 2021/11811 ·

    Heyet kararı 17.03.2020'de tebliğ edilmiş, itiraz davası 29.06.2020'de açılmıştı; mahkeme davayı dava şartı yokluğundan reddetti. Daire, 7226 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca salgın nedeniyle adli sürelerin 15.06.2020 tarihine kadar durduğunu, bu nedenle dava tarihinde o dönemdeki gün olarak belirlenmiş itiraz süresinin dolmadığını ve mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapması gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; kanunla öngörülen durma süresi itiraz süresinin hesabına katılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Vekili olan tarafa tebliğ: asile yapılan tebliğ itiraz süresini başlatır mıYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/1693 · K. 2022/2482 ·

    Heyet dosyasına vekâletname sunulduğu hâlde karar doğrudan asile tebliğ edilmiş, mahkeme bu tebliğe göre davayı süreden reddetmişti. Daire, Tebligat Kanunu m. 11 ve o tarihte yürürlükte olan yönetmeliğin kararın tebliğine ilişkin hükmü gereğince vekille takip edilen işlerde vekile tebligatın zorunlu olduğunu, asile tebliğin usulsüz olduğunu ve itirazın süresinde yapıldığı kabul edilerek işin esasına girilmesi gerektiğini belirtti. Dosyasını bizzat takip eden ve vekili bulunmayan davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesini de usule aykırı buldu.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; vekili olan tarafa ait karar vekile tebliğ edilmelidir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. İade dönen tebligata dayanılarak itirazın süreden reddi mahkemeye erişim hakkını ihlal eder mi (Anayasa Mahkemesi)Anayasa Mahkemesi · B. No. 2016/14883 ·

    Başvurucunun banka masrafının iadesi istemi heyetçe reddedilmişti. Kararın tebliği için çıkarılan tebligat alıcının adreste tanınmadığı belirtilerek iade edilmiş, karar daha sonra elden tebliğ edilmişti. Tüketici mahkemesi, itirazı daha önceki bir tarihte tebliğ yapılmış sayarak mülga 4077 sayılı Kanundaki süreye göre süre aşımından kesin olarak reddetti. Anayasa Mahkemesi, mahkemenin ret kararına esas alabileceği başka bir tebligat evrakı tespit edilemediğini, öngörülebilirlik sınırları içinde değerlendirilemeyecek nitelikte hatalı bir uygulamayla verilen ret kararının başvurucu üzerinde ağır bir yüke sebep olduğunu belirtti.

    Sonuç: Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verildi; karar yeniden yargılama için tüketici mahkemesine gönderildi, tazminat talebi reddedildi.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Elektronik ortamda gönderilen dava dilekçesinde dava hangi gün açılmış sayılırYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/8184 · K. 2023/27 ·

    Mahkeme, dava açılış tevzi formundaki tarihi esas alarak itiraz davasını süreden reddetmişti. Daire, HMK m. 118'e göre davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılacağını, HMK m. 445/4 ve ilgili yönetmelik hükmü uyarınca elektronik ortamda yapılan işlemlerde sürenin gün sonunda bittiğini aktararak, davanın dilekçenin UYAP ortamında kaydedildiği gün açılmış olduğunun kabulü gerektiğini belirtti. Kararın İlgili Hukuk bölümünde HMK m. 363/2'ye göre kanun yararına bozmanın kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmadığı da yazılıdır.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; dava, dilekçenin kaydedildiği gün açılmış sayılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. İtiraz davasında yetki kesin mi (yargı yeri belirleme)Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/13798 · K. 2026/3136 ·

    İki tüketici mahkemesi yetkisizlik kararı vermişti; mahkemelerden biri m. 70/3'teki yetkiyi kesin yetki saymıştı. Daire, tüketici hakem heyeti kararının iptali istemine ilişkin davada yetkinin kesin olmadığını, mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verildiğini, davalının ise yetki itirazında bulunmadığını belirterek uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı mahkemece sonuçlandırılması gerektiğine karar verdi. Karar yalnız yargı yeri sorusuna ilişkindir.

    Sonuç: Davanın ilk açıldığı tüketici mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine oybirliğiyle karar verildi; itirazın esasına ilişkin bir değerlendirme içermez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Heyetin görevine girmeyen uyuşmazlık, yetki itirazı ve gerekçe; heyet kararının niteliğiYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1162 · K. 2024/2654 ·

    Maaş hesabına konulan blokenin kaldırılmasına ilişkin heyet kararına karşı açılan dava reddedilmişti. Daire, Anayasa Mahkemesinin heyet kararlarının ilam niteliğinde olmayıp kanuni düzenleme nedeniyle ilamlar gibi infaz olunacağını açıklayan 2008 tarihli kararını aktardı; blokenin kaldırılmasının yargısal faaliyet olarak mahkemece çözümlenmesi gerektiğini ve mahkemenin heyet kararını heyetin görevsiz olduğu gerekçesiyle iptal etmesi gerektiğini belirtti. Davalının süresinde ileri sürdüğü yetki itirazı hakkında karar verilmemesini ve gerekçe yazılmamasını da bozma sebebi saydı.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; mahkeme heyetin görevini, yetki itirazını ve gerekçeyi karşılamadan karar veremez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Asliye hukuk mahkemesinin tüketici mahkemesi sıfatıyla baktığı itiraz davasında yetkiYargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/11509 · K. 2026/1893 ·

    Şikâyet edilen şirketin açtığı itiraz davasında, davanın açıldığı asliye hukuk mahkemesi (tüketici mahkemesi sıfatıyla) heyetin ve tüketicinin başka bir ilçede bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş, dosyanın gönderildiği mahkeme de kesin yetki kuralı olmadığı ve davalının yetki itirazında bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermişti. Daire, yetkinin kesin olmadığını ve davalının yetki itirazında bulunmadığını belirterek davanın ilk açıldığı mahkemeyi yargı yeri olarak belirledi.

    Sonuç: Davanın ilk açıldığı mahkemenin yargı yeri olarak belirlenmesine oybirliğiyle karar verildi; itirazın esasına ilişkin bir değerlendirme içermez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Basit yargılamada dosya üzerinden karar verilmesi ve hukuki dinlenilme hakkıYargıtay 13. Hukuk Dairesi · E. 2014/6739 · K. 2014/6676 ·

    Kredi masrafının iadesine ilişkin heyet kararına karşı açılan itiraz davasında mahkeme dosya üzerinden karar vererek davayı kabul etmişti; karar Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına temyiz edildi. Daire, HMK m. 27'deki hukuki dinlenilme hakkını ve HMK m. 297'yi hatırlatarak HMK m. 320/1'in uygulama alanının dar bir çerçeveyle belirlendiğini, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında duruşma yapılmasının kural olduğunu ve dosya üzerinden karar verilmesinin bozmayı gerektirdiğini belirtti. Heyet kararı 6502 sayılı Kanundan önceki döneme aittir.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; itiraz davasında duruşma kuraldır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. İtiraz davasında yeniden yargılama: duruşma ve dosyanın heyete gönderilmemesiYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/2056 · K. 2023/1422 ·

    Sağlık hizmeti için alınan ilave ücretin iadesi istemini reddeden heyet kararına karşı açılan davada mahkeme, duruşma açmadan heyet kararını iptal edip dosyayı belgelerin getirtilmesi ve bilirkişi raporu alınması için heyete gönderdi. Daire, itiraz davasında yeniden yargılama yapılması gerektiğinden m. 70/4 ve hukuki dinlenilme hakkı gereği duruşma açılması gerektiğini; m. 70/4 gereğince mahkemenin dosyayı heyete göndermek yerine işin esasına girerek sonucuna uygun bir karar vermesi gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; itiraz davasında mahkeme duruşma açar ve esası kendisi inceler.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. İtiraz davasının duruşmasız görülmesi duruşmalı yargılanma hakkını ihlal eder mi (Anayasa Mahkemesi)Anayasa Mahkemesi · B. No. 2014/18688 ·

    Heyet, kredi kartı aidatının başvurucuya iadesine karar vermiş; bankanın itirazı üzerine asliye hukuk mahkemesi (tüketici mahkemesi sıfatıyla) duruşma yapmadan, dosyadaki belgelere göre itirazı kabul etmişti. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurudaki işlevinin işlemlerin kanuna uygunluğundan çok yargılamanın bütünlüğü içinde adil olup olmadığını denetlemek olduğunu belirtti; mahkemenin tamamen şekli, sınırlı ve teknik nitelikte bir inceleme yaptığını, başvurucunun cevap dilekçesiyle itirazlarını dile getirdiğini ve davanın yazılı sunumlar temelinde hüküm vermeye elverişli olduğunu tespit ederek duruşma yapılmamasını haklı gösteren istisnai koşulların bulunduğunu kabul etti.

    Sonuç: Duruşmalı yargılanma hakkının ihlal edilmediğine oybirliğiyle karar verildi; değerlendirme olayın koşullarına göre yapıldı.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 13. Bilirkişi ücreti yatırılmazsa itiraz usulden reddedilir mi; ön incelemesiz bilirkişi ara kararıYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/5278 · K. 2021/11404 ·

    Paket tur bedelinin iadesine ilişkin heyet kararına karşı açılan davada mahkeme, ön inceleme yapmadan dosya üzerinden verdiği ara kararla bilirkişi ücreti için kesin süre vermiş, ücret yatırılmayınca itirazı usulden reddetmişti. Daire, hukuk mahkemelerinde ön inceleme yapılmadan tahkikata geçilemeyeceğini; bilirkişi ücretinin dava şartı olan gider avansı değil delil ikamesi avansı olduğunu, kesin sürede yatırılmamasının davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmeyeceğini ve tarafın yalnız o delilden vazgeçmiş sayılacağını belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; delil avansının yatırılmaması itirazın usulden reddi sebebi değildir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 14. İtiraz davasında husumet: heyet kararındaki firma ile davacı şirket farklıysaYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/4760 · K. 2022/6371 ·

    Devre mülk yıldat bedeline ilişkin heyet kararında şikâyet edilen olarak bir firma gösterilmiş, parantez içinde itiraz davasını açan şirket yazılmıştı. Mahkeme, davacının şikâyet edilen firma ile hukuki bağlantısını ispatlamadığı gerekçesi de dahil olmak üzere davayı reddetti. Daire, husumetin ilk itirazlardan olmadığını, davanın her aşamasında ileri sürülebileceğini ve kendiliğinden gözetileceğini; davacının firmanın işleteni olup olmadığının Ticaret Sicil Gazetesi dahil gerekli yerlerden araştırılarak husumet düşüp düşmediğinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; itiraz davasında taraf sıfatı mahkemece kendiliğinden araştırılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 15. İptal istemiyle birlikte menfi tespit ve istirdat istenirseYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/7051 · K. 2021/12882 ·

    Heyet kararına dayalı icra takibinde tahsilat yapılırken davacı, heyet kararının iptalini, takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitini ve ödediği bedelin geri verilmesini istedi; mahkeme yalnız heyet kararına itiraz yönünden inceleme yaparak davayı reddetti. Daire, HMK m. 297'yi hatırlatarak hâkimin taleple bağlı olduğunu ve davacının her bir talebi hakkında tek tek değerlendirme yapıp hüküm kurması gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; itiraz davasında birlikte ileri sürülen her talep ayrıca karara bağlanır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 16. Kanun yararına bozmanın sınırı; tüketici lehine vekâlet ücretiYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/3051 · K. 2022/4870 ·

    Sigorta bedelinin iadesine ilişkin heyet kararına acente durumundaki bankanın itirazı kısmen kabul edilmişti. Daire, acenteye husumet yöneltilebileceği değerlendirmesinde açıkça yürürlükteki yasalara aykırılık görmeyerek bu yöndeki istemi reddetti ve yasalara mutlak şekilde muhalefet edilmedikçe kanun yararına bozma kararı verilemeyeceğini belirtti. Kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki çelişkiyi ve hak ve borçları değiştiren tavzih kararlarını bozma sebebi saydı. m. 70/6'nın tüketici aleyhine hükmedilen ücrete yönelik olduğunu, tüketici lehine ücrette karar tarihindeki tarifenin uygulanacağını ve tarifenin 13. maddesine göre nispi ücrete hükmedilmesi gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Bir bentte istemin reddine, diğer bentlerde kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 17. Tüketici aleyhine vekâlet ücreti: nispi mi maktu muYargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2019/5317 · K. 2020/537 ·

    Bankanın hesap işletim ücretinin iadesine ilişkin heyet kararına itirazı üzerine mahkeme heyet kararını iptal etmiş ve davalı tüketici aleyhine maktu tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmetmişti. Kanun yararına temyiz, davalının dilekçesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca vekâlet ücreti yönünden istendi. Daire, m. 70/6'nın açık hükmü karşısında davalı aleyhine nispi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Hükmün kanun yararına bozulmasına oybirliğiyle karar verildi; heyetin tüketici lehine kararı iptal edilince tüketici aleyhine ücret nispi tarifeyle belirlenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 18. Heyet kararını iptal eden davada maktu vekâlet ücretiYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/3976 · K. 2021/11399 ·

    Tüketici lehine verilen heyet kararına karşı tarafın açtığı itiraz davası kabul edilmiş, davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmişti. Daire, m. 70/6 ile karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12. maddesini aktararak, davanın kabulüne karar verilmesi nedeniyle davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtti.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; m. 70/6'daki ücret nispi tarifeyle hesaplanır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 19. Tüketicinin açtığı itiraz davası kabul edilirse vekâlet ücretiYargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/934 · K. 2024/2652 ·

    Tüketici, onarım bedeline ilişkin başvurusunu reddeden heyet kararına itiraz etti; dava kabul edildi. Daire, 2022 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 12 ve 13. maddelerini aktararak tüketici vekili lehine, karar tarihindeki tarifenin 13. maddesine göre kabul edilen miktarı geçmemek kaydıyla nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtti. Aktarılan 12/3. madde, heyete sunulmayan belge nedeniyle kararın iptali hâlinde tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini söyler; olayda dava tüketici lehine sonuçlandığından bu fıkranın uygulanacağı bir durum yoktu.

    Sonuç: Kararın sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmasına karar verildi; tüketicinin kazandığı itiraz davasında ücret kabul edilen miktarı geçmemek üzere nispidir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz süresi kaç gündür?

6502 sayılı Kanun m. 70/3'e göre süre, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftadır. Bu süre 7499 sayılı Kanunun geçici 1. maddesine göre 1/6/2024 tarihinde ve sonrasında verilen heyet kararlarına uygulanır; bu tarihten önce verilen kararlarda değişiklikten önceki hükümler uygulanmaya devam eder. Belirleyici olan heyet kararının verildiği tarihtir.

İtiraz hakem heyetine mi yapılır, mahkemeye mi?

Mahkemeye. 6502 sayılı Kanun m. 70/3'e göre taraflar heyet kararına karşı tüketici mahkemesine itiraz eder; itiraz, kararı veren heyete verilen bir dilekçe değil, tüketici mahkemesinde açılan bir davadır.

Tüketici hakem heyeti kararına itiraz nereye yapılır?

6502 sayılı Kanun m. 70/3'e göre kararı veren tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki ya da tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2026 tarihli kararlarına göre bu davada yetki kesin değildir; davalı süresinde yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.

İtirazdan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır. 6502 sayılı Kanun m. 73/A/1-b'ye göre tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlarda dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.

Hakem heyeti kararı icraya konulabilir mi, itiraz icrayı durdurur mu?

6502 sayılı Kanun m. 70/2'ye göre heyet kararları İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. m. 70/3'e göre itiraz, kararın icrasını durdurmaz; ancak talep edilmesi şartıyla hâkim icrayı tedbir yoluyla durdurabilir. Tedbir kendiliğinden verilmez, mahkemeden istenir.

Kararın tebliğinde hata varsa itiraz süresi ne olur?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesine göre heyet dosyasında vekâletname varken kararın asile tebliği usulsüzdür ve itiraz süresinde yapılmış sayılarak esasa girilmelidir. Aynı Daireye göre PTT internet sitesindeki sorgu sonucu tebliğ mazbatası yerine geçmez. Anayasa Mahkemesi de iade dönen bir tebligatı esas alarak itirazı süreden reddeden kararın mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine karar vermiştir.

İtiraz davası duruşmalı mı görülür?

Tüketici mahkemesinde basit yargılama usulü uygulanır (6502 sayılı Kanun m. 73/4). Yargıtay 3. ve 13. Hukuk Daireleri, itiraz davasında hukuki dinlenilme hakkı gereği duruşma açılmasını kural saymış ve dosya üzerinden verilen kararları kanun yararına bozmuştur. Anayasa Mahkemesi ise belgelere dayalı, şekli ve teknik bir incelemenin yeterli olduğu bir olayda duruşma yapılmamasını hak ihlali saymamıştır.

İtiraz davasında vekâlet ücreti nasıl belirlenir?

Heyet vekâlet ücretine karar veremez (6502 sayılı Kanun m. 70/1). Heyetin tüketici lehine verdiği karar itiraz davasında iptal edilirse tüketici aleyhine avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir (m. 70/6). Ancak iptal, heyete sunulmayıp mahkemeye sunulan bir bilgi veya belgeden kaynaklanıyorsa tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilemez.

Tüketici mahkemesinin itiraz üzerine verdiği karara istinaf veya temyiz yoluyla itiraz edilebilir mi?

Hayır. 6502 sayılı Kanun m. 70/5'e göre itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği karar kesindir. Kesin kararlara karşı HMK m. 363'e göre yalnız Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kanun yararına temyize başvurabilir ve bu bozma kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Mahkeme dosyayı yeniden incelenmek üzere hakem heyetine gönderebilir mi?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2023 ve 2026 tarihli kararlarına göre gönderemez: 6502 sayılı Kanun m. 70/4 gereğince mahkeme işin esasına girerek kendisi karar vermelidir. Daire, dosyayı inceleme için heyete gönderen mahkeme kararlarını kanun yararına bozmuştur.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.