İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

İcra geldi ne yapmalı: ödeme emrinden hacze borçlunun yol haritası

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Genel haciz yoluyla takipte ödeme emri, borcun ödenmesi ve itiraz için tebliğden itibaren yedi gün verir.
  • Süre geçip takip kesinleşince alacaklı haciz isteyebilir.
  • Mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebiyle beyanda bulununcaya kadar en çok üç ay hapisle zorlanabilir; alacak aylık brüt asgari ücretin altındaysa, nafaka hariç, bu hapis uygulanmaz.
  • Alacaklı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde hiç haciz istemezse haciz isteme hakkı düşer.
  • İcra ve İflas Kanunu borçlunun yurt dışına çıkmasını yasaklayan bir hüküm içermez.

Bu rehber, hakkında icra takibi başlatılan ve borcunu ödeyemeyen kişinin sırayla karşılaştığı aşamaları anlatır: ödeme emri, takibin kesinleşmesi ve haciz, haciz memurunun gelişi, mal beyanı ve hapisle tazyik, taksit, haciz isteme hakkının bir yılda düşmesi, eski dosyada zamanaşımı ve icra borcu varken yurt dışına çıkış. Her aşama kısa tutulmuş, ayrıntısı ilgili rehbere bırakılmıştır; hükümler İcra ve İflas Kanunu, Anayasa ve Pasaport Kanunu maddeleriyle, ölçütler Yargıtay kararlarıyla verilir.

İlgili rehberler: Ödeme emri nedir, tebliğ edilince ne olur? (İİK m. 58, 60, 61)İcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminatHaciz geldi: haciz memuru eve ya da işyerine gelince ne olur, neler haczedilemez (İİK m. 79-85)Haciz kaldırma (haciz fekki): borç ödenince ya da takip düşünce haciz nasıl kalkar?Mal beyanı: içeriği, süresi ve verilmezse ne olur (İİK m. 74, 75, 76 ve 338)İcra borcu taksitlendirme: icra dairesinde ödeme taahhüdü ve taksit sözleşmesi (İİK m. 111)Araç haczi ne zaman düşer: İİK m. 106 ve 110'a göre satış isteme süresi ve haczin kaldırılmasıBanka borcu ödenmezse ne olur? Temerrütten icra takibine, maaş blokesine ve kefileKredi sicili ve icra kaydı kredi notu ilişkisi: Risk Merkezi kaydının düzeltilmesi ve tazminatVarlık yönetim şirketi borç satın aldıysa: alacağın devri ve borçlunun hakları (TBK m. 183-190)Hukuk bürosundan borç mesajı: ne anlama gelir, ne yapılır (İİK m. 58-62, Avukatlık Kanunu m. 165)

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Borçlunun icra dairesi işlemlerine karşı şikâyetini icra mahkemesi inceler. Takibin kesinleşmesinden sonra borcun ödendiği ya da alacaklının mühlet verdiği belgeyle ispat edilirse takibin iptali veya talikini, borcun zamanaşımına uğradığı iddiasını da icra mahkemesi karara bağlar. Mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında hapisle tazyik kararını icra mahkemesi hâkimi verir.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 71, m. 76

Yetkili mahkeme

Şikâyeti, işlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi inceler: her icra mahkemesi hâkimi kendisine bağlanan icra ve iflas dairelerinin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlara bakar. Haczedilecek mallar başka yerdeyse haciz o yerin icra dairesine yazılır; bu durumda hacizle ilgili şikâyetleri istinabe olunan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi çözer.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 79/2

Dava şartı

Şikâyet için kanunda arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur; icra dairesinin işlemi kanuna aykırı ya da olaya uygun değilse doğrudan icra mahkemesine şikâyet olunur. Dava şartı olarak arabuluculuğu öngören 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1 kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar; icra dairesinin işlemine karşı şikâyet bu listede yer almaz.

Dayanak: İİK m. 16/1; 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1

Süre ve zamanaşımı

Ödeme emrine itiraz, genel haciz yolunda tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır; kambiyo senedine dayalı takipte ödeme süresi on gündür; senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı şikâyeti, imza itirazı ve borca itiraz (borçlu olmama, ödeme, mühlet, zamanaşımı, yetki) beş gün içinde icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168/3-5). İcra dairesi işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman yapılır. Borcun ödendiği ya da mühlet verildiği iddiasıyla takibin iptali veya talikini, kesinleşmeden sonraki devrede her zaman istenebilir. Alacaklının haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir sene geçmekle düşer.

Dayanak: İİK m. 62/1, m. 168, m. 16, m. 71/1, m. 78/2

Yargılama usulü

Basit yargılama usulü; icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi kararını, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde verir.

Dayanak: İİK m. 18/1, m. 18/3

Harç

İcra mahkemesine başvuruda maktu başvurma harcı alınır; icra mahkemesinin nispi harca konu olmayan kararlarında karar ve ilam harcı da maktudur.

Dayanak: Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-1, A-III-2-a

Kanun yolu

İcra mahkemesi kararına karşı, kanunda sayılan bazı kararlar dışında, ait olduğu alacak, hak veya malın değeri İİK m. 363/1'deki parasal sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesinin nihai kararına, değer m. 364/1'deki sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulur. Bu sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır; şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihteki miktar esas alınır. İstinaf ve temyiz, satıştan başka icra işlemlerini durdurmaz.

Dayanak: İİK m. 363/1, m. 364, ek m. 1

Ödeme emri geldiğinde ilk yedi gün: İİK m. 60 ve m. 62 neyi düzenler?

Takip, alacaklının icra dairesine yaptığı takip talebiyle başlar; talep yazılı, sözlü ya da elektronik ortamda yapılabilir (İİK m. 58/1). İcra müdürü talebin kanunda öngörülen şartları içerdiğine karar verirse ödeme emri düzenler (İİK m. 60/1). Genel haciz yolunda ödeme emri, borcun ve masrafların yedi gün içinde icra dairesinin banka hesabına ödenmesi ihtarını; takibe dayanak senetteki imza borçluya ait değilse bunun ve borca itirazın aynı süre içinde bildirilmesi gerektiğini içerir (İİK m. 60/2-3).

Borçlu senede veya borca itiraz etmezse, aynı yedi günlük süre içinde İİK m. 74'e göre mal beyanında bulunması gerektiği ve bulunmazsa hapisle tazyik olunacağı da ödeme emrinde yazılıdır (İİK m. 60/4). İtiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle ya da sözlü olarak icra dairesine bildirilir (İİK m. 62/1). Kambiyo senedine dayalı takipte ödeme süresi on gündür; senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı şikâyeti, imza itirazı ve borca itiraz (borçlu olmama, ödeme, mühlet, zamanaşımı, yetki) beş gün içinde icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168/3-5).

Ödeme emrinin unsurları ve tebliğden sonra işleyen süreler Ödeme emri rehberinde; itirazın usulü ve süreyi kaçıranın durumu İcra takibine itiraz rehberinde anlatılmıştır. Takipten önce alacaklının avukatından gelen mesajlar hukuk bürosundan gelen borç mesajı rehberindedir.

Haczin şartları: takip kesinleşmeden kesin haciz konabilir mi (İİK m. 78/1)?

İİK m. 78/1'e göre alacaklı, ödeme emrindeki süre geçtikten ve borçlu itiraz etmişse itiraz kaldırıldıktan sonra, mal beyanını beklemeksizin haciz konmasını isteyebilir. Aynı fıkraya göre alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir; sorgulamada tespit edilen mal, hak veya alacak icra dairesince elektronik ortamda haczedilir. İcra dairesi haczi talepten itibaren en geç üç gün içinde yapar (İİK m. 79/1).

Yargıtay kararlarına göre takip kesinleşmeden önce alacaklının talebiyle konan kesin hacizler kaldırılmalıdır. (Yargıtay 12. HD, E. 2016/15387)1 Bu kararda ödeme emrinin tebliğ tarihi sonradan icra mahkemesince düzeltilmişti; Daire, düzeltilen tarihe göre takip kesinleşmeden alacaklının talebiyle konan kesin hacizlerin kaldırılması gerektiğine karar vermiştir. Alacaklının aynı zamanda ihtiyati haciz kararı bulunan bu dosyada Daire, ödeme emrinin tebliğinden itibaren takibin kesinleşmesi için gereken süre geçene kadar yapılan hacizleri ihtiyati haciz mahiyetinde, bu süreden sonra alacaklının talebiyle konan hacizleri kesin haciz niteliğinde saymıştır.1 Kararda söz konusu süre, kambiyo senedine dayalı takipteki İİK m. 168 süresi olan 10 gündür; genel haciz yolunda ödeme emrindeki süre yedi gündür (İİK m. 60/2).

İhtiyati haciz, haczin kaldırılması için icra mahkemesine şikâyet ve haczin kendiliğinden düştüğü hâller Haciz kaldırma rehberinde anlatılmıştır.

Haciz memuru eve ya da işyerine geldiğinde: İİK m. 51, 79 ve 82 ile Yargıtay ölçütleri

Yargıtay kararlarına göre icra müdürü, alacaklının gösterdiği borçlu adresinde, talep üzerine gerektiğinde kilitli ev ya da işyeri kapısını çilingirle açtırarak haciz işlemini yapmak zorundadır; alacaklının haciz isteminin yerine getirilmesi konusunda takdir yetkisi yoktur. (Yargıtay 12. HD, E. 2017/1267)2 Haciz yapılan yerde üçüncü kişi bulunur ve mallar üzerinde hak iddia ederse, beyanları tutanağa geçirilir ve İİK m. 96 vd.'deki istihkak usulü uygulanır; Daire, haciz adresinde başka bir şirketin bulunmasını haczi baştan reddetmenin gerekçesi saymamıştır.2

İİK m. 51/1'e göre güneşin batmasından bir saat sonra ile doğmasından bir saat önceye kadarki devrede (gece vakti) ve tatil günlerinde takip işlemleri yapılamaz; ancak tatil günlerinde haciz yapılabilir ve borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece vakti dahi haciz caizdir. Yargıtay kararlarına göre gündüz başlayan haciz işlemine gece devam edilebilir; borçlunun aracı haciz yerinden kaçırdığı tutanakla belirlenen olayda gece yapılan işlem hukuka aykırı bulunmamıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2015/12097)3

Her mal haczedilemez: İİK m. 82/1-3; para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyasını ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyasını haczedilemeyen mallar arasında sayar.

Haciz sırasında yapılan işlemler ve haczedilemeyen mallar Haciz geldi rehberinde; aracın haczi Araç haczi rehberinde; maaş ve banka hesabı üzerindeki haciz Banka borcu ödenmezse rehberinde anlatılmıştır.

Borç yüzünden hapis olur mu? İİK m. 76, 339, 340, 354 ve Anayasa m. 38

Anayasa m. 38'e göre hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz. İcra ve İflas Kanunu'ndaki tazyik ve disiplin hapsi, borcun ödenmemesine kendiliğinden bağlanmaz; kanunda sayılan yükümlülüklere bağlanır. Bu rehberde anlatılanlar: 1) mal beyanında bulunmamak (m. 76), 2) beyandan sonra edinilen malı ve kazanç artışını bildirmemek (m. 339), 3) icra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartını ihlal etmek (m. 340). Bunlardan ayrı olarak, kanuna göre istenen beyanı gerçeğe aykırı yapan kişi alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (İİK m. 338/1); m. 354/4'teki asgari ücret istisnası yalnız disiplin ve tazyik hapsi içindir.

İİK m. 76'ya göre mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine, beyanda bulununcaya kadar icra mahkemesi hâkimi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur; bu hapis üç ayı geçemez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, mal beyanında bulunmayan borçluya belirli olarak 3 ay tazyik hapsi veren icra ceza mahkemesi kararını kanun yararına bozmuş, hükmü kendisi kurarak borçlunun 3 aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılmasına ve şikâyetçinin feragati veya borcun itfası hâlinde cezanın İİK m. 354 uyarınca düşürülmesine karar vermiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2023/9404)4

Ödeme emri borçluya tebliğ edilmeden, takip kesinleşmeden yapılan şikâyet üzerine verilen tazyik hapsini Daire, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesini yerinde bularak kaldırmış ve hapis infaz ediliyorsa borçlunun salıverilmesine karar vermiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/5448)5

İİK m. 339'a göre sonradan kazandığı malları veya kazancındaki ve gelirindeki artışı bildirmekle yükümlü borçlu, makbul bir mazereti olmaksızın yedi gün içinde icra dairesine bildirmezse, mal veya kazanç mevcutsa on gün, makbul bir sebep olmaksızın elden çıkarılmışsa bir aya kadar disiplin hapsiyle cezalandırılır; karar alacaklının şikâyeti üzerine verilir ve borç tamamen ödenirse ceza düşer. Daire, bu madde uyarınca 10 güne kadar yerine belirli olarak 10 gün hapis veren kararı, Başsavcılığın ihbarnamesini yerinde bularak kanun yararına bozmuştur; ihbarname, hapsen tazyikte amacın bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğunu söyleyen Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararına dayanır. (Yargıtay 12. HD, E. 2020/456)6

İİK m. 340'a göre m. 111 uyarınca ya da alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartını makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borçlu borcun tamamını ya da o tarihe kadar icra veznesine yatırması gereken tutarı öderse tahliye edilir ve bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.

İİK m. 354/4'e göre nafaka alacaklarına ilişkin takipler hariç, alacak miktarı aylık en yüksek brüt asgari ücret tutarının altında kalan takiplerde kanunda öngörülen disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz. İİK m. 337'nin birinci fıkrası Anayasa Mahkemesinin 28/2/2008 tarihli ve E. 2006/71, K. 2008/69 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; maddenin kalan fıkrası iflas idaresinin müzekkeresine bağlı olarak m. 162, 209 ve 216'ya aykırılığı konu alır. 2024 tarihli Yargıtay kararı da mal beyanında bulunmama fiiline İİK m. 76'yı uygulamıştır.4

Mal beyanının içeriği, süresi ve gerçeğe aykırı beyanın sonucu Mal beyanı rehberinde anlatılmıştır.

Taksit ve alacaklıyla anlaşma: İİK m. 111 ve m. 78/2 icrayı nasıl etkiler?

İİK m. 111/1-2'ye göre borçlu, alacaklının satış talebinden önce borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve ilk taksiti hemen verirse icra işlemi durur; bunun için borçlunun yeterli miktarda malının haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, taksitlerin aydan aya verilmesi ve sürenin üç aydan fazla olmaması şarttır. Taksitlerden biri zamanında verilmezse icra işlemi ve süreler kaldığı yerden devam eder (İİK m. 111/4).

Borçlu ile alacaklının borcun taksitlendirilmesi için icra dairesinde yaptıkları sözleşmeler süresince m. 106 ve 150/e'deki süreler işlemez; sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa süreler aştığı tarihten itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar (İİK m. 111/3). Haciz isteme hakkının bir yıllık süresinde de, icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz (İİK m. 78/2). Kararlaştırılan ödeme şartının ihlalinde m. 340'taki tazyik hapsi gündeme gelir.

Taahhüdün koşulları, icra dairesi dışında alacaklıyla yapılan anlaşma ve taahhüdün ihlali İcra borcunu taksitle ödeme rehberinde; icra takibinin kredi siciline yansıması İcra kaydı ve kredi notu rehberinde anlatılmıştır.

Haciz isteme hakkı bir yılda düşer mi? İİK m. 78/2-5 ve yenileme

İİK m. 78/2'ye göre haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer; itiraz veya dava hâlinde bunların başlangıcından hükmün kesinleşmesine kadar ve icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz. Haciz talebi bu süre içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu süre içinde yenilenmezse dosya işlemden kaldırılır (m. 78/4). Bir yılın geçmesi takibi sona erdirmez: yeniden haciz istemek, alacaklının yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır ve ilama dayanmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harç alınır (m. 78/5).

Yargıtay kararlarına göre alacaklı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istemişse haciz isteme hakkı düşmez ve takibin yenilenmesine gerek olmaksızın yeniden haciz talebinde bulunabilir. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/5584)7 Bu durumda borçluya yenileme emri gönderilmesi de gerekmez; süresinde istenen hacizler sonradan İİK m. 106-110 uyarınca düşmüş olsa bile sonuç değişmez. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/6631)8 Bir yıllık süre içinde haciz talebini geri alan alacaklı için yeni bir yıllık süre başlamaz; alacaklı ancak sürenin varsa kalan kısmında yeniden haciz isteyebilir.8

Alacaklı bir yıl içinde haciz istemiş, ancak borçlunun malı o süre içinde ya da sonra haczedilememişse de haciz isteme hakkı düşmez. Daire, bir yıl içinde maaş, taşınır ve taşınmaz haczi istenmiş bir dosyada yıllar sonra işyerine gönderilen maaş haczi müzekkeresini geçerli saymış ve alacaklının yenileme talebinde bulunmaksızın doğrudan haciz isteyebileceğini belirtmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/9840)9 Haciz isteme hakkı düşmemişse yenileme harcı alınması ve borçluya yenileme emri tebliği gerekmez; haczin birden fazla yenilenmesi bu kuralın uygulanmasını engellemez. (Yargıtay 12. HD, E. 2017/4055)10 Aynı kural, alacağı devralan varlık yönetim şirketinin takibi sürdürdüğü bir dosyada da uygulanmış; devrin o takip dosyasını kapsadığını gösteren belge sunulunca borçluların şikâyetinin reddi onanmıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/9730)11

Haczin kendiliğinden kalkmasına yol açan satış isteme süresi ayrı bir kuraldır ve Haciz kaldırma rehberinde; alacağın devri Borcun varlık şirketine devri rehberinde anlatılmıştır.

Eski icra dosyasında zamanaşımı ve ispat: İİK m. 71 ne arar?

İİK m. 71/1'e göre borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve fer'ilerinin ödendiğini ya da alacaklının kendisine mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederse, takibin iptalini veya ertelenmesini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir. Kesinleşmeden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığı ileri sürülürse m. 71/2 uyarınca m. 33/a kıyasen uygulanır; Yargıtay'ın aktardığı m. 33/a-1'e göre zamanaşımı iddiası icra mahkemesince resmî belgelere dayanılarak incelenir. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/1365)12

Yargıtay kararlarına göre alacaklının yaptığı icra takip işlemleri zamanaşımını keser; ancak Daire, ilk yıl içinde haciz istendiği için takibin yenilenmesine gerek bulunmayan bu dosyada, haciz talebi içermeyen yenileme talebini takip işlemi saymamış; borçlunun SGK kayıtlarının çıkartılması, taşınmazların son durumunun istenmesi ve yenileme emri gönderilmesi taleplerini de takibi ilerletmeye yönelik olmadığından zamanaşımını kesen işlem saymamıştır.12 Bu kararda bonoya dayalı takipte dosya 04.03.2011'den 20.02.2015'e kadar işlemsiz kalmış, 3 yıllık zamanaşımı dolmuş ve Daire, icranın geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek borçlu lehine bozma kararı vermiştir.12 Bu süre karardaki bonoya ilişkin süredir; karar kesilmeyi 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu'na göre değerlendirmiştir; bugünkü kanunlardaki sürelere kararda değinilmemiştir.

Bu kararlarda sonucu belirleyen, icra dosyasındaki tarihlerdir: 1) ödeme emrinin tebliğ tarihi, 2) alacaklının ilk haciz talebinin tarihi, 3) takibi ilerleten son işlemin tarihi. Haciz isteme hakkının düşüp düşmediği ilk iki tarihin karşılaştırılmasıyla belirlenmiştir.7 Zamanaşımının dolup dolmadığı ise dosyadaki talepler tek tek takip işlemi niteliğine göre ayrılarak hesaplanmıştır.12

Ödeme emrine itiraz yolu ve itiraz süresi kaçırıldığında başvurulabilecek yollar İcra takibine itiraz rehberinde anlatılmıştır.

İcra borcu varken yurt dışına çıkılabilir mi? Anayasa m. 23 ve Pasaport Kanunu m. 22

Anayasa m. 23'e göre vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir. İcra ve İflas Kanunu'nda borçlunun yurt dışına çıkmasını yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır.

Pasaport Kanunu m. 22/1'in bugünkü metni, pasaport veya seyahat vesikası verilmeyecek kişileri yurt dışına çıkmaları mahkemelerce yasaklananlar ile terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurt dışındaki kuruluşların kurucusu, yöneticisi ya da çalışanı olduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenler olarak sayar; borç ya da icra takibi bu sayımda yer almaz.

Kişi hakkında bir suç soruşturması veya kovuşturması varsa durum farklıdır: Anayasa m. 23 bu hâlde hâkim kararıyla sınırlamaya izin verir ve Pasaport Kanunu m. 22/1, yurt dışına çıkması mahkemelerce yasaklananlara pasaport veya seyahat vesikası verilmeyeceğini söyler.

Bu rehberdeki Yargıtay kararlarından hiçbiri icra borcu nedeniyle yurt dışına çıkış konusuna değinmemiştir; bölüm yalnız madde metinlerine dayanır.

İlgili mevzuat

İİK m. 78 — Talep müddeti (haciz isteme hakkı)

1 – Talep Müddeti

Madde 78 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)

(Değişik birinci fıkra:22/7/2020-7251/49 md.) Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı, haciz konmasını isteyebilir. Ancak, alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden, bu sisteme entegre bilişim sistemleri vasıtasıyla borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir. Sorgulama sonunda Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi, varsa borçlunun mal, hak veya alacağının mahiyeti ve detayı hakkında bilgi verir ve bu durumda sistem üzerinden de haciz talep edilebilir. Bu takdirde icra dairesi, tespit edilen mal, hak veya alacağı elektronik ortamda haczeder. Sorgulama sonunda edinilen bilgiler hukuka aykırı olarak paylaşılamaz. Sorgulama ve haciz işlemlerinin yürütülebilmesi için kamu kurum veya kuruluşları ile 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ile kendi sistemleri arasında entegrasyonu sağlar. Sorgulamanın tür, kapsam ve sınırı ile diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.

(Değişik:6/6/1985-3222/9 md.) Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. İtiraz veya dava halinde bunların vukuundan hükmün katileşmesine kadar veya alacaklıyla borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmeleri yapmaları halinde taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz.

Alacaklı isterse, haciz talebinin vukuuna dair bir vesika verilir. Bu vesika hiç bir harç ve resme tabi değildir.

Haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya muameleden kaldırılır.

Yeniden haciz istemek, alacaklı tarafından vukubulan yenileme talebinin borçluya tebliğine mütevakkıftır. İlama müstenit olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harc alınır. Yenileme masraf ve harcları borçluya tahmil edilmez.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 76 — Hapis ile tazyik

Hapis ile tazyik:

Madde 76 – (Değişik: 24/5/1962-51/ 1md.)

Mal beyanında bulunmıyan borçlu, alacaklının talebi üzerine beyanda bulununcaya kadar icra mahkemesi hakimi tarafından bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik olunur. Ancak bu hapis üç ayı geçemez.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 354 — Davanın ve cezanın düşmesi ile ceza verilemeyecek hâller

Davanın ve cezanın düşmesi ile ceza verilemeyecek hâller

Madde 354 – Kanunun bu babında yazılı suçlardan takibi şikayete bağlı olanların müştekisi feragat eder veya borcun itfa edildiği sabit olursa dava ve bütün neticeleriyle beraber ceza düşer.

(Mülga ikinci fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)

(Ek fıkra: 31/5/2005-5358/22 md.) İcra mahkemesinin bu Bap hükümlerine göre verdiği tazyik veya disiplin hapsine ilişkin karar, kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilmez.

(Ek fıkra: 31/3/2011-6217/6 md.) Nafaka alacaklarına ilişkin takipler hariç, alacak miktarı Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından her yıl belirlenen aylık en yüksek brüt asgari ücret tutarının altında kalan takiplerde bu Kanunda öngörülen disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 71 — İcra mahkemesinin kararıyla takibin talik veya iptali

İcra mahkemesinin karariyle takibin talik veya iptali:

Madde 71 – (Değişik: 18/2/1965-538/42 md.)

Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse, takibin iptal veya talikini her zaman icra mahkemesinden istiyebilir.

Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33 a. Maddesi hükmü kıyasen uygulanır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

Anayasa m. 23 — Yerleşme ve seyahat hürriyeti

Madde 23 – Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.

Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak;

Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek;

Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.

(Değişik fıkra: 7/5/2010-5982/3 md.) Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.

Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (2709)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Anayasa m. 38/8 — Suç ve cezalara ilişkin esaslar (sözleşmeden doğan yükümlülük)

(Ek fıkra: 3/10/2001-4709/15 md.) Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (2709)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Pasaport Kanunu m. 22/1 — Pasaport veya vesika verilmesi yasak olan haller

Yurt dışına çıkmaları; mahkemelerce yasaklananlara, (…) ve terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurtdışındaki her türlü eğitim, öğretim ve sağlık kuruluşları ile vakıf, dernek veya şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya bu yerlerde çalıştığı İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere (…) pasaport veya seyahat vesikası verilmez. Ancak, yabancı memleketlere gitmeleri mahkemelerce yasaklananlar dışında kalanlara, zaruri hallerde Cumhurbaşkanının onayı ile pasaport veya pasaport yerine geçen seyahat vesikası verilebilir.

Kaynak: Pasaport Kanunu (5682)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Takip kesinleşmeden konan kesin haciz kaldırılır mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/15387 · K. 2017/7317 ·

    Kambiyo senedine dayalı takipte ödeme emrinin tebliğ tarihi icra mahkemesince sonradan düzeltilmiş, borçlu düzeltilen tarihe göre takip kesinleşmeden konan hacizlerin kaldırılmasını istemiş, icra mahkemesi şikâyeti reddetmişti. Daire, takibin kesinleşmesi için gereken 10 günlük süre geçene kadar yapılan hacizlerin ihtiyati haciz mahiyetinde, bu süreden sonra alacaklının talebiyle konan hacizlerin kesin haciz niteliğinde olduğunu; düzeltilen tebliğ tarihine göre takip kesinleşmeden konan kesin hacizlerin kaldırılması gerektiğini belirterek kararı borçlu lehine bozmuştur.

    Sonuç: Takip kesinleşmeden alacaklının talebiyle konan kesin haciz kaldırılır; ihtiyati haciz niteliğindeki hacizler bu sonuçtan etkilenmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Haciz memuru kapıyı açtırarak haciz yapabilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2017/1267 · K. 2017/3590 ·

    İcra müdürlüğü, haciz adresinde başka bir şirketin tabelası ve o şirket hakkında verilmiş ihtiyati tedbir kararı bulunduğu gerekçesiyle alacaklının haciz ve muhafaza talebini reddetmiş, icra mahkemesi de şikâyeti reddetmişti. Daire, icra müdürünün borçlunun gösterilen adresinde talep üzerine gerektiğinde kilitli yerleri çilingirle açtırarak haciz yapmak zorunda olduğunu, takdir yetkisi bulunmadığını; üçüncü kişi istihkak iddia ederse beyanların tutanağa geçirilip İİK m. 96 vd. usulünün uygulanacağını belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Üçüncü kişinin varlığı haczi baştan engellemez; iddiası haciz yapıldıktan sonra istihkak usulüyle incelenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Gündüz başlayan hacze gece devam edilebilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2015/12097 · K. 2015/18817 ·

    Borçlu, taşınır haczinin gece yapıldığını ileri sürmüş ve icra mahkemesi haczi iptal etmişti. Daire, haczin gündüz başlayıp tamamlandığını, gece yapılan işlemin yalnız muhafaza olduğunu tespit etmiş; gündüz başlayan haciz işlemine gece devam edilebileceğini, tutanağa göre borçlunun aracı haciz yerinden kaçırdığı olayda gece işlem yapılmasının usul ve yasaya aykırı olmadığını belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Gündüz başlayan haciz gece sürdürülebilir; borçlu mal kaçırıyorsa gece işlemi hukuka aykırı sayılmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Mal beyanında bulunmayan borçluya verilecek tazyik hapsiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2023/9404 · K. 2024/69 ·

    İcra ceza mahkemesi, mal beyanında bulunmayan borçluya İİK m. 76 uyarınca belirli olarak 3 ay tazyik hapsi vermişti. Daire, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarnamesini yerinde bularak kararı bozmuş, hükmü kendisi kurarak borçlunun 3 aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılmasına ve şikâyetçinin feragati veya borcun itfası hâlinde davanın ve cezanın İİK m. 354 uyarınca düşürülmesine karar vermiştir.

    Sonuç: Mal beyanında bulunmamanın yaptırımı belirli süreli değil, en çok üç aya kadar tazyik hapsidir; feragat ya da borcun ödenmesiyle düşer.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Takip kesinleşmeden yapılan şikâyetle tazyik hapsi verilebilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/5448 · K. 2022/6194 ·

    Ödeme emri borçlu şirket yerine başka bir kişiye tebliğ edilmiş, takip kesinleşmeden mal beyanında bulunmama nedeniyle şikâyet yapılmış ve sonunda tazyik hapsine hükmedilmişti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesi, takip kesinleşmeden yapılan şikâyetin henüz doğmamış bir hakkın kullanımı niteliğinde olduğunu ileri sürmüştür. Daire, ihbarname içeriğini yerinde bularak kararı bozmuş, hükmolunan tazyik hapsinin kaldırılmasına ve infaz ediliyorsa salıverilmesine karar vermiştir.

    Sonuç: Takip kesinleşmeden yapılan şikâyet üzerine verilen tazyik hapsi kaldırılmıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Mal ve kazanç artışını bildirmeme: disiplin hapsinin niteliğiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2020/456 · K. 2020/1116 ·

    İcra ceza mahkemesi, beyandan sonra mal ve kazançtaki artışı bildirmeyen borçluya İİK m. 339 uyarınca 10 gün disiplin hapsi vermişti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesi, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun hapsen tazyikte amacın bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğu yönündeki kararına dayanarak, kişinin yükümlülüğü yerine getirince serbest kalacağını ve 10 gün yerine 10 güne kadar hapsen tazyik verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Daire, ihbarname içeriğini yerinde bularak kararı bozmuştur.

    Sonuç: Kanun yararına bozmaya konu kararda belirli olarak verilen 10 gün hapis isabetli bulunmamıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Bir yıl içinde haciz istenmişse takip yenilenmeli mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/5584 · K. 2019/8448 ·

    Ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istemiş olan alacaklının 2014'teki haciz talebi, borçluya yenileme emri tebliğ edilemediği için icra müdürlüğünce reddedilmiş, icra mahkemesi de şikâyeti reddetmişti. Daire, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmezse takibin yenilenmesinin zorunlu olduğunu, ancak bu olayda haciz isteme yükümlülüğünün süresinde yerine getirildiğini ve alacaklının takibi yenilemeden yeniden haciz isteyebileceğini belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: İlk yıl içinde haciz istenmişse haciz isteme hakkı düşmez; yeniden haciz için takibin yenilenmesi gerekmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Haciz isteme hakkı düşmemişse yenileme emri gerekir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/6631 · K. 2019/7563 ·

    İlamlı takipte borçlu, yenileme emri kendisine tebliğ edilmeden taşınmazına haciz konduğunu ileri sürmüş, icra mahkemesi haczi kaldırmıştı. Daire, alacaklının ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istediğini, bu nedenle haciz isteme hakkının düşmediğini ve borçluya yenileme emri gönderilmesinin gerekmediğini; süresinde istenen hacizler İİK m. 106-110 uyarınca düşmüş olsa bile yenilemenin gerekmediğini belirterek kararı bozmuştur. Kararda ayrıca bir yıl içinde haciz talebini geri alan alacaklı için yeni bir yıllık sürenin başlamadığı açıklanmıştır.

    Sonuç: Süresinde haciz istenmişse borçluya yenileme emri tebliği gerekmez; yenileme emri olmadan konan haciz bu nedenle kaldırılmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Yıllar sonra gönderilen maaş haczi müzekkeresi geçerli mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/9840 · K. 2020/5600 ·

    Konut finansmanı sözleşmesine dayalı takipte bölge adliye mahkemesi, ilk maaş haczinden yıllar sonra işyerine maaş haczi müzekkeresi gönderildiği için haczin düştüğünü kabul ederek maaş haczini kaldırmıştı. Daire, alacaklının bir yıllık süre içinde borçlunun taşınır, taşınmaz ve maaşının haczini istediğini, bu durumda haciz isteme hakkının düşmediğini, malların haczedilememiş olmasının sonucu değiştirmediğini ve alacaklının yenileme talebinde bulunmaksızın doğrudan haciz isteyebileceğini belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: İlk yıl içinde haciz istenmiş dosyada yıllar sonra yenileme olmadan maaş haczi istenebilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Haciz isteme hakkı düşmemişse yenileme harcı alınır mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2017/4055 · K. 2018/5570 ·

    Çeke dayalı takipte icra müdürlüğü yeniden haciz için yenileme harcı istemiş, icra mahkemesi alacaklının şikâyetini reddetmişti. Daire, alacaklının ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istediğini, bu nedenle haciz isteme hakkının düşmediğini, İİK m. 78/5 uyarınca harç alınması ve borçluya yenileme emri tebliği gerekmediğini, haczin birden fazla yenilenmesinin bu kuralı değiştirmediğini belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Süresinde haciz istenmiş dosyada yenileme harcı ve yenileme emri gerekmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. Alacak devredilmişse haciz isteme hakkı kuralı uygulanır mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/9730 · K. 2019/408 ·

    Borçlular, takibi sürdüren varlık yönetim şirketinin taraf sıfatı bulunmadığını ve yenileme talebi ile tebligat yapılmadığını ileri sürerek takibin iptalini ve hacizlerin kaldırılmasını istemişti. Daire, alacaklının karar düzeltme aşamasında sunduğu temlik belgesinin şikâyete konu icra dosyasını kapsadığını; ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istendiği için haciz isteme hakkının düşmediğini, harç alınması ve yenileme emri tebliği gerekmediğini belirterek kendi önceki bozma kararını kaldırmış ve şikâyetin reddine ilişkin kararı onamıştır.

    Sonuç: Alacağın devri belgelendiğinde devralan takibi sürdürebilir; süresinde haciz istenmişse yenileme gerekmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Eski icra dosyasında hangi talepler zamanaşımını keser?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2025/1365 · K. 2025/3187 ·

    Bonoya dayalı takipte borçlu, takibin kesinleşmesinden sonra zamanaşımı dolduğu gerekçesiyle icranın geri bırakılmasını istemiş; ilk derece mahkemesi istemi reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmişti. Daire, alacaklının icra takip işlemlerinin zamanaşımını kestiğini, ancak ilk yıl içinde haciz istendiği için takibin yenilenmesine gerek bulunmayan bu dosyada haciz talebi içermeyen yenileme talebini takip işlemi saymadığını; SGK kaydı, taşınmazların son durumu ve yenileme emri gönderilmesi taleplerinin de takibi ilerletmeye yönelik olmadığından zamanaşımını kesmediğini; dosyanın işlemsiz kaldığı sürede bonoya ilişkin 3 yıllık sürenin dolduğunu belirterek bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış, ilk derece kararını bozmuştur.

    Sonuç: Takibi ilerletmeyen talepler zamanaşımını kesmez; süre dolmuşsa icranın geri bırakılmasına karar verilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

İcra geldi, borcumu ödeyemiyorum; bundan sonra ne olur?

Genel haciz yoluyla takipte ödeme emri, borcun ödenmesi ve itiraz için tebliğden itibaren yedi gün verir; itiraz edilmezse aynı süre içinde mal beyanında bulunulması gerekir (İİK m. 60 ve m. 62/1). Süre geçtikten ve itiraz edilmişse itiraz kaldırıldıktan sonra alacaklı, mal beyanını beklemeden haciz konmasını isteyebilir (İİK m. 78/1). Anayasa m. 38'e göre hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz; icra takibindeki tazyik hapsi mal beyanı gibi belirli yükümlülüklere bağlıdır.

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?

Genel haciz yolunda itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle ya da sözlü olarak icra dairesine bildirilir (İİK m. 62/1). Kambiyo senedine dayalı takipte senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı şikâyeti, imza itirazı ve borca itiraz (borçlu olmama, ödeme, mühlet, zamanaşımı, yetki) beş gün içinde icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168/3-5). İtirazın usulü İcra takibine itiraz rehberinde anlatılmıştır.

Borç yüzünden hapse girilir mi?

Anayasa m. 38'e göre hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz. Bu rehberde anlatılan tazyik ve disiplin hapsi borcun ödenmemesine kendiliğinden bağlanmaz; mal beyanında bulunmamaya (m. 76), sonradan edinilen mal ve kazanç artışını bildirmemeye (m. 339) ve icra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartının ihlaline (m. 340) bağlıdır. Bunlardan ayrı olarak, kanuna göre istenen beyanı gerçeğe aykırı yapan kişi alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m. 338/1). Nafaka dışındaki takiplerde alacak aylık en yüksek brüt asgari ücretin altındaysa disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz (m. 354/4); bu istisna yalnız disiplin ve tazyik hapsi içindir.

Mal beyanında bulunmazsam ne olur?

İİK m. 76'ya göre alacaklının talebi üzerine, beyanda bulununcaya kadar ve bir defaya mahsus olmak üzere hapisle tazyik edilebilirsiniz; bu hapis üç ayı geçemez. Nafaka dışındaki takiplerde alacak aylık en yüksek brüt asgari ücretin altındaysa bu hapis uygulanmaz (m. 354/4); Yargıtay, takip kesinleşmeden yapılan şikâyet üzerine verilen tazyik hapsini kaldırmıştır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında hükmü kendisi kurarak üç aya kadar tazyik hapsine ve şikâyetçinin feragati ya da borcun itfası hâlinde cezanın İİK m. 354 uyarınca düşürülmesine karar vermiştir.

İcra dosyası bir yıl işlem görmezse düşer mi?

İİK m. 78/2'ye göre düşen, haciz isteme hakkıdır ve bu hak ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istenmemişse düşer; bu durumda alacaklı yenileme talebini borçluya tebliğ ettirerek yeniden haciz isteyebilir (m. 78/5). Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre alacaklı ilk yıl içinde haciz istemişse hak düşmez, mallar haczedilememiş olsa bile yıllar sonra yenileme yapılmadan haciz istenebilir.

Haciz memuru kilitli kapıyı açtırabilir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre icra müdürü, alacaklının gösterdiği borçlu adresinde talep üzerine gerektiğinde kilitli ev ya da işyeri kapısını çilingirle açtırarak haciz yapmak zorundadır ve bu konuda takdir yetkisi yoktur. Haciz yerinde üçüncü kişi mallar üzerinde hak iddia ederse beyanı tutanağa geçirilir ve İİK m. 96 vd.'deki istihkak usulü uygulanır.

Gece haciz yapılabilir mi?

İİK m. 51'e göre gece vakti takip işlemi yapılamaz; ancak borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa gece vakti dahi haciz caizdir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre gündüz başlayan haciz işlemine gece devam edilebilir.

İcra borcu varken yurt dışına çıkabilir miyim?

İcra ve İflas Kanunu'nda borçlunun yurt dışına çıkmasını yasaklayan bir hüküm yoktur. Anayasa m. 23'e göre yurt dışına çıkma hürriyeti ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir. Pasaport Kanunu m. 22'nin bugünkü metni de pasaport verilmeyecekler arasında borç ya da icra takibini saymaz; yurt dışına çıkması mahkemelerce yasaklananları sayar.

Eski icra dosyası zamanaşımına uğrar mı?

Takibin kesinleşmesinden sonra borcun zamanaşımına uğradığı ileri sürülürse İİK m. 71/2 uyarınca m. 33/a kıyasen uygulanır ve icra mahkemesi icranın geri bırakılmasına karar verebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, ilk yıl içinde haciz istendiği için takibin yenilenmesine gerek bulunmayan dosyada yenileme talebini takip işlemi saymayarak; takibi ilerletmeyen SGK kaydı ve son durum taleplerinin de zamanaşımını kesmediğini belirterek bonoya dayalı bir takipte icranın geri bırakılması gerektiğine karar vermiştir; kararda uygulanan üç yıllık süre karardaki bonoya ilişkin süredir; karar kesilmeyi 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu'na göre değerlendirmiştir.

İcra borcu taksitle ödenebilir mi?

İİK m. 111'e göre borçlu, satış talebinden önce borcu aydan aya, her biri borcun dörtte birinden az olmayan ve toplam süresi üç ayı geçmeyen taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve ilk taksiti hemen verirse icra işlemi durur; bunun için yeterli miktarda malının haczedilmiş olması gerekir. Taksitlerden biri zamanında ödenmezse icra işlemi kaldığı yerden devam eder. Ayrıntı İcra borcunu taksitle ödeme rehberindedir.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.