İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

İcra borcu taksitlendirme: icra dairesinde ödeme taahhüdü ve taksit sözleşmesi (İİK m. 111)

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • İcra takibindeki borç iki yolla taksitlendirilebilir.
  • Hacizden sonra ve alacaklı satış istemeden önce, kanundaki şartlara uyan bir ödeme taahhüdü verilir ve ilk taksit hemen ödenirse, alacaklı kabul etmese bile satış durur.
  • Alacaklı kabul ederse, bu şartlar aranmadan icra dairesinde taksit sözleşmesi yapılabilir.
  • Bu sözleşmede taksitler zamanında ödendikçe hacizli mal satılmaz ve satış isteme süreleri işlemez.
  • Bir taksit ödenmezse takip kaldığı yerden devam eder.
  • Bir borçlunun taahhüdü, aynı takipteki diğer borçlular hakkındaki takibi durdurmaz.

İcra takibindeki borcu bir kerede ödeyemeyen borçlu için İcra ve İflas Kanunu iki yol tanır: alacaklının rızası aranmadan, kanundaki şartlara uyan bir ödeme taahhüdüyle satışı durdurmak ya da alacaklıyla icra dairesinde taksit sözleşmesi yapmak. Bu sayfa iki yolun şartlarını, taksitler ödenirken haciz, satış ve zamanaşımı sürelerine ne olduğunu, bir taksit kaçınca takibin nasıl devam ettiğini, birden çok borçlu bulunan takipleri ve icra dosyası dışında yapılan ödemeleri Yargıtay kararlarıyla anlatır. Taahhüdü ihlalin tazyik hapsi ceza rehberinde, ödeme emrine itiraz ve haczin kaldırılması ayrı rehberlerde anlatılmıştır.

İlgili rehberler: İcra geldi ne yapmalı: ödeme emrinden hacze borçlunun yol haritasıÖdeme emri nedir, tebliğ edilince ne olur? (İİK m. 58, 60, 61)Haciz geldi: haciz memuru eve ya da işyerine gelince ne olur, neler haczedilemez (İİK m. 79-85)Mal beyanı: içeriği, süresi ve verilmezse ne olur (İİK m. 74, 75, 76 ve 338)Haciz kaldırma (haciz fekki): borç ödenince ya da takip düşünce haciz nasıl kalkar?İcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminatTaahhüdü ihlal suçu (2004 sayılı Kanun m. 340)Banka borcu ödenmezse ne olur? Temerrütten icra takibine, maaş blokesine ve kefile

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Taahhüt ve taksit sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, icra dairesinin takibi durdurmama, satışa devam etme ya da takibi düşürme gibi işlemlerine karşı şikâyeti ve borçlunun, borcun ödendiği ya da alacaklının mühlet verdiği gerekçesiyle takibin iptali veya talikini (ertelenmesini) istemesini icra mahkemesi inceler.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 16/1, m. 71/1

Yetkili mahkeme

Başvuru, takibin yürüdüğü icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır: her icra mahkemesi hâkimi, kendisine bağlanan icra ve iflas dairelerinin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazları inceler.

Dayanak: İİK m. 4/1

Dava şartı

Taahhüt ve taksit sözleşmesi icra dairesinde yapılır; icra dairesi işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet için kanunda arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur. Dava şartı olarak arabuluculuğu öngören 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1 kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar; icra dairesinin işlemine karşı şikâyet bu listede yer almaz.

Dayanak: İİK m. 16/1, m. 111/3; 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1

Süre ve zamanaşımı

İcra dairesinin işlemine karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet olunabilir. Takip kesinleştikten sonra borcun ödendiği ya da alacaklının mühlet verdiği noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş belgeyle ispat edilirse takibin iptali veya talik edilmesi her zaman istenebilir; ilamlı takipte icra emrinin tebliğinden sonraki itfa veya mühlete dayanan geri bırakma istekleri de her zaman yapılabilir. İcra dairesindeki taksit sözleşmesi süresince m. 106 ve m. 150/e'deki satış isteme süreleri işlemez; sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa süreler kaldığı yerden işlemeye başlar.

Dayanak: İİK m. 16, m. 33/2, m. 71/1, m. 111/3

Yargılama usulü

Basit yargılama usulü; icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi kararını, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde verir.

Dayanak: İİK m. 18/1, m. 18/3

Harç

İcra mahkemesine başvuruda maktu başvurma harcı; icra mahkemesinin nispi harç dışında kalan kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınır. Borçlunun ödeme taahhüdü ya da hacizden önce veya sonra yapılan taksit sözleşmesi nedeniyle icra dairesinde düzenlenen tutanak veya kâğıt damga vergisinden istisnadır.

Dayanak: Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-1, A-III-2-a; İİK m. 111/5

Kanun yolu

İcra mahkemesi kararına karşı, ait olduğu alacak, hak veya malın değeri İİK m. 363/1'deki parasal sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf; ancak satışın durdurulmasına ve süresinde satış istenmemesi nedeniyle satışın düşürülmesine ilişkin kararlar istinafa açık kararlar arasında değildir. Bölge adliye mahkemesinin nihai kararına, değeri m. 364/1'deki sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz. Bu sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihteki miktar esas alınır.

Dayanak: İİK m. 363/1, m. 364, ek m. 1

İcra borcunu taksitle ödemenin iki yolu: İİK m. 111 taahhüdü ve alacaklıyla taksit sözleşmesi

İcra ve İflas Kanunu m. 111/1, borçlunun alacaklının satış talebinden önce borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüt etmesini ve birinci taksiti derhal vermesini, icra muamelesini durduran bir hak olarak düzenler. Aynı maddenin üçüncü fıkrası ise borçlu ile alacaklının borcun taksitlendirilmesi için icra dairesinde yapacakları sözleşmeyi ayrıca anar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu ayrımı şöyle özetler: taksitle ödeme, alacaklı ile borçlunun anlaşması veya alacaklının rızası olmasa bile belli şartların gerçekleşmesi hâlinde mümkündür. (Yargıtay HGK, E. 2017/1912)1

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre taksitlendirmede ödemeyi ikiye ayırmak gerekir: 1) m. 111'in birinci ve ikinci fıkralarında düzenlenen, borçlunun yasal hakkından doğan taksitlendirme; 2) hacizden önce veya sonra alacaklının kabulüne bağlı olan taksit sözleşmesi ile yapılan taksitlendirme. (Yargıtay 12. HD, E. 2012/16922)2 Daire aynı ayrımı, icra müdür yardımcısı huzurunda imzalanan bir sözleşmeyi değerlendirirken de tekrarlamıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2016/13051)3 Birinci yolda şartlara uygun taahhüt alacaklının kabulüne gerek kalmadan takibi durdurur;1 ikinci yolda ise takibin durması için birinci ve ikinci fıkradaki koşullar aranmaz. (Yargıtay 12. HD, E. 2014/13516)4

Hukuk Genel Kurulu, Kanun'un hacizden önceki bir dönemde borcun taksitle ödenmesi imkânını açıkça düzenlemediğini, bu döneme yalnız haciz isteme süresi (m. 78/2), satış isteme süresi (m. 111/3) ve bir ceza hükmü (m. 340) dolayısıyla değinildiğini belirtir; alacaklı ile borçlu hacizden önceki dönemde de icra dairesinde borcun taksitle ödeneceği hakkında sözleşme yapabilir.1

24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanun'la m. 111'e eklenen son fıkraya göre borçlunun borcunu muntazam taksitlerle ödeme taahhüdü ya da alacaklı ile borçlunun hacizden önce veya sonra borcun taksitlendirilmesi için yapacakları sözleşme nedeniyle icra dairesinde düzenlenecek tutanak veya kâğıt damga vergisinden istisnadır. Bu sayfadaki kararlarda bu fıkraya değinilmemiştir.

Alacaklının rızası aranmayan ödeme taahhüdünün şartları (İİK m. 111/1-2) ve taksit sözleşmesinin şekli

İİK m. 111/1-2'ye göre taahhüdün takibi kendiliğinden durdurması için şu şartlar birlikte aranır: 1) taahhüt alacaklının satış talebinden önce verilmelidir; 2) birinci taksit derhal ödenmelidir; 3) borçlunun kâfi miktar malı haczedilmiş olmalıdır; 4) her taksit borcun dörtte biri miktarından aşağı olmamalıdır; 5) taksitler aydan aya verilmelidir; 6) süre üç aydan fazla olmamalıdır.

Hukuk Genel Kurulu'na göre borçlu, mallarının haczedilmesinden sonra ve satış talebinden önce bu şartlara uygun bir taahhütte bulunursa, alacaklının muvafakatine (kabulüne) gerek kalmadan icra takibi kendiliğinden durur; yani icra müdürü borçlunun hacizli mallarını satamaz.1

Satış talebinden sonra verilen ya da şartlara uymayan bir taahhüt takibi kendiliğinden durdurmaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre borçlunun satış talebinden sonra yaptığı ve kanundaki şartlara uymayan taksitle ödeme taahhüdüyle icra takibi olduğu yerde durmaz; ancak alacaklı bu teklifi kabul ederse aralarında bir taksit anlaşması yapılmış olur ve borçlu taksitleri zamanında ödediği sürece hacizli malları satılamaz, satış isteme süreleri işlemez; alacaklı kabul etmezse hacizli mallar satılır. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/4526)5 Aynı kararda alacaklının imzası bulunan taahhüt, satış talebinden sonra verilmiş olmasına rağmen geçerli sayılmış ve ilk taksidin ihaleden önce yatırılıp yatırılmadığı araştırılmadan ihalenin feshi istemini reddeden kararlar kaldırılıp bozulmuştur.5

İcra dairesinde alacaklının kabulüyle yapılan taksit sözleşmesinde ise Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre takibin durması için m. 111'in birinci ve ikinci fıkralarındaki koşullar aranmaz.4 Kanun bu sözleşme için taksit sayısı, taksit tutarı ya da vade bakımından, sözleşmelerin toplam süresinin on yılı aşması hâlindeki kural (m. 111/3) dışında bir sınır koymaz; bu sayfadaki kararlarda da asgari taksit ya da azami vade hakkında bir ölçüt yoktur.

Sözleşmenin şekline gelince, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, mirasçılara karşı yürütülen bir takipte borçlulardan birinin takip dosyasına başvurarak her türlü dava ve itiraz hakkından vazgeçip icra müdür yardımcısı huzurunda alacaklıyla imzaladığı sözleşmeyi alacaklının kabulüne bağlı taksit sözleşmesi niteliğinde ve m. 111'in aradığı şekil şartlarına uygun saymış; belgenin icra müdürlüğü huzurunda yapılmadığı iddiasının dar yetkili icra mahkemesinde incelenemeyeceğini belirtmiştir.3

Taksitler ödenirken haciz, satış ve zamanaşımı süreleri (İİK m. 78/2, 106, 111/3, 150/e)

Hukuk Genel Kurulu'na göre icra dairesinde yapılan taksitle ödeme sözleşmesi icra takibini olduğu yerde durdurur: borçlu taksitleri zamanında ödediği sürece takibe devam edilemez; sözleşme hacizden önce yapılmışsa borçlunun malları haczedilemez, hacizden sonra yapılmışsa hacizli mallar satılamaz.1

Süreler bakımından Kanun üç hüküm koyar: 1) Haciz isteme hakkı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl geçmekle düşer; alacaklı ile borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmesi yapmaları hâlinde sözleşmenin ihlaline kadar geçen zaman bu süreye katılmaz (m. 78/2). 2) Taksit sözleşmesinin devamı süresince m. 106 ve m. 150/e'deki satış isteme süreleri işlemez (m. 111/3). 3) Sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa, aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar (m. 111/3). Hukuk Genel Kurulu da taksit sözleşmesinin yapılmasından ihlaline kadar geçen zamanın bir yıllık haciz isteme süresinin hesabına dahil edilmediğini belirtir.1

Bugünkü m. 106'ya göre haczolunan malın satışı hacizden itibaren bir yıl içinde istenebilir. m. 150/e'ye göre rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte taşınır rehninin satışı ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren altı ay, taşınmaz rehninin satışı aynı tarihten itibaren bir yıl içinde istenir. m. 106'nın bu hâli 7343 sayılı Kanun'la gelmiştir; uygulamaya geçilen yerlerde geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında değişiklikten önceki hükümler uygulanmaya devam eder (İİK geçici m. 18).

m. 150/e'nin son fıkrası, m. 78/2'yi rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte de kıyasen uygulanır kılar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu göndermeden, taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zamanın satış isteme süresinin hesabında dikkate alınmayacağı sonucunu çıkarmıştır. Borçlunun taksitleri ödememesi üzerine alacaklının satış istediği, icra müdürlüğünün ise satış süresinin geçtiği gerekçesiyle takibi düşürdüğü bir olayda Daire, taksit sözleşmesinin tarihi ile hangi tarihli taksidin ödenmediğinin tespit edilmesini ve aradaki sürenin satış isteme süresinin hesabında dikkate alınmasını istemiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2015/26499)6

Zamanaşımı da taksit sözleşmesinden etkilenir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2014 tarihli kararına göre taksitle ödeme sözleşmesi borçlu tarafından ihlal edilmediği sürece alacaklı takibe devam edemeyeceğinden zamanaşımı süresi işlemez; taahhüdün yapıldığı tarihte duran zamanaşımı, sözleşmenin ihlal edildiği tarihten itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder.4 Aynı Daireye göre m. 71/1 uyarınca borçluya borcu ödemesi konusunda süre verilmişse ödeme taahhüdü süresince de zamanaşımı işlemez.4 O olayda ilk taksit hiç ödenmemiş, takip dosyasında belirli dönemlerde zamanaşımını kesecek bir işlem yapılmamıştı ve Daire icranın geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varmıştır; olayda uygulanan altı aylık süre, çek için mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 726'daki süredir.4

Hukuk Genel Kurulu, alacaklı vekili ile borçlular vekili arasında yapılan bir taksitlendirme protokolünün sıra cetveline etkisini incelerken, protokolün uygulanıp uygulanmadığının, taksit sözleşmesinin ihlal edilip edilmediğinin, dolayısıyla satış isteme sürelerinin durup durmadığının ve şikâyetçinin haczinin kalkıp kalkmadığının re'sen incelenmesi gerektiğine karar vermiştir.1

Taksit kaçırılırsa ne olur: takibin kaldığı yerden devamı (İİK m. 111/4) ve taahhüdü ihlal (İİK m. 340)

İİK m. 111/4'e göre taksitlerden biri zamanında verilmezse icra muamelesi ve süreler kaldığı yerden devam eder. Hukuk Genel Kurulu'na göre yasal taahhütte borçlu taksitlerden birini zamanında ödemezse icra takibine borcun tamamı için kaldığı yerden devam edilir; yani alacaklının talebi üzerine hacizli mallar satılır.1 Hacizden önce icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinde de borçlu taksitlerden birini anlaşmadaki tarihte ödemezse alacaklı, borcun tamamı için icra takibine devam edilmesini, yani borçlunun mallarının haczedilmesini isteyebilir.1

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, alacaklının kabul ettiği ve hacizden sonra yapılan taksit sözleşmesine de m. 111'in son fıkrasının tamamlayıcı bir hüküm olarak uygulanması gerektiğine karar vermiş; iki taksit süresinde ödenmediği için icra dairesinin kararına yönelik şikâyetin reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.2 Kararın 2012'de “son fıkra” diye andığı hüküm, 7343 sayılı Kanun'la damga vergisi fıkrası eklendiği için bugün m. 111/4'tür.

Ödemenin doğru dosyaya yapılması da sonucu değiştirir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ödeme taahhüdü şikâyete konu takip dosyasına verildiği için taksitlerin de o dosyaya yapılması gerektiğini belirterek, taksitlerin iki ayrı icra dosyasına bölünerek yatırılması nedeniyle ödemelerin eksik göründüğü iddiasını ihalenin feshi için yerinde görmemiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/13774)7

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, haciz sırasında icra memurunca tutanağa yazılan bir taksit sözleşmesinde, sözleşme gereğinin yerine getirildiğinden söz edilebilmesi için sözleşmede belirtilen taksit dönemi içinde alacaklı yanca ödemenin beyan edilmesi ve tahsil harcının yatırılması gerektiğini belirtmiştir.4

Taahhüdün ihlalinin icra takibinin devamından başka bir sonucu da vardır. İİK m. 340'a göre m. 111 uyarınca veya alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir. Bu yaptırımın şartları, şikâyet süresi ve yargılaması taahhüdü ihlal rehberinde anlatılmıştır.

Birden çok borçlu ve mirasçılar: taksit taahhüdü kimi korur?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre m. 111 uyarınca taksitle ödeme sözleşmesi yapılması hâlinde, sözleşme ihlal edilmediği sürece alacaklı, bu sözleşmeyi yapan borçlu yönünden takibe devam edemez. (Yargıtay 12. HD, E. 2016/9770)8 Ancak bir borçlunun taksitler hâlinde ödeme taahhüdü yalnız o borçlu hakkındaki takibin durması sonucunu doğurur; diğer takip borçluları hakkındaki takibi durdurmaz.8

O olayda borçlulardan biri icra dairesi huzurunda ödeme taahhüdü vermiş, alacaklı bunu kabul etmiş, ardından alacaklının talebiyle sözleşmenin tarafı olmayan diğer borçlunun bütün araçlarına haciz konmuştu. İcra mahkemesi hacizlerin kaldırılması şikâyetini kabul etmişti; Daire diğer borçlu yönünden takibe devam edilmesinde ve araçlarının haczedilmesinde kanuna aykırılık görmeyerek bu kararı bozmuştur.8

Mirasçılara karşı yürütülen bir takipte de taksit sözleşmesini mirasçı borçlulardan biri imzalamıştı; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu sözleşmeyi, imzalayan borçlu ile alacaklı arasında yapılmış ve alacaklının kabulüne bağlı bir taksit sözleşmesi olarak nitelemiştir.3 Takip borçlularından birinin kefil, ötekinin asıl borçlu olduğu durumda taahhüdün etkisine bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir; 12. Hukuk Dairesinin 2017 tarihli kararı yalnız diğer takip borçlularından söz eder.

İcra dışında alacaklıyla anlaşma ve haricen ödeme: ödeme ve mühlet nasıl ispat edilir (İİK m. 33/2, m. 71)?

Kanun takibi ve süreleri durduran taksit sözleşmesini icra dairesinde yapılan sözleşme olarak anar (m. 78/2, m. 111/3). Takip dışında, örneğin alacaklının avukatıyla yazışılarak ya da bankayla yapılan bir taksit anlaşmasının takibi kendiliğinden durdurup durdurmadığına bu sayfadaki Yargıtay kararlarında değinilmemiştir. Takip kesinleştikten sonra yapılan ödemenin ve alacaklının verdiği mühletin icra mahkemesine nasıl ispat edileceği ise kanunda düzenlenmiştir:

1) İlamsız takipte borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini (ödendiğini) yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederse, takibin iptalini veya talikini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir (m. 71/1). 2) İlamlı takipte icra emrinin tebliğinden sonraki devrede doğan itfa veya imhale (mühlete) dayanan geri bırakma istekleri her zaman yapılabilir; bu istekler mutlaka noterlikçe re'sen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere veya icra zaptına dayandırılmalıdır (m. 33/2).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, m. 33/2'nin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte de uygulanacağını belirttiği bir olayda, takipten sonra alacaklı bankanın hesabına haricen yapılan ve alacaklının da kabulünde olan kısmi ödemeyi değerlendirmiştir: ödeme takipten sonraki kısmi ödeme olduğundan öncelikle işlemiş faiz, icra vekâlet ücreti ve takip masraflarından düşülmeli, kalanı asıl alacaktan indirilmeli ve her ödeme yapıldıkça bakiye alacak bu yolla saptanmalıdır; ödenen tutarın tamamı için icranın geri bırakılmasına karar verilmesi doğru değildir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/1529)9 Daire bu sonucu TBK m. 100'e dayandırmış ve bu maddeden kısmi ödemelerin öncelikle fer'i alacaklardan mahsup edileceği kuralını çıkarmıştır.

İcra dosyasına yapılan ödemede ise Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre icra emrinin tebliğinden sonra dosyaya yatırılan para, icra müdürü tarafından dikkate alınması gereken takip sonrası ödemedir; icra mahkemesi itfa itirazında takip öncesi ödemeleri incelemelidir. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/14857)10

Alacaklının kabul etmediği ve belgesi bulunmayan bir haricen ödemede m. 33/2'deki belge şartının nasıl uygulanacağına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir; 12. Hukuk Dairesinin 2022 tarihli kararındaki ödemeyi alacaklı kabul etmişti.9

Taahhüdün sonradan itiraz, şikâyet ve ihalenin feshine etkisi (İİK m. 16, m. 170/a)

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda icra mahkemesi, takibin dayanağı senedin kambiyo vasfını taşımadığını veya alacaklının kambiyo hukukuna göre takip hakkı bulunmadığını re'sen nazara alarak takibi iptal edebilir (m. 170/a/2); ancak m. 170/a'nın son fıkrasına göre her ne suretle olursa olsun imza inkârı itirazı geri alınmış veya borç kısmen veya tamamen kabul edilmişse bu hüküm uygulanmaz.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, çeke dayalı takipte borçlunun takip dosyasında borcun kabul edildiğine ve taksitler hâlinde ödeneceğine ilişkin beyanda bulunduğu bir olayda, bu kabul beyanının m. 170/a son fıkrasına göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, çeklerin kambiyo vasfı taşımadığı gerekçesiyle borçlunun istinaf başvurusunu kabul eden bölge adliye mahkemesi kararını bozmuştur. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/15931)11 Daire sonucu kendisi belirlememiş, değerlendirme sonucuna göre karar verilmesini istemiştir. Taahhüdün genel haciz yolundaki takipte ödeme emrine itiraz hakkına etkisine bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

Taahhütten sonra yapılan şikâyetlerde genel süre kuralı da işler. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, her türlü dava ve itiraz hakkından vazgeçerek taksit sözleşmesi imzalamış bir mirasçı borçlunun da bulunduğu takipte, ödeme emrindeki usulsüzlüklere ilişkin şikâyetin ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılması gerekirken bu süreden çok sonra yapıldığını, faiz başlangıcı ve oranına ilişkin iddiaların ise borca itiraz niteliğinde olup ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra müdürlüğüne yapılması gerektiğini belirtmiştir.3 Bu süreler ödeme emrine karşı genel kurallardır, taahhüde özgü değildir; ödeme emrine itiraz ayrı bir rehberde anlatılmıştır.

Satışa karşı ihalenin feshi istenirken de m. 111 iddiası ileri sürülebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre m. 111'e dayalı iddia ihalenin feshi şikâyetinde re'sen incelenir.7 Satış talebinden sonra verilmiş ama alacaklının da imzaladığı bir taahhütte, ilk taksidin ihaleden önce yatırılıp yatırılmadığı araştırılmadan ihalenin feshi istemi reddedilemez.5

Taahhüdün ve taksit ödemelerinin ispatı: tutanak, ödeme kayıtları ve bilirkişi incelemesi

Yargıtay kararlarında taksitle ödeme uyuşmazlıklarının çözümü için aranan deliller ve yapılması istenen incelemeler şunlardır:

1) Sözleşme tarihi ve ödenmeyen taksidin tarihi: satış süresinin geçtiği gerekçesiyle takibin düşürülmesine karşı şikâyette bu iki tarih tespit edilmeli ve aradaki süre satış isteme süresinin hesabında dikkate alınmalıdır; Daire, işin niteliği gereği icra mahkemesinin duruşma açması ve tarafların delillerini toplaması gerektiğini de belirtmiştir.6

2) Ödemelerin sözleşmeye uygunluğu: Hukuk Genel Kurulu, bankacılık konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla banka kayıtları üzerinde inceleme yapılmasını; protokol hükümleri de değerlendirilerek anapara ve faiz ödemelerinin protokole uygun yapılıp yapılmadığı, borçluların temerrüde düşüp düşmediği ve taksitlendirme sözleşmesinin ifa edilip edilmediği konusunda rapor alınmasını istemiştir.1

3) Alacaklının kabulü ve ilk taksit: satış talebinden sonra verilen taahhütte alacaklının imzasının bulunması, taahhüdü alacaklının rızasına bağlı bir taksit anlaşmasına dönüştürür; bu durumda ilk taksidin ihaleden önce yatırılıp yatırılmadığı araştırılmalıdır.5

4) Ödeme belgeleri: takip dosyasında borçlu tarafından icra dosyasına para yatırıldığına ilişkin bir bilgi, belge veya makbuz bulunmayan bir olayda Daire, ilk taksitten itibaren taksitlerin ödenmediğini tespit etmiş ve zamanaşımını sözleşmenin ihlalinden itibaren hesaplamıştır.4

5) Haricen ödemenin mahsubu: ödemenin alacaklının kabulünde olduğu bir olayda Daire, mahsubun önce fer'i alacaklardan yapılması kuralına göre ek rapor ya da denetime imkân verecek şekilde yeni bir bilirkişi raporu alınmasını istemiştir.9

6) Taksitlerin hangi dosyaya ödendiği: Daire, ödeme taahhüdü şikâyete konu takip dosyasına verildiği için taksitlerin de o dosyaya yapılması gerektiğini belirtmiş ve ödemelerin iki ayrı dosyaya bölündüğü için eksik göründüğü iddiasını yerinde görmemiştir.7

İlgili mevzuat

İİK m. 111 — Taksitle ödeme

Taksitle ödeme:

Madde 111 – Borçlu alacaklının satış talebinden evvel borcunu muntazam taksitlerle ödemeği taahüt eder ve birinci taksiti de derhal verirse icra muamelesi durur.

Şukadar ki borçlunun kafi miktar malı haczedilmiş bulunması ve her taksitin borcun dörtte biri miktarından aşağı olmaması ve nihayet aydan aya verilmesi ve müddetin üç aydan fazla olmaması şarttır.

(Ek fıkra: 9/11/1988-3494/13 md.; Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/26 md.) Borçlu ile alacaklının borcun taksitlendirilmesi için icra dairesinde yapacakları sözleşme veya sözleşmelerin devamı süresince 106 ve 150/e maddelerindeki süreler işlemez. Ancak bu sözleşme veya sözleşmelerin toplam süresinin on yılı aşması hâlinde, aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar.

(Değişik fıkra: 9/11/1988-3494/13 md.) Taksitlerden biri zamanında verilmezse icra muamelesi ve süreler kaldığı yerden devam eder.

(Ek fıkra:24/11/2021-7343/11 md.) Borçlunun borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüdü veya alacaklı ile borçlunun hacizden önce ya da hacizden sonra borcun taksitlendirilmesi için yapacakları sözleşme nedeniyle icra dairesinde düzenlenecek tutanak veya kâğıt, damga vergisinden istisnadır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 78 — Haciz talep müddeti

1 – Talep Müddeti

Madde 78 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)

(Değişik birinci fıkra:22/7/2020-7251/49 md.) Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra mal beyanını beklemeksizin alacaklı, haciz konmasını isteyebilir. Ancak, alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden, bu sisteme entegre bilişim sistemleri vasıtasıyla borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir. Sorgulama sonunda Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi, varsa borçlunun mal, hak veya alacağının mahiyeti ve detayı hakkında bilgi verir ve bu durumda sistem üzerinden de haciz talep edilebilir. Bu takdirde icra dairesi, tespit edilen mal, hak veya alacağı elektronik ortamda haczeder. Sorgulama sonunda edinilen bilgiler hukuka aykırı olarak paylaşılamaz. Sorgulama ve haciz işlemlerinin yürütülebilmesi için kamu kurum veya kuruluşları ile 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ile kendi sistemleri arasında entegrasyonu sağlar. Sorgulamanın tür, kapsam ve sınırı ile diğer hususlar Adalet Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.

(Değişik:6/6/1985-3222/9 md.) Haciz istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir sene geçmekle düşer. İtiraz veya dava halinde bunların vukuundan hükmün katileşmesine kadar veya alacaklıyla borçlunun icra dairesinde taksit sözleşmeleri yapmaları halinde taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zaman hesaba katılmaz.

Alacaklı isterse, haciz talebinin vukuuna dair bir vesika verilir. Bu vesika hiç bir harç ve resme tabi değildir.

Haciz talebi kanuni müddet içinde yapılmaz veya geri alındıktan sonra bu müddet içinde yenilenmezse dosya muameleden kaldırılır.

Yeniden haciz istemek, alacaklı tarafından vukubulan yenileme talebinin borçluya tebliğine mütevakkıftır. İlama müstenit olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harc alınır. Yenileme masraf ve harcları borçluya tahmil edilmez.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 106 — Satış isteme süresi ve giderlerin yatırılması

Talep için müddetler ve giderlerin yatırılması:

Madde 106 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:24/11/2021-7343/9 md.)

Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı da bu hükme tabidir.

Bir yıllık süre içinde satışı istenip de artırma sonucu satışı gerçekleştirilemeyen mahcuz hakkındaki satış isteme süresi, satış isteyen alacaklı bakımından birinci fıkrada belirtilen sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar.

Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur.

Sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının birlikte ve peşin olarak yatırılması zorunludur.

Kıymet takdiri ve satış giderlerinin, sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından ilaveten muhafaza giderinin tamamı, satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.

Yukarıdaki fıkralar uyarınca satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılan miktarın satış işlemleri sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa icra müdürü tarafından satış isteyene on beş günlük süre verilir ve bu sürede eksik miktar tamamlanmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.

Bu maddede belirtilen giderler Adalet Bakanlığınca her yıl yürürlüğe konulan tarifede belirlenir.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 150/e — Rehnin paraya çevrilmesinde satış isteme süresi

Paraya çevirme müddeti:

Madde 150/e – (Ek: 18/2/1965-538/72 md.)

(Değişik birinci fıkra: 2/7/2012-6352/32 md.) Alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren altı ay içinde, taşınmaz rehnin satışını da aynı tarihten itibaren bir yıl içinde isteyebilir.

Satış yukarıdaki fıkrada gösterilen müddetler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu müddetler içinde yenilenmezse takip düşer.

78 inci maddenin 2 nci fıkrası hükmü rehnin paraya çevrilmesi yoliyle takipte de kıyasen uygulanır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 71 — Takibin iptali veya talik edilmesi

İcra mahkemesinin karariyle takibin talik veya iptali:

Madde 71 – (Değişik: 18/2/1965-538/42 md.)

Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse, takibin iptal veya talikini her zaman icra mahkemesinden istiyebilir.

Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33 a. Maddesi hükmü kıyasen uygulanır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 33 — İcranın geri bırakılması

İcranın geri bırakılması:

Madde 33 – (Değişik: 18/2/1965-538/17 md.)

İcra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı veya imhal veya itfa edildiği itirazında bulunabilir. İtfa veya imhal iddiası yetkili mercilerce re’sen yapılmış veya usulüne göre tasdik edilmiş yahut icra dairesinde veya icra mahkemesinde veya mahkeme önünde ikrar olunmuş senetle tevsik edildiği takdirde icra geri bırakılır.

İcra emrinin tebliğinden sonraki devrede tahakkuk etmiş itfa, imhal, veya zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri her zaman yapılabilir. Bunlardan itfa veya imhale dayanan istekler mutlaka noterlikçe re’sen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere veya icra zaptına istinat ettirilmelidir.

İcra mahkemesi, geri bırakılma talebini reddettiği takdirde borçlu ancak istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi içinde alacağı karşılıyacak nakit veya icra mahkemesince kabul edilecek taşınır rehin veya esham veya tahvilat veya taşınmaz rehni yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartiyle istinaf veya temyiz yoluna başvurabilir. Borçlunun yeter malı mahcuz ise veya borçlunun talebi üzerine istinaf veya temyiz yoluna başvuru süresi içinde yeter malı haczedilmişse bu fıkrada yazılı teminatı göstermeye lüzum yoktur.

Borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun 72 nci madde mucibince istirdat davası açarak paranın geriye verilmesini istemek hakkı saklıdır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 340 — Taahhüdü ihlal

Borçlunun ödeme şartını ihlali halinde ceza:

Madde 340 – (Değişik: 31/5/2005-5358/11 md.)

111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 10 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Taksitle ödemenin iki yolu, takibin durması ve sürelerin işlememesiYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/1912 · K. 2021/320 ·

    Sıra cetveline yapılan şikâyette, şikâyetçi alacaklının takip dosyasında alacaklı vekili ile borçlular vekili arasında taksitlendirme protokolü yapılmıştı. Hukuk Genel Kurulu, taksitle ödemenin alacaklı ile borçlunun anlaşmasıyla ya da alacaklının rızası olmasa bile belli şartların gerçekleşmesiyle mümkün olduğunu; m. 111/1-2'ye uygun taahhütte takibin alacaklının kabulüne gerek olmadan kendiliğinden durduğunu; icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin takibi olduğu yerde durdurduğunu, ihlale kadar geçen zamanın haciz isteme süresine katılmadığını ve satış isteme sürelerinin işlemediğini açıkladı. Protokolün uygulanıp uygulanmadığının, ihlal edilip edilmediğinin ve satış isteme süresinin durup durmadığının bankacılık bilirkişisiyle re'sen araştırılması gerektiği gerekçesiyle direnme kararını bozdu.

    Sonuç: Taksit sözleşmesinin ihlal edilip edilmediği ve satış süresinin durup durmadığı icra mahkemesince re'sen araştırılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Hacizden sonra alacaklının kabul ettiği taksit sözleşmesi ve taksit kaçıncaYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2012/16922 · K. 2012/34289 ·

    Daire, taksitlendirmeyi ikiye ayırdı: m. 111'in birinci ve ikinci fıkralarındaki, borçlunun yasal hakkından doğan taksitlendirme ve hacizden önce veya sonra alacaklının kabulüne bağlı taksit sözleşmesi. Olaydaki sözleşmenin m. 111/3 kapsamında taksit sözleşmesi niteliğinde olmadığını, borçlunun teklifinin alacaklı tarafından kabul edilmesiyle kurulan hacizden sonraki taksit sözleşmesi olduğunu belirtti. İki taksit süresinde ödenmediği için m. 111'in son fıkrasının bu sözleşmeye tamamlayıcı hüküm olarak uygulanması gerektiğini, icra dairesi kararına yönelik şikâyetin reddedilmesi gerektiğini belirterek şikâyeti kabul eden kararı bozdu.

    Sonuç: Alacaklıyla yapılan taksit sözleşmesinde de taksit kaçınca takip kaldığı yerden devam eder.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. İcra müdür yardımcısı huzurunda imzalanan taksit sözleşmesi ve sonraki şikâyetlerYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/13051 · K. 2016/14390 ·

    Murisin kredi borcu için mirasçılara karşı başlatılan ilamsız takipte mirasçılardan biri, her türlü dava ve itiraz hakkından vazgeçip icra müdür yardımcısı huzurunda alacaklıyla m. 111 uyarınca taksitlendirme sözleşmesi imzalamıştı; icra mahkemesi takibi iptal etti. Daire, takibin İİK m. 53'e uygun olduğunu, ödeme emrindeki usulsüzlüklere ilişkin şikâyetin yedi günlük süreden çok sonra yapıldığını, faize ilişkin iddiaların icra müdürlüğüne yapılması gereken borca itiraz olduğunu belirtti. Sözleşmeyi alacaklının kabulüne bağlı ve m. 111'in şekil şartlarına uygun bir taksit sözleşmesi saydı; icra müdürlüğü huzurunda yapılmadığı iddiasının dar yetkili icra mahkemesinde incelenemeyeceğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: İcra müdür yardımcısı huzurunda imzalanan taksit sözleşmesi m. 111'in şekil şartlarına uygundur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Taksit sözleşmesinde zamanaşımının durması ve ihlalden sonra işlemesiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2014/13516 · K. 2014/16338 ·

    Çeke dayalı kambiyo takibinde haciz sırasında icra memurunca tutanağa yazılan bir taksit sözleşmesi yapılmış, ilk taksit dahil hiçbir taksit ödenmemişti. Daire, m. 111/1-2'deki yasal taksitlendirme ile alacaklının kabulüne bağlı taksit sözleşmesini ayırdı; ikincisinde takibin durması için birinci ve ikinci fıkradaki koşulların aranmadığını, sözleşme ihlal edilmedikçe zamanaşımının işlemediğini, ihlal tarihinden itibaren kaldığı yerden işlediğini belirtti. Sözleşmenin yerine getirilmesi için taksit döneminde ödemenin alacaklı yanca beyan edilmesi ve tahsil harcının yatırılması gerektiğini, sonraki dönemde zamanaşımını kesen işlem yapılmadığından mülga 6762 sayılı TTK m. 726'daki altı aylık sürenin dolduğunu kabul ederek icranın geri bırakılması istemini reddeden kararı bozdu.

    Sonuç: 2014 tarihli kararda zamanaşımı taksit sözleşmesiyle durmuş, ihlalle kaldığı yerden işlemiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Satış talebinden sonra verilen taahhüdü alacaklı kabul ederseYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/4526 · K. 2019/6789 ·

    Borçlu, taşınmazın satışına karar verildikten sonra verdiği ve alacaklı bankanın da imzaladığı taksit taahhüdüne rağmen taşınmazın ihale edildiğini ileri sürerek ihalenin feshini istedi; ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi istemi reddetti. Daire, satış talebinden sonra verilen ve m. 111'deki şartlara uymayan taahhüdün takibi durdurmadığını, ancak alacaklı kabul ederse bir taksit anlaşması kurulduğunu ve taksitler zamanında ödendikçe hacizli malların satılamayacağını belirtti. Taahhüdün alacaklının imzasıyla geçerli olduğu gözetilerek ilk taksidin ihaleden önce yatırılıp yatırılmadığının araştırılması gerektiği gerekçesiyle bölge adliye mahkemesi kararını kaldırdı, ilk derece kararını bozdu.

    Sonuç: Satış talebinden sonra verilen taahhüdü alacaklı kabul ederse, borçlu taksitleri zamanında ödedikçe hacizli mal satılamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Rehnin paraya çevrilmesinde taksit sözleşmesi ve satış isteme süresiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2015/26499 · K. 2016/2179 ·

    İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte borçlu taahhüdündeki üç taksidi ödemeyince alacaklı satış istedi; icra müdürlüğü yasal sürede satış istenmediği gerekçesiyle m. 150/e uyarınca takibi düşürdü ve icra mahkemesi şikâyeti reddetti. Daire, m. 150/e'nin son fıkrasının göndermesiyle m. 78/2'ye göre taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen zamanın satış isteme süresinin hesabında dikkate alınmayacağını; sözleşme tarihi ile ödenmeyen taksidin tarihinin tespit edilip aradaki sürenin hesaba katılması ve işin niteliği gereği duruşma açılması gerektiğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Taksit sözleşmesinden ihlale kadar geçen süre rehinli malın satış isteme süresine katılmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Taksitlerin taahhüdün verildiği dosyaya ödenmesi ve ihalenin feshiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/13774 · K. 2023/1324 ·

    Borçlu, ödeme taahhüdüne rağmen takibe devam edilerek taşınmazın ihale edildiğini ileri sürerek ihalenin feshini istedi; ödemelerin, aynı borç için başlatılan başka bir takip dosyasına bölünerek yatırıldığı için eksik göründüğünü savundu. Daire, m. 111'e dayalı iddianın ihalenin feshi şikâyetinde re'sen incelenmesi gerektiğini, ancak ödeme taahhüdü şikâyete konu takip dosyasına verildiğinden taksitlerin de o dosyaya yapılması gerektiğini belirterek bu yöndeki fesih iddiasını yerinde görmedi ve bölge adliye mahkemesi kararını onadı.

    Sonuç: Taksitler, taahhüdün verildiği icra dosyasına ödenmelidir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Bir borçlunun taahhüdü diğer takip borçlularını korumazYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/9770 · K. 2017/1207 ·

    Aynı takipteki borçlulardan biri icra dairesi huzurunda ödeme taahhüdü vermiş, alacaklı bunu kabul etmişti; ardından sözleşmenin tarafı olmayan diğer borçlunun araçlarına haciz konuldu ve icra mahkemesi bu borçlunun hacizlerin kaldırılması şikâyetini kabul etti. Daire, taksitle ödeme sözleşmesi ihlal edilmedikçe alacaklının yalnız bu sözleşmeyi yapan borçlu yönünden takibe devam edemeyeceğini, bir borçlunun taahhüdünün diğer takip borçluları hakkındaki takibi durdurmadığını belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Taksit taahhüdü yalnız onu veren borçlu hakkındaki takibi durdurur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Alacaklıya haricen yapılan kısmi ödemenin mahsubuYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/1529 · K. 2022/8067 ·

    İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte borçlular, icra emrinin tebliğinden sonra alacaklı bankanın hesabına haricen kısmi ödeme yapmıştı ve bu ödeme alacaklının da kabulündeydi; ilk derece mahkemesi ödenen kısım yönünden itfa nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verdi. Daire, m. 33/2'nin bu takipte de uygulanacağını hatırlattı; takipten sonraki kısmi ödemenin TBK m. 100 gereğince öncelikle işlemiş faiz, icra vekâlet ücreti ve takip masraflarından, kalanının asıl alacaktan düşülmesi ve bakiye alacağın her ödemede bu yolla saptanması gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını kaldırdı, ilk derece kararını bozdu.

    Sonuç: Takipten sonra alacaklıya yapılan kısmi ödeme önce faiz ve masraflardan düşülür.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. İcra dosyasına yapılan ödeme ve itfa itirazıYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/14857 · K. 2019/2866 ·

    İlamlı takipte borçlu, icra emrinin tebliğinden sonra icra dosyasına ödeme yapıp itfa nedeniyle icranın geri bırakılmasını istedi; mahkeme bilirkişi raporuna dayanarak istemi kabul etti. Daire, başvurunun m. 33/1'e dayalı itfa itirazı olduğunu, icra emrinin tebliğinden sonra dosyaya yapılan ödemenin icra müdürü tarafından dikkate alınması gerektiğini, mahkemenin takip öncesi ödemeler için ek bilirkişi raporu alarak karar vermesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: İcra dosyasına yapılan takip sonrası ödemeyi icra müdürü hesaba katar.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. Takip dosyasında borcu kabul edip taksitle ödeme beyanı ve İİK m. 170/aYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/15931 · K. 2019/4921 ·

    Çeke dayalı kambiyo takibinde borçlu, çeklerde geçerli lehtar bulunmadığını ileri sürerek takibin iptalini istedi; icra mahkemesi istemi reddetti, bölge adliye mahkemesi çeklerin kambiyo vasfı taşımadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu kabul etti. Daire, takip dosyasında borçlunun borcun kabul edildiğine ve taksitler hâlinde ödeneceğine ilişkin beyanda bulunduğunu tespit etti; bu kabul beyanının m. 170/a son fıkrasına göre değerlendirilip oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını bozdu.

    Sonuç: Kambiyo takibinde taksitle ödeme beyanı, takibin iptali istenirken m. 170/a son fıkrasına göre değerlendirilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

İcra borcu taksitlendirilir mi?

Evet, İcra ve İflas Kanunu m. 111 iki yol tanır. Yeterli miktarda malı haczedilmiş borçlu, alacaklı satış istemeden önce, her taksit borcun dörtte birinden az olmamak, aydan aya ödenmek ve süre üç ayı geçmemek üzere taahhütte bulunur ve ilk taksiti hemen öderse, alacaklı kabul etmese de icra muamelesi durur. Alacaklı kabul ederse icra dairesinde bu şartlara bağlı olmayan bir taksit sözleşmesi de yapılabilir.

Alacaklı taksit teklifini kabul etmek zorunda mı?

Kanundaki şartlara uyan ve satış talebinden önce verilen taahhüt için alacaklının kabulü gerekmez; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu durumda takibin kendiliğinden durduğunu belirtir. Şartlara uymayan ya da satış talebinden sonra verilen teklif ise ancak alacaklı kabul ederse takibi durdurur; Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre alacaklı kabul etmezse hacizli mallar satılır.

Taksitlerden biri zamanında ödenmezse ne olur?

İİK m. 111/4'e göre icra muamelesi ve süreler kaldığı yerden devam eder; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre takibe borcun tamamı için devam edilir ve alacaklının talebi üzerine hacizli mallar satılır. Ayrıca İİK m. 340'a göre taahhüdü makbul bir sebep olmadan ihlal eden borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; bu yaptırım taahhüdü ihlal rehberinde anlatılmıştır.

Taksitler ödenirken mallarım haczedilir ya da satılır mı?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre icra dairesindeki taksit sözleşmesi hacizden önce yapılmışsa taksitler zamanında ödendikçe borçlunun malları haczedilemez, hacizden sonra yapılmışsa hacizli mallar satılamaz. Hacizden sonra yapılan sözleşme sürerken başka mallara yeni haciz konup konamayacağına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

Taksit sözleşmesi süresince satış isteme süresi ve zamanaşımı işler mi?

İİK m. 111/3'e göre icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesi süresince m. 106 ve m. 150/e'deki satış isteme süreleri işlemez; sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa süreler kaldığı yerden işler. m. 78/2'ye göre sözleşmenin ihlaline kadar geçen zaman haciz isteme süresine katılmaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2014 tarihli bir kararında zamanaşımının da taahhüt tarihinde durduğunu ve sözleşmenin ihlal edildiği tarihten itibaren kaldığı yerden işlediğini belirtmiştir.

Borçlulardan birinin taahhüdü diğer borçluları da korur mu?

Hayır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bir borçlunun taksitle ödeme taahhüdü yalnız o borçlu hakkındaki takibin durması sonucunu doğurur; diğer takip borçluları hakkındaki takibi durdurmaz. Daire, taahhüdün tarafı olmayan borçlunun araçlarına konan haczi kanuna uygun bulmuştur.

Alacaklıya icra dosyası dışında ödeme yaparsam ne olur?

İİK m. 71/1'e göre takip kesinleştikten sonra borcun ödendiği ya da alacaklının mühlet verdiği noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat edilirse takibin iptali veya talik edilmesi her zaman icra mahkemesinden istenebilir; ilamlı takipte m. 33/2 noter belgesi ya da icra zaptı arar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, alacaklının kabul ettiği haricen kısmi ödemenin önce işlemiş faiz, icra vekâlet ücreti ve takip masraflarından, kalanının asıl alacaktan düşüleceğine karar vermiştir.

Taksitler hangi icra dosyasına ödenmeli?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ödeme taahhüdü hangi takip dosyasına verilmişse taksitlerin de o dosyaya yapılması gerektiğini belirtmiş ve ödemelerin iki ayrı dosyaya bölündüğü için eksik göründüğü iddiasını ihalenin feshi için yerinde görmemiştir.

Taahhüt ya da taksit sözleşmesi tutanağı için damga vergisi ödenir mi?

Hayır. 7343 sayılı Kanun'la 2021'de eklenen İİK m. 111/5'e göre borçlunun ödeme taahhüdü ya da hacizden önce veya sonra yapılan taksit sözleşmesi nedeniyle icra dairesinde düzenlenen tutanak veya kâğıt damga vergisinden istisnadır.

Taksitle ödeyeceğimi beyan ettikten sonra takibin iptalini isteyebilir miyim?

Kambiyo senedine dayalı takipte İİK m. 170/a son fıkrasına göre borç kısmen veya tamamen kabul edilmişse, icra mahkemesinin senedin kambiyo vasfı taşımadığı gerekçesiyle takibi iptal etmesine ilişkin hüküm uygulanmaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, takip dosyasında borcu kabul edip taksitle ödeyeceğini beyan eden borçlunun bu beyanının bu fıkraya göre değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir. Ödeme emrine itirazın süresi ve usulü ödeme emrine itiraz rehberinde anlatılmıştır.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.