İcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminat

İcra ve İflas Kanunu m. 62/1'e göre itiraz etmek isteyen borçlu, itirazını ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmek zorundadır. İtiraz takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapılırsa, o daire gereken masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; alınmayan masraftan memur şahsen sorumludur. Kambiyo senetlerine (bono, çek, poliçe) dayalı özel takipte ise borca ve yetkiye itiraz ile imza itirazı, beş gün içinde icra mahkemesine dilekçeyle yapılır (İİK m. 168/1-4 ve 5).

Takibe itiraz edildiği, alacaklının yatırdığı avanstan karşılanarak üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir (m. 62/2). Borçlu veya vekili, dava ve takip işlemlerine esas olmak üzere yurt içinde bir adresi itirazla birlikte bildirmek zorundadır; adresini değiştirip yeni adres bildirmeyen ve yeni adresi tespit edilemeyen borçluya takip talebindeki adrese çıkarılan tebligat kendisine yapılmış sayılır. Borcun yalnız bir kısmına itiraz eden borçlu, o kısmın cihetini ve miktarını açıkça göstermelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır. Borçluya itiraz ettiğine dair ücretsiz bir belge verilir.

İtirazın sonucu m. 66/1'dedir: süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz süresinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip işlemlerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu borcun yalnız bir kısmına itiraz etmişse takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre ödeme emrinin tebliğ edilmemiş olması, alacaklının takibi sürdürme iradesi bulunduğu sürece borçlunun itiraz etmesine engel değildir. (Yargıtay 12. HD, E. 2021/7314)¹ Daire, kendi sonradan oluşan ve usul ekonomisine uygun uygulamasına göre, borçlunun takipten haricen haberdar olup yedi gün içinde itirazını icra dairesine bildirdiği ve alacaklının da anlaşmazlığı ve takibi sürdürme iradesinin bulunduğu durumda, ödeme emri tebliğ edilemese bile borçlunun itirazının geçerli olduğunu ve alacaklının itirazın kaldırılmasını istemekte hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiştir.¹ Aynı kararda Daire, bölge adliye mahkemesinin hukuki yarar yokluğundan verdiği ret kararını bozmuş ve alacaklının isteminin bu borçlu yönünden de esastan incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.¹

İcra ve İflas Kanunu m. 62'nin imzaya ilişkin fıkrasına göre borçlu, takibin dayanağı olan senet altındaki imzayı reddediyorsa bunu itirazında ayrıca ve açıkça beyan etmelidir; aksi takdirde icra takibi yönünden senetteki imzayı kabul etmiş sayılır. Borçlu itirazında imzayı reddetmişse alacaklı derhal icra dairesinden karşılaştırmaya yarayacak imzaların getirtilmesini isteyebilir (m. 66/2).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre yalnız borca itiraz eden ve böylece adi senetteki imzayı ikrar etmiş sayılan borçlu, artık icra mahkemesinde imzayı inkâr edemez ve icra mahkemesi böyle bir imza inkârı üzerine imza incelemesi yapamaz. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/13773)² Aynı kararda murisin, kendisine karşı başlatılan önceki takipte senet altındaki imzayı ikrar ettiği; maddi vakıaya ilişkin bu ikrarın mirasçılar açısından da bağlayıcı olduğu ve mirasçılar hakkında sonradan başlatılan takipte senedin imzası ikrar edilmiş senet niteliği kazandığı, mirasçıların itirazının bir hükmü bulunmadığı kabul edilmiştir.²

Senet belli bir miktar para borcunun kayıtsız şartsız ikrarını da içeriyorsa, imzaya itiraz edilmemesiyle m. 68/1 anlamında itirazın kaldırılmasını sağlayan belgeye dönüşür. (Yargıtay HGK, E. 2021/992)³ Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, genel haciz yoluyla takibe konu edilen, ciro silsilesi düzgün ve alacaklının yetkili hamil olduğu çekte, borçluların icra dairesine verdikleri itiraz dilekçelerinde imzaya itiraz etmemeleri nedeniyle çekin imzası ikrar edilmiş belge niteliği taşıdığını ve itirazın kaldırılması isteminin kabulü gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/7449)⁴ Hukuk Genel Kurulu da borçlunun itirazında imzayı inkâr ettiğini ayrıca ve açıkça bildirmezse o icra takibi yönünden adi senetteki imzayı ikrar etmiş sayılacağını açıklamıştır. (Yargıtay HGK, E. 2020/75)⁵

Borçlu imzaya itiraz etmişse alacaklının icra mahkemesindeki yolu itirazın geçici olarak kaldırılmasıdır (m. 68/a); bu yol aşağıda ayrı bir bölümde anlatılmıştır.

İcra ve İflas Kanunu m. 68/1'e göre alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa, alacaklı itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu süre içinde itirazın kaldırılması istenmezse yeniden ilamsız takip yapılamaz.

Hukuk Genel Kurulu bu yolun amacını şöyle açıklar: itirazın kaldırılması, borçlunun itirazıyla duran ilamsız takibe ilamsız icra prosedürü içinde devam edilmesini sağlayan bir yoldur; borçlunun savunma imkânının tehlikeye sokulmaması için ancak borçlunun gerçekten borçlu olduğu hakkında güçlü deliller bulunduğunda istenebilir ve alacağı m. 68-68/a'da sayılan belgelerden birine bağlı olmayan alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyemez, yalnız itirazın iptali davası açabilir.⁵ İtirazın iptali davası ise mahkemede, itirazın tebliğinden itibaren bir sene içinde ve alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatıyla görülür (m. 67/1).

Hukuk Genel Kurulu'na göre alacaklının itirazın kesin kaldırılmasını isteyebilmek için göstermesi gereken belgeler üç çeşittir: 1) imzası ikrar edilmiş adi senet, 2) imzası noterlikçe onaylı senet, 3) resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri belgeler.³ Resmî belgelerde borçlunun imzası bulunmadığından imzanın ikrar veya onaylanmış olması şartı aranmaz; ancak bu belgelerin itirazın kaldırılmasını sağlayabilmesi için borçlunun belli bir para borcunu kayıtsız şartsız ödemek zorunda olduğunu göstermesi gerekir.³

Belgenin içeriği bakımından ölçüt, belli bir miktar para borcunun kayıtsız şartsız ikrarıdır. Hukuk Genel Kurulu'na göre senette borçlunun borçlu olduğunu kabul ettiği miktar açıkça gösterilmelidir; borç miktarını göstermeyen ve yalnız borçlu olunduğunu bildiren belge m. 68/1 anlamında belge değildir.⁵ Borç ikrarının sebebi, alacaklının kendi borcunu tamamen yerine getirmiş olduğu, iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme de olabilir.⁵ Aynı kararda alacağın temliki, sulh, ibra ve feragat başlıklı sözleşmenin herhangi bir koşul içermediği, temlik edilen miktar ile borçlunun ödeyeceği taksitlerin miktarları ve vadelerinin açık ve net olduğu, alacağın varlığı, miktarı ve tahsilinin genel mahkemede yargılamayı gerektirmediği belirtilerek belge m. 68 kapsamında sayılmıştır; karar oy çokluğuyla verilmiştir.⁵ Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli bir kararında, borçlunun banka dekontu üzerine tutarı belirli bir tarihte ödenmek üzere borç olarak aldığını yazıp imzaladığı belgede kesin vade belirlendiği ve bu nedenle borçluya temerrüt ihtarı gerekmediği için işlemiş faize itirazın kaldırılmasına karar verilmesini usul ve yasaya uygun bulmuş, direnme kararını oy çokluğuyla onamıştır. (Yargıtay HGK, E. 2025/404)⁶

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de kayıtsız şartsız belirli bir para borcu ikrarını içeren ve altındaki imzası açıkça inkâr edilmemiş belgeleri m. 68 kapsamında saymıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/9959)⁷ (Yargıtay 12. HD, E. 2025/4618)⁸ Hukuk Genel Kurulu'nun sonradan benimsediği bozma kararında bu nitelik, alacağın temliki, sulh, ibra ve feragat başlıklı sözleşme için kabul edilmiştir.⁷ 2025 tarihli bir kararda aynı sonuca “Borç İkrarı ve Ödeme Taahhüdü Belgesi” başlıklı belge için ulaşılmıştır.⁸ Borcun konusunu, borçlunun ödeyeceği tutarı ve ödeme günlerini açıkça gösteren, taraflarca imzalanan ve borçlunun imzasına itiraz etmediği sözleşme de karşılıklı edim yüklemeyen, imzası ikrar edilmiş kayıtsız şartsız borç ikrarı sayılmıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/9055)⁹

Karşı yönde, Daire'nin yerleşik içtihatlarına göre borçlunun borç doğuran hukuki ilişkiyi kabul etmesi borcu kabul anlamına gelmez; alacaklı alacağını m. 68/1'de belirtilen belgelerle ispat etmelidir. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/3742)¹⁰ Kira alacağı için genel haciz yoluyla başlatılan takipte ise Hukuk Genel Kurulu, borçlunun imzasını açık ve kesin olarak reddetmediği yazılı kira sözleşmesi ve ek protokolün borçlu tarafından kabul edildiği sonucuna varmış; borçlunun itirazlarını İİK m. 269/c'deki belgelerle ispatlaması gerektiğini oy çokluğuyla kabul etmiştir; Kurul bu sonuca kira sözleşmesine itirazı düzenleyen m. 269'un ikinci fıkrasından ulaşmıştır.³

Borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen krediler için ayrıca m. 68/b hükmü vardır. Krediyi kullandıran taraf, sözleşmedeki dönemleri takip eden on beş gün içinde bir hesap özetini noter aracılığıyla göndermek zorundadır; süresi içinde gönderilen hesap özetinin içeriğine alındığından itibaren bir ay içinde itiraz etmeyen krediyi kullanan taraf, hesap özetinin gerçeğe aykırılığını ancak borcunu ödedikten sonra dava edebilir. Kredi sözleşmeleri ve bunlarla ilgili süresinde itiraz edilmemiş hesap özetleri ile ihtarnameler ve krediyi kullandıran tarafından usulüne uygun düzenlenmiş diğer belge ve makbuzlar m. 68/1'deki belgelerden sayılır. Krediyi kullanan taraf, itiraz etmediği hesap özetinin dayandığı belgelerde kendisine atfedilen imzayı kabul etmiş sayılır.

İcra mahkemesi itirazın kaldırılması talebi üzerine iki tarafı davet eder ve m. 18'e göre karar verir (m. 70); icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir ve bu işlerde basit yargılama usulü uygulanır (m. 18/1). İnceleme belgeye dayalıdır: borçlu itirazını haklı gösterecek hiçbir belge ibraz edemezse icra mahkemesi itirazın kaldırılmasına karar verir; itiraz m. 68/1'de gösterilen senet, makbuz veya belgeye dayanıyorsa itirazın kaldırılması talebi reddedilir (m. 68/2-3).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu ölçüyü, alacaklının takibe konu alacağı m. 68/1'de sayılan belgelerden biriyle kanıtladığı, borçlunun ise borca itirazını aynı nitelikte bir belgeyle ispat edemediği durumda borca itirazın kesin kaldırılması gerektiği şeklinde uygulamıştır.⁹

Borçlu itirazın kaldırılması duruşmasında, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez (m. 63). Daire bu kuralın alacaklı için de geçerli olduğunu kabul eder: alacaklı takip konusu yapmadığı ve takip dosyasına sunmadığı bir belgeyi itirazın kaldırılması aşamasında ileri süremez. (Yargıtay 12. HD, E. 2021/2658)¹¹ 2021 tarihli bu kararda takip açılırken dosyaya hiçbir belge sunulmadığı, senedin ilk kez icra mahkemesindeki yargılamada sunulduğu gerekçesiyle istemin reddi yerinde bulunmuştur.¹¹ 2025 tarihli bir kararda aynı ilke yinelenmiş; alacağın varlığı ve miktarı m. 68/1'deki belgelerle ispatlanamadığında borca itirazın kaldırılması isteminin, talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir.¹⁰

Belge varsa icra mahkemesi incelemeden kaçınamaz. Daire, takibe dayanak belge m. 68 kapsamında olduğu hâlde alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle istemi reddeden kararı bozmuş ve işin esasının incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.⁷ Kira alacağı için başlatılan takipte Hukuk Genel Kurulu da borçlunun itirazlarını m. 269/c'de belirtilen belgelerle ispat edip edemeyeceğini incelemenin ve sonuca varmanın icra mahkemesinin yetkisi ve görevi içinde olduğunu, bu durumda alacaklının itirazın kaldırılmasını istemesinde yargılamayı gerektirir bir durum bulunmadığını açıklamıştır.³ Kanun da terekenin borca batık olduğu iddiası dışında, itirazın kaldırılması talebinin kabul veya reddi için ileri sürülen iddia ve savunmaların bekletici mesele yapılamayacağını öngörür (m. 68/4).

Borçlunun gösterdiği belge altındaki imzayı alacaklı inkâr eder ve icra mahkemesi m. 68/a'daki usulle yaptığı inceleme sonunda imzanın alacaklıya ait olduğu kanaatine varırsa, alacaklının talebini reddeder ve alacaklıyı belgenin ilgili olduğu değer veya miktarın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm eder (m. 68/5).

Takibin dayandığı senet hususi (adi) olup imza itiraz sırasında borçlu tarafından reddedilmişse alacaklı, itirazın kendisine tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde itirazın geçici olarak kaldırılmasını isteyebilir (m. 68/a/1). İcra mahkemesi, karşılaştırmaya yarayacak imza varsa bununla, yoksa borçluya yazdıracağı yazı ve attıracağı imza ile yapılacak karşılaştırma ve incelemelerden veya diğer delil ve karinelerden reddedilen imzanın borçluya ait olduğu kanaatine varırsa itirazın muvakkaten kaldırılmasına karar verir; gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırabilir.

Senet altındaki imzayı reddeden borçlu, takibi yapan icra dairesinin yetki çevresi içindeyse, mazeretini önceden bildirip belgelemedikçe duruşmada bizzat bulunmak zorundadır. Mazeretsiz gelmezse başka bir husus incelenmeksizin itirazın muvakkaten kaldırılmasına ve takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına karar verilir; bunun için keyfiyetin davetiyeye yazılması şarttır. İmzanın borçluya ait olduğuna karar verilirse de borçlu aynı oranda para cezasına mahkûm edilir. Borçlu inkâr ettiği imzayı itirazın kaldırılması duruşmasında ve en geç alacaklının senedin aslını ibraz ettiği celsede kabul ederse, hakkında para cezasına hükmolunmaz ve kendisine yargılama giderleri yüklenmez; ancak kötü niyetle takibe sebebiyet veren borçlu yargılama giderlerini öder. Senedin aslı takip talebiyle birlikte icra dairesine verilmişse, icra dairesinin yetki çevresi içinde ödeme emri tebliğ edilen borçlu bu imkândan yararlanamaz (m. 68/a/7).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bonoya dayalı genel haciz yoluyla takipte borçlular bono altındaki imzalara itiraz etmişse, alacaklı talebini itirazın kaldırılması olarak nitelese bile başvurunun m. 68/a kapsamında itirazın geçici kaldırılması olarak nitelendirilmesi gerekir; bilirkişi incelemesiyle imzanın borçluların eli ürünü olduğu belirlenmişse verilecek karar itirazın muvakkaten kaldırılmasıdır, itirazın kaldırılması yönünde hüküm kurulması isabetsizdir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/2240)¹² Aynı kararda, alacaklının dilekçesinde açıkça kabul ettiği kısmi ödeme gözetilmeden alacağın tamamı hakkında itirazın kaldırılmasına karar verilmesi de isabetsiz bulunmuştur.¹²

Geçici kaldırma kararının sonuçları m. 69'dadır: ödeme emrindeki süre geçmişse alacaklının talebiyle borçlunun malları üzerine muvakkat haciz konur. Borçlu kararın tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde, takibin yapıldığı yer veya alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde borçtan kurtulma davası açabilir. Bu davanın dinlenebilmesi için borçlunun dava konusu alacağın yüzde 15'ini ilk duruşma gününe kadar mahkeme veznesine nakden depo etmesi veya mahkemece kabul edilecek aynı değerde esham ve tahvilat ya da banka teminat mektubu vermesi şarttır; aksi hâlde dava reddolunur. Borçlu süresinde dava açmaz veya davası reddolunursa itirazın kaldırılması kararı ve varsa muvakkat haciz kesinleşir.

İcra ve İflas Kanunu m. 65/1'e göre borçlu kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresi içinde itiraz edememişse, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar itiraz edebilir. Ancak borçlu, engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösteren delillerle birlikte itirazını, sebeplerini ve dayanaklarını bildirmek ve duruşma için gereken harç ve masrafları ödemek zorundadır (m. 65/2).

Gecikmiş itirazı icra mahkemesi inceler; incelemeyi evrak üzerinde yapar, gerekirse iki tarafı hemen davet ederek mazeretin kabule değer olup olmadığına karar verir (m. 65/3). Mazeret kabul edilirse icra takibi durur; alacaklı aynı celsede itirazın kaldırılmasını sözlü olarak da isteyebilir (m. 65/4). Daha önce borçlunun mallarına haciz konulmuşsa, alacaklı mazeretin kabulü kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemez veya m. 67'ye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar (m. 65/5).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bu hükmün uygulanabilmesi için borçluya tebligatın usulüne uygun olarak yapılmış olması, ancak muhatabın kendisinden kaynaklanmayan bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememiş olması gerekir; gecikmiş itirazın ön koşulu usulüne uygun bir tebligatın varlığıdır. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/317)¹³ Tebligat usulüne uygun değilse, hukuki nitelendirme hâkime ait olduğundan borçlunun dilekçesinde gecikmiş itiraz istemesiyle bağlı kalınmaksızın tebligatın usulsüzlüğü ve Tebligat Kanunu m. 32 uyarınca tebliğ tarihinin belirlenmesi yoluna gidilir; tebligat usulüne uygunsa icra mahkemesi borçlunun bildirdiği mazeretin haklı olup olmadığını inceler, mazeret kabul edilirse takip durur ve alacaklı itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yoluna gidebilir.¹³

Aynı ölçü 2024 tarihli bir kararda da uygulanmıştır. Tebliğden önce yurt dışına çıkan ve başvuru tarihinde de dönmemiş olan borçlunun mazeretinin, “işte” şerhi taşıyan tebligatın usulsüzlüğü olarak yorumlanamayacağı; borçlu m. 65'ten söz ederek gecikmiş itirazını ve yetki itirazını icra mahkemesine yaptığından talebin gecikmiş itiraz olarak nitelendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2024/137)¹⁴

İcra ve İflas Kanunu m. 50/1, para veya teminat borcu için takipte mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanacağını öngörür; bu yollama HMK m. 447/2 uyarınca Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun karşılık hükümlerine yapılmış sayılır. Takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir. Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır; icra mahkemesi borca itirazdan önce yetki meselesini inceler ve karara bağlar (m. 50/2).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerinin para ve teminat alacaklarına dayalı takiplerde kıyasen uygulandığını ve bu alacaklarda yetkinin genel yetki kuralına göre çözümlendiğini belirtir. (Yargıtay 12. HD, E. 2020/7021)¹⁵ Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 17'ye göre yetki sözleşmesini yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri yapabilir. Daireye göre burada aranan, işin ticari nitelikte olması değil, tarafların kanunlarda tacir olarak tanımlanan kişiler olmasıdır.¹⁵ Aynı kararda, somut olayda, kredi sözleşmesini kefil olarak imzalayan ve şirketin münferiden yetkili temsilcisi olan ortağın TTK m. 12/1 gereği tacir olduğu ve sözleşmedeki yetki şartının onu da bağladığı kabul edilerek yetki itirazının kaldırılması isteminin kabulü gerektiği belirtilmiştir.¹⁵

Yetkinin önce incelenmesi kuralının sonucu olarak Daire, alacaklının yetkiye itirazın kaldırılması istemi reddedildiği hâlde borca itirazın kaldırılması isteminin esasının incelenmesini ve reddine karar verilmesini doğru bulmamıştır.⁹

İcra ve İflas Kanunu m. 68'in son fıkrasına göre itirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü hâlinde borçlu, talebin aynı nedenlerle reddi hâlinde ise alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Borçlu menfi tespit veya istirdat davası açarsa ya da alacaklı genel mahkemede dava açarsa, hükmolunan tazminatın tahsili dava sonuna kadar ertelenir ve davayı kazanan taraf için daha önce hükmedilmiş tazminat kalkar. Aynı oran itirazın geçici kaldırılmasında da geçerlidir (m. 68/a son fıkra) ve borçtan kurtulma davasında haksız çıkan taraf da dava veya hükmolunan şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (m. 69 son fıkra).

Tazminat için talebin esasa ilişkin nedenlerle kabulü veya reddi aranır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamsız takipte dayanak sözleşmenin m. 68/1'de belirtilen belgelerden olmaması nedeniyle itirazın kaldırılması talebi reddedildiğinde, borçlu yararına tazminat için aranan “talebin esasa ilişkin nedenlerle reddi” koşulunun oluşmadığını belirterek alacaklı aleyhine hükmedilen tazminatı hükümden çıkarmış ve kararı düzelterek onamıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/7192)¹⁶

Tazminatın hesaplandığı tutar konusunda Daire, kira alacağına ilişkin ilamsız takipte m. 269/d yollamasıyla m. 68/son'u uygulayarak, tazminata asıl alacak yerine takip miktarı (toplam alacak miktarı) üzerinden hükmedilmesini isabetsiz bulmuş ve kararı asıl alacak üzerinden düzeltmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/7866)¹⁷ İİK m. 67'nin son fıkrasına göre bu Kanunda öngörülen icra inkâr tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınır; Daire'nin kararı bu fıkraya değinmemiştir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre icra mahkemesince verilen kararlar, istihkak davalarında verilen kararlar, ihalenin feshi isteminin reddi kararları ve m. 89/4 uyarınca açılan tazminat davalarında verilen kararlar dışında, kural olarak maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz; bu nedenle bu kararlara karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulamaz. (Yargıtay 12. HD, E. 2016/19368)¹⁸ Daire, kesinleşmiş itirazın kaldırılması kararı hakkında yargılamanın yenilenmesi istemini kabul eden kararı bu gerekçeyle bozmuştur.¹⁸ Kanun da genel mahkeme yolunu açık tutar: borçlu menfi tespit veya istirdat davası, alacaklı genel mahkemede dava açabilir (m. 68 son fıkra).

İcra mahkemesinin itirazın kaldırılmasına ilişkin kararları, İcra ve İflas Kanunu m. 363/1'de sayılan istisnalar arasında yer almaz; bu kararlara karşı, ait olduğu alacak, hak veya malın değer veya miktarı maddede yazılı parasal sınırı geçiyorsa istinaf yoluna başvurulabilir ve istinaf süresi kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftadır. Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin, miktar veya değeri m. 364/1'deki sınırı geçen nihai kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir; başvuru ve inceleme Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır (m. 364/2).

Bu parasal sınırlar İİK ek m. 1 uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır; m. 363 ve m. 364'teki sınırların uygulanmasında şikâyet başvurusunun yapıldığı veya davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır. Bu nedenle maddelerde yazılı tutarlar güncel sınırı göstermez. İstinaf ve temyiz yoluna başvurma, satıştan başka icra işlemlerini durdurmaz (m. 363 son fıkra, m. 364 son fıkra).