Muvazaa davası: muvazaalı işlem, ispat, süre ve iyiniyetli üçüncü kişi

Türk Borçlar Kanunu m. 19/1'e göre bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. Madde muvazaayı tanımlamaz; tanım yargı kararlarından gelir. Hukuk Genel Kurulu muvazaayı, bir sözleşmenin taraflarının üçüncü kişilerden gerçek durumu gizleyerek, onları aldatmak maksadıyla, gerçek iradelerine uymayan ve kendi aralarında geçerli olmayan bir hususta anlaşmaları olarak tanımlar. (Yargıtay HGK, E. 2023/214)¹ Kurul başka bir kararında aynı tanımı tekrarlar ve bu şekilde yapılan işlemlere muvazaalı işlem denildiğini belirtir; muvazaayı ayrıca 7.10.1953 tarihli ve 8/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına atıfla, tarafların beyanlarının gerçek maksatlarına uymadığını bildikleri hâlde başka bir ilişkide anlaşmış gibi görünmeleri olarak da anar. (Yargıtay HGK, E. 2024/421)²

Sözleşmelerde irade ile beyan her zaman örtüşmeyebilir; bu uygunsuzluk istem dışı da doğabilir. Hukuk Genel Kurulu'na göre muvazaa, tarafların bu uygunsuzluğu bilerek ve isteyerek yarattığı durumdur; muvazaalı bir işlemden söz edebilmek için 1) tarafların iradeleri ile beyanları arasında isteyerek yaratılmış bir uygunsuzluk, 2) üçüncü kişileri aldatma niyeti ve 3) taraflar arasında gizli işlemi yaratan bir muvazaa sözleşmesi bulunmalıdır.²

Aynı kararda Kurul, TBK m. 19 ile yalnız nispi muvazaanın düzenlendiğini, mutlak muvazaanın maddede hükme bağlanmadığını ve bu konudaki ilkelerin yargısal içtihatlarla şekillendiğini belirtmiştir.² TBK m. 19/2 ayrıca özel bir koruma getirir: borçlu, yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı bu işlemin muvazaalı olduğu savunmasında bulunamaz.

Uygulanacak kanun işlem tarihine göre belirlenir. Eski tarihli devirlerde Yargıtay, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu m. 18'i uygular; bu maddenin bugünkü karşılığı TBK m. 19'dur.¹ (Yargıtay 4. HD, E. 2020/1184)³

Bu rehber sözleşmenin tarafının ve işlemden zarar gören üçüncü kişinin açtığı genel muvazaa davasını anlatır. Miras bırakanın mirasçılarından mal kaçırmak için yaptığı işlemlere karşı mirasçının açtığı muris muvazaası davası ile alacaklının İcra ve İflas Kanunu m. 277 ve devamına göre açtığı tasarrufun iptali davası ayrı rehberlerin konusudur; alacaklının muvazaaya dayanan davası aşağıda yalnız farkları yönünden anılır.

Yargıtay kararlarında muvazaa iki gruba ayrılır. Mutlak muvazaada taraflar herhangi bir hukuki işlem yapmak istemez, yalnız görünüşte bir işlem için irade açıklarlar; nispi muvazaada ise taraflar gerçekten belli bir işlem yapmak ister, ama onu saklamak için başka bir işlem kurulmuş gibi gösterirler.¹² 3. Hukuk Dairesine göre nispi muvazaa bir sözleşmenin niteliğinde, taraflarının şahsında, konusunda ve koşullarında söz konusu olabilir. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/5514)⁴

Hukuk Genel Kurulu'na göre taraflar ister yalnız bir görünüş yaratmayı, ister ikinci bir gizli işlem yapmayı istemiş olsunlar, görünüşteki (zahiri) işlem tarafların gerçek iradelerine uymadığından ilke olarak hiçbir sonuç doğurmaz.¹ Nispi muvazaada geriye gizli işlemin geçerli olup olmadığı sorusu kalır ve bu soru kanundaki şekil kurallarıyla cevaplanır. TBK m. 12/2'ye göre kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil kural olarak geçerlilik şeklidir ve öngörülen şekle uyulmaksızın kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz. Taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesi şarttır (TBK m. 237/1); taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması da resmî şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlıdır (TMK m. 706/1).

Hukuk Genel Kurulu da tapulu taşınmazlarda mülkiyetin devrini öngören sözleşmelerde resmî şeklin ispat değil geçerlilik şartı olduğunu vurgular.² Muvazaa sözleşmesinin kendisi ise şekle bağlı değildir: 3. Hukuk Dairesine göre görünüşteki sözleşme şekle bağlı olsa bile muvazaa sözleşmesinin yazılı veya resmî şekilde yapılması gerekmez; görünüşteki sözleşme şekle bağlıysa muvazaanın yazılı delille ispatı kuralı, muvazaa sözleşmesinin geçerliliği için değil ispatı için aranır.⁴

Nispi muvazaanın uygulamada sık görülen bir türü, taşınmazın tapudaki satış bedelinin gerçek bedelden farklı gösterilmesidir. 3. Hukuk Dairesi, gerçek satış bedelinin resmî senette daha düşük veya daha yüksek gösterilmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde muvazaa hükümlerinden yararlanılması gerektiğini belirtir; daha az vergi ödemek için tapudaki satış değerinin düşük gösterilmesini ve önalım (şufa) hakkının kullanılmasını önlemek için bedelin yüksek gösterilmesini bu türün örnekleri olarak sayar.⁴

Daireye göre tarafların tapu satış senedinde bedeli az göstermeleri sözleşmenin geçersiz olmasına yol açmaz; taraflar satışı ciddi olarak istemiştir ve muvazaa sözleşmenin tamamında değil yalnız bir kısmındadır. Bu durumda resmî senetteki bedelde muvazaa yapıldığını ve bedelin daha yüksek olduğunu ileri süren tarafın bunu kanıtlaması gerekir; ancak karşı taraf gerçek bedelin daha yüksek olduğunu ikrar etmişse, bakiye bedelin ödendiğini ispat yükü ona geçer.⁴

Aynı dosyada ilk derece mahkemesi resmî senede itibar ederek, bölge adliye mahkemesi de kimsenin kendi muvazaasına dayanamayacağını da anarak davayı reddetmişti. 3. Hukuk Dairesi bu kararları bozdu ve davalıların ödediklerini usulüne uygun ispat edemedikleri kısım gözetilerek karar verilmesini istedi.⁴

Muvazaa iddiasını muvazaalı işlemin tarafı da, işlemin butlanını istemekte hukuki menfaati bulunan kişiler de ileri sürebilir; iddiayı kimin ileri sürdüğü ispat kurallarını değiştirir.¹ Taraflardan biri sözleşmenin muvazaa nedeniyle hükümsüz olduğunu ileri sürerse bu iddiasını ispatla yükümlüdür.¹ Tüzel kişinin organı aracılığıyla yaptığı sözleşmede tüzel kişi taraftır: Hukuk Genel Kurulu, müdürünün şirketi temsilen yaptığı taşınmaz satışlarında şirketin üçüncü kişi değil sözleşmenin tarafı olduğunu kabul etmiştir; bu karar oy çokluğuyla verilmiştir.¹ Kurulda, müdürün sözleşmenin karşı tarafıyla el ve işbirliği içinde şirketi zararlandırdığı iddiası bakımından şirketin üçüncü kişi sayılması ve muvazaanın her türlü delille ispatlanabilmesi gerektiği görüşü ileri sürülmüş, bu görüş çoğunlukça benimsenmemiştir.¹

Hukuk Genel Kurulu'na göre üçüncü kişiler, muvazaalı işlem nedeniyle hakları zarara uğratıldığında tek taraflı veya çok taraflı bu işlemlerin geçersizliğini kural olarak ileri sürebilir; çünkü muvazaalı bir işlemle üçüncü kişilere zarar verilmesi onlara karşı işlenmiş bir haksız eylem niteliğindedir.² Her davada olduğu gibi davacının hukuki yararı bulunmalıdır. Yargıtay kararlarında bunun ölçütü şöyle kurulur: üçüncü kişinin muvazaalı işlemde bulunandan alacaklı olması ve işlemin bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla yapılmış olması gerekir.² (Yargıtay 12. HD, E. 2025/9160)⁵

Alacaklı bakımından bu dava, İcra ve İflas Kanunu m. 277 ve devamındaki tasarrufun iptali davasından farklıdır. 12. Hukuk Dairesine göre tasarrufun iptali davası borçlunun geçerli olarak yaptığı bazı tasarrufları hükümsüz kılmak için açılırken, muvazaa davası borçlunun yaptığı tasarrufi işlemlerin gerçekte hiç yapılmamış olduğunu tespit ettirmeyi amaçlar; muvazaaya dayalı davada davacının icra takibine geçmesi ve aciz belgesi alması gerekmez.⁵ (Yargıtay 12. HD, E. 2025/4795)⁶ Buna karşılık tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmış olması gerekir.⁶

12. Hukuk Dairesi, alacaklının muvazaaya dayanan davasındaki iddianın taşınmazın aynına ilişkin olmadığını, alacağın tahsiline yönelik olduğunu belirtir.⁵ Daireye göre davacı iddiasını kanıtlarsa İcra ve İflas Kanunu m. 283/1 kıyasen uygulanır ve iptal ve tescile gerek olmaksızın davacının taşınmazların haciz ve satışını isteyebilmesi yönünden hüküm kurulur.⁵ Muvazaa iddiası mülkiyet devrine karşı olduğu gibi ipotek kurulmasına karşı da ileri sürülebilir; 12. Hukuk Dairesi, alacaklının bir ipoteğin muvazaa nedeniyle iptali istemini reddeden kararları, alacağın ipotekten önce doğduğu anlaşıldığı için bozmuş ve işin esasına girilmesini istemiştir.⁶

Davanın hukuki niteliğini mahkeme belirler. 4. Hukuk Dairesi, hâkimin hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumlu olduğunu belirterek açıkça muvazaaya dayanılan davayı hak düşürücü süre geçti diye reddeden kararı bozmuştur.³ 12. Hukuk Dairesi de İcra ve İflas Kanunu m. 277 ile muvazaaya terditli dayanılan bir davada aciz belgesi yok diye verilen ret kararını bozmuş; davanın TBK m. 19'a göre değerlendirilmesini ve önce alacağın gerçek olup olmadığının araştırılmasını istemiştir.⁵

Davanın kime karşı açılacağı da önemlidir. Hukuk Genel Kurulu'na göre muvazaanın tespiti sözleşmeyi yapanların gerçek iradesinin belirlenmesine dayandığından yalnız kayıt maliki değil, muvazaalı sözleşmenin tüm tarafları davalı gösterilmelidir; taşınmaz birkaç kez el değiştirmişse son kayıt maliki yanında ara maliklerin de davalı gösterilmesinde fayda, hatta zorunluluk vardır. İnançlı işlem konusu olduğu ileri sürülen taşınmaz üçüncü kişiye devredilmişse dava kayıt maliki yanında inanılana da yöneltilmelidir. Bu karar oy çokluğuyla verilmiştir. (Yargıtay HGK, E. 2022/202)⁷

Muvazaa davasında ispat kuralını belirleyen soru, iddiayı ileri sürenin işlemin tarafı mı yoksa üçüncü kişi mi olduğudur.¹ HMK m. 201/1'e göre senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikteki hukuki işlemler, maddedeki parasal sınırdan az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz. Hukuk Genel Kurulu bu kuralı muvazaaya da uygular: taraflar muvazaalı işlemlerini bir senede bağladıklarına göre muvazaayı da bir senede bağlayabilirler.¹

Resmî şekilde yapılmış bir taşınmaz satışına karşı tarafın muvazaa iddiası bu nedenle yazılı delille ispatlanmalıdır. Hukuk Genel Kurulu, şirketin taraf olduğu satışlarda devir bedeli ile keşifte belirlenen değer arasındaki farkın, satışı imzalayan müdür ile alıcı arasındaki akrabalığın ve bedelin şirket kasasına girmemesinin muvazaayı ispata yetmediğini kabul etmiştir (oy çokluğu).¹ 1. Hukuk Dairesi de onama kararlarının İlgili Hukuk bölümünde, senede bağlı sözleşmeye karşı muvazaa iddiasının ancak yazılı delille kanıtlanabileceğini, sözleşme HMK m. 203'te sayılan yakın akrabalar arasında yapılmış olsa bile bu kuralın değişmediğini ve resmî şekilde yapılan sözleşmede adi yazılı delilin yeterli olduğunu belirtir. (Yargıtay 1. HD, E. 2023/906)⁸ (Yargıtay 1. HD, E. 2021/2375)⁹

Yazılı delil kuralının kanunda istisnaları vardır. HMK m. 202/1'e göre senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı varsa tanık dinlenebilir; delil başlangıcı, iddia konusu işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir (m. 202/2). HMK m. 200/2, m. 200 uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda karşı tarafın açık muvafakatiyle tanık dinlenmesine izin verir; senede karşı tanıkla ispat yasağını düzenleyen m. 201'de benzer bir hüküm yoktur. Karşı tarafın ikrarı ispat yükünü değiştirebilir: 3. Hukuk Dairesi, gerçek bedelin daha yüksek olduğunu ikrar eden davalıların bakiye bedeli ödediklerini ispatla yükümlü olduğuna hükmetmiştir.⁴

Üçüncü kişi için kural farklıdır. HMK m. 203/1-d'ye göre hukuki işlemlere ve senetlere karşı üçüncü kişilerin muvazaa iddialarında tanık dinlenebilir. Hukuk Genel Kurulu'na göre muvazaalı işlemin butlanını istemekte hukuki menfaati bulunan kişiler bakımından sıkı şekil koşulları aranmaz ve iddia tanık dahil her türlü delille ispat edilebilir.¹

Parasal sınırlar sabit değildir: HMK ek m. 1/1'e göre m. 200 ve m. 201'deki sınırlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır ve ek m. 1/2'ye göre bu iki maddede hukuki işlemin yapıldığı tarihteki miktar esas alınır; madde metnindeki tutar güncel sınır olarak okunmaz. İspat yükünde genel kural TMK m. 6'dır: kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

"Kimse kendi muvazaasına dayanamaz" sözü alt derece mahkemesi kararlarında da geçer; bu rehberdeki 3. Hukuk Dairesi kararında bölge adliye mahkemesi ret gerekçesinde bu söze yer vermişti.⁴ Rehberdeki Yargıtay kararları ise tarafın muvazaa iddiasını dinlenemez saymaz; iddiayı ileri süren tarafın bunu yazılı delille ispatlaması gerektiğini söyler.¹⁸

Borca teminat olmak üzere taşınmazın tapuda satış gösterilerek devredilmesi uygulamada çoğu kez muvazaa iddiasıyla karıştırılır. Hukuk Genel Kurulu'na göre taşınmaz mülkiyetinin nakli tapuda inançlı temlik yoluyla yapılamadığından taraflar işlemi genellikle satış sözleşmesi şeklinde yapar; bu da taşınmazların inançlı devrinin muvazaa ile karıştırılmasına yol açar. (Yargıtay HGK, E. 2023/1079)¹⁰ İnançlı işlemde devir gerçekten istenir: taşınmazı inanç sözleşmesiyle satan kişinin artık yalnız, borcunu ödeyerek taşınmazın kendisine temlikini isteme yolunda bir alacak hakkı, alan kişinin de borç ödenince taşınmazı geri verme borcu kalır. (Yargıtay HGK, E. 2022/544)¹¹ (Yargıtay 1. HD, E. 2024/1373)¹²

Uygulama 05.02.1947 tarihli ve 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına dayanır. Hukuk Genel Kurulu'nun aktardığına göre bu kararda eski hukukta geçerli olan muvazaa ve nam-ı müstear iddialarının Medeni Kanun'dan sonra taşınmazlar hakkında dinlenip dinlenemeyeceği tartışılmış, bir taşınmaz kaydında gerçek malik yerine başka bir ismin gösterilebileceğine değinilmiş ve sonuçta nam-ı müstear davalarının dinlenebilir ve yazılı delille ispatının mümkün olduğuna hükmolunmuştur.¹⁰ 1. Hukuk Dairesine göre bu karar teminat amacıyla temlike dair inanç sözleşmelerini de kapsar; bu sözleşmeler uygulamada genelde muvazaa, özelde nam-ı müstear başlıkları altında nitelendirilir. (Yargıtay 1. HD, E. 2023/4839)¹³

İnançlı işleme dayalı iddianın ispatı şekle bağlı olmayan yazılı delildir.¹¹¹² Hukuk Genel Kurulu'na göre inanç sözleşmesi olarak adlandırılan belge sözleşmeye taraf olanların imzasını içermelidir;¹¹ 1. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli kararında ise belgenin sözleşmeye taraf olanların veya inanılanın imzasını içermesi gerektiği belirtilmiştir.¹² Hukuk Genel Kurulu'nun 2024 tarihli bir kararındaki genel açıklamaya göre, 1947 tarihli karar belgenin akit tarihinden önce düzenlenmesini aramadığından belgenin akitten önce ya da sonra düzenlenmiş olması sonuca etkili değildir.¹⁰ Yazılı belge yoksa taraflar arasındaki mektup, banka dekontu, yazışma gibi belgeler delil başlangıcı sayılır ve iddia her türlü delille kanıtlanabilir; böyle bir olgu da yoksa iddia sahibinin son başvuracağı delil karşı tarafa yemin teklif etmektir.¹² Hukuk Genel Kurulu, yazılı delil veya delil başlangıcı yoksa inanç sözleşmesinin ikrar ve yemin gibi kesin delillerle de ispatlanabileceğini belirtir.¹⁰

İnançlı devir kanıtlansa bile sonuç kendiliğinden tapu iptali değildir. 1. Hukuk Dairesi, inanç ilişkisini tespit eden ama davacının borcunu netleştirmeden karar veren mahkeme kararını bozmuş; borç net olarak belirlendikten sonra kalan kısmın TBK m. 97 uyarınca mahkeme veznesine depo edilmesi için davacıya süre verilmesini istemiştir.¹² Hukuk Genel Kurulu da inananların borcu varsa belirlenen miktarın depo ettirilmesi için süre verilmesini öngören bozma kararını yerinde bulmuştur.¹¹ TBK m. 97'ye göre karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifasını isteyen taraf, daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olmalıdır.

TMK m. 1023'e göre tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur. TMK m. 1024'e göre ise bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmişse, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz; bağlayıcı olmayan bir hukuki işleme dayanan veya hukuki sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.

Hukuk Genel Kurulu'na göre dava açılmadan ya da tescil kararı verilmeden önce taşınmazı tapu kaydına iyiniyetle dayanarak edinen kişinin kazanımı m. 1023'e göre korunur; ancak satış alacaklılardan mal kaçırmaya yönelik ve muvazaaya dayanıyorsa ya da bunu ileri süren kişinin zararına bilerek yapılmışsa, işlemden zarar gören kişi şahsi hakkını aynî hak sahibine karşı da ileri sürebilir.² Kurul bu gerekçeyle, yüklenicinin satışını vaat ettiği bağımsız bölümü başkasına devretmesinin muvazaalı olup olmadığının araştırılmasını istemiştir (oy çokluğu).²

İnanılan ile üçüncü kişi, inananın taşınmazı geri alma hakkını ortadan kaldırmak için el ve düşünce birliği içinde muvazaalı bir işlem yaparsa, inanan bu işlemin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğunu ileri sürerek üçüncü kişiye dava açabilir.¹¹ Hukuk Genel Kurulu, taraflarla yakın ilişkisi bulunan ve devir yasağını bilen son malikin iyiniyetli kabul edilemeyeceğine, taşınmazın bedelini ödemiş olmasının bu sonucu değiştirmeyeceğine karar vermiştir.¹¹

İyiniyet araştırması yüzeysel yapılamaz. 1. Hukuk Dairesi, taşınmaz dava sürerken icra ihalesiyle satıldığında son malikin kötüniyetine delil bulunmadığı gerekçesiyle, tanıklar dinlenmeden verilen ret kararını bozmuş; kanunun amacının ilk bakışta şeklen iyiniyetli görüneni değil gerçekten iyiniyetli olanı korumak olduğunu ve tüm delillerin derinliğine değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.¹³ Yargıtay kararlarında, 08.11.1991 tarihli ve 1990/4 E., 1991/3 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına dayanılarak kötüniyet iddiasının def'i değil itiraz olduğu, her zaman ileri sürülebileceği ve mahkemece kendiliğinden gözetileceği kabul edilir.¹¹¹³

Türk Borçlar Kanunu m. 19 muvazaa iddiası için bir zamanaşımı ya da hak düşürücü süre öngörmez. Alacaklının muvazaaya dayanarak açtığı davada Yargıtay kararlarında hak düşürücü süre uygulanmaz ve tasarrufun iptali davasında aranan aciz belgesi aranmaz.⁵³ İcra ve İflas Kanunu m. 284'e göre iptal davası hakkı, batıl tasarrufun vukuu tarihinden itibaren beş sene geçmekle düşer; bu süre tasarrufun iptali davasına ilişkindir. 4. Hukuk Dairesi, muvazaaya dayanan davayı hak düşürücü süre nedeniyle reddeden kararı, bu davalarda hak düşürücü süre uygulanmadığını belirterek bozmuştur.³

Muvazaa ile irade bozukluğu ayrı hukuki sebeplerdir. TBK m. 39/1'e göre yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılır. 1. Hukuk Dairesi, hem taraf muvazaasına hem hileye dayanılan bir tapu iptali davasında bu farkı ortaya koyar: muvazaa iddiası yazılı delille kanıtlanır; hile ise her türlü delille ispat edilebilir ve aldatmanın öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde kullanılır.⁸

1. Hukuk Dairesi, sözleşmenin taraflarının taraf muvazaası ve hileye dayanarak açtığı bir tapu iptali davasında, muvazaanın varlığının hiçbir süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebileceğinin ve belirli bir sürenin geçmesiyle muvazaalı sözleşmenin geçerli hâle gelmeyeceğinin uygulamada ve öğretide kabul edildiğini belirtmiş ve davanın kabulüne ilişkin kararı düzelterek onamıştır; zamanaşımı temyiz aşamasında ayrıca tartışılmamıştır.⁹ Alacaklı olmayan üçüncü kişinin davasında süre sorununa bu rehberdeki kararlarda değinilmemiştir.