İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN
Menteşe+90 539 484 38 19
Fethiye+90 532 173 65 71
avdenizturgut@hotmail.com

Haciz kaldırma (haciz fekki): borç ödenince ya da takip düşünce haciz nasıl kalkar?

Yayın tarihi:

Bu sayfada
  1. Başa dön
  2. Kısaca
  3. Dava, süre ve usul
  4. Haciz hangi hâllerde kalkar: İcra ve İflas Kanunu'ndaki yollar
  5. İİK m. 106 ve 110: satış süresi geçen haczin kendiliğinden kalkmasının şartları
  6. Haczin kalktığı nasıl tespit edilir: icra müdürlüğü kararı ve İİK m. 16 şikâyeti
  7. Borç ödenince haciz nasıl kalkar: tahsil harcı ve dosyanın kapanması (Harçlar Kanunu m. 28)
  8. Ödemenin ve haczin düştüğünün ispatı: İİK m. 71'deki belge ve icra dosyası
  9. Haczedilmezlik şikâyetiyle haczin kaldırılması: İİK m. 82 ve borçlunun hâline uygun evi
  10. İhtiyati haciz nasıl kalkar: İİK m. 264, 265 ve 266
  11. İlgili mevzuat
  12. Yargıtay kararları
  13. Sık sorulan sorular

Kısaca

  • Haciz kendiliğinden ya da istek üzerine kalkabilir.
  • Bugünkü kurala göre haczedilen malın satışı hacizden sonra bir yıl içinde istenmezse veya satış giderleri yatırılmazsa haciz düşer.
  • Borç icra dairesi dışında ödendiyse alacaklı haczin kaldırılmasını ister; Yargıtay bu isteği harca bağlar.
  • Alacaklı ödemeyi bildirmezse borçlu, ödemeyi noterden onaylı ya da imzası kabul edilen bir belgeyle ispat edip takibin iptalini icra mahkemesinden isteyebilir.
  • Dava kaybedilir veya süresinde takip yapılmazsa ihtiyati haciz de hükümsüz kalır.

Borç ödendiği hâlde tapuda, araç kaydında ya da banka hesabında haciz kalabilir; alacaklı satış istemeden bekleyebilir; ihtiyati haciz konduktan sonra dava kaybedilebilir. Bu sayfa, haczin İcra ve İflas Kanunu'na göre hangi hâllerde kendiliğinden kalktığını, hangi hâllerde icra dairesinden ya da icra mahkemesinden kaldırılmasının istenmesi gerektiğini, borcun ödendiğinin nasıl ispat edildiğini ve haciz kaldırılırken harç sorusunun Yargıtay kararlarında nasıl çözüldüğünü anlatır.

İlgili rehberler: İcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminatİstihkak davası: haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası, süreler ve ispatİhalenin feshi: şikâyet hakkı, süre, fesih sebepleri ve para cezasıAraç haczi ne zaman düşer: İİK m. 106 ve 110'a göre satış isteme süresi ve haczin kaldırılmasıHaciz şerhi nedir? Tapudaki haciz şerhinin ve ipoteğin kaldırılmasıAraç rehin kaldırma: taşıt kredisi bitince rehnin fekki ve rehnin kaldırılması davasıHaciz ne demek? “Haciz tatbik edilmiştir”, e-haciz ve ihtiyati haciz

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Haczin kaldırılması ya da sürdürülmesi yönündeki icra dairesi işlemine karşı şikâyeti icra mahkemesi inceler. İhtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılması mahkemeden istenir; takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer. Borçlunun ihtiyati haciz kararına itirazı mahkemeye yapılır.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 16/1, m. 265/1, m. 266

Yetkili mahkeme

Şikâyeti, işlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi inceler: her icra mahkemesi hâkimi kendisine bağlanan icra ve iflas dairelerinin işlemlerine yönelik şikâyet ve itirazlara bakar. Takipten sonra teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılması istemi de icra mahkemesine yapılır.

Dayanak: İİK m. 4/1, m. 266

Dava şartı

Kanunda şikâyet için arabuluculuk ya da ön başvuru şartı yoktur; şikâyet, icra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemlere karşı icra mahkemesine yapılır. Dava şartı olarak arabuluculuğu öngören 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1, kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıklarını sayar; icra dairesinin işlemine karşı şikâyet bu listede yer almaz.

Dayanak: İİK m. 16/1; 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1

Süre ve zamanaşımı

Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde her zaman şikâyet olunabilir. Satış isteme süresi geçtiği hâlde icra müdürünün satış talebini kabul etmesine karşı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu süresiz şikâyeti kabul eder. Haczin kendiliğinden kalkmasına esas olan satış isteme süresi hacizden itibaren bir yıldır; 7343 sayılı Kanun'un uygulamaya geçiş tarihinden önce haczedilen mallarda değişiklikten önceki hükümler uygulanır. Geçiş dönemine özgü olarak, m. 106 uyarınca çıkarılan tarifenin yürürlüğe girdiği 08.03.2022'den önce satışı istenip kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamı yatırılmamış dosyalarda giderlerin 08.03.2023'e kadar yatırılması gerekiyordu; yatırılmadıysa satış talebi vaki olmamış sayılır. Borcun itfa edildiği gerekçesiyle takibin iptali, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede her zaman istenebilir. Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze yedi gün içinde itiraz edebilir.

Dayanak: İİK m. 16, m. 106/1, geçici m. 18/2-1, geçici m. 18/3, m. 71/1, m. 265/1

Yargılama usulü

Basit yargılama usulü; icra mahkemesine getirilen işler ivedi işlerdendir. Duruşma yapılmayan işlerde icra mahkemesi kararını, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde verir.

Dayanak: İİK m. 18/1, m. 18/3

Harç

İcra mahkemesine başvuruda maktu başvurma harcı; icra mahkemesinin nispi harca konu olmayan kararlarında maktu karar ve ilam harcı alınır. Takipte tahsil harcı alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hâllerde harç alacağının doğduğu tarihten itibaren 15 gün içinde ödenir; harç alacağı icranın yerine getirilmesiyle doğar.

Dayanak: Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-1, A-III-2-a; m. 28/b

Kanun yolu

İcra mahkemesi kararına karşı, ait olduğu alacak, hak veya malın değeri İİK m. 363/1'deki parasal sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf; ancak icra mahkemesinin m. 85'in uygulanma biçimine (fazla haciz) ve süresinde satış istenmemesi nedeniyle satışın düşürülmesine ilişkin kararları istinafa açık kararlar arasında değildir. Bölge adliye mahkemesinin nihai kararına, değeri m. 364/1'deki sınırı geçiyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz. Bu sınırlar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve şikâyet başvurusunun yapıldığı tarihteki miktar esas alınır. İhtiyati hacze itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulur; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.

Dayanak: İİK m. 363/1, m. 364, ek m. 1, m. 265

Haciz hangi hâllerde kalkar: İcra ve İflas Kanunu'ndaki yollar

Yargıtay kararlarında haczin kaldırılması "haczin fekki" diye de anılır. İcra ve İflas Kanunu (İİK) haczin kalkmasını tek bir maddede toplamaz; kanunda ve kararlarda görülen başlıca yollar şunlardır: 1) haczedilen malın satışının kanuni süre içinde istenmemesi (İİK m. 106 ve 110), 2) alacaklının haczin kaldırılmasını istemesi, takipten vazgeçmesi ya da alacağın tamamen ödenmesi, 3) borcun ödendiğinin icra mahkemesinde ispat edilerek takibin iptal ettirilmesi (İİK m. 71), 4) malın haczedilemeyecek mallardan olduğunun şikâyet yoluyla ileri sürülmesi (İİK m. 82), 5) ihtiyati haczin hükümsüz kalması ya da teminat karşılığında kaldırılması (İİK m. 264 ve 266).

İİK m. 85/1'e göre borçlunun mallarından alacaklının ana, faiz ve masraflar dahil bütün alacaklarına yetecek miktar haczolunur; ancak bu miktarı aşacak şekilde haciz yapılamaz. Alacağı aşan kısmın kaldırılması da icra mahkemesine şikâyetle istenir; icra mahkemesinin m. 85'in uygulanma biçimine ilişkin kararları, m. 363/1'de istinafa açık kararlar arasında sayılmaz.

Aynı mal üzerine farklı tarihlerde konmuş hacizler ayrı ayrı değerlendirilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borçlunun meskeni olduğunu ileri sürdüğü taşınmaza 2020 ve 2021 tarihlerinde konmuş iki hacizden eskisinin şikâyet tarihinde düştüğü, sonrakinin ise ayakta olduğu dosyada, ayakta olan haciz yönünden işin esasına girilmesi gerektiğine karar vermiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/956)1

Araç kaydındaki haczin düşmesi, tapudaki haciz şerhi ile ipotek ve araç üzerindeki rehin ayrı rehberlerde anlatılmıştır. Ödeme emrine itiraz ve itirazın kaldırılması icra takibine itiraz rehberinin, üçüncü kişinin haczedilen malın kendisine ait olduğu iddiası istihkak davası rehberinin, yapılmış bir satışın iptali ise ihalenin feshi rehberinin konusudur.

İİK m. 106 ve 110: satış süresi geçen haczin kendiliğinden kalkmasının şartları

İİK m. 106/1'e göre alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir; borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da bu hükme tabidir. Bu süre içinde satışı istenip de artırmada satılamayan mal için süre, satış isteyen alacaklı bakımından bir yıl daha uzar (m. 106/2). İİK m. 110/1'e göre malın satışı kanuni süre içinde istenmez veya talep geri alınıp süre içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar; satış talebi yalnız bir defa geri alınabilir.

Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılmalıdır; sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza gideri de eklenir (m. 106/3-4). Giderler peşin yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır; yatırılan miktar yetersiz kalırsa icra müdürü on beş günlük süre verir ve eksik tamamlanmazsa talep yine vaki olmamış sayılır (m. 106/5-6). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, alacaklının satış talebinde bulunduğu ama kıymet takdiri ve satış giderlerini yatırmadığı dosyada usulüne uygun bir satış talebi bulunmadığını ve taşınmaz üzerindeki haczin m. 110/1 gereğince düştüğünü kabul etmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2024/7137)2 Bir yıllık süre içinde hiç satış istenmeyen taşınmaz haczi de sürenin sonunda düşer. (Yargıtay 12. HD, E. 2026/440)3

Hukuk Genel Kurulu'na göre m. 106'daki satış isteme süreleri hak düşürücü niteliktedir ve icra memurunca kendiliğinden gözetilir; süresi geçtikten sonra yapılan satış talebinin reddedilmesi gerekir, çünkü süresinde satış istenmediği için haciz kalkmıştır. (Yargıtay HGK, E. 2013/1284)4

Süreyi durduran ya da kesen hâller kanunda ve kararlarda sınırlıdır. İstihkak davası sırasında m. 106'daki süreler işlemez (İİK m. 97). Borçlu ile alacaklının borcun taksitlendirilmesi için icra dairesinde yaptığı sözleşmenin devamı süresince de m. 106'daki süreler işlemez; ancak sözleşmelerin toplam süresi on yılı aşarsa, aştığı tarihten itibaren süreler kaldığı yerden işlemeye başlar. Taksitlerden biri zamanında verilmezse süreler kaldığı yerden devam eder (İİK m. 111). Borçlunun haczedilen malı rızaen satması için kendisine süre verilmişse, bu sürenin başlangıcından icra mahkemesinin kararına kadar alacaklı bakımından satış isteme süresi işlemez (İİK m. 111/a). Artırmada satış gerçekleşmezse satış isteme süresi satış talebiyle birlikte durur ve ihalenin yapılamadığına ilişkin tutanak tarihinden itibaren kaldığı yerden işler (İİK m. 115). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, alacaklının İİK m. 121 uyarınca aldığı yetkiyle satış isteme süresi dolmadan ortaklığın giderilmesi davası açmasının satış isteme süresini kestiğini kabul etmiş; aynı kararda, Kanun'da taşınmaz üzerindeki düşmüş bir haczin yeniden canlandırılması (haczin ihyası) diye bir müessese bulunmadığını vurgulamıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2016/13007)5

Süre, haczin konduğu tarihteki metne göre belirlenir. 7343 sayılı Kanun'la m. 106 ve 110'da yapılan değişiklikler için İİK geçici m. 18/2-1, uygulamaya geçiş tarihinden sonra haczedilen mallara yeni hükümlerin, geçiş tarihinden önce haczedilen mallara değişiklikten önceki hükümlerin uygulanacağını öngörür. Daha önceki 6352 sayılı Kanun değişikliğinde de Hukuk Genel Kurulu, değişiklikten önce konmuş haciz için değişiklikten önceki sürenin uygulanması gerektiğine karar vermiştir. (Yargıtay HGK, E. 2022/242)6 Eski bir haciz söz konusuysa süre, bugünkü m. 106 metninden değil haciz tarihindeki metinden okunur. Geçiş döneminin gider kuralı ayrıca düzenlenmiştir: m. 106 uyarınca çıkarılan tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış istenmiş, ancak kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamı yatırılmamışsa, tarifenin yürürlüğünden itibaren bir yıl içinde tarifedeki giderlerin yatırılması gerekiyordu; yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır (İİK geçici m. 18). Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre tarife 08.03.2022'de yürürlüğe girmiştir; giderlerin 08.03.2023'e kadar yatırılması ya da tamamlanması gerekirdi ve bu süre kesindir, alacaklıya ayrıca süre verilmesini veya muhtıra çıkarılmasını öngören bir düzenleme yoktur. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/1047)7

Haczin kalktığı nasıl tespit edilir: icra müdürlüğü kararı ve İİK m. 16 şikâyeti

İİK m. 110/2'ye göre resmî sicile kayıtlı mallarda haczin kalktığı icra dairesiyle yazışma sonucunda tespit edilirse sicili tutan idare haciz şerhini terkin eder ve işlemi icra dairesine bildirir. Haczin kalkmasına sebep olan alacaklı, o mala yönelik haciz ve muhafaza gibi tüm giderlerden sorumludur (m. 110/3).

İcra müdürlüğünün haczin düştüğü ya da devam ettiği yönündeki kararına karşı icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır. İİK m. 16/1'e göre şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde ise her zaman şikâyet olunabilir (m. 16/2). Satış isteme süreleri hak düşürücü nitelikte olduğundan icra memurunca kendiliğinden gözetilir; Hukuk Genel Kurulu süresi geçtikten sonra yapılan satış talebinin kabulüne karşı şikâyeti süreye bağlamamıştır.4

Hukuk Genel Kurulu'na göre satış isteme süresinin geçmesine rağmen icra müdürü satış talebini kabul edip satış hazırlıklarına başlarsa bu işleme karşı süresiz şikâyet yoluna başvurulabilir; haczi kalkmış mal satılırsa ihalenin feshi istenebilir.4

Haczin düştüğünün tespitini her ilgili isteyemez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bu talep ancak takip borçlusu veya takip alacaklısı tarafından ileri sürülebilir; o takip dosyasında taraf sıfatı olmayan başka bir alacaklının bu yöndeki şikâyeti aktif husumet yokluğundan reddedilir, bu alacaklı iddiasını sıra cetveline itiraz davası kapsamında ileri sürebilir. (Yargıtay 12. HD, E. 2016/23205)8

Borç ödenince haciz nasıl kalkar: tahsil harcı ve dosyanın kapanması (Harçlar Kanunu m. 28)

Harçlar Kanunu m. 28/b'ye göre icra takiplerinde tahsil harcı alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hâllerde harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir; harç alacağı icranın yerine getirilmesiyle doğar. Borç icra dairesine ödendiğinde harç ödenen paradan alınır; borç icra dairesi dışında, doğrudan alacaklıya ödendiğinde ise sorun hacizlerin kaldırılması aşamasında çıkar.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre alacaklının borçlunun taşınmazlarından yalnız biri üzerindeki haczin kaldırılmasını istemesi bile, Dairenin yerleşik uygulamasına göre alacağın icra dairesi dışında (haricen) tahsil edildiğine karine sayılır ve haczin kaldırılması için Harçlar Kanunu m. 23'e uygun harç ödenmesi zorunludur. (Yargıtay 12. HD, E. 2020/5775)9 Kararda aktarılan m. 23'e göre takipten vazgeçildiğinin tutanağa yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır; haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse harç tam alınır.9

Harcın ödenmesi ile borcun ödenmesi aynı şey değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre tahsil harcının ödenmesi borcun ödendiği anlamına gelmez; dosyanın infazen kapatılması için açıkça takipten vazgeçilmesi, alacaktan feragat edilmesi veya dosya borcunun tamamının ödenmesi gerekir. Alacaklı yalnız bir borçlu adına konmuş hacizlerin kaldırılmasını istemiş ve harç yatırılmışsa, takipten vazgeçtiğine dair açık bir beyan bulunmadıkça dosya kapanmaz. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/9718)10

İhtiyati haczin kaldırılmasında kural farklıdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, ihtiyati haczin icra takip işlemi olmadığını, takip kesinleşmediği sürece ihtiyati haczin icrai hacze dönüşmeyeceğini ve bu nedenle alacaklının feragati üzerine ihtiyati hacizlerin kaldırılması ve teminat mektubunun iadesi sırasında tahsil harcı alınamayacağını kabul etmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/1389)11

Ödemenin ve haczin düştüğünün ispatı: İİK m. 71'deki belge ve icra dosyası

Alacaklı haricen yapılan ödemeyi icra dairesine bildirmezse borçlu icra mahkemesine başvurabilir. İİK m. 71/1'e göre borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini (ödendiğini) yahut alacaklının kendisine mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederse takibin iptalini veya ertelenmesini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir. Borcun bu devrede zamanaşımına uğradığı ileri sürülürse m. 33/a kıyasen uygulanır (m. 71/2).

Belgenin takip konusu borcu açıkça göstermesi gerekir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, taraflar arasında birden fazla çeke dayalı takip bulunan dosyada borçlunun sunduğu makbuz ve senet alındı belgesindeki ödemelerin hangi takibe ilişkin olduğunun belirlenemediğini, alacaklının bu yönde açık ikrarı bulunmadığını ve takip konusu çeklere açık atıf yapan bir ödeme belgesi sunulmadığını belirterek, hacizlerin kaldırılmasına ilişkin kararı bozmuştur. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/371)12

Satış isteme süresine dayanan iddiada ispat icra dosyasındaki tarihlerle yapılır: haczin konduğu tarih, satış talebinin tarihi ve giderlerin yatırılıp yatırılmadığı. Yargıtay kararlarında haczin düşüp düşmediği, taşınmazın tapu kaydına haciz şerhinin işlendiği tarih ile satış talebi ve avansın dosyaya girdiği tarihler karşılaştırılarak belirlenmiştir.2 Haczedilmezlik şikâyetinde ise mahcuzun değeri ve borçlunun hâline uygun evin değeri bilirkişi incelemesiyle, emsal karşılaştırması yapılarak ve haciz tarihi esas alınarak belirlenir. (Yargıtay 12. HD, E. 2025/619)13

Haczedilmezlik şikâyetiyle haczin kaldırılması: İİK m. 82 ve borçlunun hâline uygun evi

İİK m. 82/1 haczedilemeyecek malları sayar; Yargıtay kararlarında aktarıldığı üzere m. 82/1-12'ye göre borçlunun "hâline münasip" evi haczedilemez.13 Meskeniyet iddiası bir haczedilmezlik şikâyetidir ve icra mahkemesinde ileri sürülür.13

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre mahcuzun değeri ile borçlunun hâline uygun ev alabileceği miktar haciz tarihi itibarıyla belirlenir; borçlunun hâline uygun evi alabileceği miktar mahcuzun değerinden az ise mahcuz satılır ve hâline uygun ev alması için gerekli bedel borçluya bırakılır, bu miktar mahcuzun değerinden fazla ise haczin kaldırılmasına karar verilir.13

Haczedilmezlik şikâyetinde bulunulabilmesi için şikâyet tarihinde hukuken geçerli bir haczin bulunması şarttır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre haciz şikâyet tarihinden önce m. 106 ve 110 uyarınca düşmüşse başvuru konusuz (fuzuli) sayılır; şikâyet incelenirken satış isteme süresi dolar ve haciz düşerse şikâyetin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir.3 Aynı kararda alacaklının bir yıllık sürede satış istememesi nedeniyle haczin, ilk derece mahkemesinin karar tarihinden önce düştüğü tespit edilmiştir.3

İhtiyati haciz nasıl kalkar: İİK m. 264, 265 ve 266

İİK m. 264/1'e göre dava açılmadan veya takibe başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptıran alacaklı, haczin uygulanmasından (borçlunun yokluğunda yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden) itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmak veya dava açmak zorundadır. Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemek veya dava açmak zorundadır (m. 264/2). İhtiyati haciz alacak davası sırasında konmuşsa, esas hakkındaki hükmün tebliğinden itibaren bir ay içinde takip talebinde bulunulmalıdır (m. 264/3).

Alacaklı bu süreleri geçirir, davasından ya da takip talebinden vazgeçer, takip talebi kanuni sürelerin geçmesiyle düşer, dava dosyası işlemden kaldırılıp bir ay içinde yenilenmez veya alacaklı davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır (m. 264/4). Borçlu süresinde itiraz etmezse ya da itiraz kesin olarak kaldırılır veya mahkemece iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze dönüşür (m. 264/5).

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre itirazın iptali davasının reddedilmesiyle alacaklı davasında haksız çıkmış ve ihtiyati haciz hükümsüz kalmıştır; davaya bakan mahkemenin ihtiyati haczin devam ettiğine ilişkin yazısı icra müdürlüğünü bağlamaz ve ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden yapılan kesintilerin alacaklıya ödenmesi doğru değildir. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/6727)14 Alacak davası sırasında konmuş ihtiyati hacizde ise Daire, ihtiyati haczin alacak davasının sonuçlanmasına kadar devam edeceği gerekçesiyle verilen kararı, hükmün tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde takip başlatılıp başlatılmadığı araştırılmadığı için isabetsiz bulmuştur. (Yargıtay 12. HD, E. 2020/7031)15

Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir; menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de öğrenmeden itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir (m. 265/1-2).

İİK m. 266'ya göre borçlu, para, mahkemece kabul edilecek rehin, esham veya tahvilat depo ederek ya da taşınmaz rehni veya muteber bir banka kefaleti göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir; takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre bu durumda istenecek teminat ihtiyati haciz kararında belirtilen borç miktarı kadardır, güncel dosya borcu daha azsa dosya borcunun tamamıdır; ihtiyati haczedilen malların değeri tutarında teminat istenmesi isabetsizdir. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/9707)16

İlgili mevzuat

İİK m. 106 — Talep için müddetler ve giderlerin yatırılması

Talep için müddetler ve giderlerin yatırılması:

Madde 106 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:24/11/2021-7343/9 md.)

Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Borçlunun üçüncü şahıslardaki alacağı da bu hükme tabidir.

Bir yıllık süre içinde satışı istenip de artırma sonucu satışı gerçekleştirilemeyen mahcuz hakkındaki satış isteme süresi, satış isteyen alacaklı bakımından birinci fıkrada belirtilen sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar.

Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur.

Sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının birlikte ve peşin olarak yatırılması zorunludur.

Kıymet takdiri ve satış giderlerinin, sicile kayıtlı motorlu kara araçları bakımından ilaveten muhafaza giderinin tamamı, satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.

Yukarıdaki fıkralar uyarınca satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılan miktarın satış işlemleri sırasında yetersiz kaldığı anlaşılırsa icra müdürü tarafından satış isteyene on beş günlük süre verilir ve bu sürede eksik miktar tamamlanmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.

Bu maddede belirtilen giderler Adalet Bakanlığınca her yıl yürürlüğe konulan tarifede belirlenir.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 110 — Haczin kalkması

Haczin kalkması:

Madde 110 – (Değişik: 2/7/2012-6352/22 md.)

Bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya (…) talep geri alınıp da kanuni müddet içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Hacizli malın satılması yönündeki talep bir defa geri alınabilir.

Haczedilen resmi sicile kayıtlı malların, icra dairesiyle yapılacak yazışmalar sonucunda haczinin kalktığının tespit edilmesi hâlinde, sicili tutan idare tarafından haciz şerhi terkin edilir ve işlem ilgili icra dairesine bildirilir.

Birinci fıkra gereğince haczin kalkmasına sebebiyet veren alacaklı o mala yönelik olarak, haczin konulması ve muhafazası gibi tüm giderlerden sorumlu olur.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 71 — İcra mahkemesinin karariyle takibin talik veya iptali

İcra mahkemesinin karariyle takibin talik veya iptali:

Madde 71 – (Değişik: 18/2/1965-538/42 md.)

Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse, takibin iptal veya talikini her zaman icra mahkemesinden istiyebilir.

Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33 a. Maddesi hükmü kıyasen uygulanır.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 264 — İhtiyati haczi tamamlıyan merasim

İhtiyati haczi tamamlıyan merasim:

Madde 264 – (Değişik: 18/2/1965-538/104 md.)

Dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan evvel ihtiyati haciz yaptırmış olan alacaklı; haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde (Haciz veya iflas) bulunmaya veya dava açmaya mecburdur.

İcra takibinde, borçlu ödeme emrine itiraz ederse bu itiraz hemen alacaklıya tebliğ olunur. Alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur. İcra mahkemesi, itirazın kaldırılması talebini reddederse alacaklının kararın tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dava açması lazımdır.

(Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/62 md.) İhtiyatî haciz, alacak davasının mahkemede görüldüğü sırada konulmuş veya alacaklı birinci fıkraya göre mahkemede dava açmış ise, esas hakkında verilecek hükmün mahkemece tebliğinden itibaren bir ay içinde alacaklı takip talebinde bulunmaya mecburdur.

Alacaklı bu müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse veya takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse veya dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır ve alakadarlar isterse lazım gelenlere bildirilir.

Borçlu müddeti içinde ödeme emrine itiraz etmez veya itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılır veya mahkemece iptal edilirse, ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze inkılabeder.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

İİK m. 266 — İhtiyati haczin kaldırılması

İhtiyati haczin kaldırılması:

Madde 266 – (Değişik: 18/2/1965-538/106 md.)

Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer.

Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Aynı mal üzerindeki hacizlerden biri düşünce öbürü ayakta kalır mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2025/956 · K. 2025/2620 ·

    Borçlu, meskeni olduğunu ileri sürdüğü taşınmaza 29.12.2020 ve 28.09.2021 tarihlerinde konan hacizlere karşı haczedilmezlik şikâyetinde bulunmuştu. Bölge adliye mahkemesi, alacaklı bir yıllık sürede satış istemediği için haczin düştüğü gerekçesiyle şikâyetin konusu kalmadığına karar verdi. Daire, şikâyet tarihi itibarıyla 2020 tarihli haczin düşmüş olsa da 2021 tarihli haczin ayakta olduğunu ve bu hacizle ilgili de şikâyete gelindiğini, bu nedenle işin esasına girilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Aynı mal üzerindeki hacizler ayrı değerlendirilir; biri düşse de ayakta olan haciz yönünden şikâyet esastan incelenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Satış istenip giderler yatırılmazsa haciz düşer mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2024/7137 · K. 2025/739 ·

    Taşınmazın tapu kaydına 06.06.2023'te haciz şerhi işlenmiş, borçlu haczedilmezlik şikâyetinde bulunmuştu. Alacaklı 07.05.2024'te satış talebinde bulunmuş, ancak haciz tarihinden itibaren kıymet takdiri ve satış giderlerini yatırmamıştı. Daire, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK m. 106/3 uyarınca satış talebiyle birlikte giderlerin tamamının peşin yatırılmasının zorunlu olduğunu, usulüne uygun bir satış talebi bulunmadığından haczin m. 110/1 gereğince bölge adliye mahkemesinin karar tarihinden önce düştüğünü ve konusuz kalan şikâyetin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Giderleri yatırılmayan satış talebi usulüne uygun talep sayılmaz; haciz bir yıllık sürenin sonunda düşer.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Haczedilmezlik şikâyeti incelenirken haciz düşerse ne olur?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2026/440 · K. 2026/3166 ·

    Borçlu, 31.07.2023'te tapu kaydına işlenen hacze karşı 07.08.2023'te meskeniyet şikâyetinde bulunmuş; ilk derece mahkemesi şikâyeti kabul ederek haczin kaldırılmasına karar vermişti. Daire, haczedilmezlik şikâyeti için şikâyet tarihinde hukuken geçerli bir haczin varlığının şart olduğunu, şikâyet tarihinden önce düşmüş hacze karşı başvurunun fuzuli sayılacağını, inceleme sırasında haciz düşerse şikâyetin konusuz kalacağını belirtti. Alacaklı bir yıllık sürede satış istemediğinden haciz ilk derece kararından önce düşmüştü; Daire, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

    Sonuç: Şikâyet sürerken satış istenmezse haciz düşer ve şikâyet konusuz kalır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Satış isteme süresi hak düşürücü müdür, süre geçince ne yapılır?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2013/1284 · K. 2015/890 ·

    Taşınır niteliğindeki enkaz 10.05.2010'da haczedilmiş, alacaklı kıymet takdirini ancak bir yıllık süreden sonra istemiş ve mal satılmıştı. Hukuk Genel Kurulu, m. 106'daki satış isteme sürelerinin hak düşürücü nitelikte olduğunu ve icra memurunca kendiliğinden gözetilmesi gerektiğini, süresi geçen satış talebinin kabulüne karşı süresiz şikâyet yoluna başvurulabileceğini ve haczi kalkmış malın satılması hâlinde ihalenin feshi istenebileceğini belirtti; geçerli haciz olmadan yapılan ihalenin feshi gerektiğinden direnme kararını bozdu.

    Sonuç: Satış isteme süresi hak düşürücüdür; süresi geçmiş satış talebine dayalı işleme karşı süresiz şikâyet yolu açıktır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Satış isteme süresini kesen hâller ve düşen haczin canlandırılmasıYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/13007 · K. 2017/5680 ·

    İcra müdürlüğü, taşınmaz hissesi üzerindeki haczi İİK m. 106 ve 110 uyarınca kaldırmış; alacaklı bu işleme karşı şikâyette bulunmuştu. Alacaklı satış isteme süresi dolmadan İİK m. 121 uyarınca aldığı yetkiyle ortaklığın giderilmesi davası açmıştı. Daire, bu davanın açılmasıyla satış isteme süresinin kesildiğini ve haczin düşmediğini, şikâyetin kabulünün doğru olduğunu belirtti; ancak Kanun'da taşınmaz üzerindeki haczin ihyası diye bir müessese bulunmadığından, mahkemenin şikâyetin kabulüyle yetinmeyip belirli bir tarihten itibaren haciz işletilmesine hükmetmesini bozma sebebi yaptı.

    Sonuç: Süresinde açılan ortaklığın giderilmesi davası satış isteme süresini keser; mahkeme haczi yeniden işletemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Kanun değişince satış isteme süresi hangi metne göre belirlenir?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2022/242 · K. 2022/1441 ·

    Sıra cetveline şikâyette, şikâyetçinin taşınırlar üzerindeki 16.10.2012 tarihli haczinin satış tarihinde ayakta olup olmadığı tartışılıyordu. Hukuk Genel Kurulu, İİK geçici m. 10'daki takip işleminden anlaşılması gerekenin icra müdürlüğünün haciz işlemi olduğunu, haciz tarihi 6352 sayılı Kanun'un satış isteme süresini altı aya indiren değişikliğinin yürürlüğe girdiği 05.01.2013'ten önce olduğundan değişiklikten önceki sürenin uygulanması ve sürenin haciz tarihinden itibaren bir yıl kabul edilmesi gerektiğini belirterek direnme kararını bozdu. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

    Sonuç: Satış isteme süresi, haczin konduğu tarihte yürürlükte olan metne göre belirlenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. 7343 sayılı Kanunla gelen gider kuralı geçiş döneminde nasıl uygulanır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2025/1047 · K. 2025/2472 ·

    Hacizden sonra taşınmaz hissesini satın alan üçüncü kişi, haczin İİK m. 106 ve 110 gereği düştüğünü ileri sürerek haczin kaldırılmasını istedi. Daire, elektronik satışa geçişten sonra haczedilen mallarda kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının tarifeye göre peşin yatırılmasının zorunlu olduğunu; geçişten önce haczedilen mallarda bu zorunluluk bulunmasa da 08.03.2022'de yürürlüğe giren tarifeden önce satış istenip giderleri eksik kalan dosyalarda eksiğin 08.03.2023'e kadar tamamlanması gerektiğini, bu sürenin kesin olduğunu ve muhtıra çıkarılmasının gerekmediğini açıkladı. Bu inceleme yapılmadan karar verilmesini isabetsiz bularak kararı bozdu.

    Sonuç: Geçiş öncesi satış talebinde eksik giderler 08.03.2023'e kadar tamamlanmadıysa satış talebi vaki olmamış sayılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Haczin düştüğünün tespitini kim isteyebilir?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/23205 · K. 2017/14451 ·

    Borçluya ait gemi, şikâyetçinin alacaklı olduğu takip dosyasından yazılan talimatla satılmıştı; şikâyetçi, satış bedeli üzerindeki hak sahipleri belirlenirken başka bir takip dosyasındaki haczin süresinde satış istenmediği için düştüğünün hüküm altına alınmasını istemiş, mahkeme talebi kabul etmişti. Daire, şikâyetçinin o takip dosyasında taraf sıfatı bulunmadığını, haczin düştüğünün tespitinin ancak takip borçlusu veya alacaklısı tarafından ileri sürülebileceğini, şikâyetçinin iddialarını sıra cetveline itiraz davası kapsamında ileri sürebileceğini belirterek şikâyetin aktif husumet yokluğundan reddi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

    Sonuç: Haczin düştüğünün tespitini o takibin tarafları ister; başka alacaklı yolunu sıra cetvelinde arar.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Haczin kaldırılması talebi için harç ödenir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2020/5775 · K. 2021/408 ·

    Kambiyo senedine dayalı takipte alacaklı, borçlunun taşınmazlarından biri üzerindeki haczin harç ödenmeksizin kaldırılmasını istemiş; icra müdürlüğü ancak vazgeçme harcı ödenirse haczin kaldırılabileceğine karar vermişti. Bölge adliye mahkemesi, diğer hacizler devam ederken tek bir haczin kaldırılmasının haricen tahsil karinesi oluşturmayacağını kabul etti. Daire, Harçlar Kanunu m. 23'ü aktararak yalnız bir taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılması talebinin de yerleşik uygulamaya göre alacağın haricen tahsil edildiğine karine sayıldığını, harç alınmasına yönelik işlemde aykırılık bulunmadığını belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Alacaklının haciz kaldırma talebi haricen tahsil karinesi sayılır ve harca bağlanır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Harç ödenince dosya kapanmış ve borç ödenmiş sayılır mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/9718 · K. 2023/3017 ·

    Alacaklı banka, diğer hacizler baki kalmak ve feragat anlamına gelmemek kaydıyla borçlulardan yalnız biri adına konan hacizlerin kaldırılmasını istemiş, tahsil harcı yatırılarak bu hacizler kaldırılmıştı. Borçlu, harç ödendiği için alacağın haricen tahsil edildiğini ileri sürerek dosyanın infazen kapatılmasını istedi. Daire, haciz kaldırma talebinin harç bakımından haricen tahsil karinesi oluşturduğunu, ancak tahsil harcının ödenmesinin borcun ödendiği anlamına gelmediğini, dosyanın infazen kapatılması için açıkça takipten vazgeçilmesi, alacaktan feragat edilmesi veya dosya borcunun tamamının ödenmesi gerektiğini belirterek şikâyetin reddi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

    Sonuç: Harç karinesi borcun ödendiğini göstermez; dosya vazgeçme, feragat ya da tam ödemeyle kapanır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. İhtiyati haczin kaldırılmasında tahsil harcı alınır mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/1389 · K. 2022/7989 ·

    Borçlunun başvurusuna göre ihtiyati hacizle başlayan takipte ödeme emrine itiraz edilmiş ve ihtiyati hacizlerin kaldırılması için teminat mektubu sunulmuştu; alacaklı sonra ihtiyati haciz taleplerinden feragat ederek teminat mektubunun iadesini istedi ve icra müdürlüğü tahsil harcı ödenmesini şart koştu. Daire, ihtiyati haczin icra takip işlemi olmadığını, takip kesinleşmedikçe ihtiyati haczin icrai hacze dönüşmeyeceğini ve bu nedenle ihtiyati hacizlerin fekki ve teminat mektubunun iadesi sırasında tahsil harcı alınamayacağını belirterek şikâyetin kabulü gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

    Sonuç: Kesin hacze dönüşmemiş ihtiyati haczin kaldırılması tahsil harcına bağlanamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Ödeme belgesi hacizlerin kaldırılması için ne göstermelidir?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/371 · K. 2018/1405 ·

    Borçlu, borcun ödendiğini ileri sürerek menkul hacizlerinin kaldırılmasını istemiş, senet alındı belgesi, tahsilat makbuzu ve alacaklı vekilinin başka bir davadaki cevap dilekçesini sunmuştu; mahkeme hacizlerin kaldırılmasına karar verdi. Daire, İİK m. 71/1'i aktararak taraflar arasında birden fazla çeke dayalı takip bulunduğunu, ödemelerin hangi takibe ilişkin olduğunun belirlenemediğini, alacaklının açık ikrarı bulunmadığını ve takip konusu çeklere açık atıf yapan uygun bir ödeme belgesi sunulmadığını belirterek şikâyetin reddi gerektiği gerekçesiyle kararı bozdu.

    Sonuç: Ödeme belgesi takip konusu borca açıkça bağlanmalıdır; belirsiz makbuzla haciz kaldırılmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 13. Meskeniyet şikâyetinde haciz ne zaman kaldırılır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2025/619 · K. 2025/2123 ·

    Borçlunun meskeniyet iddiasıyla yaptığı haczedilmezlik şikâyeti kabul edilmiş ve haczin kaldırılmasına karar verilmişti. Daire, mahcuzun değeri ile borçlunun hâline uygun ev alabileceği miktarın haciz tarihi itibarıyla emsal karşılaştırmasıyla belirlenmesi gerektiğini, bu miktar mahcuzun değerinden azsa mahcuzun satılıp gerekli bedelin borçluya bırakılacağını, fazlaysa haczin kaldırılacağını belirtti; keşif tarihi değerine dayanan ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuyla hüküm kurulduğu gerekçesiyle kararı bozdu.

    Sonuç: Meskeniyette karşılaştırma haciz tarihindeki değerlerle yapılır; haczin kaldırılması bu karşılaştırmaya bağlıdır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 14. İtirazın iptali davası reddedilince ihtiyati haciz kalkar mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/6727 · K. 2022/13399 ·

    İhtiyati haciz kararına dayalı ilamsız takipte borçlular itiraz etmiş, alacaklının açtığı itirazın iptali davası reddedilmişti. Bölge adliye mahkemesi, davaya bakan mahkemenin ihtiyati haczin karar kesinleşinceye kadar devam edeceğine ilişkin yazısının icra müdürlüğünü bağladığı gerekçesiyle şikâyeti reddetti. Daire, İİK m. 264/4 uyarınca alacaklının davasında haksız çıkmasıyla ihtiyati haczin hükümsüz kaldığını, mahkeme yazısının bağlayıcı kabul edilmesinin isabetsiz olduğunu ve kesin hacze dönüşmeden yapılan kesintilerin alacaklıya ödenmesinin doğru olmadığını belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: İtirazın iptali davasının reddiyle ihtiyati haciz hükümsüz kalır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 15. Alacak davası sırasında konan ihtiyati haciz ne zaman hükümsüz kalır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2020/7031 · K. 2021/7193 ·

    Asliye ticaret mahkemesince verilen ihtiyati haciz takip dosyasından uygulanmış, alacak davası kısmen kabul edilmişti. Bölge adliye mahkemesi ihtiyati haczin alacak davasının sonuçlanmasına kadar devam edeceği gerekçesiyle borçlunun istinaf başvurusunu esastan reddetti. Daire, İİK m. 264/3 ve 264/4'e göre ihtiyati haciz alacak davası sırasında konmuşsa alacaklının hükmün tebliğinden itibaren bir ay içinde takip talebinde bulunmak zorunda olduğunu, bulunmazsa ihtiyati haczin hükümsüz kalacağını belirterek, bu sürede takip başlatılıp başlatılmadığı araştırılmadan verilen kararı bozdu.

    Sonuç: Alacak davasında konan ihtiyati haciz, hükmün tebliğinden sonra bir ay içinde takip yapılmazsa hükümsüz kalır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 16. Teminat karşılığında ihtiyati haciz kaldırılırken teminat ne kadardır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/9707 · K. 2018/5600 ·

    Borçlu, İİK m. 266 uyarınca banka teminat mektubu karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiş; mahkeme ihtiyati haczi, haczedilen malların değeri tutarında teminat karşılığında kaldırmaya karar vermişti. Daire, takibe başlandıktan sonra bu konuda karar verme yetkisinin icra mahkemesine geçtiğini, ihtiyati hacizlerin kaldırılması için ihtiyati haciz kararında belirtilen borç miktarı kadar, güncel dosya borcu daha azsa dosya borcunun tamamı tutarında teminat alınmasının yeterli olduğunu belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: İhtiyati haczi kaldırmak için istenecek teminat, malların değeri değil borç miktarıdır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Borç ödenince haciz kendiliğinden kalkar mı?

İİK m. 110/1 haczin kendiliğinden kalkmasını satışın kanuni süre içinde istenmemesine bağlar; borcun ödenmesi bu hükümde sayılmaz. Ödeme icra dairesi dışında yapıldıysa alacaklı icra dairesinden haczin kaldırılmasını ister ya da takipten vazgeçer. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre dosyanın infazen kapatılması için açıkça takipten vazgeçilmesi, alacaktan feragat edilmesi veya dosya borcunun tamamının ödenmesi gerekir. Alacaklı bunu yapmazsa borçlu, İİK m. 71/1 uyarınca ödemeyi belgeyle ispat ederek takibin iptalini icra mahkemesinden isteyebilir.

Haciz ne kadar sürede düşer?

İİK m. 106/1'e göre alacaklı veya borçlu hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir; m. 110/1'e göre satış bu süre içinde istenmezse ya da talep geri alınıp süresinde yenilenmezse haciz kalkar. 7343 sayılı Kanun'un uygulamaya geçiş tarihinden önce haczedilen mallarda ise geçici m. 18 uyarınca değişiklikten önceki hükümler uygulanır; eski bir hacizde süre, haciz tarihindeki metinden okunur. Geçiş döneminin gider kuralı ayrıca düzenlenmiştir: m. 106 uyarınca çıkarılan tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış istenmiş, ancak kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamı yatırılmamışsa, tarifenin yürürlüğünden itibaren bir yıl içinde (Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre 08.03.2023'e kadar) tarifedeki giderlerin yatırılması gerekiyordu; yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır (İİK geçici m. 18).

Satış istendi ama masraf yatırılmadıysa haciz düşer mi?

İİK m. 106'ya göre satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamı peşin yatırılmalıdır; yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, satış talebinde bulunulduğu ama giderlerin yatırılmadığı dosyada usulüne uygun satış talebi bulunmadığını ve haczin bir yıllık sürenin sonunda düştüğünü kabul etmiştir. Aynı Daireye göre elektronik satış uygulamasına geçiş tarihinden önce haczedilen mallarda tarife hükümleri ve giderlerin peşin yatırılması zorunluluğu bulunmasa da, bu mallarda eksik kalan giderlerin geçici m. 18/3 uyarınca 08.03.2023'e kadar tamamlanması gerekiyordu; Daire, tarifeden önce haczedilip satış isteme süresi geçmemiş ve satışı henüz istenmemiş mallarda değişiklik hükümlerinin uygulanacağını da belirtmiştir.

Düşen haciz tapu ya da araç kaydından kendiliğinden silinir mi?

İİK m. 110/2'ye göre resmî sicile kayıtlı mallarda haczin kalktığı icra dairesiyle yapılan yazışmalar sonucunda tespit edilirse sicili tutan idare haciz şerhini terkin eder ve işlemi icra dairesine bildirir. Tapu kaydındaki şerh ve araç kaydındaki haciz ayrı rehberlerde ayrıntılı anlatılmıştır.

Haczin kaldırılması için harç ödemek gerekir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamasına göre alacaklının haczin kaldırılmasını istemesi, tek bir taşınmaz için olsa bile, alacağın icra dairesi dışında tahsil edildiğine karine sayılır ve harç ödenmesine bağlanır. Aynı Daireye göre ihtiyati haciz kesin hacze dönüşmeden kaldırılıyorsa tahsil harcı alınamaz.

İcra müdürlüğü haczi kaldırmazsa ne yapılabilir?

İcra müdürlüğünün kararına karşı İİK m. 16/1 uyarınca, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde şikâyet her zaman yapılabilir (m. 16/2). İcra mahkemesi basit yargılama usulüyle karar verir (m. 18/1).

Borcu ödediğimi nasıl ispat ederim?

İİK m. 71/1'e göre takibin kesinleşmesinden sonra borcun ödendiği, noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat edilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, birden fazla takip bulunan bir dosyada ödemelerin hangi takibe ilişkin olduğunu göstermeyen makbuzlarla hacizlerin kaldırılamayacağına karar vermiştir; belge takip konusu borca açıkça bağlanmalıdır.

İhtiyati haciz ne zaman kalkar?

İİK m. 264/4'e göre alacaklı kanuni süreler içinde takip yapmaz veya dava açmazsa, davasından ya da takip talebinden vazgeçerse, takip talebi süre geçmesiyle düşerse, işlemden kaldırılan dava bir ay içinde yenilenmezse veya alacaklı davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, itirazın iptali davasının reddiyle ihtiyati haczin hükümsüz kaldığını kabul etmiştir.

Teminat göstererek ihtiyati haczi kaldırtmak mümkün mü?

Evet. İİK m. 266'ya göre borçlu para, rehin, esham veya tahvilat depo ederek ya da taşınmaz rehni veya muteber bir banka kefaleti göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir; takibe başlandıktan sonra yetki icra mahkemesine geçer. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre istenecek teminat, ihtiyati haciz kararındaki borç miktarı ya da daha azsa güncel dosya borcudur, haczedilen malların değeri değildir.

Oturduğum eve konan haciz kaldırılabilir mi?

İİK m. 82/1-12'ye göre borçlunun hâline uygun evi haczedilemez ve bu iddia icra mahkemesine haczedilmezlik şikâyetiyle ileri sürülür. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre evin değeri ile borçlunun hâline uygun ev alabileceği miktar haciz tarihine göre karşılaştırılır; bu miktar evin değerinden fazlaysa haciz kaldırılır, azsa ev satılır ve gerekli bedel borçluya bırakılır.

Başka bir alacaklı, bir haczin düştüğünü ileri sürebilir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre haczin düştüğünün tespiti ancak o takibin borçlusu veya alacaklısı tarafından istenebilir. Takipte taraf olmayan başka bir alacaklının şikâyeti aktif husumet yokluğundan reddedilir; bu alacaklı iddiasını sıra cetveline itiraz davasında ileri sürebilir.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Borçlar Hukuku alanına dön

Rehberler

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.