Banka borcu ödenmezse ne olur? Temerrütten icra takibine, maaş blokesine ve kefile
Yayın tarihi:
Bu sayfada
- Başa dön
- Kısaca
- Dava, süre ve usul
- Taksit ödenmezse ilk ne olur: TBK m. 117'ye göre temerrüt ve 6502 m. 4/7'deki bileşik faiz yasağı
- Borcun tamamı ne zaman istenebilir: 6502 m. 28 ve m. 34'teki muacceliyet şartları
- Kredi kartı borcu ne zaman tüketici kredisi sayılır: 6502 m. 22/2
- İcra takibi nasıl başlar: İİK m. 60 ödeme emri, m. 62 itiraz ve m. 68/b hesap özeti
- Maaş ve emekli aylığı: İİK m. 83 haczi, 5510 m. 93 ve bankanın sözleşmeye dayanan blokesi
- Kefil ne zaman ödemek zorunda kalır: 6502 m. 4/6 ve TBK m. 585
- Zamanaşımı: banka alacağı ne zaman eskir (TBK m. 146 ve m. 154)
- Borç varlık yönetim şirketine devredilirse: TBK m. 183 ve m. 188
- İspat: banka alacağını hangi belgeyle kanıtlar, borçlu ve kefil neyi ispat eder
- İlgili mevzuat
- Yargıtay kararları
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- Kredi taksiti ödenmezse borçlu, ödeme gününün geçmesiyle temerrüde düşer.
- Banka kalan borcun tamamını hemen isteyemez: tüketici kredisinde art arda en az iki taksidin ödenmemesi ve tüketiciye en az otuz gün süre veren bir uyarı gerekir.
- Banka icra takibi başlatabilir; borçlu ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edebilir.
- Maaşın bir kısmı haczedilebilir, emekli aylığı için ayrı kurallar vardır.
- Tüketici kredisine kefil olan kişiye, kural olarak önce borçluya başvurulmadan gidilemez.
Bu rehber, tüketici kredisi, konut kredisi ve bireysel kredi kartı borcu ödenmediğinde bankanın hangi sırayla hangi hakları kullanabildiğini anlatır: taksitte temerrüt, borcun tamamının istenebilmesinin şartları, icra takibi, maaş ve emekli aylığı üzerindeki haciz ve bloke, kefilin sorumluluğu, zamanaşımı ve alacağın devri. Her konu ilgili kanun maddesi ve Yargıtay kararlarıyla birlikte verilir; ayrıntılı usul konuları ilgili rehberlere bırakılmıştır.
İlgili rehberler: Hesap kat ihtarnamesi nedir? Ödeme süresi, temerrüt, faiz ve itirazKredi kartı borcu ödenmezse ne olur (5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu)İcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminatİtirazın iptali davası: süre, arabuluculuk, ispat ve icra inkâr tazminatıHaciz kaldırma (haciz fekki): borç ödenince ya da takip düşünce haciz nasıl kalkar?Menfi tespit davası ve istirdat davası: şartlar, ispat yükü, tedbir ve süreTebligatı almazsam ne olur? Kapıda bulunmama, imzadan kaçınma ve usulsüz tebligat (Tebligat Kanunu m. 21, 32, 35)Varlık yönetim şirketi borç satın aldıysa: alacağın devri ve borçlunun hakları (TBK m. 183-190)Hukuk bürosundan borç mesajı: ne anlama gelir, ne yapılır (İİK m. 58-62, Avukatlık Kanunu m. 165)Kredi sicili ve icra kaydı kredi notu ilişkisi: Risk Merkezi kaydının düzeltilmesi ve tazminat
Dava, süre ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Görevli mahkeme
Tüketici kredisi, konut kredisi ve bireysel kredi kartından doğan davalara tüketici mahkemesi bakar: 6502 sayılı Kanun m. 73/1 tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesini görevli kılar, m. 3/1-l bankacılık sözleşmelerini tüketici işlemi sayar. Kredi ticari veya mesleki amaçla kullanılmışsa borçlu tüketici sayılmaz (m. 3/1-k). İcra dairesinin yaptığı haciz gibi işlemlere karşı şikâyet icra mahkemesine yapılır (İİK m. 16/1).
Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/1, m. 3/1-k ve l; İİK m. 16/1
- Yetkili mahkeme
Genel yetkili mahkeme, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6/1); sözleşmeden doğan dava sözleşmenin ifa edileceği yerde de açılabilir (HMK m. 10). Tüketici davaları ayrıca tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 sayılı Kanun m. 73/5).
- Dava şartı
Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m. 73/A/1). Tüketici hakem heyetinin görevine giren uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına itirazlar bu şartın dışındadır (m. 73/A/1-a, b). Hakem heyetine başvuru zorunluluğu m. 68/1'deki parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar içindir; bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (m. 68/4) ve tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklıdır (m. 68/1).
- Süre ve zamanaşımı
Kanunda aksine hüküm yoksa banka alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 146); zamanaşımı borcun ikrarı, kısmi ödeme, dava ve icra takibiyle kesilir (TBK m. 154). Borçlu ödeme emrine itiraz ederse bankanın itirazın iptali davası, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır (İİK m. 67/1).
Dayanak: TBK m. 146, m. 154; İİK m. 67/1
- Yargılama usulü
Tüketici mahkemesindeki davalar Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Altıncı Kısım hükümlerine göre, yani basit yargılama usulüyle yürütülür (6502 sayılı Kanun m. 73/4; HMK m. 316/1-g).
- Harç
Bankanın açtığı alacak davasında karar ve ilam harcı nispidir: hüküm altına alınan değer üzerinden binde 68,31 (492 sayılı Kanun m. 15 ve (1) sayılı tarife A-III-1-a). Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı davalar harçtan muaftır (6502 sayılı Kanun m. 73/2).
Dayanak: 492 sayılı Kanun m. 15, (1) sayılı tarife A-III-1-a; 6502 sayılı Kanun m. 73/2
- Kanun yolu
Nihai karara karşı bölge adliye mahkemesine istinaf yolu açıktır (HMK m. 341/1-a); kanunda üç bin Türk lirası olarak yazılı ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan sınırı geçmeyen malvarlığı davalarında karar kesindir (HMK m. 341/2, ek m. 1). Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz, HMK m. 362'deki sınır ve istisnalara bağlıdır; sınırlarda davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır (HMK ek m. 1/2).
Dayanak: HMK m. 341, m. 362, ek m. 1
Taksit ödenmezse ilk ne olur: TBK m. 117'ye göre temerrüt ve 6502 m. 4/7'deki bileşik faiz yasağı
Kredi taksiti, ödeme planında günü yazılı bir borçtur. TBK m. 117/2'ye göre borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse borçlu bu günün geçmesiyle temerrüde düşer. Günü belirlenmemiş muaccel bir borçta ise temerrüt, alacaklının ihtarıyla doğar (TBK m. 117/1).
Bir taksitte temerrüde düşmek, kalan borcun tamamının hemen istenebileceği anlamına gelmez; tüketici kredisinde ve konut kredisinde bunun ayrı şartları vardır ve bir sonraki bölümde anlatılır. Bu şartlar gerçekleşmeden başlatılan takipte Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, bankanın takip tarihine kadar ödenmeyen taksitleri ve geç ödeme nedeniyle gecikme faizi ile ferilerini isteyebileceğini kabul etmiştir. (Yargıtay 13. HD, E. 2016/14693)1
6502 sayılı Kanun m. 4/7'ye göre temerrüt hâli de dâhil olmak üzere tüketici işlemlerinde bileşik faiz uygulanmaz. Aynı Kanunun m. 3/1-l hükmü bankacılık sözleşmelerini tüketici işlemi tanımına açıkça almıştır; kural bu yüzden tüketici kredisine ve bireysel kredi kartına da uygulanır. Kart borcunun akdi faizi, gecikme faizi ve asgari ödeme kuralları 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndadır ve Kredi kartı borcu rehberinde anlatılmıştır.
Borcun tamamı ne zaman istenebilir: 6502 m. 28 ve m. 34'teki muacceliyet şartları
6502 sayılı Kanun m. 28/1'e göre belirli süreli tüketici kredisinde banka, borcun tamamını isteme hakkını sözleşmede saklı tutmuşsa bu hakkı ancak üç şart birlikte gerçekleştiğinde kullanabilir: 1) banka kendi edimlerinin tamamını ifa etmiş olmalı, 2) tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmüş olmalı, 3) banka tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunmalıdır. Konut kredisinde aynı şartlar konut finansmanı kuruluşu için 6502 m. 34/1'de yer alır. Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz (m. 28/2, m. 34/2).
Yargıtay 13. Hukuk Dairesine göre muacceliyetin doğması için bunun sözleşmede kararlaştırılmış olması, tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödememesi ve en az otuz gün süre verilerek uyarı yapılması gerekir.1 Borcun 7 gün içinde ödenmesini isteyen ve borçluya tebliğ edilmemiş bir ihtarname muacceliyet doğurmaz; banka bu durumda takip tarihine kadar ödenmeyen taksitleri isteyebilir.1
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyizi üzerine ihtarın içeriğini de denetlemiştir: ihtar tarihi itibarıyla vadesi gelmiş borç ve faizi gösteren, 30 günlük ödeme süresi içeren ve bu süre sonunda ödeme yapılmazsa muaccel hâle gelecek tüm borç ve faizi bildiren bir uyarı yapılmadıkça tüketicinin kanunun aradığı anlamda temerrüdünden söz edilemez ve vadesi gelmeyen taksitler muaccel olmaz. (Yargıtay 3. HD, E. 2025/92)2 Aynı karara göre icra takip tarihi itibarıyla vadesi gelmiş taksitler bakımından ise muacceliyet vardır.2
İhtarın tebliğ edilememesi de aynı sonucu doğurur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kredi kartı, kredili mevduat hesabı ve tüketici kredisi borçları için gönderilen ihtarnamelerin borçluya tebliğ edilemediği bir dosyada, bankanın vadesi gelmeyen borçları muaccel kılabilmesi için 6502 m. 28 kapsamında usulüne uygun ihtarname tebliğ etmesi gerektiğini ve yalnız muaccel borçların istenebileceğini kabul eden kararı onamıştır. (Yargıtay 3. HD, E. 2023/3263)3
Konut kredisinde de ölçüt aynıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 6502'den önceki 4077 sayılı Kanun m. 10/B döneminde kurulan bir konut finansmanı sözleşmesinde, kanunun aradığı en az bir ay yerine 30 gün süre veren ihtarın muacceliyet ihtarı koşullarını taşımadığını, alacak asıl borçlu için muaccel hâle gelmediğinden ipotekli konutu sonradan satın alan kişiye karşı da yalnız takip tarihine kadar ödenmeyen taksitlerin istenebileceğini kabul eden kararı onamıştır. (Yargıtay 3. HD, E. 2022/5941)4 Bugün yürürlükte olan 6502 m. 34/1 ise süreyi en az otuz gün olarak yazar; karardaki bir ay ile otuz gün ayrımı 4077 dönemi sözleşmelere ilişkindir.
Muacceliyet ihtarının içeriği, noter aracılığıyla gönderilmesi, ipotekli kredide ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip ve ihtara itiraz Hesap kat ihtarnamesi rehberinde anlatılmıştır.
Kredi kartı borcu ne zaman tüketici kredisi sayılır: 6502 m. 22/2
6502 sayılı Kanun m. 22/2'ye göre kredi kartı sözleşmesi, faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında ödemenin üç aydan daha uzun süre ertelenmesi ya da benzer şekilde taksitle ödeme imkânı sağlanması hâlinde tüketici kredisi sözleşmesi olarak değerlendirilir; bu durumda uygulanacak faiz oranı kredi kartı sözleşmesindeki orandan fazla olamaz.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, birikmiş kart borcunun yapılandırılarak taksitli tüketici kredisine dönüştürüldüğü bir dosyada kart borcunun da 6502 m. 22 uyarınca tüketici kredisi sözleşmesi olarak değerlendirileceğini belirtmiştir.3 Bu yüzden yapılandırılmış kart borcunun tamamının istenebilmesi için de m. 28 kapsamında usulüne uygun bir ihtarnamenin tebliği gerekir.3
Taksitlendirilmemiş kart borcunda hesap özeti, asgari ödeme, gecikme faizi ve kartın kullanıma kapatılması 5464 sayılı Kanun'a tabidir; bunlar Kredi kartı borcu rehberinde anlatılmıştır.
İcra takibi nasıl başlar: İİK m. 60 ödeme emri, m. 62 itiraz ve m. 68/b hesap özeti
İlamsız icra takibinde borçluya ulaşan resmî belge ödeme emridir: icra müdürü takip talebinin kanundaki şartları içerdiğine karar verirse ödeme emri düzenler (İİK m. 60/1). Ödeme emri, borcun ve masrafların yedi gün içinde ödenmesi ihtarını içerir (İİK m. 60/2, bent 2).
Borçlu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirir (İİK m. 62/1). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66/1). Bunun üzerine banka itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m. 67/1); takibi kanunda sayılan belgelere dayanıyorsa itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını da isteyebilir (İİK m. 68/1).
Krediler için İİK m. 68/b özel bir kural koyar: borçlu cari hesap ya da vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde banka, kredi sözleşmesindeki adrese, sözleşmede yazılı faiz tahakkuk dönemlerini takip eden on beş gün içinde noter aracılığıyla bir hesap özeti göndermek zorundadır. Hesap özetinin içeriğine alındığından itibaren bir ay içinde itiraz etmeyen borçlu, hesap özetinin gerçeğe aykırılığını ancak borcunu ödedikten sonra dava edebilir (İİK m. 68/b/2).
Ödeme emrine itirazın usulü ve süreyi kaçıranın durumu İcra takibine itiraz rehberinde, bankanın açtığı dava İtirazın iptali davası rehberinde, tebligatın alınmaması Tebligatı almazsam rehberinde, borcun olmadığının ya da ödenen paranın geri istenmesi Menfi tespit ve istirdat davası rehberinde anlatılmıştır.
Borç için alacaklının avukatından gelen mesajın hukuki anlamı, istenen vekâlet ücretinin dayanağı ve ödemenin ispatı hukuk bürosundan gelen borç mesajı rehberinde anlatılmıştır.
Maaş ve emekli aylığı: İİK m. 83 haczi, 5510 m. 93 ve bankanın sözleşmeye dayanan blokesi
İcra takibinde maaş, ücret ve emekli maaşı, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra memurunca gerekli görülen miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir (İİK m. 83/1); haczedilecek miktar bunların dörtte birinden az olamaz (İİK m. 83/2). Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve öndeki haczin kesintisi bitmedikçe sonrakine geçilmez (İİK m. 83/2). İİK m. 83/a'ya göre m. 82 ve 83'teki mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir.
Sosyal Güvenlik Kurumunun bağladığı gelir, aylık ve ödenekler ise 5510 sayılı Kanun m. 93/1'e göre Kurumun m. 88'e göre takip ve tahsili gereken alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez; borçlunun muvafakati yoksa bunların haczine ilişkin talepler icra müdürü tarafından reddedilir. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre bu muvafakat kuralı İİK m. 83/a karşısında özel hükümdür, ancak muvafakatin takibin kesinleşmesinden sonra verilmiş olması gerekir. (Yargıtay HGK, E. 2024/784)5 Ödeme emrini aldığı gün verdiği dilekçeyle sürelerden feragat edip aynı dilekçede aylığının haczine muvafakat eden borçlunun muvafakati, takibin kesinleşmesinden sonra verilmediği için geçersizdir.5
Bankanın icra dairesine gitmeden, kredi sözleşmesindeki takas, mahsup ya da virman talimatına dayanarak emekli maaşı hesabına bloke koyması ayrı bir sorudur ve Yargıtay'da bu konuda gerçek bir içtihat ayrılığı yaşanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2021'de, tüketici kredisi alınırken emekli maaşından takas ve mahsup için verilen muvafakatin İİK m. 83/a karşısında geçerli sayılamayacağını ve 5510 m. 93/1'deki muvafakat kuralının takip öncesi sözleşmelere kıyasen uygulanamayacağını kabul etmişti. (Yargıtay HGK, E. 2017/1980)6 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise 2022'de, tüketici kredisi için verilen virman-takas-mahsup talimatını haksız şart saymayarak blokeyi kaldıran bölge adliye mahkemesi kararını kendi yerleşmiş uygulamasına dayanarak bozmuştu. (Yargıtay HGK, E. 2023/593)7
Bu ayrılık, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21.03.2025 tarihli, 2022/2 E., 2025/1 K. sayılı kararıyla giderilmiştir. Yargıtay kararlarının aktardığına göre bu kararla, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatları nedeniyle bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koyabileceğine hükmedilmiştir.7 Karar 17.07.2025 tarihli ve 32958 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. (Yargıtay 3. HD, E. 2026/1560)8 İçtihadı birleştirme kararının kendi metni bu rehberin kaynakları arasında değildir; içeriği, onu uygulayan Yargıtay kararlarındaki aktarımdan verilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu 05.11.2025'te bu karara uyarak, emekli maaşına konulan blokenin kaldırılmasına ilişkin direnme kararını bozmuştur.7 Kurula göre emekli maaşının cebri icra yoluyla haczedilemeyeceği ve aksine önceden yapılan anlaşmaların geçersizliği kuralı, borcun rızayla ödenmediği hâle ilişkindir; bankanın sözleşmeye dayanan kesintisi bir cebri icra işlemi değil, borçlunun borcun ifa biçimi konusunda bankaya verdiği bir yetkidir.7 Kurul, somut olayda davacının emekli maaşını teminat göstererek birden çok kez kredi kullandığını ve taksitleri başka bir yolla ödemediğini gözeterek blokenin kaldırılmasını istemesini hakkın kötüye kullanılması saymıştır.7
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de içtihadı birleştirme kararlarının kesin hüküm hâline gelmemiş davalarda uygulanacağını belirterek, kesintilerin bu karardan önce yapıldığının ileri sürüldüğü bir dosyada blokenin kaldırılması ve kesintilerin iadesi istemini reddeden kararı onamıştır.8 Bugün belirleyici olan 2025 içtihadı birleştirme kararıdır; Hukuk Genel Kurulu da 2025 kararında bu kararı uyulması zorunlu saymıştır.7 Bu karar tüketici kredisi için verilmiş talimatlara ilişkindir; bankanın kendi blokesi ile icra dairesinin koyduğu haciz ayrı kurallara tabidir.
İcra dairesinin koyduğu haczin kaldırılması için icra mahkemesine şikâyet usulü Haciz kaldırma rehberinde anlatılmıştır.
Kefil ne zaman ödemek zorunda kalır: 6502 m. 4/6 ve TBK m. 585
6502 sayılı Kanun m. 4/6'ya göre tüketici işlemlerinde tüketicinin edimlerine karşılık alınan şahsi teminatlar, her ne isim altında olursa olsun adi kefalet sayılır. Tüketici kredisine verilen kefalet, sözleşmede başka bir ad taşısa da bu hükme göre adi kefalettir.
Kefalet, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz; kefil azami miktarı, tarihi ve varsa müteselsil kefil sıfatını kendi el yazısıyla yazar (TBK m. 583/1). Evli kişi, kanundaki istisnalar dışında, eşinin sözleşmeden önce ya da en geç sözleşme anında verdiği yazılı rızayla kefil olabilir (TBK m. 584/1).
Adi kefalette alacaklı, borçluya başvurmadıkça kefili takip edemez (TBK m. 585/1). Doğrudan kefile başvurulabilecek hâller kanunda sayılmıştır: 1) borçlu aleyhine yapılan takibin sonucunda kesin aciz belgesi alınması, 2) borçlu aleyhine Türkiye'de takibatın imkânsız hâle gelmesi veya önemli ölçüde güçleşmesi, 3) borçlunun iflasına karar verilmesi, 4) borçluya konkordato mehli verilmiş olması. Alacak rehinle de güvenceye alınmışsa adi kefil, alacağın öncelikle rehin konusundan alınmasını isteyebilir (TBK m. 585/2).
4077 sayılı Kanun döneminde kurulan bir taşıt kredisinde kefilin açtığı menfi tespit davasında Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 4077 m. 10/3'teki kuralın emredici olduğunu, alacaklının kefile başvurmadan önce asıl borçluya ve varsa diğer teminatlara başvurması gerektiğini ve asıl borçluya başvurmanın, asıl borçlu aleyhine başlatılan takibin semeresiz kalması ve aciz vesikası düzenlenmesi anlamına geldiğini belirtmiştir. (Yargıtay 3. HD, E. 2021/8135)9 Aynı karara göre rehnin paraya çevrilmesi için takip başlatılmış olması, rehinli aracın satılıp rehin açığı oluştuğu belgelenmedikçe yetmez.9
Tüketici işlemi sayılmayan kredilerde ise durum farklıdır: kefil müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına girmişse alacaklı, borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması ya da borçlunun açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması koşuluyla, borçluyu takip etmeden kefili takip edebilir (TBK m. 586/1).
Zamanaşımı: banka alacağı ne zaman eskir (TBK m. 146 ve m. 154)
Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 146). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kredi kartı sözleşmesine ve kat ihtarnamesine dayanan bir takipte alacağın niteliği itibarıyla zamanaşımı süresinin on yıl olduğunu ve icra takibine konu alacak hangi zamanaşımına tabiyse takipte de aynı sürenin uygulanacağını belirtmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2017/6975)10
TBK m. 154'e göre zamanaşımı, borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ödemede bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse kesilir; alacaklının dava açması, icra takibinde bulunması veya iflas masasına başvurması da zamanaşımını keser. Aynı kararda Daire, kesinleşmiş takip dosyasında alacaklının son talebinden takibin yenilenmesine kadar on yıl geçmediği için zamanaşımının gerçekleşmediğini kabul etmiştir.10
Zamanaşımı borçlunun ileri sürmesi gereken bir savunmadır. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre zamanaşımına uğrayan alacak ortadan kalkmaz; alacağın eksik borca dönüşmesi için borçlunun kendisine karşı açılan davada zamanaşımı def'inde bulunması şarttır. (Yargıtay HGK, E. 2017/945)11 Ödeme emrine itirazında zamanaşımı def'ini ileri süren borçlunun, alacaklı itirazın iptali davası açtığında bu def'iyi davada tekrar ileri sürmesi gerekmez.11
Zamanaşımının hangi tarihten başlayacağı (sözleşme, vade ya da hesap kat tarihi) aynı Hukuk Genel Kurulu kararında incelenmemiştir: Kurul ilk uyuşmazlığı çözdükten sonra bu soruyu kendi gerekçesiyle ele almadığını açıkça belirtmiştir.11
Borç varlık yönetim şirketine devredilirse: TBK m. 183 ve m. 188
TBK m. 183/1'e göre kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Borçlu, devri öğrendiği sırada bankaya karşı sahip olduğu savunmaları alacağı devralan şirkete karşı da ileri sürebilir (TBK m. 188/1).
Yargıtay 19. Hukuk Dairesine göre alacak dava açılmadan önce varlık yönetim şirketine temlik edilmiş ve temlikname icra dosyasına sunulmuşsa, borçlunun açtığı menfi tespit davasında bankaya husumet yöneltilemez. (Yargıtay 19. HD, E. 2017/5355)12 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de alacağı temlik alan şirketin davalı olduğu bir davada, kefile başvuru koşullarının oluştuğunu ispat yükünü bu şirkete yüklemiştir.9 Devrin borçluya bildirilmesi, faizin ve zamanaşımının devirden sonraki durumu ile takip ve dava sürerken yapılan devir varlık yönetim şirketine borç devri rehberinde anlatılmıştır.
İspat: banka alacağını hangi belgeyle kanıtlar, borçlu ve kefil neyi ispat eder
İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre bu davada ispat yükü normal bir alacak davasındakiyle aynıdır: HMK m. 190 uyarınca ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraftadır; ödeme savunmasında bulunan davalıya ise ispat yükü geçer.11
İİK m. 68/b/3'e göre kredi sözleşmeleri ve bunlarla ilgili süresinde itiraz edilmemiş hesap özetleri, ihtarnameler ve krediyi kullandıranca usulüne uygun düzenlenmiş diğer belge ve makbuzlar, itirazın kaldırılmasında dayanılabilecek İİK m. 68/1 belgelerinden sayılır; borçlu, itiraz etmediği hesap özetinin dayandığı belgelerde kendisine ait gösterilen imzayı kabul etmiş sayılır.
Belgenin aslı da belirleyicidir. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre bir belgenin aslı varken fotokopiye dayanılamaz; asıl belge ile fotokopi arasında fark varsa asıl belge dikkate alınır. (Yargıtay HGK, E. 2019/264)13 Kurul bu ölçütle, bir şirketin ticari kredisi için düzenlenen ve aslı dosyaya sunulan genel kredi taahhütnamesinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzası bulunan kişinin, fotokopideki farklılık yüzünden geçerli bir kefalet kurulmadığını ileri süremeyeceğine karar vermiştir.13
Muacceliyetin doğduğu da dosyadan anlaşılmalıdır: Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, ihtarnamenin borçluya tebliğ edilmediğinin görüldüğü dosyada muacceliyet şartının gerçekleşmediğini kabul etmiştir.1 Kefil bakımından ise kefile başvuru koşullarının oluştuğunu, bundan lehine hak çıkaran alacaklı taraf ispat eder.9
Banka alacağına ilişkin dava Yargıtay aşamasına gelirse, dosyanın bulunduğu dairenin sırası ve ortalama bekleme süresi dosyamnezamandoner.com üzerinden izlenebilir.
İlgili mevzuat
TBK m. 117 — I. Koşulları
MADDE 117- Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.
Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır.
Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
6502 sayılı Kanun m. 28 — Temerrüt
MADDE 28- (1) Belirli süreli kredi sözleşmelerinde tüketicinin taksitleri ödemede temerrüde düşmesi durumunda, kredi veren, borcun tamamının ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak ancak kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması, tüketicinin de birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi hâlinde kullanılabilir. Kredi verenin bu hakkı kullanabilmesi için tüketiciye en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması zorunludur.
(2) Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz.
Kaynak: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
6502 sayılı Kanun m. 22 — Tüketici kredisi sözleşmeleri
MADDE 22- (1) Tüketici kredisi sözleşmesi, kredi verenin tüketiciye faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında ödemenin ertelenmesi, ödünç veya benzeri finansman şekilleri aracılığıyla kredi verdiği veya kredi vermeyi taahhüt ettiği sözleşmeyi ifade eder.
(2) Kredi kartı sözleşmeleri, faiz veya benzeri bir menfaat karşılığında, ödemenin üç aydan daha uzun süre ertelenmesi veya benzer şekilde taksitle ödeme imkânı sağlanması hâlinde tüketici kredisi sözleşmesi olarak değerlendirilir. Ancak bu durumda uygulanacak faiz oranı kredi kartı sözleşmesi uyarınca belirlenen orandan fazla olamaz.
(3) Tüketici kredisi sözleşmesi yazılı veya mesafeli olarak kurulmadıkça geçerli olmaz. Geçerli bir sözleşme yapmamış olan kredi veren, sonradan sözleşmenin geçersizliğini tüketicinin aleyhine olacak şekilde ileri süremez.
Kaynak: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
İİK m. 83 — Kısmen haczi caiz olan şeyler:
Madde 83 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.)
Maaşlar, tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları, sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar, borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memurunca lüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.
(Değişik: 12/4/1968 – 1045/1 md.) Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.
Önceden yapılan anlaşmalar:
Madde 83/a – (Ek: 18/2/1965-538/47 md.)
82 ve 83 üncü maddelerde yazılı mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir.
Yavrulu hayvanların haczi:
Madde 83/b – (Ek: 18/2/1965-538/47 md.)
Hayvan hacizlerinde, anaları tarafından beslenme ve bakılmaya muhtaç olan yavrular analarından ayrı haczedilemiyecekleri gibi bunların anaları da yavrularından ayrı haczedilemezler.
Taşınmaz Rehni Kapsamındaki Eklentinin Haczi:
Madde 83/c – (Ek: 9/11/1988-3494/7 md.)
Taşınmaz rehni ipotek akit tablosunda sayılı bulunan eklenti taşınmazdan ayrı olarak haczedilemez.
Türk Kanunu Medenisinin 777 nci maddesi hükmü saklıdır.
Kaynak: İcra ve İflas Kanunu (2004)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
5510 sayılı Kanun m. 93 — Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı
MADDE 93- (Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/56 md.) Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.
(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/56 md.) Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbidir. Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı on yıl olarak uygulanır. Bu alacaklar için 89 uncu madde gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı, 88 inci maddede belirtilen ödeme süresinin son gününü takip eden günden itibaren uygulanır.
Bu Kanuna dayanılarak Kurumca açılacak tazminat ve rücȗ davaları, on yıllık zamanaşımına tâbidir. Zamanaşımı tarihi; rücȗ konusu gelir ve aylıklar bakımından Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemeler için ise masraf veya ödeme tarihinden itibaren başlar.
Zamanaşımından sonra yapılan ödemeler kabul edilir. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tâbi sigortalıların zamanaşımı nedeniyle prim ödenmeyen süreleri, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreye ilişkin sigortalılık hak ve yükümlülükleri düşer.
Kaynak: Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (5510)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
TBK m. 585 — 1. Adi kefalet
MADDE 585- Adi kefalette alacaklı, borçluya başvurmadıkça, kefili takip edemez; ancak, aşağıdaki hâllerde doğrudan doğruya kefile başvurabilir:
1. Borçlu aleyhine yapılan takibin sonucunda kesin aciz belgesi alınması.
2. Borçlu aleyhine Türkiye’de takibatın imkânsız hâle gelmesi veya önemli ölçüde güçleşmesi.
3. Borçlunun iflasına karar verilmesi.
4. Borçluya konkordato mehli verilmiş olması.
Alacak, kefaletten önce veya kefalet sırasında rehinle de güvence altına alınmışsa, adi kefalette kefil, alacağın öncelikle rehin konusundan alınmasını isteyebilir. Ancak, borçlunun iflasına veya kendisine konkordato mehli verilmesine karar verilmişse, bu hüküm uygulanmaz.
Sadece açığın kapatılması için kefil olunmuşsa, borçlu aleyhine yapılan takibin kesin aciz belgesi alınmasıyla sonuçlanması veya borçlu aleyhine Türkiye’de takibatın imkânsız hâle gelmesi ya da konkordatonun kesinleşmesi durumlarında, doğrudan doğruya kefile başvurulabilir. Sözleşmede, bu durumlarda alacaklının, önce asıl borçluya başvurmak zorunda olduğu kararlaştırılabilir.
Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
TBK m. 146 — I. On yıllık zamanaşımı
MADDE 146- Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir.
Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Yedi gün süreli ve tebliğ edilmemiş ihtarla tüketici kredisi muaccel olur mu?Yargıtay 13. Hukuk Dairesi · E. 2016/14693 · K. 2019/1355 ·
Banka, tüketici kredisi borcunun tamamı için takip yapmış; ilk derece mahkemesi ihtarnamede 30 gün yerine 7 gün süre verildiği gerekçesiyle yalnız iki taksiti kabul etmişti. Daire, 6502 m. 28 uyarınca muacceliyet için sözleşmede kararlaştırma, birbirini izleyen en az iki taksidin ödenmemesi ve en az otuz gün süreli uyarı gerektiğini, 7 gün süre veren ihtarnamenin ayrıca davalıya tebliğ edilmediğini, bu nedenle muacceliyetin doğmadığını belirtmiştir. Bankanın takip tarihine kadar ödenmeyen taksitleri ve gecikme faizi ile ferilerini isteyebileceğini, bunların bilirkişiyle belirlenmesi gerektiğini söyleyerek hükmü banka yararına bozmuştur.
Sonuç: Muacceliyet doğmadıysa banka kalan borcun tamamını değil, takip tarihine kadar ödenmeyen taksitleri isteyebilir.
2. Muacceliyet uyarısı hangi içeriği taşımalı?Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2025/92 · K. 2025/594 ·
İlk derece mahkemesi, tüketici kredisinden doğan takibe yapılan itirazın iptaline kesin olarak karar vermişti. Adalet Bakanlığının kanun yararına temyizi üzerine Daire, borçluya gönderilen muacceliyet ihtarının ihtar tarihi itibarıyla vadesi gelmiş borç ve faizi gösterir şekilde 30 günlük ödeme süresi içeren ve süre sonunda muaccel olacak tüm borç ve faizi bildiren nitelikte olmadığını, bu nedenle tüketicinin kanunun aradığı anlamda temerrüdünden söz edilemeyeceğini ve vadesi gelmeyen taksitlerin muaccel sayılamayacağını, takip tarihi itibarıyla vadesi gelmiş taksitler bakımından ise muacceliyet bulunduğunu belirterek kararı sonuca etkili olmamak üzere bozmuştur.
Sonuç: Muacceliyet uyarısı vadesi gelmiş borcu, otuz günlük süreyi ve süre sonunda istenecek tüm borcu göstermelidir.
3. Yapılandırılmış kart borcu tüketici kredisi sayılır mı, ihtar tebliğ edilemezse ne olur?Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/3263 · K. 2023/2434 ·
Banka, kredi kartı, kredili mevduat hesabı ve tüketici kredilerinden doğan borçların tamamı için takip yapmıştı; ihtarnameler borçluya tebliğ edilememişti. Daire, kart borcunun yapılandırılması nedeniyle 6502 m. 22 uyarınca tüketici kredisi sözleşmesi olarak değerlendirileceğini, bankanın vadesi gelmeyen tüm borçları muaccel kılabilmesi için m. 28 kapsamında usulüne uygun ihtarname tebliğ etmesi gerektiğini, tebliğ yapılamadığı için yalnız muaccel borçların istenebileceğini belirterek takibin kısmen devamına ilişkin kararı onamıştır.
Sonuç: Taksitli krediye dönüşen kart borcunda da muacceliyet için usulüne uygun ihtarnamenin tebliği gerekir.
4. Konut kredisinde eksik süreli muacceliyet ihtarı (4077 dönemi)Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2022/5941 · K. 2023/1962 ·
2010 tarihli konut finansmanı sözleşmesinin teminatı olan ipotekli konut sonradan başka birine satılmış, banka ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmıştı. Daire, asıl borçluya gönderilen ihtarnamede iki taksit için 30 gün süre verildiğini, oysa o tarihte yürürlükte olan 4077 sayılı Kanun m. 10/B'nin en az bir ay süre aradığını, bu nedenle ihtarın muacceliyet koşullarını taşımadığını, alacak asıl borçlu için muaccel olmadığından davalı malik yönünden de yalnız takip tarihi itibarıyla ödenmeyen taksitlerin istenebileceğini belirterek kararı onamıştır.
Sonuç: Muacceliyet asıl borçlu için doğmadıysa ipotekli konutu devralan kişiden de yalnız vadesi gelmiş taksitler istenebilir; bugün m. 34/1 otuz gün yazar.
5. Emekli aylığının haczine muvafakat ne zaman geçerlidir?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2024/784 · K. 2025/393 ·
Borçlu, ödeme emrini aldığı gün icra dairesine verdiği dilekçeyle takibe itiraz etmediğini, sürelerden feragat ettiğini ve Sosyal Güvenlik Kurumundan aldığı aylığın tamamının haczine muvafakat ettiğini bildirmişti. Kurul, 5510 m. 93/1'deki muvafakat kuralının İİK m. 83/a karşısında özel hüküm olduğunu, ancak muvafakatin takibin kesinleşmesinden sonra verilmesi gerektiğini; aynı dilekçeyle borcun kabul edilip hacze muvafakat edilmesinin takibin kesinleşmesiyle aynı tarihte olduğunu ve geçersiz bulunduğunu belirterek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
Sonuç: Emekli aylığının icra yoluyla haczine muvafakat, takip kesinleştikten sonra verilmedikçe geçersizdir.
6. Kredi alınırken verilen maaş takas-mahsup muvafakati (2021 görüşü)Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/1980 · K. 2021/829 ·
Banka, tüketici kredisi taksitleri ödenmeyince kredi sözleşmesindeki takas ve mahsup düzenlemesine dayanarak emekli maaşının dörtte birine bloke koymuştu. Kurul, İİK m. 83/a gereğince haczedilemezlikten önceden feragatin geçersiz olduğunu, bu hükmün icra takibi yapılmadığı durumlarda haczi mümkün olmayan hakka bloke konulmasını sağlayan muvafakatleri de kapsadığını, 5510 m. 93/1'deki muvafakat kuralının takip öncesi sözleşmelere kıyasen uygulanamayacağını belirterek blokenin kaldırılmasına ilişkin direnme kararını oy çokluğuyla onamıştır. Bu görüş, 21.03.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararıyla aşılmıştır.
Sonuç: 2021'deki bu Hukuk Genel Kurulu görüşü bugün geçerli değildir; 2025 içtihadı birleştirme kararı aksi yönde içtihat birliği sağlamıştır.
7. Banka, tüketici kredisi için emekli maaşına bloke koyabilir mi? (içtihadı birleştirme kararı sonrası)Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2023/593 · K. 2025/686 ·
Malulen emekli olan davacı, birden çok tüketici kredisi için verdiği takas-mahsup talimatına dayanılarak emekli maaşına konulan blokenin kaldırılmasını istemişti. Kurul, emekli maaşının cebri icrayla haczedilemeyeceği ve aksine önceden yapılan anlaşmaların geçersizliği kuralının borcun rızayla ifa edilmediği hâle ilişkin olduğunu, somut olayda cebri icra işlemi değil borçlunun ifa biçimine ilişkin bankaya verdiği bir yetki bulunduğunu, somut olayda blokenin kaldırılmasının istenmesinin hakkın kötüye kullanılması olduğunu ve konunun 21.03.2025 tarihli, 2022/2 E., 2025/1 K. sayılı içtihadı birleştirme kararıyla bu yönde çözüldüğünü belirterek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
Sonuç: Tüketici kredisi için verilen takas-mahsup talimatıyla banka emekli maaşına doğrudan bloke koyabilir.
8. İçtihadı birleştirme kararı, kararından önceki kesintilere de uygulanır mı?Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2026/1560 · K. 2026/1375 ·
Davacı, bireysel ihtiyaç kredisi taksitleri için emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesini ve blokenin kaldırılmasını istemiş, temyizde kesintilerin içtihadı birleştirme kararından önce yapıldığını ileri sürmüştü. Daire, içtihadı birleştirme kararlarının kesin hüküm hâline gelmemiş davalarda da uygulanacağını, 17.07.2025 tarihli ve 32958 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 21.03.2025 tarihli kararla emekli maaşına banka tarafından doğrudan bloke konulmasının hukuka uygun olduğu yönünde içtihat birleştirildiğini, davacının imzaladığı sözleşme ve muvafakatnameyle bağlı olduğunu belirterek davanın reddine ilişkin kararı onamıştır.
Sonuç: Kesinleşmemiş davalarda 2025 içtihadı birleştirme kararı, kesinti daha önce yapılmış olsa da uygulanır.
9. Tüketici kredisinde kefile ne zaman başvurulabilir ve bunu kim ispat eder? (4077 dönemi)Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2021/8135 · K. 2022/51 ·
Taşıt kredisine kefil olan davacı, alacağı temlik alan şirkete karşı borçlu olmadığının tespitini istemişti. Daire, 4077 sayılı Kanun m. 10/3'ün emredici olduğunu, alacaklının kefile başvurmadan önce asıl borçluya ve varsa diğer teminatlara başvurması gerektiğini, asıl borçluya başvurmanın takibin semeresiz kalması ve aciz vesikası düzenlenmesi anlamına geldiğini, kefile başvuru koşullarının oluştuğunu ispat yükünün davalıda olduğunu, rehnin paraya çevrilmesi için takip başlatılmış olsa da aracın satılıp rehin açığı oluştuğunun belgelenmediğini belirterek davanın kabulüne ilişkin hükmü gerekçesini değiştirerek onamıştır.
Sonuç: Kefile başvuru koşullarının oluştuğunu alacaklı ispat eder; rehin takibinin başlatılmış olması tek başına yetmez.
10. Kredi kartı alacağında zamanaşımı süresiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2017/6975 · K. 2018/1189 ·
Kredi kartı sözleşmesine dayalı kesinleşmiş bir takipte borçlu, zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasını istemişti. Daire, icra takibine konu alacak hangi zamanaşımına tabiyse takipte de aynı sürenin uygulanacağını, kredi kartı sözleşmesi ve kat ihtarnamesine dayanan alacakta TBK m. 146 uyarınca sürenin on yıl olduğunu, alacaklının son talebinden takibin yenilenmesine kadar on yıl geçmediğini belirterek kendi bozma kararını kaldırmış ve şikâyetin reddine ilişkin kararı onamıştır.
Sonuç: Kredi kartı alacağı on yıllık zamanaşımına tabidir ve takipte de bu süre uygulanır.
11. Zamanaşımı def'i ve ispat yükü (itirazın iptali davası)Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/945 · K. 2021/1069 ·
Banka, kredi alacağı için başlattığı takibe zamanaşımı itirazı yapılınca itirazın iptali davası açmış; borçlular cevap süresinde zamanaşımı def'inde bulunmamıştı. Kurul, itirazın iptali davasında ispat yükünün normal alacak davasındakiyle aynı olduğunu, zamanaşımına uğrayan alacağın eksik borca dönüşmesi için def'i gerektiğini, ödeme emrine itirazda zamanaşımı def'ini ileri süren borçlunun bunu davada tekrar ileri sürmesinin gerekmediğini belirterek direnme kararını uygun bulmuş, zamanaşımının başlangıç tarihi sorusunu kendi gerekçesiyle incelememiş ve dosyayı diğer temyiz itirazları için Özel Daireye göndermiştir.
Sonuç: Ödeme emrine itirazda ileri sürülen zamanaşımı def'i itirazın iptali davasında yeniden ileri sürülmek zorunda değildir.
12. Alacak varlık yönetim şirketine devredildikten sonra kime dava açılır?Yargıtay 19. Hukuk Dairesi · E. 2017/5355 · K. 2019/2571 ·
Davacı, bankanın kredi kartı borcu için başlattığı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemişti; alacak dava açılmadan önce bir varlık yönetim şirketine temlik edilmiş ve temlikname icra dosyasına sunulmuştu. Daire, dava tarihi itibarıyla bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, temlik alan şirketin sonradan davaya dahil edilmesiyle de taraf teşkili sağlanamayacağını, önceki bozma kararının bu bendinin yerine getirilmemesinin doğru olmadığını belirterek hükmü bozmuştur.
Sonuç: Alacak davadan önce devredilmişse menfi tespit davası bankaya değil devralan şirkete karşı açılır.
13. Kredi sözleşmesinin aslı ile fotokopisi farklıysa hangisi esas alınır?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2019/264 · K. 2022/314 ·
Davacı, alacağı temlik alan varlık yönetim şirketine karşı açtığı menfi tespit davasında şirketin ticari kredi sözleşmesinde ve genel kredi taahhütnamesinde şahsı adına kefalet imzası bulunmadığını ileri sürmüş; ilk derece mahkemesi fotokopi ile asıl belge arasındaki farka dayanarak davayı kabul etmişti. Kurul, aslı dosyaya sunulan genel kredi taahhütnamesinde davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak isim ve imzasının, üçüncü sayfasında da kredi tutarının bulunduğunu, bir belgenin aslı varken fotokopiye dayanılamayacağını ve farklılık hâlinde asıl belgenin dikkate alınacağını belirterek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
Sonuç: Kredi sözleşmesinin aslı sunulmuşsa fotokopideki farklılık kefaleti geçersiz kılmaz; asıl belge esas alınır.
Sık sorulan sorular
Kredi taksitini bir ay ödemezsem banka borcun tamamını isteyebilir mi?
Tüketici kredisinde hayır. 6502 sayılı Kanun m. 28/1'e göre banka borcun tamamını ancak tüketici birbirini izleyen en az iki taksidi ödemezse ve banka tüketiciye en az otuz gün süre veren bir muacceliyet uyarısı gönderirse isteyebilir. Konut kredisinde aynı kural 6502 m. 34/1'dedir. Bu şartlar gerçekleşmeden banka yalnız vadesi geçmiş taksitleri ve gecikme faizini isteyebilir.
Bankanın gönderdiği ihtarname bana ulaşmadıysa ne olur?
Yargıtay 13. ve 3. Hukuk Daireleri, borçluya tebliğ edilmemiş ihtarnameyle muacceliyetin doğmadığını kabul etmiştir. Bu durumda banka kalan taksitlerin tamamını değil, takip tarihine kadar vadesi gelmiş taksitleri isteyebilir. Tebligatın nasıl yapılmış sayıldığı ayrı bir sorudur ve Tebligatı almazsam rehberinde anlatılmıştır.
Banka borcu yüzünden maaşımın ne kadarı haczedilebilir?
İcra ve İflas Kanunu m. 83'e göre maaş, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra memurunca gerekli görülen miktar ayrıldıktan sonra haczedilir; haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa sıraya konur ve öndeki haciz bitmeden sonrakine geçilmez.
Emekli maaşıma icra yoluyla haciz konulabilir mi?
5510 sayılı Kanun m. 93/1'e göre Sosyal Güvenlik Kurumunun bağladığı aylıklar, Kurum alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez; borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi icra müdürünce reddedilir. Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre bu muvafakat ancak takip kesinleştikten sonra verilirse geçerlidir.
Banka, icraya gitmeden emekli maaşıma kendisi bloke koyabilir mi?
Tüketici kredisi alınırken takas, mahsup veya virman talimatı verilmişse evet. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21.03.2025 tarihli kararıyla, bu talimatlar nedeniyle bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koyabileceği yönünde içtihat birleştirilmiştir. Hukuk Genel Kurulunun 2021'de verdiği aksi yöndeki karar bu kararla aşılmıştır.
Tüketici kredisine kefil oldum; banka doğrudan bana gelebilir mi?
6502 sayılı Kanun m. 4/6'ya göre tüketici işlemlerinde alınan şahsi teminatlar, adı ne olursa olsun adi kefalet sayılır. Adi kefalette Türk Borçlar Kanunu m. 585'e göre banka önce borçluya başvurmalıdır; borçlu hakkında kesin aciz belgesi alınması, iflas veya konkordato mehli gibi kanunda sayılan hâllerde doğrudan kefile başvurabilir.
Banka borcu kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Türk Borçlar Kanunu m. 146'ya göre kanunda aksine hüküm yoksa on yılda. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kredi kartı alacağında da sürenin on yıl olduğunu kabul etmiştir. Kısmi ödeme, borcun ikrarı, dava ve icra takibi zamanaşımını keser (TBK m. 154). Zamanaşımı kendiliğinden dikkate alınmaz; borçlunun ileri sürmesi gerekir.
Borcum bir varlık yönetim şirketine satıldı; benim onayım gerekir miydi?
Hayır. Türk Borçlar Kanunu m. 183'e göre kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramadan alacağını devredebilir. Borçlu bankaya karşı sahip olduğu savunmaları devralan şirkete karşı da ileri sürebilir (TBK m. 188). Alacak dava açılmadan önce devredilmişse dava şirkete karşı açılır.
Ödeme emri geldi; ne kadar sürem var?
İcra ve İflas Kanunu m. 62'ye göre itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yapılır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 66). Banka bunun üzerine bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir. İtirazın ayrıntıları İcra takibine itiraz rehberinde anlatılmıştır.
Kredi kartı borcuna da aynı muacceliyet kuralları uygulanır mı?
Kart borcu üç aydan uzun süre ertelenmiş ya da taksitlendirilmişse 6502 sayılı Kanun m. 22/2'ye göre tüketici kredisi sayılır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yapılandırılmış kart borcunda da muacceliyet için 6502 m. 28'e uygun ihtarnamenin tebliğini aramıştır. Taksitlendirilmemiş kart borcunun kuralları Kredi kartı borcu rehberinde anlatılmıştır.
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası
Bu alandaki diğer rehberler
- Hesap kat ihtarnamesi nedir? Ödeme süresi, temerrüt, faiz ve itiraz
- Hukuk bürosundan borç mesajı: ne anlama gelir, ne yapılır (İİK m. 58-62, Avukatlık Kanunu m. 165)
- İcra takibinde avukatlık ücreti: icra vekâlet ücreti nasıl belirlenir (İİK m. 138, AAÜT m. 11)
- Kredi sicili ve icra kaydı kredi notu ilişkisi: Risk Merkezi kaydının düzeltilmesi ve tazminat
- Kredi kartı borcu ödenmezse ne olur (5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu)
- Noter eve gelir mi? Noterin daire dışında işlem yapması (Noterlik Kanunu m. 83)
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.