İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Varlık yönetim şirketi borç satın aldıysa: alacağın devri ve borçlunun hakları (TBK m. 183-190)

Yayın tarihi: Güncelleme:

Bu sayfada

Kısaca

  • Banka, borçlunun onayını almadan alacağını bir varlık yönetim şirketine devredebilir; devir yazılı yapılmalıdır.
  • Devirle borç yeniden doğmaz: borçlu bankaya karşı sahip olduğu savunmaları şirkete karşı da ileri sürebilir ve işlemiş faizler şirkete geçer.
  • Devir borçluya bildirilmeden önce bankaya iyiniyetle yapılan ödeme borçluyu borçtan kurtarır.
  • Yargıtay, bankadan doğrudan devralınan alacağın kendi zamanaşımı süresine tabi kaldığını kabul etmektedir.
  • Takip sürerken devralan şirket takibe devam edebilir; dosyaya sunulan temlik belgesinin o takibi kapsaması gerekir.

Ödenmeyen kredi ya da kart borcunu banka bir varlık yönetim şirketine satabilir. Bu işlemin hukuki adı alacağın devri, yaygın adıyla temliktir ve Türk Borçlar Kanunu m. 183 ve devamında düzenlenir. Bu rehber devrin şartlarını, devrin borçluya bildirilmesinin önemini, borcun, savunmaların ve faizin devirden sonra ne olduğunu, zamanaşımını, takip ve dava sürerken yapılan devri ve görevli mahkemeyi madde metinleri ve Yargıtay kararlarıyla anlatır. Borç ödenmezse işleyen genel süreç banka borcu rehberinde, kart borcuna özgü kurallar kredi kartı borcu rehberinde anlatılmıştır.

İlgili rehberler: Banka borcu ödenmezse ne olur? Temerrütten icra takibine, maaş blokesine ve kefileKredi kartı borcu ödenmezse ne olur (5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu)Hesap kat ihtarnamesi nedir? Ödeme süresi, temerrüt, faiz ve itirazİcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminatİtirazın iptali davası: süre, arabuluculuk, ispat ve icra inkâr tazminatıMenfi tespit davası ve istirdat davası: şartlar, ispat yükü, tedbir ve süreHukuk bürosundan borç mesajı: ne anlama gelir, ne yapılır (İİK m. 58-62, Avukatlık Kanunu m. 165)Kredi sicili ve icra kaydı kredi notu ilişkisi: Risk Merkezi kaydının düzeltilmesi ve tazminat

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Tüketici kredisi ya da bireysel kredi kartından doğan ve alacağı devralan şirketle borçlu arasında görülen davalara tüketici mahkemesi bakar: 6502 sayılı Kanun m. 73/1 tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesini görevli kılar, m. 3/1-l bankacılık sözleşmelerini tüketici işlemi sayar. Kredi ticari veya mesleki amaçla kullanılmışsa borçlu tüketici sayılmaz (m. 3/1-k). İcra dairesinin işlemlerine karşı şikâyet icra mahkemesine yapılır (İİK m. 16/1).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/1, m. 3/1-k ve l; İİK m. 16/1

Yetkili mahkeme

Genel yetkili mahkeme, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6/1); sözleşmeden doğan dava sözleşmenin ifa edileceği yerde de açılabilir (HMK m. 10). Tüketici davaları ayrıca tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 sayılı Kanun m. 73/5).

Dayanak: HMK m. 6/1, m. 10; 6502 sayılı Kanun m. 73/5

Dava şartı

Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m. 73/A/1). Tüketici hakem heyetinin görevine giren uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına itirazlar bu şartın dışındadır (m. 73/A/1-a, b). Hakem heyetine başvuru zorunluluğu m. 68/1'deki parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar içindir; bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (m. 68/4) ve tarafların İcra ve İflas Kanunundaki hakları saklıdır (m. 68/1).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/A/1, m. 68/1 ve 68/4

Süre ve zamanaşımı

Kanunda aksine hüküm yoksa alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 146); zamanaşımı borcun ikrarı, kısmi ödeme, dava ve icra takibiyle kesilir (TBK m. 154) ve kesilmeyle yeni süre başlar (TBK m. 156/1). Borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklının itirazın iptali davası, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır (İİK m. 67/1).

Dayanak: TBK m. 146, m. 154, m. 156; İİK m. 67/1

Yargılama usulü

Tüketici mahkemesindeki davalar Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Altıncı Kısım hükümlerine göre, yani basit yargılama usulüyle yürütülür (6502 sayılı Kanun m. 73/4; HMK m. 316/1-g).

Dayanak: 6502 sayılı Kanun m. 73/4; HMK m. 316/1-g

Harç

Şirketin açtığı alacak ya da itirazın iptali davasında karar ve ilam harcı nispidir: hüküm altına alınan değer üzerinden binde 68,31 (492 sayılı Kanun m. 15 ve (1) sayılı tarife A-III-1-a). Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı davalar harçtan muaftır (6502 sayılı Kanun m. 73/2).

Dayanak: 492 sayılı Kanun m. 15, (1) sayılı tarife A-III-1-a; 6502 sayılı Kanun m. 73/2

Kanun yolu

Nihai karara karşı bölge adliye mahkemesine istinaf yolu açıktır (HMK m. 341/1-a); kanunda üç bin Türk lirası olarak yazılı ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılan sınırı geçmeyen malvarlığı davalarında karar kesindir (HMK m. 341/2, ek m. 1). Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz, HMK m. 362'deki sınır ve istisnalara bağlıdır; sınırlarda davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır (HMK ek m. 1/2).

Dayanak: HMK m. 341, m. 362, ek m. 1

Devrin şartları: borçlunun onayı gerekmez, devir yazılı olmalıdır (TBK m. 183 ve 184)

TBK m. 183/1'e göre kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Bankanın kredi ya da kart alacağını bir varlık yönetim şirketine satması bu nedenle borçlunun onayına bağlı değildir. Sözleşmede devir yasağı bulunsa bile borçlu, devir yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan üçüncü kişiye karşı bu yasağı ileri süremez (TBK m. 183/2).

TBK m. 184/1'e göre alacağın devrinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır; alacağın devri sözü verme ise şekle bağlı değildir (TBK m. 184/2). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli kararında alacağın temlikini, alacaklı ve üçüncü kişinin ortak iradeleriyle ivazlı ya da ivazsız şekilde yapılabilen, yazılı şekil şartına bağlı ve borçlunun iradesine ve rızasına ihtiyaç duyulmadan yapılması mümkün bir devir işlemi olarak tanımlamış; alacağı temlik alan üçüncü kişinin alacakla ilgili olarak temlik edenin bütün haklarına sahip olduğunu belirtmiştir. (Yargıtay HGK, E. 2025/286)1

Devir sözü ile devrin kendisi aynı şey değildir. Bir dosyada üçüncü kişi, icra dosyasındaki alacağın bir varlık yönetim şirketine temlik edildiğini ileri sürerek dosyaya 'Taahhütname' başlıklı bir belge sunmuş ve alacaklı olarak kaydedilmeyi istemiş; icra müdürlüğü, noter huzurunda imzalanan temlik sözleşmesi sunulmadıkça karar verilmeyeceği gerekçesiyle talebi reddetmişti. Bölge adliye mahkemesi belgenin TBK m. 184'te karşılığını bulan alacağın devri sözü verme niteliğinde olduğunu, mevcut hâliyle alacağın temliki sözleşmesi değil, temlikin şartlara bağlı olarak taahhüt edildiği bir sözleşme olduğunu ve icra müdürlüğünün işleminin hukuka uygun olduğunu kabul etmiş; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu kararı onamıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2022/7860)2 Bölge adliye mahkemesinin gerekçesinde belirleyici olan, sunulan belgenin devir değil devir sözü niteliğinde olması ve bu taahhüde dayanılarak alacağın temlik edildiğinin dar yetkili icra mahkemesince değerlendirilemeyeceğiydi; TBK m. 184/1'in devir için aradığı şekil yazılı şekildir.2

Bankanın alacağının yalnız 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göre tahsil edilebileceği ve şirkete yapılan temlikin bu yüzden geçersiz olduğu iddiasıyla açılan bir menfi tespit davasında ilk derece mahkemesi, TBK m. 183/1'e dayanarak devre engel bir sözleşme bulunmadığını, alacağın niteliğinin de temlike engel olmadığını ve bankacılık mevzuatından ya da başka bir kanundan kaynaklanan bir engel bulunmadığını belirterek davayı reddetmişti. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de bu kararı onamıştır. (Yargıtay 11. HD, E. 2023/4301)3 O dosyada davacı bir şirketti ve dava asliye ticaret mahkemesinde görülmüştü.

Devir bildirilmediyse kime ödenir? Bankaya iyiniyetle ödeme (TBK m. 186)

TBK m. 186'ya göre borçlu, alacağın devredildiği devreden veya devralan tarafından kendisine bildirilmemişse önceki alacaklıya; alacak birkaç kez devredilmişse son devralan yerine önceki devralanlardan birine iyiniyetle ifada bulunarak borcundan kurtulur. Banka ile şirket arasında yapılan devir borçluya bildirilmeden önce bankaya iyiniyetle yapılan ödeme bu nedenle borcu sona erdirir; alacak bir varlık yönetim şirketinden başka bir şirkete yeniden satılmışsa aynı kural son devralan şirket bakımından da uygulanır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2014 tarihli kararında, noter temliknamesinin borçluya tebliğ edilmediği ve borçlunun temlikten haberdar olduğunun ispatlanamadığı dosyada, borçlunun alacağı temlik eden önceki alacaklıya takip konusu borcun tamamını ödeyerek TBK m. 186 uyarınca borçtan kurtulduğunu kabul eden ilk derece kararını onamıştır. (Yargıtay 19. HD, E. 2014/3574)4 Bu dosyadaki alacak bir banka alacağı değil, bonoya dayalı bir alacaktı.

Devir bildirildikten sonra ise borçlu bu korumadan yararlanamaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023 tarihli kararında, bir hibe alacağının bankaya temlik edildiği ve temlik sözleşmesinin borçluya bildirildiği dosyada, temlik sözleşmesi bildirilmesine rağmen eski alacaklıya ödeme yapılması nedeniyle borçlunun iyiniyetli ifa hükümlerinden yararlanamayacağını belirtmiş ve borçlunun bankaya karşı sorumlu tutulmasını isabetli bulmuştur. (Yargıtay 3. HD, E. 2023/154)5 Aynı kararda Daire, sözleşmedeki devir yasağının borçlunun temlike izin vermesiyle bertaraf edildiğini de kabul etmiştir.5 TBK m. 186 bildirimin hangi biçimde yapılacağını düzenlemez; maddenin aradığı, devrin devreden ya da devralan tarafından borçluya bildirilmesidir.

Borç ve savunmalar devirle değişmez: bankaya karşı savunmalar ve bağlı haklar (TBK m. 188 ve 189)

TBK m. 188/1'e göre borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralana karşı da ileri sürebilir. Borçlu, devirden önce bankaya karşı sahip olduğu savunmaları bu nedenle kaybetmez. Borçlu ayrıca, devri öğrendiği anda muaccel olmayan alacağını, devredilen alacaktan önce veya onunla aynı anda muaccel olması koşuluyla borcu ile takas edebilir (TBK m. 188/2).

Bankanın takip borçlularından biri hakkında takipten feragat ettiği ve onunla ibraname düzenlediği bir dosyada, alacağı devralan varlık yönetim şirketi takibi o kişi yönünden yenilemişti. Bölge adliye mahkemesi bu kişinin icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine ve yüzde yirmi oranında kötüniyet tazminatının temlik alan şirketten alınmasına karar vermiş; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu kararı onamıştır. (Yargıtay 11. HD, E. 2024/450)6 Daire aynı dosyada daha önce, icra tehdidi altında kalan davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğunu belirterek davanın hukuki yarar yokluğundan reddini bozmuştu.6

TBK m. 189/1'e göre alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana geçer; asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır (TBK m. 189/2). Yargıtay 6. Hukuk Dairesi bu hükme dayanarak, temlik edilen alacağın aslı ile işlemiş faiz ve temerrütten sonra işleyecek faizlerinin devralana geçeceğini ve devredenin temlik ettiği asıl alacak ve faizlerini isteme hakkı bulunmadığını belirtmiştir. (Yargıtay 6. HD, E. 2022/4671)7 Karar, bir hizmet alacağının kredi karşılığında bir bankaya temlik edildiği dosyada verilmiştir; Daire, devredenin borçlunun temerrüdü yüzünden bankaya ödemek zorunda kaldığı kredi faizi ile devralanın borçludan isteyebileceği temerrüt faizi arasındaki farkı zarar olarak isteyebileceğini kabul ederek bölge adliye mahkemesinin kararını bozmuştur.7

Şirketin alacağı bankadan hangi bedelle satın aldığı, borçlunun borcunun miktarını belirleyen bir unsur olarak alacağın devrine ilişkin TBK hükümlerinde yer almaz. Borçlunun devralana karşı konumu TBK m. 186-188'de düzenlenmiştir: bildirim yapılmadan önceki iyiniyetli ödeme, bankaya karşı sahip olunan savunmalar ve takas. Bu maddelerde borcun devralanın ödediği bedelle sınırlanacağına ilişkin bir hüküm yoktur; alacak bağlı hakları ve işlemiş faizleriyle birlikte geçer (TBK m. 189).

Şirket bankanın sözleşmedeki faizini isteyebilir mi? (TBK m. 88, 120 ve 189/2)

TBK m. 189/2'ye göre asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır. Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir; tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler saklıdır (TTK m. 8/1 ve 8/3). Faiz oranlarının kanuni üst sınırları ise TBK m. 88 ve 120'dedir: TBK m. 88/2'ye göre sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını; TBK m. 120/2'ye göre sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021 tarihli kararında, alacağı devralan varlık yönetim şirketinin tüketici kredisinden doğan alacak için açtığı itirazın iptali davasında, temlik eden bankanın davalıdan talep edebileceği akdi ve temerrüt faizinin TBK m. 88 ve 120'ye göre belirlenmesi gerektiğini, bu maddelerin emredici nitelik taşıdığını ve taraflar ileri sürmese de resen gözetileceğini belirterek, sözleşmedeki oranlarla hesap yapan bilirkişi raporuna dayanan kararı bozmuştur. (Yargıtay 3. HD, E. 2020/8552)8 Sözleşme 2006 tarihliydi; Daire, 6101 sayılı Kanun m. 7 uyarınca TBK m. 88 ve 120'nin görülmekte olan davalarda da uygulanacağını belirtmiştir. Dosyada kapatılan 13. Hukuk Dairesi hükmü önce onamış, 3. Hukuk Dairesi karar düzeltme aşamasında bu onama kararını kaldırmıştır.8

Bu kararda Daire, şirketin istediği faizi temlik eden bankanın davalıdan talep edebileceği faiz üzerinden incelemiştir.8 Kredi kartı borcunda faiz ayrıca 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m. 26 ile düzenlenmiştir; kart borcunun faizi kredi kartı borcu rehberinde anlatılmıştır.

Zamanaşımı: alacak devredilince süre değişir mi? (TBK m. 146)

TBK m. 146'ya göre kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Zamanaşımı, borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da alacaklı dava açmış veya icra takibinde bulunmuşsa kesilir (TBK m. 154) ve kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar (TBK m. 156/1). Banka alacağında genel süre ve kesilme sebepleri banka borcu rehberinde ayrıntılı anlatılmıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2020 tarihli kararında, bankadan bir varlık yönetim şirketine temlik edilen ve bonoya dayanan alacakta, şirketin hisselerinin tamamının TMSF'ye (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu) ait olmasının yirmi yıllık zamanaşımının uygulanması sonucunu doğurmadığını belirtmiştir. Daireye göre varlık yönetim şirketlerinin bu süreden faydalanabilmesi için alacağın TMSF'den temlik alınmış olması ve hisselerinin en az yüzde yirmisinin TMSF'ye ait olması şarttır; alacak bankadan temlik alındığı için TMSF alacağı niteliği taşımamış ve bonoya ilişkin üç yıllık süreye tabi kalmıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/13869)9

Daire bu sonuca, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m. 141'in bu Kanundan kaynaklanan Fon (TMSF) alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresini yirmi yıl olarak öngörmesine ve m. 143/4'ün, TMSF'nin en az yüzde yirmi hissedar olduğu varlık yönetim şirketlerine TMSF'den devraldıkları alacaklarla ilgili olarak m. 132/8'de Fona tanınan hak ve yetkileri kullanma imkânı vermesine dayanarak ulaşmıştır.9 Aynı Daire, alacağın önce bankadan TMSF'ye, sonra TMSF'den bir varlık yönetim şirketine temlik edildiği başka bir dosyada ise, kredi sözleşmesine dayanan alacağın on yıllık zamanaşımına uğramadan TMSF'ye ve şirkete temlik edildiğini ve bu nedenle temlik tarihi itibarıyla yirmi yıllık zamanaşımı süresine tâbi hâle geldiğini kabul etmiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/8712)10

Takip sürerken borç satıldıysa: şirketin takibe devamı ve temlikin ispatı

İcra ve İflas Kanunu'nda takip sırasında alacağın devrini ayrıca düzenleyen bir madde yoktur. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2016 tarihli kararında, takip kesinleştikten sonra bankanın alacağını ivaz karşılığında temlik ettiği dosyada, TBK m. 189 uyarınca temlik alanın kendisine geçen haklar yönünden takibe devam etmesinde yasal bir engel bulunmadığını ve temlikin muvazaalı olduğu iddiasının dar yetkili icra mahkemesinde ileri sürülemeyeceğini belirterek, takibin işlemden kaldırılmasına ilişkin kararı bozmuştur. (Yargıtay 12. HD, E. 2015/30619)11

Şirketin takibe devam edebilmesi için dosyaya sunulan temlik belgesinin o takibi kapsaması gerekir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bir dosyada önce, dosyadaki temlik sözleşmesinin takip alacaklısı olmayan başka bir bankayla yapıldığını, ekindeki bilgilerin incelenen takip dosyasıyla ilgisi bulunmadığını ve takip alacaklısından şirketlere yapılmış bir temlik işleminin dosyada mevcut olmadığını belirterek bunun araştırılması için kararı bozmuştu; şirket karar düzeltme aşamasında takip alacaklısı ile yaptığı ve şikâyete konu icra dosyasını kapsayan temlik sözleşmesini sunduğunda Daire bozma kararını kaldırmış ve şikâyetin reddine ilişkin kararı onamıştır. (Yargıtay 12. HD, E. 2018/9730)12

Temlik belgesinde devredilen miktar yazmıyorsa alacağın tamamı devredilmiş sayılır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2021 tarihli kararında, noter temliknamesi ve ekli listede temlik edilen alacak miktarı belirtilmediği ve alacağın bir kısmının temlik edildiğine dair açıklama bulunmadığı için takip konusu alacağın tamamının temlik edildiğinin kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Daireye göre alacağı temlik ederek artık alacaklı sıfatı kalmayan bankanın, ipotekten kaynaklı hak ve alacağının bulunmadığını bildiren yazısına itibar edilerek dosya borcunun itfa edildiği kabul edilemez; borçlunun belgelerini sunduğu ve temlikten önce bankaya yaptığı ödemelerin İİK m. 71 kapsamında itfa sayılıp sayılamayacağı değerlendirilmelidir. (Yargıtay 12. HD, E. 2021/3680)13

İİK m. 71/1'e göre borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse takibin iptal veya talikini her zaman icra mahkemesinden isteyebilir. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK m. 190/1). TBK m. 190'a göre devreden, devralana alacak senedi ile elinde bulunan ispatla ilgili diğer belgeleri teslim etmek ve alacağını ileri sürebilmesi için gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür.

Banka alacağı bir mahkeme kararına bağlandıktan sonra devredilmişse takip yolu ayrıca önem taşır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli ve oy çokluğuyla verdiği kararında, mahkeme ilamı ile lehine hükmedilen alacakları yalnız alacaklısının ilamlı icra yoluyla takibe koyabileceğini, ilamdan kaynaklı alacakların adi yazılı temlik sözleşmesiyle devralınarak ancak ilamsız takip yoluyla takibe konu edilebileceğini belirtmiş ve ilamda taraf olmayan temlik alanın başlattığı ilamlı takibe yönelik şikâyetin reddine ilişkin direnme kararını bozmuştur.1 Bu dosyadaki alacak bir banka alacağı değil, bir tazminat ilamından doğan alacaktı. Ödeme emrine itiraz ve icra mahkemesine şikâyet usulü icra takibine itiraz rehberinde anlatılmıştır.

Dava kime açılır, dava sürerken borç satılırsa ne olur? (HMK m. 125)

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2013 tarihli kararında, dava tarihinden önce icra takibine konu alacağın bankadan bir varlık yönetim şirketine temlik edildiği ve davacının bu temliki bildiği dosyada, davanın şirkete yöneltilip hükmün bu şirket aleyhine kurulması gerektiğini, alacağı temlik eden banka aleyhine de hüküm kurulmasının doğru olmadığını belirterek kararı banka yararına bozmuştur. (Yargıtay 19. HD, E. 2013/10916)14 Aynı kararda Daire şirketin temyiz itirazlarını reddetmiştir; ilk derece mahkemesi, kesin süre verilmesine rağmen kredi sözleşmelerinin asılları ibraz edilmediği için davacının borçlu olmadığının tespitine karar vermişti.14 Dava açılmadan önce yapılan devirde husumet konusu banka borcu rehberinde de anlatılmıştır.

Dava sürerken yapılan devirde HMK m. 125 uygulanır. Borçlunun bankaya karşı açtığı bir davada banka dava konusunu şirkete devrederse, HMK m. 125/1'e göre davacı ya devreden tarafla olan davasından vazgeçerek dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder ya da davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür; birinci yolda dava davacı lehine sonuçlanırsa devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

Bankanın davacı olduğu davada dava konusunu devretmesi hâlinde ise HMK m. 125/2'ye göre devralmış olan kişi görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında bu fıkrada davalıya birinci fıkradakine benzer seçimlik haklar tanınmadığını, davacının dava konusunu devretmesi durumunda devralanın davalının tercihi aranmadan davacının yerine kendiliğinden geçeceğini belirtmiş; dava konusunun yargılama sırasında bir varlık yönetim şirketine temlik edildiği dosyada, şirketin davacı yerine geçeceği gözetilmeden verilen ret kararını bozmuştur. (Yargıtay 11. HD, E. 2024/2526)15 Bu dosyadaki dava, bankanın eski yöneticilerine karşı açtığı bir tazminat davasıydı. Kart alacağının dava sürerken devri kredi kartı borcu rehberinde de anılmıştır.

Şirketle uyuşmazlıkta görevli mahkeme: tüketici mahkemesi ve arabuluculuk (6502 sayılı Kanun m. 3, 73 ve 73/A)

6502 sayılı Kanun m. 73/1'e göre tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir. Kanun bankacılık sözleşmelerini tüketici işlemi tanımına dahil eder (m. 3/1-l); ticari veya mesleki amaçla hareket eden kişi ise tüketici sayılmaz (m. 3/1-k).

Faiz sınırına ilişkin yukarıdaki kararda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, alacağı devralan varlık yönetim şirketinin açtığı davayı tüketici kredisinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası olarak nitelendirmiştir; dava tüketici mahkemesinde görülmüştür.8 Borçlunun bir şirket olduğu ve temlikin geçersizliği iddiasıyla açılan menfi tespit davası ise asliye ticaret mahkemesinde görülmüştür.3

Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m. 73/A/1); tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar bu şartın dışındadır. Tüketici davaları tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (m. 73/5).

Şirketle ödeme protokolü ya da yapılandırma: kanun ne diyor? (TBK m. 78, 154, 156 ve 160)

Alacağın devrine ilişkin TBK hükümlerinde ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nda, borçluya alacağı devralan şirketten borcun yapılandırılmasını ya da borçtan indirim yapılmasını isteme hakkı tanıyan genel bir hüküm yoktur. Ödeme planı bu nedenle kanundan doğan bir hak değil, borçlu ile şirket arasındaki anlaşmanın konusudur.

Şirketle imzalanan bir ödeme protokolü zamanaşımı bakımından sonuç doğurabilir. TBK m. 154'e göre borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa zamanaşımı kesilir; borç bir senetle ikrar edilmişse yeni süre her zaman on yıldır (TBK m. 156/2). TBK m. 160/1 yalnız zamanaşımından önceden feragati yasaklar. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez (TBK m. 78).

Şirketten ya da şirket adına gönderilen bir borç mesajının hukuki anlamı hukuk bürosu borç mesajı rehberinde, icra kaydının kredi notuna etkisi icra kaydı ve kredi notu rehberinde anlatılmıştır; kredi kartı borcunda yapılandırmaya ilişkin kanun hükümleri kredi kartı borcu rehberindedir.

Şirketle uyuşmazlık temyiz yoluyla Yargıtay aşamasına gelirse, dosyanın Yargıtay'daki sırası ve bekleme süresi hakkında genel bilgi dosyamnezamandoner.com sitesinde izlenebilir.

İlgili mevzuat

TBK m. 183 — Alacağın devri: genel olarak

MADDE 183- Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir.

Borçlu, devir yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan üçüncü kişiye karşı, alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırılmış bulunduğu savunmasını ileri süremez.

Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TBK m. 184 — Alacağın devrinin şekli

MADDE 184- Alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır.

Alacağın devri sözü verme, şekle bağlı değildir.

Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TBK m. 186 — İyiniyetle yapılan ifa

MADDE 186– Borçlu, alacağın devredildiği, devreden veya devralan tarafından kendisine bildirilmemişse, önceki alacaklıya; alacak birkaç kez devredilmişse, son devralan yerine önceki devralanlardan birine iyiniyetle ifada bulunarak borcundan kurtulur.

Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

TBK m. 188 — Borçluya ait savunmalar

MADDE 188- Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir.

Borçlu, devri öğrendiği anda muaccel olmayan alacağını, devredilen alacaktan önce veya onunla aynı anda muaccel olması koşuluyla borcu ile takas edebilir.

Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 23 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TBK m. 189 — Öncelik hakları ve bağlı hakların geçişi

MADDE 189- Alacağın devri ile devredenin kişiliğine özgü olanlar dışındaki öncelik hakları ve bağlı haklar da devralana geçer.

Asıl alacakla birlikte işlemiş faizler de devredilmiş sayılır.

Kaynak: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

HMK m. 125 — Dava konusunun devri

MADDE 125- (1) Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde dava davacı lehine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.

(2) Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder. (Ek cümle:22/7/2020-7251/11 md.) Bu takdirde dava davacı aleyhine sonuçlanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 26 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Alacağın temliki nasıl tanımlanır; mahkeme ilamından doğan alacak devralınınca hangi takip yolu kullanılır?Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2025/286 · K. 2026/145 ·

    Bir tazminat ilamından doğan alacak adi yazılı temliknameyle devralınmış, temlik alan ilamda taraf olmadığı hâlde ilamlı takip başlatmıştı. Kurul, temliki yazılı şekle bağlı ve borçlunun rızasına ihtiyaç duyulmadan yapılabilen bir devir işlemi olarak tanımlamış; mahkeme ilamıyla lehine hükmedilen alacakları yalnız alacaklısının ilamlı icra yoluyla takibe koyabileceğini, ilamdan kaynaklı alacakların adi yazılı temlikle devralınarak ancak ilamsız takiple takibe konu edilebileceğini belirterek direnme kararını bozmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

    Sonuç: İlamdaki alacağı adi yazılı temlikle devralan, Kurul çoğunluğuna göre ilamlı değil ilamsız takip yapabilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Temlik taahhütnamesi alacağın devri yerine geçer mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2022/7860 · K. 2023/470 ·

    Üçüncü kişi, icra dosyasındaki alacağın bir varlık yönetim şirketine temlik edildiğini ileri sürerek 'Taahhütname' başlıklı bir belgeyle alacaklı olarak kaydedilmeyi istemiş, icra müdürlüğü talebi reddetmişti. Bölge adliye mahkemesi belgenin TBK m. 184'te karşılığını bulan alacağın devri sözü verme niteliğinde olduğunu, temlik sözleşmesi olmadığını ve icra müdürlüğü işleminin hukuka uygun bulunduğunu kabul ederek şikâyeti reddetmiş; Daire bu kararı onamıştır.

    Sonuç: Devri şartlara bağlı olarak taahhüt eden belge, devrin kendisi sayılmamıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Banka alacağının devri, 5411 sayılı Kanun gerekçesiyle geçersiz sayılabilir mi?Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/4301 · K. 2024/6284 ·

    Davacı şirket, takip sürerken bankanın alacağını davalı şirkete temlik etmesinin geçersiz olduğunu, borcun 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göre tahsil edilmesi gerektiğini ileri sürerek temlikin geçersizliğinin ve borçlu olmadığının tespitini istemişti. İlk derece mahkemesi TBK m. 183/1'e dayanarak devre engel sözleşme, alacağın niteliğinden doğan engel ya da yasal düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetmiş; Daire bu kararı onamıştır.

    Sonuç: Yalnız 5411 sayılı Kanun'a dayanan geçersizlik iddiasıyla açılan dava, onanan kararda reddedilmiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Devirden habersiz borçlu önceki alacaklıya öderse borçtan kurtulur mu?Yargıtay 19. Hukuk Dairesi · E. 2014/3574 · K. 2014/7146 ·

    Bonoya dayalı takip alacağı, noter temliknamesiyle alacaklının kardeşine temlik edilmiş; temlikten haberi olmayan borçlu borcun tamamını önceki alacaklıya ödeyip ibraname almıştı. İlk derece mahkemesi temliknamenin borçluya tebliğ edilmediğini, borçlunun temlikten haberdar olduğunun ispatlanamadığını ve borçlunun TBK m. 186 uyarınca önceki alacaklıya ödeyerek borçtan kurtulduğunu kabul ederek menfi tespit davasını kabul etmiş; Daire bu kararı onamıştır.

    Sonuç: Devirden habersiz borçlunun önceki alacaklıya yaptığı ödeme, onanan kararda borcu sona erdirmiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Devir bildirildikten sonra eski alacaklıya ödeme yapan borçlu kurtulur mu?Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/154 · K. 2023/1609 ·

    Bir şirketin hibe alacağı kredi teminatı olarak bankaya temlik edilmiş, temlik sözleşmesi borçluya bildirilmiş ve borçlu ödemenin banka hesabına yapılacağını bildirmiş, ancak ödemeyi şirkete yapmıştı. Daire, borçlunun temlike izin vermesiyle sözleşmedeki devir yasağının bertaraf edildiğini, temlik sözleşmesi bildirilmesine rağmen ödeme yapıldığı için borçlunun iyiniyetli ifa hükümlerinden yararlanamayacağını belirterek borçluyu bankaya karşı sorumlu tutan kararı onamıştır.

    Sonuç: Devir bildirildikten sonra eski alacaklıya yapılan ödeme borçluyu yeni alacaklıya karşı kurtarmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Banka ibra ettikten sonra şirket takibi yenilerse ne olur?Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/450 · K. 2024/6026 ·

    Banka, takip borçlularından davacı hakkında takipten feragat etmiş ve onunla ibraname düzenlemişti; alacağı temlik alan varlık yönetim şirketi takibi davacı yönünden yenilemişti. Daire'nin önceki bozma kararına uyan bölge adliye mahkemesi, davacının temlik alan şirkete karşı icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine ve şirketin kötüniyet tazminatı ödemesine karar vermiş; Daire bu kararın bozmaya uygun olduğunu belirterek onamıştır.

    Sonuç: Bankanın feragat ve ibrasından sonra şirketin yenilediği takipte borçsuzluk tespiti onanmıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Devredilen alacağın faizleri kime geçer?Yargıtay 6. Hukuk Dairesi · E. 2022/4671 · K. 2023/4091 ·

    Davacı, hizmet sözleşmesinden doğan alacağını kredi karşılığında bir bankaya temlik etmiş, davalı ödemede temerrüde düşmüştü. Daire, TBK m. 189 uyarınca temlik edilen alacağın aslı ile işlemiş faiz ve temerrütten sonra işleyecek faizlerinin devralana geçeceğini ve devredenin bunları isteme hakkı bulunmadığını; ancak devredenin bankaya ödemek zorunda kaldığı kredi faizi ile devralanın isteyebileceği temerrüt faizi arasındaki zararı borçludan isteyebileceğini belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Devredilen alacağın faizleri devralana geçer; devreden, borçlunun temerrüdü yüzünden bankaya ödediği kredi faizi farkını zarar olarak isteyebilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Alacağı devralan şirket hangi faiz oranını isteyebilir?Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2020/8552 · K. 2021/2894 ·

    Tüketici kredisi alacağını bankadan devralan varlık yönetim şirketi itirazın iptali davası açmış, tüketici mahkemesi sözleşmedeki akdi ve temerrüt faizi oranlarıyla hesap yapan bilirkişi raporuna göre davayı kabul etmişti. Daire karar düzeltme aşamasında, temlik eden bankanın davalıdan talep edebileceği akdi ve temerrüt faizinin emredici nitelikteki ve resen gözetilecek TBK m. 88 ve 120'ye göre belirlenmesi gerektiğini belirterek önceki onama kararını kaldırmış ve hükmü bozmuştur.

    Sonuç: Tüketici kredisinden doğan alacakta şirketin isteyebileceği faiz TBK m. 88 ve 120'ye göre belirlenmiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Hisseleri TMSF'ye ait şirket, bankadan devraldığı alacakta yirmi yıllık süreye dayanabilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/13869 · K. 2020/6153 ·

    Bonoya dayalı takipte borçlular zamanaşımına dayanmış; bölge adliye mahkemesi alacağın yirmi yıllık süreye tabi olduğunu kabul etmişti. Daire, varlık yönetim şirketlerinin 5411 sayılı Kanun'daki yirmi yıllık süreden faydalanabilmesi için alacağın TMSF'den temlik alınmış olması ve hisselerinin en az yüzde yirmisinin TMSF'ye ait olması gerektiğini; alacak bankadan temlik alındığı için TMSF alacağı olmadığını, şirketin hisselerinin tamamının TMSF'ye ait olmasının bu sonucu değiştirmediğini ve alacağın üç yıllık süreye tabi olduğunu belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Bankadan devralınan alacak, şirketin ortaklık yapısı yüzünden Fon alacağına dönüşmez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Alacak TMSF üzerinden devralınmışsa zamanaşımı süresi ne olur?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/8712 · K. 2019/11125 ·

    Kredi sözleşmesine dayalı alacak bankadan önce TMSF'ye, sonra TMSF'den bir varlık yönetim şirketine temlik edilmişti. Daire, alacağın on yıllık zamanaşımına uğramadan TMSF'ye ve şirkete temlik edildiğini, bu nedenle temlik tarihi itibarıyla yirmi yıllık süreye tabi hâle geldiğini ve bu süre dolmadan takip başlatıldığını belirterek zamanaşımı itirazının kaldırılması istemini reddeden kararı bozmuştur.

    Sonuç: TMSF'den devralınan alacakta yirmi yıllık süre uygulanmıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. Takip kesinleştikten sonra alacağı devralan takibe devam edebilir mi?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2015/30619 · K. 2016/7359 ·

    İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takip kesinleştikten sonra banka alacağını ivaz karşılığında bir şirkete temlik etmiş, icra mahkemesi borçlunun şikâyeti üzerine takibin işlemden kaldırılmasına karar vermişti. Daire, TBK m. 189 uyarınca temlik alanın kendisine geçen haklar yönünden takibe devam etmesinde yasal engel bulunmadığını ve temlikin muvazaalı olduğu iddiasının dar yetkili icra mahkemesinde ileri sürülemeyeceğini belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Kesinleşmiş takipte alacağı devralan, kendisine geçen haklar yönünden takibe devam eder.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Şirketin dosyaya sunduğu temlik sözleşmesi o takibi kapsamalı mı?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2018/9730 · K. 2019/408 ·

    Borçlular, temlik alacaklısı sıfatıyla işlem yapan varlık yönetim şirketinin taraf sıfatı bulunmadığını ileri sürmüştü. Daire önce, dosyadaki temlik sözleşmesinin takip alacaklısı olmayan bir bankayla yapıldığını ve takip alacaklısından yapılmış bir temlikin dosyada bulunmadığını belirterek kararı bozmuştu. Şirket karar düzeltme aşamasında takip alacaklısıyla yaptığı ve şikâyete konu icra dosyasını kapsayan temlik sözleşmesini sununca Daire bozma kararını kaldırmış ve şikâyetin reddine ilişkin kararı onamıştır.

    Sonuç: Şirket, takip alacaklısından o dosyayı kapsayan bir temlik aldığını gösterebilmelidir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 13. Temlik belgesinde miktar yazmıyorsa ne kadar alacak devredilmiş sayılır?Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2021/3680 · K. 2021/7956 ·

    İpotek veren borçlu, borcu bankaya ödediğini ileri sürerek ipoteğin ve şerhin kaldırılmasını istemiş; bölge adliye mahkemesi bankanın hak ve alacağının kalmadığına dair yazısına dayanarak icranın geri bırakılmasına karar vermişti. Daire, temliknamede miktar belirtilmediği için alacağın tamamının temlik edildiğinin kabul edilmesi gerektiğini, alacaklı sıfatı kalmayan bankanın yazısına itibar edilemeyeceğini ve temlikten önce bankaya yapılan ödemelerin İİK m. 71 kapsamında itfa sayılıp sayılmayacağının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.

    Sonuç: Temlikten sonra bankanın verdiği yazı, şirkete geçen alacağı ortadan kaldırmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 14. Dava açılmadan önce devredilen alacakta hüküm kime karşı kurulur?Yargıtay 19. Hukuk Dairesi · E. 2013/10916 · K. 2013/14303 ·

    Davacı, kredi sözleşmesini imzalamadığını ileri sürerek banka ve alacağı temlik alan varlık yönetim şirketine karşı menfi tespit davası açmış; mahkeme, sözleşme asılları kesin süreye rağmen ibraz edilmediği için davayı kabul etmişti. Daire, şirketin temyiz itirazlarını reddetmiş; alacak dava tarihinden önce şirkete temlik edildiği ve davacı bunu bildiği için hükmün yalnız şirket aleyhine kurulması gerektiğini belirterek kararı banka yararına bozmuştur.

    Sonuç: Devri bilen davacının dava tarihinden önce devredilen alacak için açtığı davada hüküm şirket aleyhine kurulur.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 15. Davacı banka dava sürerken alacağı devrederse dava nasıl sürer?Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/2526 · K. 2024/6605 ·

    Banka, eski yöneticilerine karşı açtığı tazminat davası sürerken alacaklarını bir varlık yönetim şirketine devretmiş, mahkeme davayı reddetmişti. Daire, HMK m. 125/2'de davalıya seçimlik hak tanınmadığını, dava konusunu devralanın davalının tercihi aranmadan davacının yerine kendiliğinden geçeceğini ve davaya kaldığı yerden devam edeceğini belirterek önceki onama kararını kaldırmış ve hükmü bozmuştur.

    Sonuç: Davacı tarafın devrinde devralan şirket davacı yerine kendiliğinden geçer.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Bankanın borcumu varlık yönetim şirketine devretmesi hangi şekilde yapılmalıdır?

Türk Borçlar Kanunu m. 184'e göre alacağın devrinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlıdır; devir sözü vermek ise şekle bağlı değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin onadığı bir kararda, devri şartlara bağlı olarak taahhüt eden bir belge temlik sözleşmesi sayılmamış ve bu belgeyle icra dosyasına alacaklı olarak kaydedilme talebinin reddi hukuka uygun bulunmuştur.

Devirden haberim yokken bankaya ödeme yaptım; borcum sona erer mi?

Türk Borçlar Kanunu m. 186'ya göre devir, banka ya da şirket tarafından borçluya bildirilmemişse borçlu bankaya iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulur. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, temliknamenin borçluya tebliğ edilmediği bir dosyada önceki alacaklıya yapılan ödemeyle borçtan kurtulmayı kabul eden kararı onamıştır; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ise devir bildirildikten sonra eski alacaklıya ödeme yapan borçlunun bu korumadan yararlanamayacağını belirtmiştir.

Bankaya karşı ileri sürebileceğim itirazları şirkete karşı da ileri sürebilir miyim?

Evet. Türk Borçlar Kanunu m. 188'e göre borçlu, devri öğrendiği sırada bankaya karşı sahip olduğu savunmaları alacağı devralan şirkete karşı da ileri sürebilir; koşulları varsa takas da yapabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bankanın takipten feragat edip ibraname verdiği kişi hakkında şirketin takibi yenilediği dosyada, bu kişinin borçlu olmadığının tespitine ilişkin kararı onamıştır.

Şirket borcu bankadan düşük bedelle aldıysa ben de o kadar mı öderim?

Alacağın devrine ilişkin Türk Borçlar Kanunu hükümlerinde borcun, şirketin ödediği bedelle sınırlanacağına dair bir hüküm yoktur. Borçlunun şirkete karşı konumu m. 186-188'de düzenlenir: bildirimden önce bankaya iyiniyetle yapılan ödeme, bankaya karşı sahip olunan savunmalar ve takas. TBK m. 189'a göre alacak bağlı hakları ve işlemiş faizleriyle birlikte şirkete geçer.

Varlık yönetim şirketi bankanın sözleşmedeki faiz oranını isteyebilir mi?

Türk Borçlar Kanunu m. 189'a göre işlemiş faizler alacakla birlikte şirkete geçer. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, tüketici kredisi alacağını devralan şirketin açtığı davada temlik eden bankanın talep edebileceği akdi ve temerrüt faizinin emredici nitelikteki TBK m. 88 ve 120'ye göre belirlenmesi gerektiğini belirterek sözleşmedeki oranlarla yapılan hesaba dayanan kararı bozmuştur.

Borcum varlık şirketine satılınca zamanaşımı yirmi yıla çıkar mı?

Bankadan doğrudan devralınan alacakta Yargıtay bunu kabul etmemiştir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre şirketin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndaki yirmi yıllık süreden yararlanması için alacağın TMSF'den temlik alınmış olması ve şirketin en az yüzde yirmi oranında TMSF'ye ait olması gerekir.

Şirketle ödeme protokolü imzalarsam zamanaşımı ne olur?

Türk Borçlar Kanunu m. 154'e göre borcun ikrarı ve kısmi ödeme zamanaşımını keser; borç senetle ikrar edilmişse yeni süre her zaman on yıldır (m. 156). Aynı Kanun m. 160/1 yalnız zamanaşımından önceden feragati yasaklar; zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez (m. 78).

İcra takibi sürerken borç satıldı; şirket takibe devam edebilir mi?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre takip kesinleştikten sonra alacağı temlik alan, Türk Borçlar Kanunu m. 189 uyarınca kendisine geçen haklar yönünden takibe devam edebilir. Aynı Daire, şirketin dosyaya sunduğu temlik sözleşmesinin takip alacaklısıyla yapılmış olmasını ve o icra dosyasını kapsamasını aramıştır.

Banka aleyhine açtığım dava sürerken borç şirkete satıldı; ne olur?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 125/1'e göre davalı taraf dava konusunu devrederse davacı, ya davasına devralan şirkete karşı devam eder ya da davasını devreden banka hakkında tazminat davasına dönüştürür. Davacı banka dava konusunu devrederse devralan şirket davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden devam eder (m. 125/2).

Varlık yönetim şirketiyle uyuşmazlıkta hangi mahkeme bakar?

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 73'e göre tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemeleri görevlidir; bankacılık sözleşmeleri tüketici işlemi sayılır (m. 3). Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (m. 73/A); tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar bu şartın dışındadır. Kredi ticari veya mesleki amaçla kullanılmışsa borçlu tüketici sayılmaz.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.