İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Yurt dışından vekalet: konsoloslukta vekâletname, yabancı noter ve apostil (Noterlik Kanunu m. 191, 195)

Yayın tarihi:

Bu sayfada

Kısaca

  • Yurt dışında yaşayan biri Türkiye'de kullanılacak vekâletnameyi iki yoldan verebilir: Türk konsolosluğunda ya da bulunduğu ülkenin noterinde.
  • Konsolosluk bu işi Noterlik Kanunu hükümlerine göre yapar.
  • Yabancı noterde düzenlenen vekâletnamede kural olarak o ülkenin yetkili makamının imza ve mührünün Türk konsolosluğunca onaylanması gerekir.
  • Ülke 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine tarafsa, bu onayın yerine o ülkenin yetkili makamının koyduğu apostil şerhi yeterlidir.
  • Yargıtay kararlarına göre davada yabancı vekâletname eksik ya da usulsüzse mahkeme davayı hemen reddetmemeli, eksikliği gidermek için süre vermelidir.

Yurt dışında yaşayan biri Türkiye'deki bir dava, icra takibi ya da banka işlemi için birine yetki vermek istediğinde, vekâletnamenin nerede ve hangi şekilde düzenlendiği Türkiye'de kabul edilip edilmeyeceğini belirler. Bu rehber Noterlik Kanunu m. 191-195, HMK m. 224, 76 ve 77 ile on iki Yargıtay kararına dayanarak üç durumu anlatır: Türk konsolosluğunda düzenlenen vekâletname, yabancı noterde düzenlenip Türk konsolosluğunca onaylanan vekâletname ve Lahey Sözleşmesine taraf ülkede apostil şerhi taşıyan vekâletname. Son bölümler, bu belgede eksiklik olduğunda davada ve banka ödemesinde ne olduğunu gösterir.

İlgili rehberler: Vekaletname nedir, nasıl çıkarılır: genel ve özel vekâletname (TBK m. 504)Vekaletname iptali: vekilin azli, ölüm ve ehliyet kaybı, azilden sonra yapılan satış (TBK m. 512-514)Noter eve gelir mi? Noterin daire dışında işlem yapması (Noterlik Kanunu m. 83)İcra takibine itiraz ve itirazın kaldırılması: süre, belge, ispat ve tazminat

Dava, süre ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Görevli mahkeme

Vekâletnamenin yurt dışında verilmiş olması görevli mahkemeyi değiştirmez; görev davanın konusuna göre belirlenir. Malvarlığı ve şahıs varlığına ilişkin davalarda, aksine bir düzenleme yoksa görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (HMK m. 2/1).

Dayanak: HMK m. 2

Yetkili mahkeme

Yetki de vekâletnameye göre değil davaya göre belirlenir. Genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6/1); davanın konusuna göre kanundaki başka yetki kuralları ayrıca uygulanabilir.

Dayanak: HMK m. 6

Dava şartı

Vekil aracılığıyla takip edilen davada vekilin usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması dava şartıdır (HMK m. 114/1-f). Arabuluculuk gibi başka dava şartları vekâletnameden değil davanın konusundan doğar ve ilgili kanuna göre ayrıca aranır (HMK m. 114/2).

Dayanak: HMK m. 114/1-f

Süre ve zamanaşımı

Kanunda vekâletname için gün sayısı yoktur: gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vekâletnamenin getirilmesi için kesin süre verebilir; bu süre içinde vekâletname verilmez ya da asıl taraf yapılan işlemleri dilekçeyle kabul etmezse dava açılmamış sayılır (HMK m. 77/1).

Dayanak: HMK m. 77/1

Yargılama usulü

Yargılama usulünü vekâletname değil davanın konusu belirler. Basit yargılama usulü, kanunlarda açıkça belirtilenlerin yanında HMK m. 316/1'de sayılan dava ve işlerde uygulanır (ör. sulh hukuk mahkemelerinin görevine giren dava ve işler, ihtiyati tedbir ve delil tespiti talepleri).

Dayanak: HMK m. 316

Harç

Harç da davanın konusuna göre alınır: değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde nispi, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu (492 sayılı Harçlar Kanunu m. 15). Vekâletnamenin yurt dışında verilmiş olması harcın türünü değiştirmez.

Dayanak: 492 sayılı Kanun m. 15

Kanun yolu

İlk derece mahkemesinin nihai kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m. 341/1-a). Miktar veya değeri kanundaki sınırı geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir (HMK m. 341/2); bu sınır her yıl HMK ek m. 1'e göre yeniden değerleme oranında artar ve davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır.

Dayanak: HMK m. 341

Yurt dışındaki kişi vekâleti nerede verir: Noterlik Kanunu m. 191 ve 195'e göre iki yol

Yurt dışında bulunan biri Türkiye'de kullanılacak bir vekâletnameyi iki yoldan verebilir. 1) Türk konsolosluğunda: Noterlik Kanunu (1512 sayılı Kanun) m. 191'e göre yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür. 2) Bulunduğu ülkenin noterinde ya da yetkili makamında: 1512 sayılı Kanun m. 195 "yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan noterlik işlemlerini" konu alır ve bu işlemlerin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve mührünün konsolos tarafından onanmasını öngörür; aynı madde özel kanun hükümlerini saklı tutar.

HMK m. 224/1 yabancı resmî belgeler için genel bir onay şartı koyar: yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgenin Türkiye'de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır. HMK m. 224/2, Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin hükümlerini saklı tutar; apostil bu fıkranın kapsamına girer.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerin Türkiye'de geçerli olabilmesinin belirli şartlara bağlı olduğunu belirtir ve bu şartları HMK m. 224, 1512 sayılı Kanun m. 195 ve 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi üzerinden sayar. (Yargıtay 12. HD, E. 2019/566)1 Kararda madde numarası "HMK 244" diye yazılmıştır; Dairenin aktardığı metin HMK m. 224'ün metnidir.

Hukuki işlemlerin şekline ilişkin genel kural Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 7/1'dedir: hukuki işlemler, yapıldıkları ülke hukukunun veya o hukuki işlemin esası hakkında yetkili olan hukukun öngördüğü şekle uygun olarak yapılabilir. Bu rehberdeki Yargıtay kararları yabancı vekâletnamenin şeklini MÖHUK m. 7'ye bağlayarak tartışmamış; Türkiye'de kullanım için 1512 sayılı Kanun m. 195 ve HMK m. 224'teki onay şartını esas almıştır.

Bu sayfa, yurt dışında verilen vekâletnamenin şekli ve Türkiye'de kabul şartlarıyla sınırlıdır. Genel ve özel vekâletname ayrımı ile özel yetki gerektiren işler vekâletname rehberinde, vekâletin azil ya da ölümle sona ermesi vekâletname iptali rehberinde, noterin daire dışında işlem yapması ise noter eve gelir mi rehberinde anlatılmıştır.

Konsoloslukta vekâletname: Noterlik Kanunu m. 192, 193 ve 74'e göre uygulanan kurallar

1512 sayılı Kanun m. 192'ye göre yabancı memleketlerde noterlik görevi, Noterlik Kanununun noterlik işlemlerine ilişkin hükümleri uyarınca konsolosluk binası içinde görülür. Konsoloslukta düzenlenen vekâletname, bu nedenle Türk hukukunun noterlik kurallarına göre yapılan bir işlemdir.

Hangi hükümlerin konsoloslara uygulanacağını 1512 sayılı Kanun m. 193 sayar: Kanunun 41, 51, 53, 54, 55, 60, 61, 68 ila 70, 72 ila 76, 78 ila 108, 113 ila 116 ve 198/A maddeleri ile ondördüncü kısımdaki maddeler dışında kalan hükümleri konsoloslar hakkında uygulanmaz. Başka bir deyişle, sayılan maddeler, aralarında noterlerin görevlerini sayan m. 60 ile ilgilinin Türkçe bilmemesine ilişkin m. 74 de bulunmak üzere, konsoloslukta yapılan işlemlere de uygulanır.

Bu hükümlerden biri 1512 sayılı Kanun m. 74'tür: ilgili Türkçe bilmezse andlı bir tercüman da bulundurulur. Yabancı uyruklu ya da Türkçe bilmeyen bir kişinin konsoloslukta vekâlet vermesinde bu kural m. 193 yoluyla uygulanır. Bu rehberdeki Yargıtay kararlarında konsoloslukta tercüman bulundurulması ya da konsolosluk vekâletnamesinin başka bir şekil şartı incelenmemiştir.

HMK m. 224/1 "yabancı devlet makamlarınca hazırlanan" resmî belgeleri, 1512 sayılı Kanun m. 195 ise "yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan" noterlik işlemlerini konu alır. Konsoloslukta düzenlenen vekâletnamede noterlik işini m. 191 ve 192 uyarınca konsolos kendisi görür. Konsolosluk vekâletnamesinin Türkiye'de ayrıca onaya tabi olup olmadığı bu rehberdeki Yargıtay kararlarında incelenmemiştir.

Yabancı noterde verilen vekâletname: konsolosluk onayı şartı (1512 sayılı Kanun m. 195, HMK m. 224/1)

Vekâletname bulunduğu ülkenin noterinde düzenlenirse 1512 sayılı Kanun m. 195 uygulanır: noterlik işleminin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve mührü, konsolos tarafından onanır. Ülke Lahey Sözleşmesine taraf değilse ve Türkiye'nin taraf olduğu başka bir milletlerarası sözleşmede tasdike ilişkin farklı bir hüküm de yoksa, Türkiye'de kullanılabilmesi için bu onay gerekir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, geçerli bir vekâletnamenin varlığını dava koşulu sayar ve 1512 sayılı Kanun m. 195 gereğince yabancı memleketlerde düzenlenen vekâletname altındaki imza ve mührün o yerdeki Türk Konsolosluğu tarafından tasdik edilmiş olması gerektiğini belirtir. (Yargıtay 2. HD, E. 2009/2972)2 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de kural olarak yabancı devlet kamu kurumlarınca düzenlenen dava vekâletnamelerinin o ülkedeki Türk Konsolosluğunca tasdik edilmesiyle Türkiye'de geçerli kabul edildiğini söyler; Dairenin aynı kararda gösterdiği istisna apostildir. (Yargıtay 11. HD, E. 2012/10513)3

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre apostil şerhi bulunmayan, yani Lahey Sözleşmesine taraf olmayan ülkelerin noterlerince kendi mevzuatlarına uygun olarak düzenlenen vekâletnamelerde onay iki aşamalıdır: 1) ilgili noterin bağlı bulunduğu resmî makam noterin imza ve mührünü onaylar; 2) bu makamın imza ve mührü o yerdeki Türk Konsolosluğunca tasdik edilir. Vekâletnameyle ancak bundan sonra işlem yapılabilir.1

Vekâletnameyi düzenleyen makamın Türkiye tarafından tanınması da aranmıştır. Aynı kararda Daire, Güney Kıbrıs Rum yönetimi makamlarınca düzenlenen vekâletnameyi, bu yönetimin Türkiye Cumhuriyeti tarafından resmen tanınmadığı gerekçesiyle Türk yasalarına göre geçerli saymamıştır.1

Apostil şartları: Lahey Sözleşmesine taraf ülkede konsolosluk onayının yerine geçen tasdik şerhi (HMK m. 224/2)

HMK m. 224/2'nin saklı tuttuğu sözleşmelerden biri, Yargıtay kararlarında "1961 tarihli Lahey Sözleşmesi" diye anılan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Hakkındaki Sözleşme'dir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre Türkiye bu sözleşmeyi 1984 yılında onaylamış, sözleşme 1985 yılında yürürlüğe girmiştir.1 Sözleşmenin metni bu sayfada madde olarak gösterilmemiştir; hükümleri Yargıtay kararlarında aktarıldığı kadarıyla anlatılır, geçerlilik süresi konusunda ise Resmî Gazete'de yayımlanan metne bakılmıştır.

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin aktardığına göre sözleşme, âkit devletlerden birinin ülkesinde düzenlenip diğer bir âkit devlet ülkesinde kullanılacak resmî belgelere uygulanır ve noter senetlerini resmî belge sayar; imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayanın sıfatının ve gerektiğinde mühür veya damganın teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem, belgenin verildiği devletin yetkili makamınca tasdik şerhinin bu belgeye konulmasıdır. Şerh bizzat belgenin ya da ona eklenecek bir kâğıdın üzerine konulur. (Yargıtay 4. CD, E. 2023/17023)4

Apostilin sonucu, konsolosluk onayına gerek kalmamasıdır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesine göre sözleşmeye taraf devletlerin yetkili kurumlarınca düzenlenip apostil şerhi taşıyan dava vekâletnamelerinin ayrıca kullanılacağı ülkenin konsolosluğunca onaylanması zorunluluğu kaldırılmıştır; Daire bu nedenle, geçerli ve tasdikli vekâletname sunulmadığı gerekçesiyle tenfiz davasını reddeden kararı bozmuştur.3 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de yabancı ülke noterlerince kendi mevzuatlarına uygun düzenlenen vekâletnameler, o ülkenin yetkili makamınca sözleşmeye göre tasdik edilip şerhte ülke dilinin yanında Fransızca "Apostille" ibaresi bulunduğunda, bu vekâletnameler ve Türkçe tercümeleri için ayrıca Türk Konsolosluğunun tasdikinin aranmadığını belirtir.1

Konsolosluk onayının kalkması, onayın hiç aranmadığı anlamına gelmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre sözleşme gereğince belgedeki imzanın, imzalayan kişinin sıfatının, gerektiğinde mühür ve damganın belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca tasdik edilmiş olması, başka bir ifadeyle apostil şerhini içermesi zorunludur.2 Yargıtay 11. Ceza Dairesi aynı ölçüyü, yalnız imza ve kimlik onayı noterce yapılmış ve apostil taşımayan bir vekâletnamede uygulamıştır. (Yargıtay 11. CD, E. 2012/13801)5

Apostil taşıyan vekâletnameye konsolosluk onayı yok diye itiraz edilemez. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yetkili Türk konsolosluğunca onaylanmamış vekâletnameye dayanılarak davanın kabul edilmesini usule aykırı bulan tebliğname görüşüne, vekâletnamenin apostil şerhi içermesi karşısında katılmamıştır. (Yargıtay 12. CD, E. 2017/6755)6

Şerhin dili de ret gerekçesi olamaz. Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre sözleşmenin 4. maddesi, şerhin başlığının Fransızca olarak belirtilmesi kaydıyla şerhin bu şerhi koyan makamın resmî dilinde yazılabileceğini öngörür; Daire, İsviçre'de düzenlenen vekâletnameyi konsolos onayı bulunmadığı ve tasdik şerhi yabancı dilde yazıldığı gerekçesiyle geçersiz sayan kararı bozmuştur. (Yargıtay 1. CD, E. 2017/2601)7

Aynı kural yabancı noter senetlerinde de uygulanmıştır; bu karar vekâletnameye değil borç ikrarı senedine ilişkindir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, Moskova Noterliğince düzenleme şeklinde yapılan ve apostil taşıyan borç ikrarı senedi için, sözleşmenin 3. maddesi gereğince düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca onay şerhi verilmesini yeterli görmüş ve senedin ayrıca tenfiz kararı alınmadan Türkiye'de ilamlı icra takibine konu olabileceğini kabul etmiştir. (Yargıtay 8. HD, E. 2015/21239)8 Hangi devletlerin sözleşmeye taraf olduğu bu sayfada sayılmamıştır; aynı kararda Daire, Bakanlığın Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün genelgesine ekli taraf devletler listesine bakmıştır.8

Apostilin geçerliliği: hangi makam verir, hangi belgeye konur, süresi ve aslı

Apostil, belgenin verildiği devletin yetkili makamınca o belgeye konulur.4 Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir noterin düzenlediği vekâletnamedeki apostil şerhinin İngiliz Milletler Topluluğu Ofisi tarafından verildiğini, ayrıca şerhin ödeme konusunda yetki veren vekâletnameye ilişkin olup olmadığında tereddüt bulunduğunu tespit ederek bu şerhi usulüne uygun bir apostil şerhi olarak kabul etmemiştir (karar oy çokluğuyla verilmiştir). (Yargıtay 11. HD, E. 2017/4867)9

Aynı dosyadaki ilk bozma kararında Daire, davalı bankanın apostilin kanuna uygun verilmediği savunmasının değerlendirilmesini ve vekâletnamedeki çeviri farklılığının giderilmesini istemiş; bu yönler incelenmeden hüküm kurulmasını doğru bulmamıştır. (Yargıtay 11. HD, E. 2014/14198)10

Şerhte yazan tarih de önem taşır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, Amerika Birleşik Devletleri Teksas Eyaleti Noterliğince düzenlenen vekâletnamedeki apostil şerhinin geçerlilik tarihinin 24.09.2022 olduğunu, şikâyetin bu vekâletnameye dayanılarak 22.11.2022'de yapıldığını belirterek, şikâyet tarihinde şerhin geçerlilik süresinin dolduğunu gözetmeden verilen kararı kanun yararına bozmuştur.4 Daire, süreyi şerhin üzerindeki tarihe dayandırmıştır; kararda sözleşmenin bütün apostiller için genel bir geçerlilik süresi öngördüğü söylenmemiştir. Sözleşmenin Resmî Gazete'de yayımlanan metninde de tasdik şerhi için bir geçerlilik süresi öngören hüküm yoktur.

Davada sunulacak belge HMK m. 76/1'e göre noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletname aslı veya avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, İngilizce vekâletname metninin ve apostilin "aslı gibidir" şerhiyle onaylanmadığını tespit ederek mahkemenin alacaklı vekiline bu belgelerin aslını veya onaylı suretini sunması için süre vermesi gerektiğine karar vermiştir. (Yargıtay 12. HD, E. 2012/13802)11 Yargıtay 1. Ceza Dairesi de vekâletname ve tasdik şerhinin fotokopiden ibaret olduğu bir dosyada, Avukatlık Kanunu m. 27 ve 56 gözetilerek belge ve şerhin aslının araştırılmasını, sözleşmedeki şekil şartlarını taşıyorsa geçerli kabul edilmesini istemiştir.7

Elektronik apostil ve elektronik tasdik bu rehberdeki Yargıtay kararlarında incelenmemiştir.

Yabancı dildeki vekâletnamenin Türkçe çevirisi (1512 sayılı Kanun m. 60/6)

1512 sayılı Kanun m. 60/6, belgeleri bir dilden diğer dile çevirmeyi noterlerin görevleri arasında sayar; m. 193 de m. 60'ı konsoloslar hakkında uygulanan hükümler arasında gösterir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre apostilli yabancı vekâletnameler ile bunların Türkçe tercümelerinde ayrıca o yerdeki Türk Konsolosluğunun tasdiki aranmaz.1 Yargıtay 4. Ceza Dairesi aynı cümleyi tekrarlamıştır.4

Çeviri ile asıl metin arasındaki fark uyuşmazlığa dönüşebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bankaya ibraz edilen vekâletname ile mahkemeye sunulan vekâletnamedeki çevirilerin farklı olduğu savunması karşısında mahkemenin bu farkı gidermesi gerektiğini belirtmiştir.10 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de İngilizce vekâletname metninin onaylı olarak sunulmasını aramıştır.11

Çevirinin Türkiye'de mi yoksa vekâletnamenin düzenlendiği ülkede mi yaptırılacağı bu rehberdeki Yargıtay kararlarında incelenmemiştir.

Davada eksik ya da usulsüz yabancı vekâletname: ret değil, kesin süre (HMK m. 76, 77, 114/1-f)

HMK m. 114/1-f, vekil aracılığıyla takip edilen davalarda vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olmasını ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunmasını dava şartı sayar. HMK m. 77/1'e göre vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz; ancak gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla işlem yapılmasına izin verebilir. Bu süre içinde vekâletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmezse dava açılmamış ya da işlemler yapılmamış sayılır. HMK m. 77/2'ye göre haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde vekâletname ibraz etmeyen avukat, yargılama giderleri ve karşı tarafın uğradığı zararları ödemeye mahkûm edilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, apostil şerhi taşımayan yabancı vekâletnameyle açılan davada mahkemenin davacı vekiline usulüne uygun vekâletname sunması için süre vermesi ve sonuçlarını hatırlatması gerektiğini, usulüne uygun vekâletname sunulmadığı gerekçesiyle davanın doğrudan reddedilmesinin doğru olmadığını belirtmiştir.2 Bu karar 1086 sayılı HUMK döneminde, onun m. 67/1'ine dayanılarak verilmiştir; bugün aynı konuyu HMK m. 77/1 düzenler.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, Türk hukukuna göre geçerli olmayan yabancı vekâletnameyle yapılan başvuruda mahkemenin HMK m. 77'ye göre işlem yapması gerekirken işin esasına girerek hüküm kurmasını isabetsiz bulmuştur.1 Aynı Daire, vekâletname metni ve apostilin aslı ya da onaylı sureti sunulmadığında, süre verilmesini, belgeler sunulursa vekil huzurunda, sunulmazsa asile gerekli tebliğler yapılarak yargılamaya devam edilmesini istemiştir.11

Tersi durumda, yani vekâletname aslında geçerliyken davanın reddi de bozma sebebidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, apostilli vekâletnamenin iç hukuk bakımından da geçerli bir vekâletname olduğunu kabul ederek mahkemenin davanın esası hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurması gerektiğini belirtmiştir.3

Yabancı uyruklu davacı için ayrıca teminat sorunu doğabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yabancı uyruklu davacının MÖHUK m. 48 ve devamı maddeleri gereğince teminat göstermesi gereken kişilerden olup olmadığının tespit edilmesini istemiştir.2 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de icra mahkemesine başvuran yabancı şirketin teminattan karşılıklılık esasına göre muaf olup olmadığının araştırılmasını aramış ve MÖHUK'ta bu yükümlülük için yabancılık ölçütünün esas alındığını belirtmiştir; yükümlülük vekâletnamenin yurt dışında verilmesine değil, başvuranın yabancı olmasına bağlıdır.1

Usulsüz apostil, banka ödemesi ve sahtecilik iddiasında ispat ve sonuç

Usulsüz apostil, vekâletnameye dayanan talebi reddettirebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, mirasçının yurt dışından verdiği vekâletnameyle mevduatın ödenmesini isteyen davada, bankaya sunulan vekâletnamedeki apostil şerhi usulüne uygun olmadığı için bankanın ödeme yapmamakta haklı olduğunu kabul etmiştir. Davacının yargılama sırasında yeni bir vekâletname ve apostil sunması sonucu değiştirmemiştir; Daireye göre her dava, açıldığı tarihteki haklılık durumu gözetilerek sonuca bağlanır.9 Karar oy çokluğuyla verilmiştir; karşı oydaki görüş bu sayfada kullanılmamıştır.

Aynı dosyadaki ilk bozmada Daire, öbür mirasçının murisin vefatından önce davacıya verdiği vekâletnamenin muristen kalan mevduatın çekilmesi için geçerli olduğunu belirtmiş, ancak apostile ve çeviriye ilişkin savunmaların incelenmesini istemiştir.10

Bankanın sorumluluğu, sunulan belgenin onayına bağlı olarak değerlendirilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Romanya Ticaret Odası tarafından tasdik edilmiş vekâletnameye göre ödeme yapan bankanın kusuru bulunmadığını, onayın sahteliği iddia ve ispat edilmediğinden davacının varsa zararını bu belgeyi onaylayan kuruluştan istemesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 11. HD, E. 2011/2546)12 İlk derece mahkemesi yabancı ülkede düzenlenen vekâletnamenin Türk büyükelçiliği, konsolosluk ve noter tarafından tanzim ve tasdik edilmesi gerektiğini düşünmüş, Daire bu kararı bozmuştur; Dairenin gerekçesinde Lahey Sözleşmesi, apostil ya da konsolosluk onayı şartı tartışılmamıştır.

Apostil eksikliği ceza yargılamasında da sonuç doğurmuştur. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, apostil şerhi içermeyen vekâletnamenin hukuki sonuç doğurmaya elverişli bir belge olmadığını ve bu nedenle resmî belgede sahtecilik suçunun unsurlarının bulunmadığını kabul eden mahkeme kararında isabetsizlik görmemiştir.5 Ceza yönü bu rehberin konusu değildir; karar yalnız apostil şartının sonucunu göstermek için anılmıştır.

Vekâletnamenin sahte olduğunun ileri sürüldüğü bir icra şikâyetinde Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, mahkemenin vekâletname metninin ve apostilin aslını ya da onaylı suretini sunması için alacaklı vekiline süre vermesi gerektiğini belirtmiştir.11

Bu rehberdeki Yargıtay kararları apostil kuralını dava, icra takibi, banka ödemesi ve ceza yargılamasında uygulamıştır. Apostilli yabancı noter vekâletnamesiyle tapuda işlem yapılması bu kararlarda incelenmemiştir.

İlgili mevzuat

1512 sayılı Kanun m. 195 — İmza ve mühür onaylanması

Madde 195 – Yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan noterlik işlemlerinin altındaki o memleketin yetkili merciinin imza ve mühürü, konsolos tarafından onanır. Özel kanun hükümleri saklıdır.

Kaynak: Noterlik Kanunu (1512)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

HMK m. 224 — Yabancı resmî belgelerin yetkili makamlar tarafından onaylanması zorunluluğu

MADDE 224- (1) Yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin, Türkiye’de bu vasfı taşıması, belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluk makamı tarafından onaylanmasına bağlıdır.

(2) Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerin yabancı resmî belgelerin tasdiki ile ilgili hükümleri saklıdır.

Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

1512 sayılı Kanun m. 191 — Yetkili merci

Madde 191 – Yabancı memleketlerde noterlik işleri, konsoloslar tarafından görülür.

Kaynak: Noterlik Kanunu (1512)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

1512 sayılı Kanun m. 192 — Daire

Madde 192 – Yabancı memleketlerde noterlik görevi bu kanunun noterlik işlemlerine ilişkin hükümleri uyarınca konsolosluk binası içinde görülür.

Kaynak: Noterlik Kanunu (1512)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

1512 sayılı Kanun m. 193 — Uygulanmıyacak hükümler

Madde 193 – Bu kanunun 41, 51, 53, 54, 55, 60, 61, 68 ila 70, 72 ila 76, 78 ila 108, 113 ila 116 ve 198/A maddeleri ile ondördüncü kısımdaki maddeler dışında kalan hükümleri, konsoloslar hakkında uygulanmaz.

Kaynak: Noterlik Kanunu (1512)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

1512 sayılı Kanun m. 74 — İlgilinin Türkçe bilmemesi

Madde 74 – İlgili, Türkçe bilmezse andlı bir tercüman da bulundurulur.

Kaynak: Noterlik Kanunu (1512)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

HMK m. 76 — Vekâletnamenin ibrazı

MADDE 76- (1) Avukat, açtığı veya takip ettiği dava ve işlerde, noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletname aslını veya avukat tarafından onaylanmış aslına uygun örneğini, dava yahut takip dosyasına konulmak üzere ibraz etmek zorundadır.

Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

HMK m. 77 — Vekâletnamesiz dava açılması ve işlem yapılması

MADDE 77- (1) Vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat, dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Şu kadar ki, gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir. Bu süre içinde vekâletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmez ise dava açılmamış veya gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır.

(2) Vekâletnamesiz işlem yapmasına izin verilen ancak haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde vekâletname ibraz etmeyen avukat, celse harcı ile diğer yargılama giderleri ve karşı tarafın uğradığı zararları ödemeye mahkûm edilir. Bunu kötüniyetle yapan avukat aleyhine, ceza ve disiplin soruşturması açılmasını sağlamak üzere, Cumhuriyet başsavcılığına ve vekilin bağlı olduğu baro başkanlığına durum yazıyla bildirilir.

Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

5718 sayılı Kanun m. 7 — Hukukî işlemlerde şekil

MADDE 7 – (1) Hukukî işlemler, yapıldıkları ülke hukukunun veya o hukukî işlemin esası hakkında yetkili olan hukukun maddî hukuk hükümlerinin öngördüğü şekle uygun olarak yapılabilir.

Kaynak: Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Yurt dışında düzenlenen vekâletnamenin Türkiye'de geçerlilik şartları; tanınmayan devlet makamının vekâletnamesiYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/566 · K. 2020/714 ·

    İcra mahkemesine yapılan şikâyette borçlu donatanı temsilen Güney Kıbrıs Rum yönetimi makamlarınca düzenlenmiş vekâletname sunulmuştu. Daire, yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerin Türkiye'de geçerli olabilmesinin HMK m. 224 (kararda "244" diye yazılmış), Noterlik Kanunu m. 195 ve 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine bağlı olduğunu açıkladı: apostilli vekâletnamelerde ve Türkçe tercümelerinde ayrıca konsolosluk tasdiki aranmaz, sözleşmeye taraf olmayan ülkede noterin bağlı olduğu makamın imza ve mührü Türk Konsolosluğunca tasdik edilir. Güney Kıbrıs Rum yönetimi Türkiye tarafından tanınmadığından vekâletnameyi geçersiz saydı; mahkemenin HMK m. 77'ye göre işlem yapması gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını kaldırdı ve ilk derece kararını bozdu. Ayrıca yabancı şirketin MÖHUK m. 48'e göre teminattan muaf olup olmadığının araştırılmasını istedi.

    Sonuç: Yabancı vekâletname ya apostil ya da konsolosluk tasdiki taşır; geçersizse mahkeme esasa girmeden HMK m. 77'ye göre işlem yapar.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. Apostilsiz yabancı vekâletnameyle açılan dava: ret değil, süreYargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2009/2972 · K. 2009/13376 ·

    Sulh hukuk mahkemesinde vekil aracılığıyla açılan davada sunulan vekâletname yabancı ülkede düzenlenmişti ve apostil şerhi taşımıyordu; mahkeme davayı reddetmişti. Daire, geçerli bir vekâletnamenin varlığının dava koşulu olduğunu, Noterlik Kanunu m. 195 gereğince imza ve mührün Türk Konsolosluğunca tasdik edilmesi ya da Lahey Sözleşmesi gereğince belgenin apostil şerhi içermesi gerektiğini belirtti. Mahkemenin davacı vekiline süre verip sonuçlarını hatırlatması gerekirken davayı reddetmesini (HUMK m. 67/1) ve yabancı davacının MÖHUK m. 48 vd. gereğince teminat yükümlülüğünü araştırmamasını bozma sebebi saydı.

    Sonuç: Apostilsiz yabancı vekâletnamede dava doğrudan reddedilmez; usulüne uygun vekâletname için süre verilir (karar HUMK dönemindedir, bugün HMK m. 77).

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Apostilli dava vekâletnamesine ayrıca konsolosluk onayı gerekmezYargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2012/10513 · K. 2013/8906 ·

    Yabancı mahkeme kararının tenfizi davasında ilk derece mahkemesi, vekâletnamenin Türkiye'de düzenlenmediğini ve geçerli, tasdikli bir vekâletname sunulmadığını gerekçe göstererek davayı reddetmişti. Daire, kural olarak yabancı devlet kamu kurumlarınca düzenlenen dava vekâletnamelerinin Türk Konsolosluğunca tasdikle geçerli sayıldığını, ancak 1961 tarihli sözleşmeye taraf devletlerin yetkili kurumlarınca düzenlenip apostil şerhi taşıyan vekâletnamelerde konsolosluk onayı zorunluluğunun kaldırıldığını belirtti. Vekâletnameyi iç hukuk bakımından da geçerli saydı ve mahkemenin davanın esası hakkında hüküm kurması gerektiğini belirterek kararı bozdu; tenfizin esasını mahkemeye bıraktı.

    Sonuç: Apostil taşıyan dava vekâletnamesi, konsolosluk onayı yok diye geçersiz sayılamaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Lahey Sözleşmesinin aktarılan hükümleri; geçerlilik tarihi dolmuş apostilYargıtay 4. Ceza Dairesi · E. 2023/17023 · K. 2024/2866 ·

    Hakaret şikâyeti, Amerika Birleşik Devletleri Teksas Eyaleti Noterliğince düzenlenen vekâletnameye dayanılarak yapılmıştı; sulh ceza hâkimliği kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazı kabul etmişti. Daire, HMK m. 224 (kararda "244"), Noterlik Kanunu m. 195 ve sözleşmenin m. 1, 3/1 ve 4/1 hükümlerini aktardı: tasdik şerhi, belgenin verildiği devletin yetkili makamınca belgeye ya da eklenecek bir kâğıda konur. Vekâletnamedeki apostil şerhinin geçerlilik tarihinin şikâyet tarihinden önce dolduğunu gözetmeden itirazın kabul edilmesini hukuka aykırı bularak kararı kanun yararına bozdu.

    Sonuç: Apostil şerhinde yazan geçerlilik tarihi, vekâletnamenin kullanıldığı gün dolmuşsa vekâletname usulüne uygun sayılmamıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Apostil taşımayan vekâletname ve resmî belgede sahtecilikYargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2012/13801 · K. 2013/4284 ·

    Almanya'da bir kişi tarafından hazırlanan ve üzerinde yalnız imza ve kimliğe yönelik noter onayı bulunan vekâletname Türkiye'de bir hukuk davasında kullanılmıştı; belgede apostil şerhi yoktu. Daire, Lahey Sözleşmesinin konsolosluk onayını kaldırdığını ancak imza, sıfat, mühür ve damganın belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca tasdik edilmesini, yani apostil şerhini zorunlu tuttuğunu belirtti. Bu şerhi içermeyen vekâletnamenin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığını ve resmî belgede sahtecilik suçunun unsurlarının bulunmadığını kabul eden mahkeme kararında isabetsizlik görmedi; tebliğnamenin bozma görüşüne katılmadı. Hükmü yalnız sanıkların başka eylemleri hakkında karar verilmemesi nedeniyle bozdu.

    Sonuç: Apostilsiz yabancı vekâletname, Daireye göre hukuki sonuç doğurmaya elverişli bir belge değildir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Apostilli vekâletnameye konsolosluk onayı yok diye itirazYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2017/6755 · K. 2018/701 ·

    Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası yabancı ülkede düzenlenmiş vekâletnameyle açılmıştı. Tebliğname, yetkili Türk konsolosluğunca onaylanmamış vekâletnameye dayanılarak davanın kabul edilmesini usule aykırı bulmuştu. Daire, sözleşme gereğince belgedeki imza, sıfat, mühür ve damganın belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamınca tasdik edildiğini, yani vekâletnamenin apostil şerhi içerdiğini belirterek bu görüşe katılmadı. Hükmü yalnız talebi aşan manevi tazminat miktarı yönünden düzelterek onadı.

    Sonuç: Apostil şerhi bulunan vekâletname için ayrıca Türk konsolosluğu onayı aranmamıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Yabancı dilde yazılmış apostil şerhi ve fotokopi vekâletnameYargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2017/2601 · K. 2019/2245 ·

    Kasten öldürme davasında müştekinin vekili, sözleşmeye taraf İsviçre'de düzenlenen vekâletname ile ekindeki tasdik şerhinin, aslı gibidir şerhi düşülmüş fotokopisini sunmuştu; mahkeme mühür ve imzanın konsolosça onanması gerektiği ve şerhin yabancı dilde yazıldığı gerekçesiyle katılma talebini reddetmişti. Daire, sözleşmenin 1. maddesine göre noter senetlerinin resmî belge sayıldığını, 4. maddesine göre başlığı Fransızca belirtilmek kaydıyla şerhin onu koyan makamın resmî dilinde yazılabileceğini aktardı. Avukatlık Kanunu m. 27 ve 56 da gözetilerek belge ve şerhin aslının araştırılması, sözleşmedeki şekil şartlarını taşıyorsa geçerli kabul edilmesi gerektiğini belirterek bu yönden hükmü bozdu.

    Sonuç: Apostil şerhinin yabancı dilde olması ve konsolosluk onayının bulunmaması tek başına vekâletnameyi geçersiz kılmaz; aslı araştırılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Apostilli yabancı noter senedi (vekâletname değil)Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2015/21239 · K. 2017/9170 ·

    İlamlı icra takibinin dayanağı, Moskova Noterliğince düzenleme şeklinde yapılan ve apostil şerhi taşıyan bir borç ikrarı senediydi; mahkeme belgenin yetkili makamlar ya da Türk Konsolosluğunca usulüne uygun onaylanmadığı gerekçesiyle takibi iptal etmişti. Daire, HMK m. 224'ü ve sözleşmeyi aktararak ülkenin taraf devletler listesinde bulunduğunu, sözleşmenin 3. maddesi gereğince düzenlendiği ülkenin yetkili makamınca onay şerhi verilmesinin yeterli olduğunu belirtti. Kayıtsız şartsız para borcu ikrarını içeren düzenleme şeklindeki yabancı noter senedinin ayrıca tenfiz kararı alınmadan ilamlı icra takibine konu olabileceğini kabul ederek kararı bozdu.

    Sonuç: Apostil kuralı yabancı noter senedinde de uygulanmıştır; bu karar vekâletname hakkında değildir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Başka ülkenin makamınca verilmiş, hangi belgeye ait olduğu belirsiz apostilYargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2017/4867 · K. 2019/1249 ·

    Mirasçı, öbür mirasçının Florida'da noterce düzenlenen vekâletnamesine dayanarak murisin mevduatını bankadan istemişti; bozmadan sonra ilk derece mahkemesi, sonradan sunulan vekâletname ve apostili usulüne uygun bularak davayı kabul etmişti. Daire, bankaya sunulan vekâletnamenin Amerika Birleşik Devletleri'nde bir noterce düzenlendiğini, apostil şerhinin ise İngiliz Milletler Topluluğu Ofisi tarafından verildiğini ve şerhin yetki veren vekâletnameye ait olup olmadığında tereddüt bulunduğunu tespit ederek şerhi usulüne uygun saymadı. Her davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre sonuçlandırılacağını belirterek bankanın ödeme yapmamakta haklı olduğunu kabul etti ve kararı bozdu. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

    Sonuç: Vekâletnameyi düzenleyen ülkeden başka bir ülkenin makamınca verilen apostil usulüne uygun sayılmamış; sonradan sunulan apostil dava tarihindeki haklılığı değiştirmemiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Apostil ve çeviri farkına ilişkin savunma incelenmeden hüküm kurulamazYargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2014/14198 · K. 2015/156 ·

    Aynı mevduat uyuşmazlığının ilk aşamasında mahkeme, öbür mirasçının murisin sağlığında verdiği vekâletnameyle tek başına tasarruf edilemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmişti. Daire, muristen kalan mevduatın çekilmesi için murisin vefatından önce verilmiş vekâletnamenin geçerli olduğunu belirtti. Ancak davalı bankanın, kendisine ibraz edilen vekâletname ile mahkemeye sunulan vekâletnamedeki çevirilerin farklı olduğu ve apostil şerhinin kanuna uygun verilmediği savunması karşısında, mahkemenin çeviri farkını gidermesi ve apostil savunmasını değerlendirmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.

    Sonuç: Apostilin ve çevirinin uygunluğuna yönelik itiraz incelenmeden yabancı vekâletnameye dayanan talep hakkında hüküm kurulmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 11. Vekâletname ve apostilin aslı ya da onaylı sureti için süreYargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2012/13802 · K. 2012/31345 ·

    İcra takibine yönelik şikâyette alacaklı vekilinin vekâletnamesinin sahte olduğu ileri sürülmüştü; sunulan belgelerde İngilizce vekâletname metni ve apostil "aslı gibidir" şerhiyle onaylanmamıştı. Daire, HMK m. 76/1 ve 77/1'i aktararak mahkemenin alacaklı vekiline vekâletnamenin İngilizce metninin ve apostilin aslını veya onaylı suretini sunması için süre vermesi, belgeler sunulursa vekil huzurunda, sunulmazsa alacaklı asile gerekli tebliğler yapılarak yargılamaya devam etmesi gerektiğini belirtti; bu eksiklikler giderilmeden hüküm kurulmasını bozma sebebi saydı.

    Sonuç: Yabancı vekâletnamenin ve apostilin aslı sunulmamışsa mahkeme önce bunun için süre verir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 12. Yabancı makamca tasdikli vekâletnameye ödeme yapan bankanın sorumluluğuYargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2011/2546 · K. 2012/9093 ·

    İhracat bedeli, Romanya Ticaret Odasınca tasdik edilmiş bir vekâletnameye dayanılarak bankada açılan hesaptan çekilmişti; ilk derece mahkemesi yabancı ülkede düzenlenen vekâletnamenin Türk büyükelçiliği, konsolosluk ve noter tarafından tanzim ve tasdik edilmesi gerektiğini düşünerek bankayı kusurlu bulmuştu. Daire, bankanın Romanya Ticaret Odası tarafından tasdik edilmiş belgeye göre ödeme yaptığını, bu nedenle kusuru bulunmadığını belirtti; onayın sahteliği iddia ve ispat edilmediğinden davacının varsa zararını belgeyi onaylayan kuruluştan istemesi gerektiğini kabul ederek kararı bozdu. Daire gerekçesinde apostil ya da konsolosluk onayı şartını tartışmadı.

    Sonuç: Onayının sahteliği ileri sürülmeyen ve ispat edilmeyen, Romanya Ticaret Odasınca tasdikli vekâletnameye göre ödeme yapan banka kusurlu sayılmamıştır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Yurt dışından vekalet nasıl verilir?

İki yol vardır. Noterlik Kanunu m. 191'e göre yabancı memleketlerde noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür; vekâletname Türk konsolosluğunda düzenlenebilir. Ya da kişinin bulunduğu ülkenin noterinde düzenlenir; bu durumda Noterlik Kanunu m. 195'e göre o ülkenin yetkili merciinin imza ve mührü Türk konsolosluğunca onanır; HMK m. 224/1 de yabancı resmî belgenin, verildiği devletin yetkili makamı veya Türk konsolosluk makamınca onaylanmasını arar. Ülke 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine tarafsa onayın yerine apostil şerhi geçer.

Konsoloslukta verilen vekâletname hangi kurallara göre düzenlenir?

Noterlik Kanunu m. 192'ye göre konsolosluk, noterlik görevini Kanunun noterlik işlemlerine ilişkin hükümleri uyarınca konsolosluk binası içinde görür. Hangi maddelerin konsoloslara uygulandığını m. 193 sayar; bunlar arasında ilgili Türkçe bilmezse andlı bir tercüman bulundurulmasını öngören m. 74 de vardır.

Yabancı noterde verilen vekâletname Türkiye'de geçerli mi?

Şartları taşıyorsa geçerlidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre yurt dışında düzenlenen vekâletnamenin Türkiye'de geçerli olması belirli şartlara bağlıdır: Lahey Sözleşmesine taraf ülkede o ülkenin yetkili makamının apostil şerhi, taraf olmayan ülkede noterin bağlı olduğu resmî makamın imza ve mührünün Türk konsolosluğunca tasdiki gerekir.

Apostil nedir?

Lahey Sözleşmesine taraf bir ülkede düzenlenen resmî belgeye o ülkenin yetkili makamınca konulan tasdik şerhidir. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin aktardığı sözleşme hükmüne göre imzanın doğruluğunun, imzalayanın sıfatının ve gerektiğinde mühür veya damganın teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem bu şerhin konulmasıdır; şerh belgenin ya da eklenecek bir kâğıdın üzerine konur.

Apostilli vekâletname için ayrıca Türk konsolosluğu onayı gerekir mi?

Yargıtay kararlarına göre gerekmez. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, apostil şerhi taşıyan dava vekâletnamelerinde konsolosluk onayı zorunluluğunun kaldırıldığını belirtmiş; Yargıtay 12. Ceza Dairesi de apostilli vekâletnameye konsolosluk onayı yok diye yöneltilen itirazı kabul etmemiştir.

Apostil şerhi yabancı dilde olursa vekâletname geçersiz mi sayılır?

Yargıtay 1. Ceza Dairesine göre hayır. Daire, sözleşmeye göre şerhin başlığı Fransızca belirtilmek kaydıyla şerhin onu koyan makamın resmî dilinde yazılabileceğini belirtmiş ve İsviçre'de düzenlenen vekâletnameyi bu gerekçeyle geçersiz sayan kararı bozmuştur; belgenin aslının araştırılmasını istemiştir.

Apostilin bir geçerlilik süresi var mı?

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, vekâletnamedeki apostil şerhinde yazan geçerlilik tarihinin şikâyet tarihinden önce dolduğu bir dosyada, bunu gözetmeden verilen kararı kanun yararına bozmuştur. Daire şerhin üzerindeki tarihe dayanmıştır; kararda sözleşmenin bütün apostiller için genel bir süre öngördüğü söylenmemiştir. Sözleşmenin Resmî Gazete'de yayımlanan metninde de tasdik şerhi için bir geçerlilik süresi öngören hüküm yoktur.

Apostil vekâletnamenin düzenlendiği ülkeden başka bir ülkenin makamınca verilirse ne olur?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Amerika Birleşik Devletleri'nde bir noterin düzenlediği vekâletnameye İngiliz Milletler Topluluğu Ofisi tarafından verilen ve hangi belgeye ait olduğu belirsiz apostili usulüne uygun saymamış, bu vekâletnameye ödeme yapmayan bankayı haklı bulmuştur. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Davada yabancı vekâletname eksik ya da usulsüzse dava reddedilir mi?

Doğrudan reddedilmemelidir. HMK m. 77/1'e göre mahkeme vekâletnamenin getirilmesi için kesin süre verebilir; süre içinde vekâletname verilmez ya da asıl taraf işlemleri kabul etmezse dava açılmamış sayılır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi apostilsiz vekâletnamede süre verilmeden davanın reddini, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de HMK m. 77'ye göre işlem yapılmadan esasa girilmesini bozma sebebi saymıştır.

Yabancı dildeki vekâletnamenin çevirisi nasıl değerlendirilir?

Noterlik Kanunu m. 60/6 belgeleri bir dilden diğerine çevirmeyi noterlerin görevleri arasında sayar. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre apostilli vekâletnamenin Türkçe tercümesi için ayrıca konsolosluk tasdiki aranmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bankaya ve mahkemeye sunulan çeviriler arasında fark olduğu savunmasında bu farkın giderilmesini istemiştir. Çevirinin hangi ülkede yaptırılacağı bu kararlarda incelenmemiştir.

Apostilli yabancı noter vekâletnamesiyle tapuda işlem yapılabilir mi?

Bu rehberdeki Yargıtay kararları apostil kuralını dava, icra takibi, banka ödemesi ve ceza yargılamasında uygulamıştır; apostilli yabancı noter vekâletnamesiyle tapuda işlem yapılması bu kararlarda incelenmemiştir. Bu nedenle sayfa tapu işlemi hakkında bir sonuç bildirmez.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla Borçlar Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Bu alandaki diğer rehberler

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.