Hırsızlık suçu (TCK m. 141-147)
Yayın tarihi:
Aynı fiil, nerede ve nasıl işlendiğine göre bir yıldan üç yıla kadar da cezalandırılabilir, beş yıldan on yıla kadar da. Hırsızlık Türk Ceza Kanunu'nun 141 ilâ 147. maddelerinde düzenlenir ve dosyanın seyrini belirleyen şey çoğu zaman fiilin kendisi değil, hangi fıkraya girdiğidir. Bu rehber basit ile nitelikli hırsızlık arasındaki sınırı, gece vakti işlenmesinin cezaya etkisini, malın değerinin azlığı ile zorunluluk hâlinin doğurduğu indirimleri ve Yargıtay 2. Ceza Dairesinin bu ayrımlarda aradığı ölçütleri anlatır.
Kısaca
Hırsızlık, zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden almak suçudur. Basit hırsızlığın cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis; nitelikli hâllerde ceza üç yıldan yedi yıla veya beş yıldan on yıla kadar hapistir. Gece vakti işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Suç kural olarak şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur. Şikâyet yalnız paydaş olunan mal, alacağın tahsili ve kullanma hırsızlığı hâllerinde aranır. Basit hırsızlık uzlaştırma kapsamındadır. Malın değerinin azlığı, geçici kullanma veya acil ihtiyaç nedenleriyle cezada indirim yapılabilir.
Bu sayfada
- Kısaca
- Süreler ve usul
- TCK m. 141 hırsızlığı nasıl tanımlıyor?
- Basit hırsızlıkla nitelikli hırsızlık arasında sınır neresi?
- Hırsızlık suçunun cezası nedir?
- Gece vakti hırsızlık nasıl cezalandırılıyor?
- Konut dokunulmazlığı ihlali niyetiyle işlenen hırsızlık nasıl cezalandırılır?
- Hırsızlık suçu nasıl ispatlanır ve hangi deliller kullanılır?
- Malın değerinin azlığı cezayı nasıl etkiler?
- Şikayetten vazgeçme ve uzlaştırma nedir?
- Suça sürüklenen çocuk ve hırsızlık
- İlgili mevzuat
- Yargıtay kararları
- Sık sorulan sorular
Süreler ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Şikâyete tabi mi?
Hayır. Hırsızlık kural olarak resen soruşturulur; TCK m. 141'in metninde şikâyet koşulu yoktur. Şikâyet yalnız iki hâlde aranır: paydaş veya elbirliğiyle malik olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen hırsızlıkta (TCK m. 144) ve kullanma hırsızlığında (TCK m. 146). TCK m. 142/4 ise hırsızlığı değil, hırsızlık amacıyla işlenen konut dokunulmazlığının ihlali ile mala zarar verme suçlarını şikâyet koşulundan çıkarır.
Dayanak: TCK m. 141, m. 144, m. 146, m. 142/4
- Şikâyet süresi
Kural olarak şikâyet süresi işlemez; soruşturma resen yürütülür. Şikâyete bağlı olan TCK m. 144 ve m. 146 hâllerinde süre altı aydır ve suçun işlendiği tarihten değil, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir; valilik, kaymakamlık ya da mahkemeye yapılan şikâyet ilgili başsavcılığa gönderilir (CMK m. 158).
Dayanak: TCK m. 73/1-2
- Uzlaştırma
Evet. Basit hırsızlık (TCK m. 141) uzlaştırmaya tabi tutulmuştur (CMK m. 253/1-b). Nitelikli hâller uzlaştırma kapsamında değildir.
Dayanak: CMK m. 253/1-b
- Görevli mahkeme
Asliye ceza mahkemesi. Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar. Nitelikli hâllerde de üst sınır on yılı aşmadığı sürece görev asliye cezadadır; TCK m. 142/3'te üst sınır on iki yıla çıktığı için o fıkrada ağır ceza mahkemesi görevlidir.
Dayanak: 5235 sayılı Kanun m. 11, m. 12
- Dava zamanaşımı
Basit hırsızlıkta sekiz yıl; TCK m. 141'de cezanın üst sınırı üç yıldır. Süre belirlenirken kanundaki cezanın üst sınırı esas alınır (TCK m. 66/4); bu yüzden nitelikli hâllerde süre on beş yıla çıkar — m. 142/1'de üst sınır yedi yıl, m. 142/2'de on yıl, m. 142/3'te on iki yıldır ve üçü de beş yılı aşar.
Dayanak: TCK m. 66/1-d, m. 66/1-e, m. 66/4
- Adli para cezası
Hayır, seçenek değil. TCK m. 141 yaptırım olarak yalnızca hapis cezası öngörür; adli para cezası bu fıkrada seçenek olarak düzenlenmemiştir. Şikâyete bağlı m. 144 hâlinde ise kanun hapis ile adli para cezasını seçenek olarak öngörür. Kısa süreli hapsin TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilmesi bundan ayrı bir kurumdur ve suç tanımındaki seçenek yaptırımla karıştırılmamalıdır.
Dayanak: TCK m. 141, m. 144, m. 50/1-2
- HAGB ve erteleme
İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına mahkeme karar verebilir; savcının böyle bir yetkisi yoktur. Bu hâlde sanık beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Basit hırsızlıkta bu eşiğe inilebilir. Erteleme de iki yıl sınırına tabidir.
Dayanak: CMK m. 231/5, 231/8; TCK m. 51/1
TCK m. 141 hırsızlığı nasıl tanımlıyor?
TCK m. 141/1 hırsızlığın temel unsurlarını şöyle sıralar: 1) zilyedinin rızası olmamak, 2) başkasına ait olmak, 3) taşınır mal olmak, 4) kendisine veya başkasına yarar sağlama maksadı ve 5) malı bulunduğu yerden almak. Bunlardan herhangi birinin eksiği suçu ortadan kaldırır.
Zilyedinin rızasının olmadığı esas ilkedir. Kişi, evin kapısı açık olsun veya kontak anahtarı üzerinde bırakılmış olsun, başkasının malını 'rıza' görmeden alamaz. Yargıtay 2. Ceza Dairesi bu kuralı çok net şekilde tutmuştur: kontak anahtarı üzerinde ve çalışır vaziyette bırakılmış araç dahil, tüm hallerde 'rıza yok' demek gerekir. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/8736)1
Malın taşınır olması gereklidir; gayrimenkul hırsızlığı yoktur. Kanu da 'malı bulunduğu yerden almak' derken, fiziksel yer değiştirme aramamıştır; 'bilgisayar yazılımını' almak hatta 'elektriği' almak bile bu tanımı karşılayabilir. (Yargıtay 2. CD, E. 2023/18172)2
Yargıtay, 'kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadı' unsurunun müphem olmadığını saptamıştır. Amacın nesnesi yasadışı olabilir; örneğin hırsızlıkla elde edilen malı suç işlemek için kullanmak yine amaç unsurunun unsurunu oluşturur.
Basit hırsızlıkla nitelikli hırsızlık arasında sınır neresi?
TCK m. 141 basit hırsızlığı tanımlasa da m. 142, uygulamada en çok tartışılan sınırı çizer. Yargıtay 2. Ceza Dairesi bu sınırı belirleyen bir dizi karar vermiştir.
Sınır 'eşyanın korunmasının derecesi'nde yatar. TCK m. 142/1-e 'adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya' derken, örnek: araçların dış aynası, plakası, her gün sokakta duran bisiklet gibi. TCK m. 142/2-h ise 'kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış eşya' derken, örnek: kapalı odada tutulan kilidir, kilitli araç içi, kilitli oto teybesidir.
Yargıtay açıklamıştır: kapıları kilitli olmayan, kontak anahtarı üzerinde olan, yani sahibi tarafından açıktan, hiç koruma altına alınmayan araç, çalınsa TCK m. 141 basit hırsızlığıdır, TCK m. 142/1-e değildir. Çünkü 'adet gereği açıkta bırakılan' araç değildir; araç baştan kapı kilitli olmayan durumda bırakılmıştır. İkisi farklıdır. (Yargıtay 2. CD, E. 2024/16037)3
Tersine, kilidi açıp alan, taklit anahtarla açan, kilit zorlamakla alan, o kişi TCK m. 142/2-d uygulamamızda. Kilit hırsızlık suçu niteliğinin göstergesidir. Yargıtay bu sebeple araç motosiklet vb. kilit açmakla işlenen hırsızlığı hep nitelikli saymıştır. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/2207)4
Hırsızlık suçunun cezası nedir?
Basit hırsızlıkta ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Nitelikli hallerin cezası iki şekildedir:
1) TCK m. 142/1'de belirtilen nitelikli hallerde (kamu kurumlarında, ibadete ayrılmış yerlerde, ulaşım araçlarında, afet mallarında, açıkta bırakılan eşyada): üç yıldan yedi yıla kadar hapis.
2) TCK m. 142/2'de belirtilen daha ağır hallerde (zavallı durumdan yararlanma, el çekişi, taklit anahtarla kilit açma, bilişim sistemi kullanma, gözlük takma, resmi sıfat takınma, hayvan, kilitli muhafaza altı eşya): beş yıldan on yıla kadar hapis.
Hırsızlık suçun cezası malın miktarına ya da değerine göre belirlenmez. Ancak TCK m. 145 uyarınca 'malın değerinin azlığı' nedeniyle cezada indirim yapılabilir veya ceza verilemez. Yargıtay burada tutumlu; çok düşük değerli mallar hariç, değer nedeniyle indirim nadirdir. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/6486)5
Suçun işleme sonucunda haberleşme, enerji veya ulaşımda kamu hizmetinin aksaması halinde ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
Gece vakti hırsızlık nasıl cezalandırılıyor?
TCK m. 143 uyarınca hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Örneğin basit hırsızlıkta minimum bir yıl olan ceza gece vakti için minimum 1,5 yıl olur.
Gece vakti belirlemesi coğrafi konuma göre değişir. Güneş batış ve doğuş saatlerinin arasında işlenen suç gece vaktidir. Yargıtay bir kararında, ekinoks dönemlerinde gece vaktinin saat 19.49'da başladığını belirtmiş, bu saatte işlenen suçu gece vakti hırsızlığı saymıştır. (Yargıtay 2. CD, E. 2026/1217)6
Gece vakti artırımı 'mükerrer' değildir. Yani m. 143 (gece) ve m. 142/2-d (kilit açma) birlikte uygulanırsa, basit seviyelerdeki artırımlar birbirinin üzerine eklenir, çarpılmaz. Yargıtay bu konuda çok dikkatlidir.
Gece vakti belirlemesi hukuki başlangıç noktasıdır. Suç şafağa veya gündüze uzanırsa, suçun başladığı saatin hukuki niteliği önemlidir. Yani yarısı gece yarısı gündüz işlenen hırsızlık, suç işlemeye başlanan saat itibariyle nitelendirilir.
Konut dokunulmazlığı ihlali niyetiyle işlenen hırsızlık nasıl cezalandırılır?
TCK m. 142/4 uyarınca 'Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.'
Bu hükmün sonucu çok belirgindir: Hırsızlık işlemek için birine girmek mi? O zaman giriş suçu şikayetsiz; hırsızlık da asıl suçtur. Kapıyı kırıp girmek mi? O zaman kırma suçu şikayetsiz; hırsızlık asıl suç.
Yargıtay bu kuralı kesin tutmuştur. Hırsızlık amacıyla konut ihlali yapıldığında, coğrafi sınırların içinde yapılan tüm işlemler tek dava konusu olur; ayrı ayrı dava açılamaz. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/11177)7
Uygulamada bu kural çoğu zaman unutulmakta; savcılar konut ihlali için şikâyet beklemektedir. Ama Yargıtay kesin: hırsızlık amacı anlaşıldığında şikâyet aranmaz. Bu bilgi önemlidir; dosya düzeyinde çoğu kez kaybolur.
Hırsızlık suçu nasıl ispatlanır ve hangi deliller kullanılır?
Hırsızlıkta delil geniş yelpazede olabilir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi bu konuda çok titiz bir tutum benimsemiştir. (Yargıtay 2. CD, E. 2023/84)8
1) Fiziki delil: Ele geçen mal, başkasına aidiyeti gösteren etiket, logo veya diğer işaretler. Yargıtay, malın sahiplik belgesini (araba tescil belgesi, banka ekstreleri, vs.) zorunlu sayar.
2) Tanık ifadesi: Mağduru tanık (malı kaybettikten hemen sonra 'ben çaldığını gördüm' diyen); polis tanıkları (arama sonrası, tutanaklar). Yargıtay tanık ifadesini 'sadece' delil olarak almayı tutmaz; tamamlayıcı delil ister.
3) Sanığın beyanı: İtiraf suçu kanıtlamaz; ama inkarı delillerle desteklense, tartışmaya döner. Yargıtay, sanığın 'tüm aşamalarda istikrarlı beyanını' dikkate alır; fakat aksine tutarlı delil varsa itiraf bile kurtarmaz.
4) İstatistiksel deliller: Araç hırsızlıklarında CCTV kayıtları (yargıtay bunları reddeder eğer araçların kırılması, hareket tarzı vs. göstermiyorsa), cep telefonu konumlama, elektronik para transferleri.
5) Bilirkişi raporu: Aracın kilit açılma tarzı, elektrik bağlantısının kesilme biçimi, sahte anahtarın kullanıldığının tespiti. Yargıtay bu raporları çok önemli sayar.
Malın değerinin azlığı cezayı nasıl etkiler?
TCK m. 145/1 şöyle der: 'Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.'
Bu hüküm mahkemeye tam takdir yetkisi verir. Ama Yargıtay 2. Ceza Dairesi çok seçicidir: 'azlık' nedir? Parasal eşik yoktur. Bir çiftçi koyun, bir mühendis saatlerle, aynı 'değer' demeyebilir. (Yargıtay 2. CD, E. 2023/5900)9
Yargıtay, malın değerinin azlığı yanında 'suçun işleniş şekli ve özellikleri'ni de ister. Demek ki, 100 liralık mal bile kilitli evden kilit açıp alınmışsa, TCK m. 145 indirim uygulanmaz. Fakat 50 liralık bir şey taksiye unutulmuşsa ve şoför bir an için aldıysa, o zaman evet, indirim yapılır.7
Bu hüküm bir zorunluluk değil, takdir yetkisidir: kanun cezada indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebileceğini söyler. Takdirin gerekçesi kararda gösterilmek zorundadır; malın değerinin azlığı tek başına yazılmakla yetinilemez.
Şikayetten vazgeçme ve uzlaştırma nedir?
Hırsızlık kural olarak şikâyete bağlı olmadığı için şikâyetten vazgeçme tek başına davayı düşürmez; soruşturma resen yürür. Vazgeçmenin davayı düşürdüğü hâller yalnız TCK m. 144 ve m. 146'dır, çünkü kanun şikâyeti ancak orada kovuşturma koşulu saymıştır.
Uzlaştırma farklı bir mekanizmadır. Basit hırsızlık (TCK m. 141) CMK m. 253 uyarınca uzlaştırmaya tabi; nitelikli hâller değil. Uzlaştırma, müşteki ve sanık arasında ödeme, mal iadesi vs. sağlanması ve tarafların anlaşmasıdır. Yargıtay bir kararında, dava açıldıktan sonra bile mahkemenin dosyayı uzlaştırma bürosuna göndermek zorunda olduğunu belirtmiştir.6
Uzlaştırmanın konusu edimdir: para ödemesi, malın iadesi, zararın giderilmesi gibi taraflarca kararlaştırılan bir yükümlülük. Uzlaştırma kapsamı suçun türüne göre belirlenir; malın değeri veya failin sıfatı kapsamı değiştirmez.
Uzlaşma sağlanır ve edim def'aten yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılmış veya taksite bağlanmışsa kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa soruşturma veya yargılama kaldığı yerden sürer.
Suça sürüklenen çocuk ve hırsızlık
Suça sürüklenen çocuk (18 yaşın altında) hırsızlık suçundan cezalandırılırsa, TCK m. 31/3 uyarınca ilk ceza 2/3 oranında indirilir. İndirim zorunludur, takdir değildir.
Yargıtay, suça sürüklenen çocuk hakkında ceza belirlemenin adımlarını çok net sıralamıştır: 1) hukuki açıdan gereken ceza belirle, 2) o cezanın 2/3 oranında indir, 3) sonucu elde et. Hesap hatası orada çoğu kez yapılır. Örneğin 8 ay ceza 2/3 indirilince 2 ay 20 gün olması gereken yer, yanlış hesapla 4 ay konmuş; Yargıtay kanun yararına bozmak zorunda kalmıştır. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/1850)10
Suça sürüklenen çocuk için avukat atanması zorunludur; müdafisiz yargılama yapılamaz. Çocuk başında velisi de bulunmalı; işlemler ona tebliğ edilmelidir.
İlgili mevzuat
Madde 141- (1) Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) (Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.)
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Madde 142- (1) Hırsızlık suçunun;
a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
b) (Mülga: 18/6/2014-6545/62 md.)
c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,
f) (Mülga: 2/7/2012-6352/82 md.)
İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,
c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,
e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
g) (…) büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
h) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,
İşlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
(3) Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
(4) (Ek: 6/12/2006 – 5560/6 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.
(5) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Madde 143- (1) Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Madde 144- (1) Hırsızlık suçunun;
a) Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde,
b) Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla,
İşlenmesi halinde, şikayet üzerine, fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Madde 145- (1) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/16 md.) Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Madde 146- (1) Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde, şikayet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması halinde bu hüküm uygulanmaz.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Madde 147- (1) Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Uzlaştırma
Madde 253 – (Değişik: 6/12/2006-5560/24 md.)
(1) Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur:
a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar.
b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanununda yer alan;
1. Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),
2. Taksirle yaralama (madde 89),
3. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Tehdit (madde 106, birinci fıkra),
4. Konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116),
5. (Ek:17/10/2019-7188/26 md.) İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (madde 117, birinci fıkra; madde 119, birinci fıkra (c) bendi),
6. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Hırsızlık (madde 141),
7. (Ek:17/10/2019-7188/26 md.) Güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç, madde 155),
8. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Dolandırıcılık (madde 157),
9. (Ek:17/10/2019-7188/26 md.) Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (madde 165),
10. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (madde 234),
11. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (dördüncü fıkra hariç, madde 239),
suçları.
c) (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar.
(2) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olanlar hariç olmak üzere; diğer kanunlarda yer alan suçlarla ilgili olarak uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, kanunda açık hüküm bulunması gerekir.
(3) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. (Ek cümle: 26/6/2009 - 5918/8 md.) Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. (Ek cümle:24/12/2025-7571/24 md.) Ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.
Kaynak: Ceza Muhakemesi Kanunu (5271)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1.Kilitsiz araçtan çalınan eşya basit hırsızlıktır, nitelikli değildirYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/8736 · K. 2025/14190 ·
Kapıları kilitlenmemiş ve kontak anahtarı üzerinde bırakılmış aracın çalınmasında mahkeme TCK m. 142/1-e'yi uygulamıştı. Daire, eylemin TCK m. 141/1'de düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğunu, suç vasfının belirlenmesinde yanılgıya düşüldüğünü belirterek hükmü bozdu. Başsavcılığın ikinci istemini — hükümden sonraki yasa değişikliğiyle basit hırsızlığın uzlaştırma kapsamına alındığı, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi gerektiği yönündeki istemi — ise reddetti: kanun yararına bozmaya ancak hüküm tarihi itibarıyla mevcut olan hukuka aykırılıklar konu edilebilir.
Sonuç: Kilidi açık, anahtarı üzerinde bırakılmış araç nitelikli hâl doğurmaz; eylem basit hırsızlıktır. Kanun yararına bozma da hükümden sonraki yasa değişikliğine dayandırılamaz.
2.Gündüz ve gece; iki hırsızlık; zincirleme suç ve teşebbüs indirim oranıYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2023/18172 · K. 2025/21240 ·
Sanık, gündüz iş yerinden hırsızlık yapıp (tamamlanmış), 10 saat sonra gece vakti aynı iş yerine hırsızlık yapmaya teşebbüs etti (başarısız). Mahkeme, gündüz suçun cezasını temel aldı. Yargıtay, teşebbüs nedeniyle 1/4 ile 3/4 arasında indirim yapılması gerektiğini, zincirleme suçta her eylem ayrı hesaplanıp en ağırı seçilmesi gerektiğini belirtti.
Sonuç: Gündüz başlayan, gece devam eden zincirleme suçta teşebbüs indirimi oransal uygulanır; herbir suç münferit hesaplanır; gece vakti niteliği her suçun başlangıç saatine göre belirlenmelidir.
3.Kilitsiz ve anahtarı üzerinde bırakılmış araçta nitelikli hâl oluşmazYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2024/16037 · K. 2025/2141 ·
Kontak anahtarı üzerinde bırakılmış, kilitlenmemiş kamyonetin suça sürüklenen çocuk tarafından çalınmasında mahkeme TCK m. 142/1-e'yi (âdet veya tahsis gereği açıkta bırakılmış eşya) uygulamıştı. Daire, bu bendin koşullarının oluşmadığını, eylemin TCK m. 141/1'deki basit hırsızlık suçunu oluşturduğunu belirterek kararı kanun yararına bozdu.
Sonuç: Aracın kendisi açıkta bırakılır; ama kilitlenme niyetiyle yapılırsa ve kilitlenmediyse, yine basit hırsızlıktır.
4.Kontak anahtarı üzerinde motosiklet basit hırsızlıktırYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/2207 · K. 2025/5687 ·
Çocuk mahkemesi, kontak anahtarı üzerinde ve hazır halde bırakılan motosikleti çalan çocuk için m. 142/2-d (kilit açma) uygulamıştı. Daire, kilit açma olmadığını, anahtar hazır olduğu için basit hırsızlıkın söz konusu olduğunu belirtti ve kanun yararına bozdu.
Sonuç: Kilit açılmamış, anahtar hazırsa: basit hırsızlık. m. 142/2-d uygulanmaz.
5.Tekerrür ve uzlaştırma: eski hüküm ortadan kalkar, uyarlama yargılamasıYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/6486 · K. 2025/12923 ·
Sanığın adli sicilinde TCK m. 141/1 (basit hırsızlık) hükmünden 2 yıl ceza bulunmakta; bu ceza tekerrüre esas alınmıştı. Sonra yasal değişiklikle basit hırsızlık uzlaştırmaya alınmış ve sanığın eylemine uygun görülüp 31.01.2020'de uzlaşma sağlanmıştır. Mahkeme dosyada daha ağır cezanın (10 ay) yer aldığını göz önüne alarak uyarlama yargılaması yapılması gerektiğini düşünmüştü. Yargıtay ise, tekerrüre esas olan hükmün artık uzlaştırma ile ortadan kalktığını ve bu nedenle dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Sonuç: Tekerrür hesaplamasında eski cezaları dikkate almadan, sonradan uzlaştırılan hükümleri dışlama kuralı vardır.
6.Gece vakti basit hırsızlık ve uzlaştırma süreciYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2026/1217 · K. 2026/3466 ·
Sanık hakkında gece vakti hırsızlıktan (TCK m. 141/1, m. 143) kamu davası açılmıştı. Mahkeme, olay yerinde gece vaktinin saat 19.49'da başladığını belirleyerek m. 143'ü uygulamadı. Daire, geriye kalan eyleme uyan basit hırsızlık suçunun uzlaşma kapsamında olduğunu, uzlaştırma işlemi yapılıp sonucuna göre hükümlünün hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu.
Sonuç: Gece vakti nitelendirmesi düşerse geriye kalan basit hırsızlık uzlaştırma kapsamına girer; dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmeden hüküm kurulamaz.
7.Zincirleme suç: iki hırsızlık, gece vakti, ceza hesaplamasıYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/11177 · K. 2025/18559 ·
Suça sürüklenen çocuğun aynı iş yerine iki kez gece vakti hırsızlık işlemesinde (birincisi tamamlanmış, ikincisi teşebbüs), mahkeme zincirleme suç hükümlerini göz ardı ederek ayrı cezalar vermişti. Yargıtay, her suç için ayrı hesaplama yapıp en ağır cezayı seçerek onun üzerinden m. 43'e göre artırım yapılması gerektiğini belirtti. Ceza, her suçun münferit cezasından az, toplamlarından fazla olamaz.
Sonuç: Zincirleme suçta: her suç için ayrı uygulama, en ağır cezanın seçilmesi, sonra m. 43 artırımı, kesinleşen cezalarla mahsup.
8.Kilit açma ve çoklu sanıklar: m. 142/2-d ağır haliYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2023/84 · K. 2025/3153 ·
Üç çocuk tarafından işlenen hırsızlıkta birine ait odaların kapısı kilitliydi. Bozma üzerine yapılan yargılamada yargıtay, kilit açma ile niteliğin saptanması gerektiğini, m. 142/2-d'nin uygulanması gerektiğini belirtti; fakat hesaplamaların yanlış yapılmasını (2/3 indirim hatası) hukuka aykırı saymadı; çünkü çoğunluk gibi azlık da var, her birine ayrı ceza gerekli idi.
Sonuç: Kilit açma: m. 142/2-d. Ama çoklu sanıklar durumunda ceza hesaplaması karmaşık olabilir.
9.Uzlaşmayla ortadan kalkan mahkûmiyet tekerrüre esas alınamazYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2023/5900 · K. 2025/407 ·
Sanığın adli sicilindeki TCK m. 141/1 mahkûmiyeti tekerrüre esas alınarak hakkında TCK m. 58 uygulanmıştı. Ne var ki basit hırsızlığın uzlaşma kapsamına alınmasından sonra o dosyada uzlaşma sağlanmış ve dava ortadan kaldırılmıştı. Daire, ortadan kalkan bu ilâmın ve uzlaşma yapılan diğer mahkûmiyetlerin dışında kalan en ağır cezalı dosyada uyarlama yargılaması yapılması gerektiğini gözeterek hükmü onadı.
Sonuç: Uzlaşma sağlanıp ortadan kaldırılan bir mahkûmiyet tekerrüre esas alınamaz; tekerrür değerlendirmesi ayakta kalan hükümler üzerinden yapılır.
10.Etkin pişmanlık indiriminde hesap hatası fazla ceza doğururYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/1850 · K. 2025/5692 ·
Çocuk hakkında hırsızlıktan 8 ay ceza belirlenmiş. m. 31/3 uyarınca 2/3 indirim gerekli; sonuç 2 ay 20 gün olması gereken yer, yanlış hesapla 4 ay yazılmış. Daire, hesap hatası nedeniyle kanun yararına bozmuş, doğru hesabı kendisi yapıp 2 ay 20 gün hapis cezası vermiştir.
Sonuç: Etkin pişmanlık indiriminin hesabı yanlışsa ortaya fazla ceza çıkar; Yargıtay bu hatayı kanun yararına bozma yoluyla kendisi düzeltir.
Sık sorulan sorular
Hırsızlık suçunun cezası nedir?
Basit hırsızlığın cezası TCK m. 141/1 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Nitelikli hâller üç yıldan yedi yıla kadar hapis, daha ağır hâller beş yıldan on yıla kadar hapistir. Gece vakti işlenirse ceza yarı oranında artırılır. Malın değerinin azlığı nedeniyle cezada indirim yapılabilir veya ceza verilemez.
Araç çalma basit mi nitelikli mi hırsızlık sayılır?
Araçların çalınması basit veya nitelikli hırsızlık olabilir. Yargıtay çok net bir sınır çizmiştir: kapıları kilitli değilse, kontak anahtarı üzerindeyse, ne hiçbir koruma alındıysa, basit hırsızlıktır (m. 141). Ancak kilit açılmışsa, taklit anahtarla açılmışsa, kapısı kilitli araç çalınmışsa, nitelikli hâl (m. 142/2-h veya m. 142/2-d) söz konusudur.
Kilit açılmadan çalınan araç basit sayılır mı?
Evet. Kilit açılmamışsa, kontak anahtarı üzerindeyse, hiç koruma alındıysa, basit hırsızlık sayılır. Kilit açma, taklit anahtarla açma, kilidi zorlama, nitelikli hâlin göstergesidir (m. 142/2-d ve m. 142/2-h).
Hırsızlık suçu şikayete bağlı mı?
Hayır. Hırsızlık kural olarak şikâyete bağlı değildir; savcılık şikâyet olmadan da soruşturma yürütür. TCK m. 141'in metninde şikâyet koşulu yoktur. Şikâyet yalnız iki hâlde aranır: paydaş veya elbirliğiyle malik olunan mal üzerinde ya da bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen hırsızlıkta (TCK m. 144) ve kullanma hırsızlığında (TCK m. 146). TCK m. 142/4 ise hırsızlığı değil, hırsızlık amacıyla işlenen konut dokunulmazlığının ihlali ile mala zarar verme suçlarını şikâyet koşulundan çıkarır.
Şikâyet süresi kaç aydır?
Hırsızlıkta kural olarak şikâyet süresi işlemez, çünkü suç şikâyete bağlı değildir. Şikâyete bağlı olan TCK m. 144 ve m. 146 hâllerinde süre altı aydır ve suçun işlendiği tarihten değil, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar (TCK m. 73/2). Şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir; valilik, kaymakamlık ya da mahkemeye yapılan şikâyet ilgili başsavcılığa gönderilir (CMK m. 158).
Basit hırsızlık uzlaştırmaya tabi mi?
Evet. TCK m. 141'de düzenlenen basit hırsızlık, CMK m. 253/1-b uyarınca uzlaştırmaya tabidir. Nitelikli hâller (m. 142) uzlaştırma kapsamında değildir. Uzlaştırma başarılı olursa, savcı takipsizlik kararı verir ve dava düşer.
Hırsızlık suçu hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamında mı?
Evet. Basit hırsızlık CMK m. 231 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamındadır. Mahkeme, suç işlendiği sabit olsa bile, hükmü verileri açıklamayabilir; sanığı üç yıl denetim altına koyup, bu süre içinde yükümlülüklere uyması şartı konabilir. Yükümlülüklere uyulursa dava düşer.
Gece vakti hırsızlık ne kadar hapis ile cezalandırılır?
Gece vakti işlenen hırsızlıkta ceza yarı oranında artırılır. Basit hırsızlıkta gece vakti minimum hapis cezası 1,5 yıl, nitelikli hallerde artırım oransal olarak yapılır. Gece vakti, güneş batış ve doğuş saatlerinin arasında işlenen suçtur; coğrafi konum ve mevsime göre değişir.
Malın değerinin azlığı cezayı nasıl etkiler?
TCK m. 145/1 uyarınca malın değerinin azlığı nedeniyle cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri göz önüne alınarak ceza vermekten de vazgeçilebilir. Ancak Yargıtay tutumlu: sadece değer azlığı yetmez; suçun işleniş biçimi de indirim yapılmadı. İhlal halinde bu hüküm uygulanmaz.
Suça sürüklenen çocuk hırsızlıktan nasıl cezalandırılır?
Suça sürüklenen çocuk (18 yaşın altı) hırsızlık suçundan cezalandırılırsa, TCK m. 31/3 uyarınca ilk ceza 2/3 oranında indirilir. Bu indirim zorunludur, takdir değildir. Çocuk için avukat atanması zorunludur; müdafisiz yargılama yapılamaz.
Dava zamanaşımı kaç yıldır?
Basit hırsızlıkta dava zamanaşımı sekiz yıldır; TCK m. 141'de cezanın üst sınırı üç yıldır. Nitelikli hâllerde cezanın üst sınırı beş yılı aştığı için süre on beş yıla çıkar (TCK m. 66/1-d): TCK m. 142/1'de üst sınır yedi yıl, m. 142/2'de on yıl, m. 142/3'te on iki yıldır.
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Diğer suç rehberleri
- Yağma suçu (TCK m. 148-150)
- Mala zarar verme suçu (TCK m. 151-152)
- Hakkı olmayan yere tecavüz suçu (TCK m. 154)
- Güveni kötüye kullanma suçu (TCK m. 155)
- Dolandırıcılık suçu (TCK m. 157-159)
- Karşılıksız yararlanma suçu (TCK m. 163)
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.