İçeriğe geç
Av. Deniz TurgutEN

Mala zarar verme suçu (TCK m. 151-152)

Yayın tarihi: Güncelleme:

Bu sayfada

Kısaca

  • Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi suç işler.
  • Türk Ceza Kanunu'nun 151. maddesinde düzenlenen bu suçun cezası dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
  • Bu temel şekil kural olarak mağdurun şikâyeti üzerine cezalandırılır.
  • Kamu kurum ve kuruluşlarının malları ya da siyasi partilerin veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının maliki olduğu veya kullandığı eşya gibi hâllerde TCK m. 152 uygulanır; ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir ve kural olarak şikâyet aranmaz.
  • Temel şekil, 24 Kasım 2016 tarihli 6763 sayılı Kanunla uzlaştırma kapsamına girmiştir; hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenmişse şikâyet aranmadığından CMK m. 253/1-a yoluyla kapsama girmez (TCK m. 142/4).
  • Temel şekilde ve TCK m. 152/1 hâllerinde dava zamanaşımı sekiz yıldır.

Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen ya da tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi Türk Ceza Kanunu'nun 151. ve 152. maddeleri uyarınca cezalandırılır. Temel şekil kural olarak şikâyete tabidir; TCK m. 152'deki nitelikli hâller ise kural olarak resen soruşturulur ve daha ağır cezalandırılır. Bu rehber suçun kanuni çerçevesini, hangi hâlde şikâyetin arandığını, uzlaştırma kapsamına nasıl girildiğini ve Yargıtay'ın hırsızlıkla sınırı çizerken kullandığı ölçütü anlatır.

İlgili rehberler: Hırsızlık suçu (TCK m. 141-147)İnfaz hesaplama

Süreler ve usul

Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.

Şikâyete tabi mi?

Fıkraya göre değişir. TCK m. 151/1'deki temel şekil mağdurun şikâyeti üzerine cezalandırılır. TCK m. 152'deki nitelikli hâllerin metninde ise şikâyet koşulu yoktur; onlar kural olarak resen soruşturulur. Ayrıca hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenen mala zarar vermede TCK m. 142/4 uyarınca şikâyet aranmaz. Suç ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy, altsoy veya bu derecede kayın hısmı, evlat edinen veya evlatlık ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeş zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (TCK m. 167/1). Suç ayrılık kararı verilmiş eş, aynı konutta beraber yaşamayan kardeş ya da aynı konutta beraber yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısmı zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında şikâyet üzerine verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK m. 167/2).

Dayanak: TCK m. 151/1, m. 152, m. 142/4, m. 167

Şikâyet süresi

Altı ay. Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Süre, dava zamanaşımı süresini geçemez. TCK m. 73/2'deki iki yıllık üst sınır yalnız hakaret suçuna özgüdür. Süre yalnız suçun şikâyete bağlı olduğu hâllerde işler.

Dayanak: TCK m. 73/1-2

Uzlaştırma

Temel şekilde, hırsızlık amacıyla işlenmemişse evet. Mala zarar verme, CMK m. 253/1-b'de sayılan suçlar arasında yer almaz; kapsama şikâyete bağlı suç olduğu için m. 253/1-a üzerinden girer. Bu nedenle şikâyete bağlı olmayan TCK m. 152 hâlleri ile hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenen mala zarar verme (TCK m. 142/4) m. 253/1-a üzerinden uzlaştırma kapsamına girmez. Suç TCK m. 167/2'de sayılan akrabalardan birinin zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında ceza şikâyet üzerine verilir; bu yüzden m. 152'deki nitelikli hâllerde de o akraba bakımından m. 253/1-a uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Adli süreçteki çocuk bakımından m. 253/1-c, mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçları da kapsama alır; TCK m. 151/1'in üst sınırı üç yıl olduğundan bu yol, temel şekil hırsızlık amacıyla işlenmişse (m. 142/4) de kapanmaz; birlikte işlenen hırsızlık aynı mağdura karşı ve uzlaştırma kapsamı dışındaysa m. 253/3 uygulanır. Uzlaştırma kapsamındaki suç, kapsam dışı bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Ancak birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m. 253/3).

Dayanak: CMK m. 253/1-a, m. 253/1-c, m. 253/3; TCK m. 142/4, m. 151/1, m. 167/2

Görevli mahkeme

Temel şekilde, TCK m. 152/1 hâllerinde ve bunlara m. 152/2 artırımı eklendiğinde asliye ceza mahkemesi. Mala zarar verme, 5235 sayılı Kanun m. 12'de ağır ceza mahkemesinin görevine bırakılan suçlar arasında sayılmaz; bu hâllerde suçun cezasının üst sınırı da m. 12'deki on yıllık sınırı aşmaz. TCK m. 152/3 hâli ayrıca değerlendirilir: m. 152/1'deki dört yıllık üst sınır m. 152/3 uyarınca iki katına kadar artırıldığında on iki yıla çıkar ve m. 12'deki on yıllık sınırı aşar; bu hâlde görev ayrıca değerlendirilir. Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur (m. 14). Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar (m. 11). Adli süreçteki çocuklar hakkında açılacak davalara çocuk mahkemesi bakar (5395 sayılı Kanun m. 26/1).

Dayanak: 5235 sayılı Kanun m. 11, m. 12, m. 14; 5395 sayılı Kanun m. 26/1

Dava zamanaşımı

Sekiz yıl. Süre belirlenirken suçun kanunda yer alan cezasının üst sınırı esas alınır (TCK m. 66/4): m. 151/1'de üç yıl, m. 152/1'de dört yıldır ve ikisi de beş yılı aşmadığı için süre sekiz yıldır. Dosyadaki mevcut delillere göre TCK m. 152/2 veya m. 152/3'teki daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâl varsa süre belirlenirken o da göz önünde bulundurulur (TCK m. 66/3); bu hâlde üst sınır beş yılı aştığından süre en az on beş yıla çıkar (TCK m. 66/1-d). Fail suç tarihinde 15-18 yaş grubundaysa sekiz yıllık süre üçte ikiye, yani 5 yıl 4 aya iner (TCK m. 66/2).

Dayanak: TCK m. 66/1-d, m. 66/1-e, m. 66/2, m. 66/3, m. 66/4

Adli para cezası

Temel şekilde evet, seçenek. TCK m. 151/1 yaptırım olarak hapis veya adlî para cezasını seçenek olarak öngörür; mahkeme birini seçer. TCK m. 152'deki nitelikli hâllerde ise yaptırım yalnızca hapistir. Temel şekilde mahkeme hapis cezasını seçerse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK m. 50/2). Nitelikli hâllerde hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha az ise kısa süreli hapis cezasıdır ve adli para cezasına çevrilebilir (TCK m. 49/2, m. 50/1-a).

Dayanak: TCK m. 151/1, m. 152/1, m. 49/2, m. 50

HAGB ve erteleme

İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir; bu hâlde denetim süresi beş yıldır. Alt sınır temel şekilde dört ay, TCK m. 152/1'de bir yıl olduğundan iki hâlde de bu eşiğe girilebilir. Suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Suçun işlenmesi nedeniyle mağdurun veya kamunun uğradığı zarar azsa, adli süreçteki çocuk hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın giderilmesi şartı (CMK m. 231/6-c) aranmayabilir (5395 sayılı Kanun m. 23/3). Erteleme de iki yıl sınırına tabidir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişide bu sınır üç yıldır (TCK m. 51/1).

Dayanak: CMK m. 231/5, 231/6, 231/8; TCK m. 51/1; 5395 sayılı Kanun m. 23

TCK m. 151 mala zarar vermeyi nasıl tanımlıyor?

TCK m. 151/1'e göre başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi suç işler. Her biri ayrı bir hareket biçimidir ve bunlardan herhangi birinin gerçekleşmesi suçun oluşması için yeterlidir. Örneğin bir duvarı kırmak veya bir aracın motorunu bozmak bu hareketlerden birini oluşturur; malın yakılması ise TCK m. 152/2-a'daki ağırlaştırıcı hâldir.

Suçun konusu başkasının malıdır; kişinin kendi malına verdiği zarar bu suçu oluşturmaz. Suçun mağduru malın sahibi olan gerçek veya tüzel kişidir.

Kirletme de kanunda sayılan hareketlerden biridir. Meydana gelen zararın ağırlığı, hâkimin temel cezayı belirlerken göz önünde bulundurduğu ölçütlerden biridir (TCK m. 61/1-e).

Uygulamada Yargıtay 6. Ceza Dairesi, hırsızlık suçunun konusunu çalınmak istenen aracın kendisi oluşturduğunda, malın çalınması sırasında ya da sonrasında araca verilen zarardan ötürü ayrıca mala zarar verme suçundan ceza verilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay 6. CD, E. 2025/7375)1. Daire, aracı çaldıktan sonra sökülebilen parçaları alıp aracı hasarlı bırakan sanıkların bu eyleminin ayrıca mala zarar verme suçu oluşturmadığını belirterek bu suçtan beraatlerine karar vermiştir.

Mala zarar verme suçunun cezası nedir?

TCK m. 151/1'e göre temel şekilde ceza dört aydan üç yıla kadar hapistir veya adli para cezasıdır. Hâkim bu iki seçenek arasından birini seçerek ceza tayinini yapar. Adli para cezası gün üzerinden belirlenir; seçimlik ceza olduğu için gün biriminin alt sınırı hapis cezasının alt sınırından az, üst sınırı hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz (TCK m. 61/9). Bir gün karşılığı en az yüz, en fazla beş yüz Türk lirasıdır (TCK m. 52/2). Bu sınırlar 7499 sayılı Kanunla yükseltilmiş ve 1 Haziran 2024'te yürürlüğe girmiştir; bu tarihten önce işlenen suçlarda eski sınırlar (en az yirmi, en fazla yüz Türk lirası) lehe kanun olarak uygulanabilir.

Hâkim temel cezayı belirlerken suçun işleniş biçimini, kullanılan araçları, suçun işlendiği zaman ve yeri, suçun konusunun önem ve değerini, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığını, failin kusurunun ağırlığını ve güttüğü amaç ve saiki göz önünde bulundurur (TCK m. 61/1). Yargıtay, TCK m. 62 uyarınca 1/6 indirim yapılırken 4 ay hapis cezasından 3 ay 10 gün yerine 3 ay 20 gün yazılmasını fazla ceza tayini sayarak hükmü bozmuş ve cezayı kendisi düzeltmiştir. (Yargıtay 2. CD, E. 2023/8818)2

Nitelikli halleri vardır. TCK m. 152/1'e göre suç kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında işlenmişse ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Yangına, sel vb. felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş eşya hakkında işlenmişse de aynı ceza uygulanır. Devlet ormanı statüsündeki yerler dışındaki dikili ağaç, fidan veya bağ çubukları; sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler; grev veya lokavt hâllerinde işverenlerin, işçilerin veya sendikaların bina, tesis ve eşyası da TCK m. 152/1 kapsamında korunur. Malın kime ait olduğu ya da kimin kullanımında bulunduğu nitelendirmeyi doğrudan değiştirir: Yargıtay, siyasi parti binasına taş atarak camlarını kırma eylemini TCK m. 152/1-f kapsamında nitelikli mala zarar verme saymıştır. (Yargıtay 2. CD, E. 2024/11320)3

Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak veya toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle işlenmişse ceza bir katına kadar artırılır. Suç sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmeti geçici de olsa aksarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır (TCK m. 152/3). TCK m. 152/2'deki artırım, TCK m. 151/1 ya da m. 152/1'e göre verilecek cezaya uygulanır; m. 152/3'teki artırım ise kanunun deyişiyle yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza üzerinden yapılır.

Fail, suç tamamlandıktan sonra ve kovuşturma başlamadan önce bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse verilecek cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce giderirse yarısına kadarı indirilir (TCK m. 168/1-2). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır (TCK m. 168/4).

Hükmolunacak cezanın alt sınırdan başlayarak hangi sonuçlara bağlanabileceği şöyle özetlenebilir; somut ceza dosyaya göre belirlenir:

  • 1) Alt sınır: temel şekilde dört ay hapis ya da adli para cezası (m. 151/1), nitelikli hâllerde bir yıl hapistir (m. 152/1); m. 152/2'deki hâllerde ceza bir katına kadar, m. 152/3'te yarısından iki katına kadar artırılır.
  • 2) İndirimler: takdiri indirim nedenleri varsa cezanın altıda birine kadarı indirilir (TCK m. 62/1); dört aylık ceza bu indirimle üç ay on güne iner.2 Etkin pişmanlıkta, kovuşturma başlamadan önce cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce yarısına kadarı indirilir (m. 168/1-2); suç m. 167/2'de sayılan akrabalardan birinin zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında şikâyet üzerine verilecek ceza yarısı oranında indirilir.
  • 3) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5-6): hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme bu karara varabilir; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekir. Denetim süresi beş yıldır (m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Mağdurun veya kamunun uğradığı zarar azsa, adli süreçteki çocuk hakkında bu karar için zararın giderilmesi şartı aranmayabilir (5395 sayılı Kanun m. 23/3). Bu kararla birlikte hapis cezası ertelenemez, kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez (m. 231/7). Alt sınır temel şekilde dört ay, m. 152/1'de bir yıl olduğundan iki hâlde de somut ceza eşiğin altında kalabilir.
  • 4) Erteleme (TCK m. 51/1): iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış ya da altmış beş yaşını bitirmiş kişide sınır üç yıldır. Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir.
  • 5) Adli para cezasına çevirme (TCK m. 50/1-a): hükmolunan hapis bir yıl veya daha azsa kısa süreli hapistir (m. 49/2) ve adli para cezasına ya da m. 50/1'deki diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. m. 151/1'de mahkeme doğrudan adli para cezasına hükmedebilir; hapse hükmedilmişse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (m. 50/2). m. 152/1'den alt sınırdan verilen bir yıllık ceza çevrilebilir.
  • 6) Seri muhakeme usulü (CMK m. 250) bu suçta uygulanmaz: TCK m. 151 ve m. 152, m. 250/1'de sayılan suçlar arasında yer almaz.

Mala zarar verme suçundan ceza infaz kurumuna giren hükümlülerin illere göre dağılımı (81 il, 100 bin kişi başına) Türkiye Suç Atlası'nda yer alır. Sayılar TÜİK Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri'nden alınmıştır ve suçun işlendiği ile göredir; il düzeyinde en güncel yıl 2020'dir.

Bu suç şikâyete tabi midir? Şikâyet süresi ne kadar?

Temel şekilde kural olarak evet: TCK m. 151/1 suçu açıkça mağdurun şikâyetine bağlar; zarar gören (mağdur) şikâyet etmezse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. İki istisna vardır: TCK m. 152'deki nitelikli hâllerin metninde şikâyet koşulu yoktur; mala zarar verme hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenmişse de soruşturma ve kovuşturma için şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4). Kapı kilidinin ya da camın hırsızlık için kırılması bu ikinci hâle girer.

Şikâyet süresi altı aydır (TCK m. 73/1). Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar; ancak dava zamanaşımı süresini geçemez (TCK m. 73/2). Temel şekilde dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). Şikâyet süresi içinde başvurulmazsa zarar gören artık şikâyet edemez.

Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür, ancak vazgeçmenin sanık tarafından da kabul edilmesi gerekir (TCK m. 73/6). Yargıtay, şikâyetçinin duruşmada vazgeçtiği ve sanığın da bunu kabul ettiği bir dosyada mahkûmiyet yerine düşme kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/5682)4 Yargıtay, şikâyetçilerden birinin şikâyetçi olmadığını belirttiği hâlde savcılık ifadesindeki şikâyetçi olduğu yönündeki beyanın esas alındığı dosyada, bu kişinin yeniden dinlenerek şikâyetçi olup olmadığının, şikâyetçi değilse sanığa vazgeçmeyi kabul edip etmediğinin sorulması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. (Yargıtay 2. CD, E. 2022/16292)5 Şikâyetten vazgeçme, şikâyet aranmayan TCK m. 152 hâllerinde ve TCK m. 142/4 hâlinde davayı düşürmez.

Uzlaştırma imkânı var mıdır?

Evet, ama kapsama giriş yolu sanıldığı gibi değildir. Mala zarar verme, CMK m. 253/1-b'de tek tek sayılan suçlar arasına eklenmiş değildir; kapsama şikâyete bağlı suç olduğu için m. 253/1-a üzerinden girer. Bu nedenle hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenen ve şikâyet aranmayan mala zarar verme (TCK m. 142/4) bu yoldan kapsama girmez. 19.12.2006'dan 2.12.2016'ya kadar suç kapsam dışındaydı, çünkü 19.12.2006'da yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanunla değişik m. 253/3 metni "etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar"ı uzlaştırma dışında bırakıyordu ve mala zarar verme TCK m. 168 nedeniyle bu gruptaydı. 24 Kasım 2016 tarihli 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesi bu ibareyi metinden çıkarınca (Resmî Gazete: 2 Aralık 2016) suç kapsama girdi. Yargıtay bu tarihçeyi ayrıntısıyla ortaya koymuştur. (Yargıtay 2. CD, E. 2025/1671)6 Suç TCK m. 167/2'de sayılan akrabalardan birinin, yani ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşin ya da aynı konutta beraber yaşanan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında ceza şikâyet üzerine verilir; şikâyete bağlı suçlar m. 253/1-a uyarınca kapsamda olduğundan bu hâl, TCK m. 152'deki nitelikli hâller için de, ilgili akraba bakımından uzlaştırmaya tabidir. Adli süreçteki çocuk bakımından m. 253/1-c, mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçları da kapsama alır; TCK m. 151/1'in üst sınırı üç yıl olduğundan bu yol, temel şekil hırsızlık amacıyla işlenmişse (m. 142/4) de kapanmaz; birlikte işlenen hırsızlık aynı mağdura karşı ve uzlaştırma kapsamı dışındaysa m. 253/3 uygulanır. CMK m. 253/3'e göre uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışı bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz; 7571 sayılı Kanunla aynı fıkraya eklenen son cümleye göre ise birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Uzlaştırma müzakereleri gizli olarak yürütülür; müzakerelere şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanunî temsilci, müdafi ve vekil katılabilir (CMK m. 253/13). Müzakereler sırasında yapılan açıklamalar herhangi bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz (CMK m. 253/20). Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması hâlinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK m. 253/18).

Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde şüpheli edimini def'aten yerine getirmişse hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edimin yerine getirilmesi ileri tarihe bırakılmış, takside bağlanmış veya süreklilik arz ediyorsa kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir; erteleme süresince zamanaşımı işlemez (CMK m. 253/19). İlk uzlaşma teklifinin yapıldığı tarihten uzlaştırma girişiminin sonuçsuz kaldığı ve en geç uzlaştırmacının raporunu uzlaştırma bürosuna verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile kovuşturma koşulu olan dava süresi işlemez (CMK m. 253/21).

Uzlaştırma teklifinin reddedilmesine rağmen taraflar uzlaşmışlarsa, uzlaştıklarını gösteren belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurabilirler (CMK m. 253/16). Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır (CMK m. 253/19).

Dava zamanaşımı kaç yıldır?

TCK m. 151/1'deki suç için zamanaşımı sekiz yıldır (Yargıtay 2. CD, E. 2024/14251)7. TCK m. 66/1-e gereğince cezanın üst sınırı üç yıl olduğu için asli zamanaşımı sekiz yıl olur. Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden işlemeye başlar (TCK m. 66/6).

Kanunda sayılan kesme nedenlerinden biri gerçekleşirse (örneğin şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya iddianame düzenlenmesi) dava zamanaşımı kesilir ve süre yeniden işlemeye başlar (TCK m. 67/2-3). Kesilme hâlinde süre, kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar; sekiz yıllık süre bakımından bu üst sınır, olağanüstü zamanaşımı denilen on iki yıldır (TCK m. 67/4). Yargıtay 2. Ceza Dairesi bir dosyada, asliye ceza mahkemesinin 09.06.2016 tarihli mahkûmiyet kararından inceleme tarihine kadar sekiz yıllık sürenin geçtiğini belirterek 25.03.2025 tarihli kararında hükmü bozmuş ve kamu davasının düşürülmesine karar vermiştir.7

Zamanaşımı süresi dolmuşsa kamu davası düşer (CMK m. 223/8). Yargıtay, temyiz incelemesi sırasında sekiz yıllık sürenin dolduğunu saptadığı dosyada hükmü bozup kamu davasının düşmesine kendisi karar vermiştir. (Yargıtay 2. CD, E. 2022/14187)8

Suç tarihinde çocuk olan kişilerde dava zamanaşımı kısalır: TCK m. 66/2 uyarınca fiili 12-15 yaş arasında işleyende sürenin yarısı, 15-18 yaş arasında işleyende üçte ikisi geçmekle dava düşer. Sekiz yıllık süre bu ikinci grupta 5 yıl 4 aya iner; TCK m. 31/3 ise cezada ayrıca indirim öngörür. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında, zamanaşımını kesen son işlem olan 13.07.2015 tarihli mahkûmiyet hükmünden ilk derece mahkemesinin 11.11.2021 tarihli kararına kadar 5 yıl 4 aylık sürenin geçtiğini belirtmiş; düşme kararı verilmesi gerekirken mahkûmiyet kurulmasını bozma nedeni sayarak 24.06.2025 tarihli kararında davanın düşürülmesine karar vermiştir. (Yargıtay 2. CD, E. 2023/8494)9

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilirse denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m. 231/8). Dava zamanaşımı, ceza zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır. Ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infaz edilebileceği süredir: TCK m. 68/1 uyarınca beş yıla kadar hapis ve adli para cezaları on yıl, beş yıldan fazla hapis cezaları yirmi yıl geçince infaz edilmez; m. 152/2 ve m. 152/3'teki artırımlarla yirmi yıl ve daha fazla süreli hapis cezasına hükmolunursa bu süre yirmi dört yıldır (m. 68/1-c). Süre hükmün kesinleştiği ya da infazın herhangi bir surette kesintiye uğradığı günden başlar ve kalan ceza esas alınır (m. 68/5). Fiili on iki ile on beş yaş arasında işleyende bu sürelerin yarısı, on beş ile on sekiz yaş arasında işleyende üçte ikisi geçince ceza infaz edilmez (m. 68/2).

Mala zarar verme suçu diğer suçlarla birlikte işlenmişse ne olur?

Hırsızlık ve mala zarar verme aynı eylemde işlenmişse, çalınan malda verilen zarar ayrıca suç sayılmaz. Ölçüt şudur: hırsızlığın konusu ile mala zarar vermenin konusu aynıysa ve korunan hukuki yarar tekse, ikinci suç oluşmaz. Yargıtay bu ilkeyi çalınan aracın parçalara ayrılması hâlinde de uygulamış ve unsurları oluşmayan suçtan beraat kararı vermiştir. (Yargıtay 2. CD, E. 2024/12669)10 Aynı sonuca aracın hasarlı bırakıldığı olayda da varılmıştır.1

Konut dokunulmazlığı TCK m. 116'da, mala zarar verme ise TCK m. 151'de ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir. Yargıtay'ın incelediği bir dosyada sanık hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarının yanında, şikâyetçinin ikametinin kapı kilidini kırarak zarar vermesi nedeniyle mala zarar verme suçundan da ayrıca hüküm kurulmuştu; Daire mala zarar verme hükmünü zamanaşımı nedeniyle bozdu.8 Kapı hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla kırılmışsa konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları için şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4).

İş ve çalışma ilişkisindeki anlaşmazlıklarla bağlantılı olarak işletme malına zarar verilmesi de mala zarar verme suçunu oluşturur. Grev veya lokavt sırasında işverenin, işçilerin ya da sendikaların malına verilen zarar TCK m. 152/1-e kapsamında nitelikli hâle gelir.

Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suç birden fazla işlenirse bir cezaya hükmedilir ve bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m. 43/1). Suçun temel şekli ile nitelikli şekilleri aynı suç sayılır.

Mala zarar verme suçu nasıl ispatlanır?

Suçun ispatında şu unsurlar ortaya konur:

  • 1) Başkasının malı olması: Malın kime ait olduğu tapu kaydı, fatura gibi mülkiyeti gösteren belgeler, tanık beyanı, fotoğraf ve video ile ortaya konabilir.
  • 2) Maddi hasar: Hasarın mahiyeti, kapsamı ve onarım maliyeti bilirkişi raporu ile saptanır; fotoğraf, video, muhasebe kayıtları, satış fişleri ve onarım teklifleri de delil olarak kullanılabilir. Zararın miktarı yalnız ceza için değil, TCK m. 168'deki etkin pişmanlık değerlendirmesi için de önem taşır.
  • 3) Fail-eylemin bağlantısı: Failin eylemi gerçekleştirdiğinin tanık beyanı, güvenlik kamerasından görüntü, dijital izler (telefon, kamera) veya fail tarafından yapılan itiraf ile kanıtlanır. DNA analizleri veya parmak izleri de kullanılabilir.
  • 4) Kast: Taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır (TCK m. 22/1). TCK m. 151 taksirli bir hâl öngörmediği için taksirle verilen zarar bu suçu oluşturmaz.
  • 5) Zarar görenin kimliği: Mağdurun kim olduğu açık olmalıdır. Temel şekil kural olarak şikâyete bağlı olduğu için mağdurun şikâyetçi olup olmadığı da tereddüde yer bırakmayacak biçimde saptanır.

İlgili mevzuat

TCK m. 151 — Mala zarar verme

Madde 151- (1) Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TCK m. 152 — Mala zarar vermenin nitelikli halleri

Madde 152- (1) Mala zarar verme suçunun;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,

b) Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,

c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

d) Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,

e) Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

f) Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

g) Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak,

işlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Mala zarar verme suçunun;

a) Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,

b) Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,

c) Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak,

işlenmesi halinde, verilecek ceza bir katına kadar artırılır.

(3) Mala zarar verme suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

CMK m. 253 — Uzlaştırma

Uzlaştırma

Madde 253 – (Değişik: 6/12/2006-5560/24 md.)

(1) Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur:

a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar.

b) Şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın, Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),

2. Taksirle yaralama (madde 89),

3. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Tehdit (madde 106, birinci fıkra),

4. Konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116),

5. (Ek:17/10/2019-7188/26 md.) İş ve çalışma hürriyetinin ihlali (madde 117, birinci fıkra; madde 119, birinci fıkra (c) bendi),

6. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Hırsızlık (madde 141),

7. (Ek:17/10/2019-7188/26 md.) Güveni kötüye kullanma (üçüncü fıkra hariç, madde 155),

8. (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Dolandırıcılık (madde 157),

9. (Ek:17/10/2019-7188/26 md.) Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi (madde 165),

10. Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (madde 234),

11. Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (dördüncü fıkra hariç, madde 239),

suçları.

c) (Ek: 24/11/2016-6763/34 md.) Mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, adli süreçteki çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar.

(2) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olanlar hariç olmak üzere; diğer kanunlarda yer alan suçlarla ilgili olarak uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, kanunda açık hüküm bulunması gerekir.

(3) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. (Ek cümle: 26/6/2009 - 5918/8 md.) Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. (Ek cümle:24/12/2025-7571/24 md.) Ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Kaynak: Ceza Muhakemesi Kanunu (5271)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 7 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

TCK m. 142/4 — Nitelikli hırsızlık

(4) (Ek: 6/12/2006 – 5560/6 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.

Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)

Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.

Yargıtay kararları

Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.

  • 1. Hırsızlığın konusu olan araca verilen zarar ayrı suç değildirYargıtay 6. Ceza Dairesi · E. 2025/7375 · K. 2026/954 ·

    Sanıklar çaldıkları aracın sökülebilir parçalarını alıp aracı hasarlı bırakmıştı. Daire, hırsızlık suçunun konusunu çalınmak istenen aracın kendisi oluşturduğunda, malın çalınması sırasında veya sonrasında araca verilen zarardan ötürü ayrıca mala zarar verme suçundan ceza verilemeyeceğini belirtti; unsurları oluşmayan suçtan sanıkların beraatine karar verdi.

    Sonuç: Aynı ilkeyi iki ayrı daire uyguluyor: hırsızlığın konusu olan malda meydana gelen zarar bağımsız bir mala zarar verme suçu doğurmaz.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 2. TCK m. 62 indirimindeki hesap hatası fazla ceza doğururYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2023/8818 · K. 2025/132 ·

    Mala zarar vermeden belirlenen 4 ay hapis cezasından TCK m. 62 uyarınca 1/6 indirim yapılırken sonuç ceza 3 ay 10 gün yerine 3 ay 20 gün olarak yazılmıştı. Daire bunu fazla ceza tayini sayarak hükmü bozdu ve CMUK m. 322 uyarınca cezayı kendisi 3 ay 10 güne düzelterek onadı.

    Sonuç: Takdiri indirimin aritmetiği yanlışsa ortaya fazla ceza çıkar; Yargıtay bu hatayı yeniden yargılama yaptırmadan kendisi düzeltir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 3. Siyasi parti binasına zarar verme nitelikli hâldir (TCK m. 152/1-f)Yargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2024/11320 · K. 2025/635 ·

    Sanıkların siyasi parti binasına taş atarak camlarını kırması eylemini Daire, TCK m. 152/1-f'de tanımlanan nitelikli mala zarar verme olarak niteledi. Bu fıkra için öngörülen cezanın üst sınırına göre TCK m. 66/1-e uyarınca sekiz yıllık zamanaşımının dolduğunu saptayarak hükümleri bozdu ve davaların düşmesine karar verdi.

    Sonuç: Malın kime ait olduğu ya da kimin kullanımında bulunduğu suçun niteliğini değiştirir: siyasi parti binasına verilen zarar TCK m. 152/1-f kapsamına girer ve temel şekle göre daha ağır cezalandırılır.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 4. Şikâyetten vazgeçme kabul edilirse dava düşerYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/5682 · K. 2025/8836 ·

    Şikâyetçi duruşmada şikâyetinden vazgeçmiş, sanık da vazgeçmeyi kabul etmişti. Daire, TCK m. 151/1'deki mala zarar verme suçunun şikâyete tabi olduğunu vurgulayarak TCK m. 73/4 ve CMK m. 223/8 uyarınca düşme kararı verilmesi gerektiğini belirtti; mahkûmiyet kararını kanun yararına bozdu ve davanın düşmesine kendisi karar verdi.

    Sonuç: Mala zarar verme şikâyete tabi olduğu için, sanığın da kabul ettiği bir vazgeçme davayı doğrudan düşürür.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 5. Şikâyetçinin gerçekten şikâyetçi olup olmadığı saptanmalıdırYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2022/16292 · K. 2025/5324 ·

    Daire hükmü birden fazla nedenle bozdu; bunlar arasında şunlar var: şikâyetçi olunmadığı yönünde beyan bulunmasına rağmen savcılık ifadesindeki şikâyetçi olunduğu yönündeki beyanın esas alınması karşısında ilgilinin yeniden dinlenmesi gerektiği; mala zarar vermenin 2016 değişikliğiyle uzlaştırma kapsamına alınmış olması nedeniyle usulüne uygun uzlaştırma yapılması gerektiği; TCK m. 62 indiriminde 3 ay 10 gün yerine 3 ay 22 gün yazılarak fazla ceza tayin edildiği; ve zararın olaydan on gün sonra giderildiği beyanı karşısında TCK m. 168/1'deki etkin pişmanlık hükmünün değerlendirilmediği.

    Sonuç: Şikâyete tabi bir suçta şikâyetçinin beyanları çelişiyorsa, yeniden dinlenip şikâyetçi olup olmadığı sorulmadan hüküm kurulamaz; zarar giderilmişse etkin pişmanlık ayrıca değerlendirilir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 6. Mala zarar verme uzlaştırma kapsamına 2016 değişikliğiyle girdiYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2025/1671 · K. 2025/4246 ·

    Daire, mala zarar vermenin uzlaştırma kapsamına nasıl girdiğini adım adım açıkladı: suç TCK m. 168'deki etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlardan olduğu için CMK m. 253/3'ün eski metni gereği kapsam dışındaydı; 02.12.2016'da yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34. maddesi bu ibareyi metinden çıkarınca suç kapsama girdi. Ancak uzlaştırma kapsamına girmeyen bir suçla birlikte işlenmişse CMK m. 253/3'ün ikinci cümlesi yine uygulanmaya devam eder.

    Sonuç: Mala zarar verme uzlaştırma kapsamına, kapsam dışı bırakan 'etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar' ibaresinin 2016'da kaldırılmasıyla girmiştir; Daire, suç tarihinde uzlaştırma kapsamına girmeyen bir suçla (somut olayda TCK m. 142/1-b'deki hırsızlık) birlikte işlenen mala zarar verme bakımından uzlaştırma yoluna gidilemeyeceğine karar vermiştir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 7. Zamanaşımı hesabı cezanın üst sınırına göre yapılırYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2024/14251 · K. 2025/5328 ·

    Daire, sanığın eylemine uyan TCK m. 151/1 için öngörülen cezanın üst sınırını esas alarak TCK m. 66/1-e uyarınca sekiz yıllık asli zamanaşımını hesapladı; 09.06.2016 olan karar tarihinden inceleme tarihine kadar bu sürenin geçtiğini belirleyerek hükmü bozdu ve davanın düşmesine karar verdi.

    Sonuç: Zamanaşımı süresi somut olayda verilen cezaya değil, maddede yazan cezanın üst sınırına göre belirlenir.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 8. Sekiz yıllık dava zamanaşımı dolmuşsa dava düşerYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2022/14187 · K. 2025/138 ·

    Sanık şikâyetçinin evinin kapı kilidini kırarak zarar vermişti. Daire, TCK m. 151/1 için öngörülen cezanın üst sınırına göre TCK m. 66/1-e uyarınca hesaplanan sekiz yıllık asli dava zamanaşımının 11.11.2015 tarihli mahkûmiyetten inceleme tarihine kadar dolduğunu saptayarak hükmü bozdu ve kamu davasının düşmesine karar verdi.

    Sonuç: Mala zarar vermede dava zamanaşımı sekiz yıldır; süre dolmuşsa mahkûmiyet ayakta kalmaz, dava düşer.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 9. Suç tarihinde 15-18 yaşındaki kişide zamanaşımı üçte ikiye inerYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2023/8494 · K. 2025/12129 ·

    Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda olan çocuk bakımından Daire, TCK m. 151/1 ve m. 31/3 uyarınca belirlenecek cezanın üst sınırına göre TCK m. 66/1-e ve m. 66/2 gereğince dava zamanaşımının 5 yıl 4 ay olduğunu saptadı; zamanaşımını kesen son işlemden karar tarihine kadar bu sürenin dolduğunu belirleyerek hükmü bozdu ve davanın düşmesine karar verdi.

    Sonuç: Fail suç tarihinde 15-18 yaş grubundaysa sekiz yıllık süre üçte ikiye, yani 5 yıl 4 aya iner.

    Kararın kaynaktaki sayfası

  • 10. Çalınan aracın parçalanması ayrıca mala zarar verme sayılmazYargıtay 2. Ceza Dairesi · E. 2024/12669 · K. 2025/2142 ·

    Hükümlüler çaldıkları aracı parçalara ayırmış, mahkeme hem hırsızlıktan hem mala zarar vermeden ceza vermişti. Daire, hırsızlığın konusu ile mala zarar vermenin konusunun aynı olması ve korunan hukuki yararın tek olması karşısında ayrıca mala zarar verme suçunun oluşmayacağını, eylemin bir bütün olarak hırsızlık suçunu oluşturduğunu belirterek beraat kararı verdi. Başsavcılığın iddianameye ilişkin birinci istemini ise reddetti.

    Sonuç: Çalınan malın kendisine verilen zarar hırsızlığın içinde erir; aynı mal için ikinci bir suçtan ceza verilemez.

    Kararın kaynaktaki sayfası

Sık sorulan sorular

Mala zarar verme suçunun cezası nedir?

TCK m. 151/1'e göre dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Nitelikli hallerde (kamu malları vb.) ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Yakarak veya patlayıcı madde kullanılırsa ceza bir katına kadar, haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin aksamasına neden olursa yarısından iki katına kadar artırılır.

Şikâyet olmadan yargılama yapılabilir mi?

Temel şekilde kural olarak hayır. TCK m. 151/1 şikâyete tabidir; mağdurun (zarar görenin) şikâyeti olmaksızın kamu davası açılamaz. Ancak mala zarar verme hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4). TCK m. 152'deki nitelikli hâller de kural olarak şikâyete bağlı değildir. Şikâyet süresi altı aydır ve dava zamanaşımı süresini geçemez (TCK m. 73/1-2).

Mala zarar verme suçu şikâyetten vazgeçme yoluna tabi midir?

Temel şekilde kural olarak evet. TCK m. 151/1 şikâyete bağlı olduğu için zarar gören hükmün kesinleşmesine kadar vazgeçebilir ve dava düşer (TCK m. 73/4). Vazgeçmenin sonuç doğurması için sanığın da bunu kabul etmesi gerekir (TCK m. 73/6). TCK m. 152'deki nitelikli hâllerde ve hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenen mala zarar vermede (TCK m. 142/4) şikâyet aranmadığından vazgeçme bu hâllerde davayı düşürmez.

Uzlaştırma imkânı var mı?

Temel şekilde, hırsızlık amacıyla işlenmemişse evet. TCK m. 151/1'deki mala zarar verme, 2 Aralık 2016'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunla CMK m. 253 uyarınca uzlaştırma kapsamına alınmıştır. Suç TCK m. 167/2'de sayılan akrabalardan birinin, örneğin aynı konutta beraber yaşamayan kardeşin zararına işlenmişse ilgili akraba hakkında ceza şikâyet üzerine verildiğinden, nitelikli hâllerde de o akraba bakımından uzlaştırma mümkündür (CMK m. 253/1-a). Şüpheli ile mağdur uzlaşabilir. Uzlaşma sonucunda şüpheli edimini def'aten yerine getirirse hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı, edimin yerine getirilmesi ileri tarihe bırakılırsa kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir (CMK m. 253/19).

Kendi malına verilen zarar suç mu?

Hayır. TCK m. 151/1 açıkça 'başkasının malı' diye belirtir. Kişinin kendi malına verdiği zarar bu suçu oluşturmaz.

Hırsızlık ve mala zarar verme birlikte işlenmişse ne olur?

Çalınan malın kendisine verilen zarar hırsızlık suçunun içinde kalır; Yargıtay 6. Ceza Dairesi, hırsızlığın konusunu aracın kendisi oluşturduğunda araca verilen zarardan ötürü ayrıca mala zarar verme suçundan ceza verilemeyeceğini belirtmiştir. Çalınan mal dışında bir eşyaya, örneğin kapı kilidine zarar verilen bir dosyada ise ilk derece mahkemesi hırsızlığın yanında mala zarar verme suçundan da hüküm kurmuş, Yargıtay 2. Ceza Dairesi mala zarar verme hükmünü zamanaşımı nedeniyle bozmuştur. Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla işlenen mala zarar vermede şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4).

Konut kapısı kırılırsa hangi suçlar işlenir?

Konut kapısının kırılması hem konut dokunulmazlığının ihlali (TCK m. 116) hem mala zarar verme (TCK m. 151) suçunu oluşturabilir. Yargıtay'ın incelediği bir dosyada ilk derece mahkemesi, kapı kilidini kıran sanık hakkında konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından ayrı ayrı hüküm kurmuş; Yargıtay 2. Ceza Dairesi mala zarar verme hükmünü zamanaşımı nedeniyle bozmuştur. Kapı hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla kırılmışsa konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları için şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4).

Dava zamanaşımı kaç yıldır?

TCK m. 151/1 için zamanaşımı sekiz yıldır. Zamanaşımı kesilirse süre yeniden işler ve en fazla yarısı kadar uzar; sekiz yıllık süre bakımından üst sınır on iki yıldır (TCK m. 67/3-4). Zamanaşımı süresi geçmişse kamu davası CMK m. 223/8 gereğince düşer. Bu süre, kesinleşmiş cezanın infaz edilebileceği süreyi gösteren ceza zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır: TCK m. 68 uyarınca beş yıla kadar hapis ve adli para cezaları on yıl, beş yıldan fazla hapis cezaları yirmi yıl geçince infaz edilmez; süre hükmün kesinleştiği ya da infazın kesintiye uğradığı günden başlar.

Suç tarihinde çocuk olan kişide zamanaşımı nedir?

Suç tarihinde çocuk olan kişide dava zamanaşımı TCK m. 66/2 uyarınca kısalır: fiili 12-15 yaş arasında işleyende sürenin yarısı, 15-18 yaş arasında işleyende üçte ikisi geçmekle dava düşer. Mala zarar vermede sekiz yıllık süre bu ikinci grupta beş yıl dört aya iner. TCK m. 31/3 ise ayrı bir hükümdür ve cezada indirim öngörür.

Aracı çaldı ve hasarlı bıraktı; iki suçtan ceza alır mı?

Hayır. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, hırsızlığın konusunu aracın kendisi oluşturduğunda, malın çalınması sırasında ya da sonrasında araca verilen zarardan ötürü ayrıca mala zarar verme suçundan ceza verilemeyeceğini belirtmiştir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi de çalınan aracın parçalara ayrıldığı bir olayda ayrıca mala zarar verme suçunun oluşmayacağına karar vermiştir.

Adli para cezasında hesap nasıl yapılır?

TCK m. 151/1 adli para cezasını hapse seçenek olarak öngörür. Adli para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda gün biriminin alt sınırı, suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz (TCK m. 61/9). Artırma ve indirimler gün üzerinden yapılır; adli para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılmasıyla bulunur (TCK m. 61/8). İndirim hesabındaki hata fazla ceza doğurursa Yargıtay hükmü bozar.

Çevreyi kirleten eylemin suç sayılabilmesi için ne gerekir?

Kirletme TCK m. 151/1'de sayılan hareketlerden biridir; bu suçun oluşması için kirletilen şeyin başkasının taşınır veya taşınmaz malı olması gerekir. Meydana gelen zararın ağırlığı temel cezanın belirlenmesinde göz önünde bulundurulur (TCK m. 61/1-e). Çevre kirliliği ayrı suçlar kapsamında da değerlendirilebilir: atık veya artıkları teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek şekilde toprağa, suya veya havaya kasten vermek TCK m. 181'de ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir.

Dosyanız nerede olursa olsun

Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.

Muğla ceza avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası

Diğer suç rehberleri

Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.