SEGBİS ile duruşmaya katılma ve e-duruşma (CMK m. 196/4)

CMK m. 193/1 uyarınca kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz; gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre sanığın duruşmada hazır bulunması hem bir hak hem de muhakeme şartıdır. (Yargıtay CGK, E. 2025/519)¹ Kurul, sanığın hazır bulunması hem hak hem ödev niteliği taşıdığı için kanunun öngördüğü istisnai düzenlemelerin dar yorumlanmasını zorunlu sayar.¹

Bu istisnalardan biri CMK m. 196/4'tür: hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda, aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir. Fıkra bu hâlini 694 sayılı KHK ile almış, değişiklik 7078 sayılı Kanunla aynen kabul edilmiştir (madde metnindeki şerh). Değişiklikten önceki metin, olanak varsa sorgunun bu yöntemle yapılacağını söylüyordu; Ceza Genel Kurulu kararlarında eski ve yeni metin birlikte aktarılır.¹

Kanun bu sistemi bir adla anmaz; "SEGBİS" adı Ceza Muhakemesi Kanununda geçmez. Ad, Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelikte (bu sayfada kısaca SEGBİS Yönetmeliği) tanımlanır: SEGBİS Yönetmeliği m. 3/1-c'ye göre SEGBİS, UYAP Bilişim Sisteminde ses ve görüntünün aynı anda elektronik ortamda iletildiği, kaydedildiği ve saklandığı Ses ve Görüntü Bilişim Sistemidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun aktardığına göre Yönetmelik, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanununa dayanılarak 20.09.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. (Yargıtay CGK, E. 2020/142)² Sistemin ekranları ve kullanım adımları kanunda ya da yönetmelikte tanımlı değildir; bu sayfa yalnız kanun ve yönetmelikteki usul aşamalarını anlatır.

SEGBİS Yönetmeliği bu sistemle dinlenebilecek ve duruşmalara katılabilecek kişileri sayar: 1) soruşturma ve kovuşturma aşamasında talep eden makamca kabul edilen mazeretleri nedeniyle hazır bulunamayan kişi (m. 13/1), 2) teknik altyapının hazır olması durumunda ceza infaz kurumunda bulunan kişi (m. 14/1), 3) soruşturma ve kovuşturma aşamasında tedavi kurumlarında bulunan kişi (m. 15/1). Yargı çevresi dışında bulunanlar için m. 16, dinlenecek kişinin talep edilen makamca dinleme odasında hazır edilmesini ve dinleme talebinde belirtilen kişi olduğuna dair tutanak düzenlenmesini öngörür. Ceza Genel Kurulu, Yönetmelik m. 14/1'i aktardığı 2021 tarihli kararında da ceza infaz kurumundaki tutuklu sanık bakımından CMK m. 196/4'teki zorunluluk hâlinin denetime elverişli biçimde gerekçelendirilmesini aramıştır.²

CMK m. 196/4 yalnız yurt içinde bulunan sanıktan söz eder. Yurt dışında bulunan sanık için CMK m. 196/6 ayrı bir yol öngörür: belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu hâlinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir. Yurt dışındaki sanığın ses ve görüntüyle duruşmaya katılmasına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

CMK m. 183/1, adliye binası içinde ve duruşma başladıktan sonra duruşma salonunda her türlü sesli veya görüntülü kayıt ya da nakil olanağı sağlayan aletlerin kullanılmasını yasaklar; tanık ve bilirkişinin görüntülü ve sesli iletişimle dinlenmesine ilişkin m. 180/5 ile sanığa ilişkin m. 196/4 bu yasaktan saklı tutulmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2021 tarihli kararında, davanın görüldüğü ilden başka bir ildeki ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan ve yargılamanın hiçbir aşamasında duruşma salonuna getirilmeyen sanık hakkında, zorunluluk hâlinin ne olduğu denetime elverişli şekilde gerekçelendirilmeden SEGBİS ile savunması alınarak mahkûmiyet hükmü kurulmasını savunma hakkının kısıtlanması saymış ve Özel Dairenin bozma kararına Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yaptığı itirazı reddetmiştir.² O olayda sanığın müdafii duruşma salonundaydı ve sanık ilk derece duruşmasında savunmasını hazır olan avukatıyla yapacağını söylemişti; Kurul, bu hususun itiraz ve temyiz aşamasında öne sürüldüğünü de gözetmiştir.² Karar oy çokluğuyla verilmiştir.²

Kurula göre SEGBİS yönteminin savunma hakkını kısıtlayıp kısıtlamadığı, yargılama şartları ve meşru amaç kriterleri çerçevesinde her bir somut olay bakımından bağımsız bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.² Kurul, sanığın duruşmada hazır bulunma hakkını onun istemi dışında ortadan kaldıran ve zorunlu varesteliği öngören 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 226/4 hükmüne 5271 sayılı CMK'da yer verilmediğini vurgular.² Aynı kararda, sorgusunun yapıldığı ve esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlarda duruşma salonuna gelme yönünde talebi olmayan tutuklu sanığın katılımının SEGBİS ile sağlanabileceği, bu yolla savunma alınırken talep edilirse sanığın yanında müdafiinin veya başka bir avukatın bulunmasının sağlanacağı belirtilmiştir.²

Ceza Genel Kurulu 13.05.2026 tarihli kararında, 2021 tarihli kararı ile 439-26 sayılı kararını "müstakar" (yerleşik) kararlar olarak anmıştır; 14.01.2026 tarihli 2024/439 E., 2026/26 K. sayılı karar da ayrıntılar için 2021 tarihli karara gönderme yapar. (Yargıtay CGK, E. 2024/439)³¹ Kurula göre duruşmalara katılmaktan açıkça feragat etmeyen sanıkların bulundukları tutukevinden duruşmaya getirilmemesindeki zorunlu hâllerin somut olgusal temellere dayanan, ilgili ve yeterli gerekçeleri karar yerinde açıklanmalıdır; tek celsede bitmeyen yargılamalarda, özellikle hükme tesir eden esaslı işlemlerin yapıldığı veya hükmün verildiği celselerde hazır edilmeyen ve infaz kurumunda bulunan sanıkların iddia ve savunmalarını etkili biçimde ileri süremeyecekleri gözetilmelidir.¹ Tutuklu sanığın CMK m. 196/4 uyarınca SEGBİS ile dinlenebilmesi için gerekli zorunluluk hâli mahkemece somut olgulara dayalı ve denetlenebilir bir gerekçeyle ortaya konulmalıdır.¹

O olayda sanık, aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda tutuklu iken ilk derece mahkemesindeki ilk dört oturuma gerekçe gösterilmeden SEGBİS ile katılmış, bu aşamada bir itirazı olmamış ve hükmün kurulduğu beşinci oturuma bizzat getirilmişti.¹ Kurul, ikinci, üçüncü ve dördüncü oturumlarda sanığın duruşmaya bizzat getirilmesine engel bir hâl bulunmadığı hâlde savunmasının SEGBİS ile alınmasıyla yetinildiğini de saptamıştır.¹ Kurula göre gerekçe yokluğu, kararın ilgili ve yeterli gerekçeden yoksun bırakılması nedeniyle Anayasa m. 141/3 ve CMK m. 34'e de aykırıdır.¹

CMK m. 289/1-h, hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararıyla savunma hakkının sınırlandırılmış olmasını hukuka kesin aykırılık hâlleri arasında sayar; bu hâller temyiz dilekçesinde gösterilmemiş olsa da var sayılır. Ceza Genel Kurulu, zorunlu görülen durumlar açıklanmadan sanığın aynı yer ceza infaz kurumundan SEGBİS ile bağlanmasını; fiziken hazır bulunma talebine rağmen bu istem reddedilmeden ve istemin kabul edilmemesine dair zorunlu hâli içeren bir gerekçe de gösterilmeden SEGBİS ile savunma alınarak hüküm kurulmasını bu bent kapsamında kesin hukuka aykırılık nedeni sayar.¹

Ceza Genel Kurulunun 14.01.2026 tarihli kararındaki sanık, ilk yargılamada Covid-19 salgını nedeniyle Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarına dayanılarak ilk celseden son celseye kadar duruşmalara SEGBİS ile katılmıştı. Kurul, tam kapanma tedbirleri sona erdikten ve bozma kararından sonra aynı cezaevinde tutuklu bulunan ve duruşmada hazır bulunma hakkından açıkça vazgeçtiğine dair tespit bulunmayan sanığın, zorunlu sebeplerin nelerden ibaret olduğu gösterilmeden yine SEGBİS ile bağlanarak mahkûm edilmesini savunma hakkının kısıtlanması saymıştır.³ Kurul, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını değişik gerekçeyle kabul etmiş, Özel Dairenin onama kararını kaldırmış ve hükmü oy birliğiyle bozmuştur.³ Salgın döneminde bu kararlara dayanılarak yapılan kullanımın kendisi kararda ayrıca değerlendirilmemiştir.

Ceza Genel Kurulunun 13.05.2026 tarihli kararındaki sanık, bölge adliye mahkemesinin bozmadan sonra açtığı duruşmadan önce "25.04.2024 tarihindeki duruşmaya SEGBİS ile değil, fiziki olarak katılmak istiyorum" diye dilekçe vermişti; mahkeme bu istem hakkında olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapmadan sanığı aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumundan SEGBİS ile bağlayarak hüküm kurmuştu.¹ Kurul, aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda tutuklu bulunan sanığın duruşmada bizzat hazır edilmesini engelleyen zorunluluk hâli ve fiziken hazır bulunma talebinin neden karşılanmadığı gerekçede açıklanmadan yalnızca SEGBİS üzerinden savunması alınmasını savunma hakkının sınırlandırılması saymış ve bölge adliye mahkemesinin direnme hükmünü oy birliğiyle bozmuştur.¹ Karar, ölçütün istinaf aşamasında bölge adliye mahkemesinin yaptığı duruşmaya da uygulandığını gösterir.¹

Kurula göre sanığın duruşmada hazır bulunma hakkından feragat etmesi, ancak bu husustaki irade beyanını açık ve tereddüde yer bırakmayacak şekilde bildirmesiyle mümkündür.¹ Somut olayda sanığın hazır bulunma hakkından vazgeçtiğine dair açık bir irade açıklaması bulunmadığı gibi, sanık bu hakkını kullanmak istediğini istinaf yargılamasında açıkça ortaya koymuştu.¹

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, başka suçtan hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunan sanığın SEGBİS ile katıldığı duruşmalarda "Ben SEGBİS yöntemiyle savunma vermeyi kabul etmiyorum. Mahkemeye gelerek yüz yüze savunma yapmak istiyorum" demesine ve müdafiinin de bu yönde talepte bulunmasına rağmen duruşmaya getirilmemesini; duruşmadan bağışık tutulma talebi ve bu konuda mahkeme kararı bulunmadan son celsenin yokluğunda yapılarak karar verilmesini CMK m. 193 ve 196/1'e aykırı bularak hükmü bozmuştur. (Yargıtay 3. CD, E. 2021/875)⁴

Daire kovuşturma aşaması için üç ölçüt sayar: 1) genel kural sanığın duruşmada hazır bulundurulmasıdır, bu hak ciddi nedenlere dayalı olarak mahkeme kararıyla sınırlandırılabilir; 2) ilk ve son savunmanın yapıldığı, esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlara sanığın SEGBİS yoluyla katılması açık kabulüne dayalı olmalıdır; 3) sesli ve görüntülü yöntemle savunma alınırken sanık müdafii talep ederse sanığın yanında bulunma olanağı sağlanmalıdır. Daireye göre bu koşullar gerçekleştiğinde savunma hakkının kısıtlanmadığı kabul edilebilir.⁴

Bu iki ölçüt yan yana okunmalıdır: 3. Ceza Dairesi açık kabulü belirli oturumlar için arar; Ceza Genel Kurulunun 2021 tarihli kararı ise sorgusunun yapıldığı ve esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlarda duruşma salonuna gelme talebi olmayan tutuklu sanığın katılımının SEGBİS ile sağlanabileceğini söyler.² CMK m. 196/4'ün metni sanığın rızasından söz etmez; ölçüt hâkim veya mahkemenin zorunlu görmesidir. Ceza Genel Kurulu, video konferans yöntemiyle katılımı sanığın rızasına bağlayan düzenlemeyi Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesinin Ek 2. Protokolünün 9. maddesinde, ulusal düzenlemeler dışındaki hükümler arasında aktarır.¹ Türk hukukunda sanığın rızasının her oturum için genel bir şart olup olmadığına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

Ceza Genel Kurulu, Anayasa Mahkemesinin 2015 tarihli bir bireysel başvuru kararında SEGBİS vasıtasıyla yapılan yargılamada yüz yüzelik ilkesinin sağlandığını kabul ettiğini (o karar konuyu kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı yönünden ele almıştır); buna karşılık Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun 06.02.2020 tarihli kararında iki başvuruda, her iki başvurucunun infaz kurumunda iddia ve savunmalarını etkili bir şekilde ileri süremeyeceğini tespit ederek duruşmada hazır bulunma hakkının ihlal edildiğine karar verdiğini aktarır.¹

CMK m. 216/1 uyarınca ortaya konulan delillerle ilgili tartışmada söz sırasıyla katılana veya vekiline, Cumhuriyet savcısına, sanığa ve müdafiine veya kanuni temsilcisine verilir; m. 216/2'ye göre sanık ve müdafii Cumhuriyet savcısının ve katılanın açıklamalarına cevap verebilir. CMK m. 216/3 uyarınca hükümden önce son söz hazır bulunan sanığa verilir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2023 tarihli kararında, bozmadan sonraki oturumda SEGBİS yoluyla duruşmada hazır bulunan sanığa ve duruşma salonundaki müdafiine, Cumhuriyet savcısı yalnız "Bozma ilamına uyulsun." dedikten sonra esasa ilişkin savunma yapma imkânı tanınmadan ve sanığa son sözü sorulmadan hüküm kurulmasını CMK m. 216'ya açıkça aykırı bulmuş; direnme kararına konu hükmü oy birliğiyle bozmuştur. (Yargıtay CGK, E. 2023/76)⁵ Kurula göre son sözün sanığa ait bulunduğuna ilişkin usul kuralı emredici niteliktedir ve bu kurala uyulmaması kanuna mutlak aykırılık oluşturur.⁵ Son sözün sanığa verilmesi kuralı bozmadan sonra başlayan yargılamada da aynen geçerlidir.⁵ Bozmanın ikinci dayanağı, Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşünün usulüne uygun alınmamasıdır.⁵

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, duruşmalardan vareste tutulmasına karar verilmiş ancak hükmün verildiği oturumda SEGBİS ile hazır edilmiş sanığa, Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasına karşı cevap hakkı tanınmadan ve son sözü sorulmadan karar verilmesini CMK m. 216'ya aykırı bularak bozmuştur; o oturumun tutanağına mütalaadan sonra "sanık hazır olmadığından son sözü sorulamadığı" yazılmıştı. (Yargıtay 2. CD, E. 2023/6187)⁶ Daire bu sanığı "hazır olan sanık" olarak nitelemiştir.⁶ Tebliğname onama yönündeydi; Daire Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle bozmuştur.⁶

SEGBİS Yönetmeliği m. 4'e göre görüntü ile sesin aynı anda güvenli bir şekilde iletilebilmesi ve kaydedilebilmesi gerekir; görüntü ilgilinin yüz ifadelerini, vücut hareketlerini, tavır ve davranışlarını gözlemlemeye, ses ise ilgilinin duygularını anlamaya ve söylediklerini anlaşılır şekilde dinlemeye imkân verecek nitelikte olur; bilgi, belge ve delillerin elektronik ortamda anında iletilebilmesi de gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre bu hükümle meramını anlatma, sözlülük, yüz yüzelik ve doğrudan doğruyalık ilkelerinin sağlanmasına uygun bir standart belirlenmek istenmiştir.²

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, SEGBİS ile katılması için talimat mahkemesinde hazır edilen sanıkla teknik aksaklık nedeniyle bağlantı kurulamadığı, bu durumun talimat mahkemesinin duruşma tutanağında ve sanığın aynı tarihli mazeret dilekçesinde belirtildiği hâlde, sanığın esas hakkındaki mütalaaya karşı savunması ve son sözü sorulmadan yokluğunda mahkûmiyet hükmü kurulmasını savunma hakkının kısıtlanması olarak hukuka aykırı bulmuş ve hükmü bozmuştur. (Yargıtay 11. CD, E. 2022/9797)⁷ Bozma Tebliğnameye uygun ve oy birliğiyledir; hüküm, bozma üzerine kurulduğu için 1412 sayılı Kanun hükümlerine göre temyiz edilmişti.⁷

Bağlantının kurulduğu ancak ses ya da görüntünün yetersiz kaldığı somut bir olaya bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir; Yönetmelik m. 4'teki standart kararlarda yalnız Ceza Genel Kurulunun mevzuat açıklamasında yer alır.

CMK m. 180/1-2'ye göre hastalık, malullük veya giderilmesi olanağı bulunmayan başka bir nedenle uzun ve önceden bilinmeyen bir süre duruşmaya gelemeyecek olan ya da konutu yargı çevresi dışında bulunduğu için getirilmesi zor olan tanık veya bilirkişinin naip veya istinabe yoluyla dinlenmesine karar verilebilir. CMK m. 180/5 uyarınca bu fıkralar içeriğine göre tanık veya bilirkişinin aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle dinlenebilmesi olanağı varsa bu yöntem uygulanarak ifade alınır; teknik donanımın kurulmasına ve kullanılmasına ilişkin esaslar yönetmelikte gösterilir. CMK m. 180/3'e göre mahkeme, zorunluluk olmadıkça büyükşehir belediye sınırları içinde bulunan şikâyetçi, katılan, sanık, müdafi veya vekil, tanık ve bilirkişilerin istinabe yoluyla dinlenmesine karar veremez.

Yargıtay 3. Ceza Dairesine göre ceza yargılamasında genel kural tanıkların mahkeme huzurunda bizzat dinlenmesidir; bu gerçekleşemezse tanık SEGBİS yoluyla dinlenebilir, bu teknik imkân da yoksa CMK m. 180/1'deki koşullarda istinabe yoluna gidilebilir. (Yargıtay 3. CD, E. 2021/16201)⁸ CMK m. 181/1 uyarınca tanık veya bilirkişilerin dinlenmesi için belirlenen gün Cumhuriyet savcısına, suçtan zarar görene, vekiline, sanığa ve müdafiine bildirilir. Daire, mahkûmiyete esas alınan ve suçun sübutu bakımından belirleyici delil olan tanıkların, dinlenme günü sanık ve müdafiine bildirilmeden talimat mahkemesince dinlenmesini, sanığın tanıklara soru sorma hakkını engellediği ve CMK m. 181/1 ile 210'a aykırı olduğu için bozma nedeni saymıştır.⁸ Bozmanın nedeni SEGBİS'in kullanılmaması değil, dinleme gününün bildirilmemesi ve soru sorma hakkının engellenmesidir.⁸

Kimlik tartışmasında SEGBİS'in sınırı Ceza Genel Kurulunun 14.01.2026 tarihli kararında görülür: failin kimliğinin tartışmalı olduğu bir öldürme dosyasında sanığın cezaevindeki SEGBİS odasından yalnız yüzünün ve videodan gelen sesinin gösterildiği oturumda, maktulü kovalayan kişinin o olup olmadığı sorulan tanıklardan hiçbiri kesin ve net bir cevap verememişti.³ Kurul, sanığın cezaevinden duruşma salonuna getirtilip hakkındaki beraat hükmü kesinleşen diğer sanıkla birlikte aynı duruşmada hazır edilerek tanıklarla yüzleştirilmesi gerektiğini belirtmiş ve hükmü eksik araştırma ve savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle bozmuştur.³

CMK m. 58/3'e göre tanığın hazır bulunanların huzurunda dinlenmesi tanık için ağır bir tehlike teşkil edecek ve bu tehlike başka türlü önlenemeyecekse ya da maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından tehlike oluşturacaksa, hâkim tanığı hazır bulunma hakkına sahip bulunanlar olmadan da dinleyebilir; bu durumda ses ve görüntülü aktarma yapılır ve soru sorma hakkı saklıdır. CMK m. 58/5 bu fıkrayı bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla sınırlar. Tanık Koruma Kanunu (5726) ise m. 3/1'de ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve alt sınırı on yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren suçları da kapsamına alır ve m. 5/1-b'de tanığın duruşmada hazır bulunma hakkına sahip bulunanlar olmadan dinlenmesini tanık koruma tedbirleri arasında sayar; bu tedbirler tanığın ya da yakınlarının hayatı, beden bütünlüğü veya mal varlığı ağır ve ciddi bir tehlike içindeyse ve korunmaları zorunluysa uygulanabilir (m. 4/2). Hakkında tedbir kararı alınan tanığın duruşmada dinlenmesinde CMK m. 58/3 uygulanır (5726 m. 9/1).

CMK m. 52/3 ise uzaktan bağlantıyı değil kaydı düzenler: tanıkların dinlenmesi sırasındaki görüntü veya sesler kayda alınabilir; mağdur çocukların ve duruşmaya getirilmesi mümkün olmayan ve tanıklığı maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunlu olan kişilerin tanıklığında bu kayıt zorunludur. Bilirkişinin SEGBİS ile dinlendiği somut bir olaya bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

CMK m. 94/2'ye göre hâkim veya mahkemenin yakalama emri üzerine yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamıyorsa, aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde, yoksa en yakın adliyede kurulu sesli ve görüntülü iletişim sistemi kullanılarak yetkili hâkim veya mahkeme tarafından sorgusu yapılır veya ifadesi alınır. SEGBİS Yönetmeliği m. 17 aynı durumu ayrıntılandırır: yakalamanın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığı yakalama kararını veren ya da yakalamayı talep eden makamla irtibata geçer, o makam uygun görürse kişi SEGBİS ile dinlenmek üzere hazır edilir; işlemler yirmi dört saat içinde yapılamazsa kişi en yakın sulh ceza hâkimi önüne çıkarılır. Yakalanan kişinin ya da tutuklama sorgusunun SEGBİS ile yapılmasına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

Dinleme usulünde Yönetmelik iki kural koyar: m. 18'e göre dinleme sırasında dinlenecek kişinin bulunduğu yerde Cumhuriyet savcısı veya hâkimin hazır bulunması talep eden makamın isteğine bağlıdır; m. 19'a göre ilgililere görüntü ve ses kaydının yapılacağı konusunda bilgi verilir.

SEGBİS Yönetmeliği m. 8/1 uyarınca ses ve görüntü kayıtları taraflara verilmez; yazılı tutanağa dönüştürülen kayıtlar kanunlarda öngörülen şartlara uygun olarak verilebilir. m. 8/2'ye göre talep veya itiraz hâlinde kayıtlar, kanunlardaki şartlara uygun olarak soruşturma ve kovuşturma makamı gözetiminde ilgilisine izletilebilir. Kayıtların verilmemesi ya da çözüm tutanağının eksikliği hakkında bu sayfadaki kararlarda bir hüküm yoktur.

SEGBİS Yönetmeliği m. 21'e göre SEGBİS, Yargıtay ve bölge adliye mahkemeleri dâhil kanun yolu makamlarınca da kullanılabilir. Ceza Genel Kurulunun 13.05.2026 tarihli kararı, bölge adliye mahkemesinin istinaf duruşmasındaki uygulamasını bozmuştur.¹ Yargıtay'daki temyiz duruşmasında SEGBİS kullanımına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

"E-duruşma" ifadesi Ceza Muhakemesi Kanununda geçmez; "SEGBİS" adı da kanunda değil yönetmelikte tanımlıdır. CMK'daki ses ve görüntü hükümleri belirli kişiler içindir: m. 196/4 sanık, m. 180/5 tanık ve bilirkişi, m. 58/3 hazır bulunanların huzurunda dinlenmesi ağır tehlike oluşturan tanık, m. 94/2 yakalanan kişi içindir. Kanunda müdafiin ya da katılan vekilinin bulunduğu yerden ceza duruşmasına ses ve görüntüyle katılmasını düzenleyen ayrı bir hüküm yoktur. SEGBİS Yönetmeliğinde de avukat, müdafi ya da vekil sözcüğü geçmez; Yönetmelik m. 13/1 ise soruşturma ve kovuşturma aşamasında talep eden makamca kabul edilen mazeretleri nedeniyle hazır bulunamayan kişiden genel olarak söz eder. Bu hükmün müdafi veya katılan vekili bakımından uygulanmasına bu sayfadaki kararlarda değinilmemiştir.

Bu sayfadaki kararlarda müdafiin ya da katılan vekilinin bulunduğu yerden ses ve görüntüyle ceza duruşmasına katılmasına değinilmemiştir. Müdafi bu kararlarda ya duruşma salonundadır ya da SEGBİS ile savunması alınan sanığın yanında bulunması sağlanacak kişi olarak anılır.²⁴

Hukuk yargılamasında durum farklıdır: HMK m. 149/1'e göre mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebilir; hukuk yargılamasında ses ve görüntüyle duruşmaya katılmanın kanundaki dayanağı bu hükümdür. Bu hüküm Hukuk Muhakemeleri Kanunundadır; ceza duruşmasına ses ve görüntüyle katılım bu sayfada anlatılan CMK hükümlerine ve Yargıtay kararlarındaki ölçütlere bağlıdır.