Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m. 179)
Yayın tarihi: Güncelleme:
Bu sayfada
- Başa dön
- Kısaca
- Süreler ve usul
- TCK m. 179 trafik güvenliğini tehlikeye sokmayı nasıl tanımlıyor?
- Alkol düzeyi nasıl değerlendiriliyor: Karayolları Trafik Kanunu m. 48 ve Adli Tıp Kurumunun 1,00 promil ölçütü
- Kazada biri yaralanır veya ölürse TCK m. 179 ayrıca uygulanır mı: zarar suçu-tehlike suçu ölçütü
- 1,00 promilin üstünde alkollü sürücünün taksirle yaralama cezası artırılır mı: bilinçli taksir (TCK m. 22/3)
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun cezası nedir? (TCK m. 179)
- Sürücü belgesi geri alınır mı: Karayolları Trafik Kanunu m. 48 ve TCK m. 53
- Trafik güvenliğini tehlikeye sokma nasıl ispatlanır?
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında denetim süresi ve yeni suç (CMK m. 231)
- İlgili mevzuat
- Yargıtay kararları
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- Alkol, uyuşturucu ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâldeyken araç süren kişi TCK m. 179/3 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır; bu aralık 4 Haziran 2025'te yürürlüğe giren kanun değişikliğinden sonra işlenen fiillere uygulanır.
- Suç için kaza olması gerekmez.
- Yargıtay'a göre kazada biri yaralanır ya da ölür ve sürücü bundan cezalandırılırsa, ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza verilmez.
- Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre şikâyet yokluğu, şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma nedeniyle sürücü taksirle yaralamadan cezalandırılamıyorsa TCK m. 179'dan cezalandırılır.
Alkol veya uyuşturucu etkisiyle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâldeyken araç sürmek başlı başına suçtur; kimsenin zarar görmesi gerekmez. Yargıtay'a göre kaza olur ve sürücü taksirle yaralamadan cezalandırılırsa, aynı fiil için ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza verilmez. Bu rehber, Türk Ceza Kanunu'nun 179. maddesinin üç ayrı fiili nasıl ayırdığını, Karayolları Trafik Kanunu'ndaki promil eşiklerini, Yargıtay'ın zarar suçu-tehlike suçu ölçütünü hangi koşulla uyguladığını ve alkol düzeyinin bilinçli taksir değerlendirmesine nasıl girdiğini anlatır.
İlgili rehberler: Taksirle yaralama suçu (TCK m. 89) nedir, şikâyete tabi mi?İnfaz hesaplama
Süreler ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Şikâyete tabi mi?
Hayır. TCK m. 179'un üç fıkrasının hiçbirinde şikâyet koşulu yoktur; suç resen soruşturulur.
Dayanak: TCK m. 179
- Şikâyet süresi
Şikâyet süresi işlemez. TCK m. 73'teki altı aylık süre yalnız soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar için geçerlidir; TCK m. 179 bu suçlardan değildir.
Dayanak: TCK m. 73/1
- Uzlaştırma
Kural olarak hayır. TCK m. 179 şikâyete bağlı değildir (CMK m. 253/1-a) ve m. 253/1-b'de adıyla sayılan Türk Ceza Kanunu suçları arasında yer almaz. CMK m. 253/1-c ayrıca adli süreçteki çocuklar bakımından, mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek ya da özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, üst sınırı üç yılı geçmeyen suçları uzlaştırma kapsamına alır; bu suçta böyle bir mağdurun bulunup bulunmadığına ilişkin bir Yargıtay kararı bu rehberde yer almıyor. Kazada biri yaralanmışsa taksirle yaralama (TCK m. 89) m. 253/1-b-2 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır; Yargıtay 12. Ceza Dairesinin ölçütündeki 'uzlaşma' bu suça ilişkindir. CMK m. 253/3'e göre uzlaştırma kapsamına giren bir suç, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, alkollü sürücünün üç kişiyi yaraladığı bir dosyada taksirle yaralama için uzlaştırma yapılmadan dava açılmış ve bu eksiklik kovuşturmada giderilmemişken mahkemenin uzlaştırma hükümlerini uygulamadan hüküm kurmasını isabetsiz bulmuştur; Daireye göre taraflar uzlaşırsa taksirle yaralamadan düşme kararı verilir ve yargılama yalnız trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sürer (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2021/10 E., 2021/4732 K., 08.06.2021). Daire bu kararda CMK m. 253/3'e değinmemiştir.
Dayanak: CMK m. 253/1, 253/3
- Görevli mahkeme
Asliye ceza mahkemesi. Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar. Ağır ceza mahkemesi 5235 sayılı Kanun m. 12'de adıyla sayılan suçlara ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakar; TCK m. 179 bu sayımda yer almaz ve en yüksek cezayı öngören m. 179/1'de bile üst sınır altı yıldır. Sanık suç tarihinde çocuksa dava çocuk mahkemesinde görülür (5395 sayılı Kanun m. 26/1).
Dayanak: 5235 sayılı Kanun m. 11, m. 12; 5395 sayılı Kanun m. 26/1
- Dava zamanaşımı
Fıkraya göre değişir. Süre belirlenirken cezanın üst sınırı esas alınır (TCK m. 66/4). m. 179/2 ve m. 179/3'te üst sınır iki yıl olduğu için dava zamanaşımı sekiz yıldır. m. 179/1'de üst sınır altı yıla çıktığından, beş yılı aşan bu fıkrada süre on beş yıldır. Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlarda bu sürelerin yarısı, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlarda üçte ikisi geçince kamu davası düşer (TCK m. 66/2).
- Adli para cezası
Hayır, seçenek değil. TCK m. 179'un üç fıkrası da yaptırım olarak yalnızca hapis cezası öngörür; adli para cezası seçenek olarak düzenlenmemiştir. Ancak hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m. 49/2) ve TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilebilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişse kısa süreli hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m. 231/7).
- HAGB ve erteleme
İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir; bu hâlde denetim süresi beş yıldır; suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Ölçüt kanundaki sınır değil, hükmolunan cezadır. m. 179/2 ve m. 179/3'te üst sınır iki yıl, m. 179/1'de alt sınır bir yıl olduğundan ceza bu eşiğe girebilir. Erteleme de iki yıl sınırına tabidir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişide bu sınır üç yıldır.
Dayanak: CMK m. 231/5, 231/8; TCK m. 51/1; 5395 sayılı Kanun m. 23/1
TCK m. 179 trafik güvenliğini tehlikeye sokmayı nasıl tanımlıyor?
Türk Ceza Kanunu m. 179 üç ayrı fiili cezalandırır: 1) ulaşımın güven içinde akışını sağlamak için konulmuş işaretleri değiştirerek, kaldırarak, yanlış işaret vererek, yol üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahale ederek başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye neden olmak (m. 179/1); 2) kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etmek (m. 179/2); 3) alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanmak (m. 179/3). Bu rehber ağırlıkla üçüncü hâli, özellikle alkollü araç kullanmayı anlatır.
Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre m. 179/3'teki suçun oluşması için tek başına alkol veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanmak yeterli değildir; kişinin emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edip edemeyeceğinin, başka bir deyişle güvenli araç kullanıp kullanamayacağının ayrıca tespit edilmesi gerekir. (Yargıtay CGK, E. 2018/384)1 Kurul trafik güvenliğini tehlikeye sokmayı ancak kasten işlenebilen bir suç olarak tanımlar.1 Yargıtay 12. Ceza Dairesi de m. 179/3'te alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek kişinin araç kullanma hâlinin suç olarak düzenlendiğini ve bu suçun bir tehlike suçu olduğunu belirtir. (Yargıtay 12. CD, E. 2020/9687)2
Fıkranın metni bir kazadan ya da yaralanmadan söz etmez. Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre yapılan tespitte 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu belirlenen sürücü hakkında ayrıca TCK m. 179/3 uygulanır; bu hüküm bir kaza şartı aramaz. Ceza Genel Kurulu da 11 Haziran 2013 ve sonrasındaki eylemlerde 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında her hâlükârda m. 179/3'teki suçun oluşacağını belirtmiştir.1 Bir dosyada kolluğun müdahalesiyle 3,04 promil alkollü olduğu saptanan sürücü hakkında Bölge Adliye Mahkemesinin kurduğu mahkûmiyet, sanığın temyiz sebepleriyle sınırlı incelemede onanmıştır; kararda bir kazadan söz edilmez. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/3560)3
m. 179/2 ile m. 179/3 farklı şeyleri arar: ikinci fıkra aracın kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idaresini, üçüncü fıkra ise sürücünün emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanmasını cezalandırır. Ceza Genel Kurulu, madde gerekçesine dayanarak ikinci fıkra için aracın sevk ve idaresinin salt trafik düzenine aykırılığının yetmediğini, kişiler bakımından tehlikeye neden olma öğesinin her somut olayda aranacağını belirtir; kural ihlali kasta değil taksire dayanıyor ve bu ihlal sonucunda ölüm ya da yaralanma meydana geliyorsa fiil yalnızca taksirle öldürme ya da yaralama suçunu oluşturur.1 Üçüncü fıkradaki hâlin kaynağı alkol, uyuşturucu madde ya da 'başka bir neden' olabilir; kanun bunlar arasında ceza farkı gözetmez.
Alkol düzeyi nasıl değerlendiriliyor: Karayolları Trafik Kanunu m. 48 ve Adli Tıp Kurumunun 1,00 promil ölçütü
TCK m. 179/3 kendi metninde bir promil sınırı koymaz; aradığı, sürücünün emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasıdır. Promil eşiğini Karayolları Trafik Kanunu m. 48 koyar: yapılan tespitte 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu belirlenen sürücü hakkında ayrıca TCK m. 179/3 uygulanır. Hususi otomobil sürücülerinde 0,50 promilin, diğer araç sürücülerinde 0,20 promilin üzerinde alkollü olan sürücünün trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde de ayrıca Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır (KTK m. 48).
Ceza Genel Kurulu bu fıkraları şöyle açıklamıştır: 11 Haziran 2013 ve sonrasındaki eylemlerde 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında her hâlükârda, alt eşikleri aşan sürücü hakkında ise trafik kazasına sebebiyet vermesi hâlinde m. 179/3'teki suç oluşur.1 Bu tarihten önceki eylemler için Kurul üç kademe uygulamıştır: 1) 0,30 promil ve altında aksi ispatlanmadıkça suç oluşmaz; 2) 0,31-1,00 promil arasında sürücünün emniyetli araç kullanıp kullanamayacağı olaydan sonra en kısa sürede yapılacak ayrıntılı bir doktor muayenesiyle, bu mümkün değilse failin olay sırasındaki davranışlarıyla belirlenir; 3) 1,01 promil ve üzerinde suç her koşulda oluşur.1
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin bir kanun yararına bozma kararında aktardığı Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarına göre 1,00 promil ve üzerinde saptanan alkol düzeyi güvenli sürüş yeteneğini kaybettirir. (Yargıtay 12. CD, E. 2023/5950)4 Daire bu ölçütü, kazaya karışan sürücünün taksirle yaralama cezasında bilinçli taksir artırımı gerekip gerekmediğini belirlerken kullanmıştır. Eşiğin yazımı kaynağa göre değişir: kanun '1.00 promilin üzerinde', Adli Tıp Kurumu raporları '1,00 ve üzeri', Ceza Genel Kurulunun 2013 öncesi için uyguladığı ölçüt '1,01 promil ve üzeri' der.
Bir kararda Daire, ölçüm kazadan sonra yapılmış olmasına karşın kaza anındaki düzeyi geriye dönük hesapla belirlemiştir: aynı raporlara göre vücuttaki alkol oranı her saat ortalama 0,15 promil düşer ve kazadan yaklaşık yarım saat sonra 1,88 promil ölçülen sürücünün kaza anında 1,00 promilin üstünde alkollü olduğu bu hesapla kabul edilmiştir.4 Ceza Genel Kurulu da vücuda alınan etil alkolün kandaki seviyesinin ortalama olarak saatte 0,15 promil azaldığını belirtmiştir.1
Karar metinlerinde alkol değerleri bazen ondalık ayraçsız yazılır: '188 promil' 1,88 promil, '250 promil' 2,50 promil demektir; saatlik düşüş de aynı yazımla '15 promil' diye geçebilir. Bu sayfada değerler ondalıklı verilmiştir.
Daire, 0,43 promil olduğu belirtilen ve iki kişinin yaralandığı kazaya karışan bir sürücünün dosyasında alkol düzeyini tartışmamış, kararını zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne dayandırmıştır. (Yargıtay 12. CD, E. 2025/696)5 Bu dosyadaki trafik güvenliğini tehlikeye sokma hükmü kanun yararına bozulmuştur; kararda 0,43 promilin bu suç için yeterli olup olmadığına değinilmemiştir.
Kazada biri yaralanır veya ölürse TCK m. 179 ayrıca uygulanır mı: zarar suçu-tehlike suçu ölçütü
Alkollü sürücü kazaya karışıp birinin yaralanmasına ya da ölümüne neden olduğunda aynı eylem iki suç tanımına girer. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun oy çokluğuyla verdiği bir karara göre zarar suçu, tehlike suçuna göre asli norm niteliğindedir; kişinin tehlikeli olarak araç kullandığı sırada kaza yaparak bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etmesi durumunda yalnızca asli norm niteliğindeki taksirle yaralama suçundan cezalandırılması gerekir.1 Kurul bu sonuca görünüşte içtima hâllerinden asli norm-tali norm ilişkisiyle ulaşmıştır: kronolojik açıdan daha önce ortaya çıkan tehlike tali normdur ve iki suçta da kişilerin vücut bütünlüğü ortak korunan hukuki yarardır.1 Yargıtay 12. Ceza Dairesi de bu karara atıfla, taksirle öldürme ile trafik güvenliğini tehlikeye sokma arasındaki içtima ilişkisinin TCK m. 44'teki fikri içtimaya göre değil, zarar-tehlike suçu değerlendirmesine göre belirlendiğini belirtmiştir. (Yargıtay 12. CD, E. 2026/3555)6
Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre taksirle yaralama (TCK m. 89) bir zarar suçu, m. 179/3'teki trafik güvenliğini tehlikeye sokma ise bir tehlike suçudur.5 İki suç birlikte işlendiğinde sanığın hangi suçtan cezalandırılacağı belirlenirken kanunda öngörülen cezaların ağırlığına değil, zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne bakılır. (Yargıtay 12. CD, E. 2023/5172)7 Daire bunu, zararın kanunun cezalandırdığı tehlikeyi de içinde barındırmasıyla açıklar. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/104)8
Sonuç şudur: taksirle yaralamadan cezalandırma mümkünse sanık yalnız taksirle yaralamadan cezalandırılır ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan 'hüküm verilmesine yer olmadığına', yani bu suçtan ayrıca ceza verilmemesine karar verilir.7 Kural ölümle sonuçlanan kazada da aynıdır. 1,31 promil alkollü sürücünün karıştığı kazada yaralanan yolcu sonradan ölmüş, yerel mahkeme sanığı hem taksirle öldürmeden hem trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan cezalandırmıştı; Daire, sanığın bilinçli taksirle öldürmeden cezalandırıldığını gözeterek hükmü bozmuştur.2 Mahalli Cumhuriyet savcısı temyizinde fikri içtimaya (TCK m. 44) dayanmıştı; Daire ise gerekçesini TCK m. 44'e değil, zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne dayandırmıştır.2
Ölçüt şarta bağlıdır. Daireye göre kovuşturma şartı olan şikâyetin gerçekleşmemesi, şikâyetten vazgeçilmesi veya uzlaşma nedeniyle taksirle yaralamadan cezalandırma mümkün değilse sanık TCK m. 179'dan cezalandırılır.4 Şikâyet şartının hangi yaralamalarda arandığını TCK m. 89/5 belirler: taksirle yaralama şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz. Ölçütteki uzlaşma da taksirle yaralamaya ilişkindir: bu suç CMK m. 253/1-b-2 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Daire bir kanun yararına bozma kararında, alkollü sürücünün üç kişiyi yaraladığı dosyada taksirle yaralama için uzlaştırma yapılmadan dava açılmışken mahkemenin uzlaştırma hükümlerini uygulamamasını isabetsiz bulmuştur. Daireye göre taraflar uzlaşamazsa trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan hüküm verilmesine yer olmadığına karar verilir ve yargılama yalnız taksirle yaralamadan sürer; uzlaşırlarsa taksirle yaralamadan düşme kararı verilir ve yargılama yalnız trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan sürer. (Yargıtay 12. CD, E. 2021/10)9
Ölçüt, iki suç için ayrı davalar açılmış olsa da uygulanır. Savcılığın ayrı iddianameler düzenlediği bir dosyada taksirle yaralamadan verilen mahkûmiyet kesinleşmişken trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan kurulan hüküm kanun yararına bozulmuş, yerine 'hüküm verilmesine yer olmadığına' hükmü konulmuştur.8
Savcılık trafik güvenliğini tehlikeye sokma için serî muhakeme usulüne tâbi talepname düzenlemişse de ölçüt uygulanır. Bir kararda Daire, iki kişinin yaralandığı olayda sanığın taksirle yaralamadan yargılandığını gözeterek talepnamenin reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiş ve talepnameyi kabul eden kararı kanun yararına bozmuştur.5 Başsavcılığın istemine göre bu dosyada aynı olaydaki taksirle yaralama mahkûmiyeti de istinaf aşamasında bozulmuştu. Daireye göre taksirle yaralamadan cezalandırma şikâyet yokluğu, şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma nedeniyle mümkün olmazsa sürücü TCK m. 179'dan cezalandırılır.7
1,00 promilin üstünde alkollü sürücünün taksirle yaralama cezası artırılır mı: bilinçli taksir (TCK m. 22/3)
Taksir TCK m. 22/2'de dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi olarak tanımlanır. Bilinçli taksir ise TCK m. 22/3'e göre kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesidir; bu hâlde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. Artırım kazadan doğan taksirle yaralama veya öldürme suçunun cezasına uygulanır ve TCK m. 61/2'ye göre temel ceza üzerinden yapılır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kaza anında 1,00 promilin üstünde alkollü olduğu anlaşılan sanık hakkında taksirle yaralamadan hüküm kurulurken bilinçli taksir artırımının gözetilmemesini kanuna aykırı bulmuştur.4 Aynı kararda sanık ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan da cezalandırıldığı için bozma iki gerekçeye dayanmıştır. Kanun yararına bozma, CMK m. 309/4-c uyarınca aleyhe tesir etmemek ve yeniden yargılamayı gerektirmemek üzere yapılmıştır; yani bozma sanığın aleyhine sonuç doğurmaz ve yeniden yargılamayı gerektirmez.4
Alkollü olmak bilinçli taksir için her zaman tek başına yeterli değildir. Ceza Genel Kurulu, kazadan yaklaşık 45 dakika sonra 0,54 promil ölçülen ve kaza sırasında yaklaşık 0,65 promil alkollü olduğu değerlendirilen sürücü hakkında, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip kaybetmediği ayrıntılı bir hekim muayenesiyle belirlenmediği ve kazaya alkolün etkisiyle neden olduğuna dair delil bulunmadığı için bu alkol düzeyinin tek başına bilinçli taksirin varlığına yetmeyeceğine karar vermiştir. (Yargıtay CGK, E. 2017/712)10 Kurul, 0,50 promil sınırının aşılmasını bilinçli taksir için yeterli sayan yerel mahkemenin direnme hükmünü bozmuştur.10
Çok yüksek alkol düzeyi de kendiliğinden olası kast sayılmaz. Olası kast, TCK m. 21/2'ye göre kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesidir. Ceza Genel Kurulu, olay anında 2,49 promil alkollü olduğu kabul edilen ve hız sınırının üzerinde seyrederek banket üzerindeki iki bisiklet sürücüsüne arkadan çarpıp ölümlerine neden olan sanık hakkında, muhtemel ölüm neticesini kabullendiğine dair delil bulunmadığı ve neticenin meydana gelmeyeceği inancıyla hareket ettiği için eylemin bilinçli taksirle gerçekleştiğini kabul etmiş, olası kast isteyen Başsavcılık itirazını reddetmiştir. (Yargıtay CGK, E. 2024/249)11 Yargıtay 12. Ceza Dairesi de uyuşturucu etkisinde ve hız sınırlarının bir katını aşacak şekilde seyrederek bir kişinin ölümüne neden olan sürücü hakkında eylemin bilinçli taksire vücut verdiğini kabul etmiştir.6
Yerel mahkemelerin hükümlerinde de alkollü sürücüye bilinçli taksir uygulanmıştır: yaralamalı kazada 2,07 promil alkollü sürücüye taksirle yaralamadan, ölümlü kazada 1,31 promil alkollü sürücüye taksirle öldürmeden verilen cezalarda TCK m. 22/3 uygulanmıştır.7 2
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun cezası nedir? (TCK m. 179)
TCK m. 179/1'deki fiillerin cezası bir yıldan altı yıla kadar, m. 179/2'deki tehlikeli sevk ve idarenin cezası dört aydan iki yıla kadar, m. 179/3'teki fiilin cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Üç fıkranın hiçbirinde adli para cezası seçenek olarak öngörülmemiştir. Hükmedilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır (TCK m. 49/2) ve TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilebilir; iki kararda m. 179/3'ten verilen ceza bu yolla adli para cezasına çevrilmiştir.4 5
Sayfada gösterilen m. 179 metni maddenin bugünkü hâlidir. m. 179/3'ün kendi ceza aralığı 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanunla getirildi. Bu değişiklikten önce üçüncü fıkra ayrı bir ceza öngörmüyor, fiili 'yukarıdaki fıkra hükmüne göre', yani m. 179/2'deki cezayla cezalandırıyordu; m. 179/2'nin cezası da o metinde üç aydan iki yıla kadar hapisti; 'üç aydan' ibaresi 2 Aralık 2016'da yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunla eklenmişti, bu tarihten önce fıkra yalnız 'iki yıla kadar' hapis öngörüyordu (Yargıtay CGK, 2023/463 E., 2025/15 K., 08.01.2025). Rehberdeki 2012-2015 tarihli olaylarda üç aydan düşük cezalar (ör. 1 ay 20 gün, 25 gün) bundandır. 7550 sayılı Kanun m. 179/2'nin alt sınırını da üç aydan dört aya çıkardı. Rehberdeki kararlarda hükmün 'TCK m. 179/3 delaletiyle 179/2' ya da 'm. 179/3-2' biçiminde kurulması bundandır.8 3 Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunun hükümleri farklıysa failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m. 7/2); değişiklikten önceki metin daha düşük bir alt sınır öngördüğünden, değişiklikten önce işlenen fiillerde ceza, fiil tarihinde yürürlükte olan metindeki aralık üzerinden belirlenir.
Temel ceza, alt ve üst sınır arasında TCK m. 61/1'deki ölçütlere göre belirlenir; bunlar arasında meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı ve failin kast veya taksire dayalı kusurunun ağırlığı da vardır. Bir dosyada Bölge Adliye Mahkemesi 3,04 promil alkollü sürücü hakkında promil düzeyini gözeterek alt sınırdan uzaklaşmış ve bir yıl hapis cezası vermiştir; Yargıtay 12. Ceza Dairesinin incelemesi sanığın temyiz sebepleri ve CMK m. 289/1 ile sınırlı kalmış, sanık ceza miktarını değil alkollü araç kullanmadığını ileri sürmüş, hüküm onanmıştır.3 Takdiri indirim nedenleri varsa TCK m. 62/1 uyarınca cezanın altıda birine kadarı indirilir; m. 62/2'ye göre failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurulabilir.
Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ise mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m. 231/5); sanık beş yıl denetim süresine tâbi tutulur (CMK m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Bu sürede kasten yeni bir suç işlenmez ve denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulursa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir (CMK m. 231/10). Açıklanması geri bırakılan hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli ise seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m. 231/7). Hapis cezasının ertelenmesi ayrı bir kurumdur ve o da iki yıl sınırına tabidir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişide bu sınır üç yıldır (TCK m. 51/1).
Trafik suçlarından ceza infaz kurumuna giren hükümlülerin illere göre dağılımı (81 il, 100 bin kişi başına) Türkiye Suç Atlası'nda yer alır. Sayılar TÜİK Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri'nden alınmıştır ve suçun işlendiği ile göredir; il düzeyinde en güncel yıl 2020'dir.
Sürücü belgesi geri alınır mı: Karayolları Trafik Kanunu m. 48 ve TCK m. 53
Ceza davasından bağımsız olarak, Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücünün belgesi, fiil suç oluştursa bile idari yoldan altı ay süreyle geri alınır; hususi otomobil dışındaki araçları kullanan sürücüler için promil alt sınırı 0,21 olarak uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde ikinci ihlalde süre iki yıl, üç ve daha fazlasında her seferinde beş yıldır. Bu ihlaller (ya da ölçüm yaptırmama) 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken beş yıl içinde toplam üç kez gerçekleşirse sürücü belgesi iptal edilir (KTK m. 48; 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenen fıkra). Bu ihlallerde ayrıca idari para cezası verilir. Alkol veya uyuşturucu ölçümü yaptırmayan sürücünün belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün belgesi iptal edilir; bu sürücünün yeniden belge almak üzere sürücü kursunda eğitime başlayabilmesi için iptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi gerekir.
Ceza mahkemesi de belgeyi geri alabilir. TCK m. 53/6'ya göre belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer; süre cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar. Bu hüküm taksirli suçtan, örneğin kazadaki taksirle yaralama veya öldürmeden mahkûmiyete bağlıdır. Ölümlü kazada yerel mahkeme, taksirle öldürmeden kurduğu hükümde TCK m. 53/6'yı uygulayarak sürücü belgesinin bir yıl süreyle geri alınmasına karar vermiştir.2
Kısa süreli hapis cezası, gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına da çevrilebilir (TCK m. 50/1-e).
TCK m. 53/1'e göre kişi kasten işlediği suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak maddede sayılan haklardan yoksun bırakılır ve bu hakları cezanın infazı tamamlanıncaya kadar kullanamaz (TCK m. 53/2). İki kararda m. 179/3 mahkûmiyetiyle birlikte TCK m. 53 uygulanmıştır.3 (Yargıtay 12. CD, E. 2024/1743)12 Kısa süreli hapis cezası ertelenmişse m. 53/1 uygulanmaz (TCK m. 53/4).
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma nasıl ispatlanır?
İspatın konusu iki olgudur: 1) sanığın aracı kullandığı, 2) o sırada emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olduğu (TCK m. 179/3). Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre ikinci olgu alkol veya uyuşturucu madde etkisinde araç kullanmaktan ibaret değildir, ayrıca tespit edilir; 11 Haziran 2013'ten önceki eylemlerde 0,31-1,00 promil arasındaki değerler için bu tespit olaydan sonra en kısa sürede yapılacak ayrıntılı bir doktor muayenesiyle, bu mümkün değilse failin olay sırasındaki davranışları değerlendirilerek yapılır.1 Kurul başka bir kararında hâkimin alkol oranı, olay tutanağı, bilimsel görüşler ile failin aracı kullanma şekli, olay sonrasındaki konuşmaları ve diğer hareketleri gibi davranışlarına ilişkin tanık gözlemlerini değerlendirerek kişinin kaza sırasında güvenli araç kullanma yeteneğinin bulunup bulunmadığını tespit etmesi gerektiğini belirtmiştir.10
Kan örneğinin nasıl alınacağını kanun düzenler. Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün teknik cihaz veya test kitiyle yapılan alkol ve uyuşturucu muayenesine tabi tutulması zorunludur; teknik cihazla yapılan ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen sürücüden kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır ve bu işlemde CMK m. 75 hükümleri, beşinci fıkrası hariç uygulanır. Kişi kazada ölmüş ya da teknik cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanmışsa örnek aynı hükümlere göre alınır. CMK m. 75/1'e göre vücuttan kan örneği alınmasına hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verir; savcının kararı yirmi dört saat içinde hâkim veya mahkemenin onayına sunulur, onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz. CMK m. 75/7 ise özel kanunlardaki alkol muayenesine ve kan örneği alınmasına ilişkin hükümleri saklı tutar.
Bir dosyada ilk derece mahkemesi, kazadan sonra hastanede hâkim kararı veya Cumhuriyet savcısı kararı olmadan alınan kan örneğindeki 3,52 promil sonucunu CMK m. 75'e aykırı sayıp hükme esas almamış ve sanığı üç kez beraat ettirmişti; mahkeme, tanık doktorun üfleme cihazıyla test yapıldığı yönündeki beyanına karşın hastanenin cevabından alkol düzeyinin kan numunesiyle belirlendiğini de tespit etmişti. Bölge Adliye Mahkemesi ise suçun sübutuna ilişkin tek delilin 3,52 promillik rapor olmadığını belirterek sanığın hazırlık aşamasındaki ikrarını, zabıta tutanağını ve tanık doktorun beyanını bu sonuçla birlikte değerlendirmiş; sanığın tinerden etkilendiği savunmasını, tinerden etkilenen bir kişinin kanındaki alkol değerinin 3,52 çıkmasının bilimsel olarak mümkün olmadığı gerekçesiyle reddetmiş ve bir yıl hapis cezası vermiştir. Sanığın temyiz dilekçesi gerekçesizdi; Yargıtay 12. Ceza Dairesi CMK m. 289/1 ile sınırlı incelemede hükmü onamıştır.12 Daire kan örneğinin hukuka uygunluğu hakkında ayrı bir değerlendirme yapmamıştır; kararda bu konuya değinilmemiştir.
Başka bir dosyada Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu konuda görüş bildirmiştir. Traktörüyle kaza yapan sanığın tedavisi için götürüldüğü hastanedeki kan testinde alkollü olduğu saptanmış; ilk derece mahkemesi, örnekle ilgili hâkim kararı ya da onayı olmadığından hastane raporunu delil saymamış ve sanığı beraat ettirmişti. Daire bu kararı, sanığın kolluk beyanında alkol içtiğini belirttiğini ve CMK m. 75/7'nin de gözetilmesi gerektiğini belirterek bozmuştur. Mahkeme beraat kararında direnince Daire, sanığın kolluk beyanını yeniden anarak sanıktan alkol belirlemesi için yapılan işlemin CMK m. 75/7 uyarınca istisnalardan olduğunu belirtmiş, Karayolları Trafik Kanunu m. 48/3'ü aktarmış, direnme kararını yerinde görmemiş ve dosyayı Ceza Genel Kuruluna göndermiştir. (Yargıtay 12. CD, E. 2023/4451)13 Ceza Genel Kurulu ise bu dosyada uyuşmazlığı çözmemiştir. Kurul, uyuşmazlığın suçun sabit olup olmadığına ilişkin olduğunu belirtmiş, ancak önce dava zamanaşımını incelemiştir; zamanaşımı dolduğu için direnme kararına konu beraat hükmünü bozmuş ve kamu davasının düşmesine karar vermiştir (Yargıtay CGK, 2023/463 E., 2025/15 K., 08.01.2025). Kurul kan örneğinin hukuka uygunluğu hakkında bir değerlendirme yapmamıştır; Dairenin görüşü Kurulca denetlenmemiştir.
Sanığın sonradan inkâra yönelmesi bir dosyada sonucu değiştirmemiştir: soruşturmada alkollü araç kullandığını kabul edip yargılamada inkâr eden sanığın savunmasına Bölge Adliye Mahkemesi kolluk tutanağı, kamera görüntüleri ve görüntü çözüm tutanağı karşısında itibar etmemiş; Yargıtay 12. Ceza Dairesi sanığın temyiz sebepleriyle sınırlı incelemede hükmü onamıştır.3
Rehberdeki kararlarda alkol ve uyuşturucu şu yollarla belirlenmiştir:
- Kan testi: kazadan sonra hastaneye kaldırılan sürücünün kanında 3,52 promil alkol saptanmıştır.12
- Sağlık raporu: kolluğun müdahale ettiği sürücü hakkında alınan ve ilk derece mahkemesinin kararında 'kati rapor' diye anılan raporda 3,04 promil alkol tespit edilmiştir.3
- Kolluk ve hastane ölçümü: kazadan sonra yakalanan sürücüde kolluk ölçümünde 2,59, hastanedeki ölçümde 2,05 promil saptanmış; Ceza Genel Kurulu saatlik düşüşü hesaba katarak olay anındaki değeri 2,49 promil kabul etmiştir.11
- Kazadan sonra yapılan ölçüm: kazadan yaklaşık yarım saat sonra 1,88 promil ölçülmüş, kaza anındaki düzey saatlik düşüş hesabıyla belirlenmiştir.4
- Adli muayene raporu: kazadan yaklaşık 45 dakika sonra yapılan ölçümde 0,54 promil alkol saptanmıştır.10
- Adli Tıp Kurumu raporu: Bölge Adliye Mahkemesinin kabulüne göre ölümlü kazaya neden olan sürücünün kanında uyuşturucu maddeye rastlanmıştır.6
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında denetim süresi ve yeni suç (CMK m. 231)
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık için denetim süresi beş yıldır (CMK m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Bu süre içinde kasten yeni bir suç işlenir ya da denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranılırsa mahkeme hükmü açıklar (CMK m. 231/11). Yeni suçun aynı türden olması gerekmez; kanun yalnız kasten işlenmiş olmasını arar. Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez (CMK m. 231/8).
Mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir (CMK m. 231/11).
Hüküm açıklanırken de zarar suçu-tehlike suçu ölçütü gözetilir: denetim süresinde kasıtlı suç işlenmesi üzerine açıklanan hükümde sanık hem taksirle yaralamadan hem trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan cezalandırılmıştı; Daire ikinci hükmü kanun yararına bozmuş ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan hüküm verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.7
İlgili mevzuat
TCK m. 179 — Trafik güvenliğini tehlikeye sokma
Madde 179- (1) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güven içinde akışını sağlamak için konulmuş her türlü işareti değiştirerek, kullanılamaz hale getirerek, konuldukları yerden kaldırarak, yanlış işaretler vererek, geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahale ederek, başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye neden olan kişiye bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TCK m. 22 — Taksir
Madde 22- (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır.
(2) Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir.
(3) Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
(4) Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir.
(5) Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir.
(6) Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir halinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TCK m. 62 — Takdiri indirim nedenleri
Madde 62- (1) Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir.
(2) Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurulabilir. Ancak failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları, takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınmaz. Takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Alkollü sürücü kazada birini yaraladığında yalnız taksirle yaralamadan cezalandırılır: zarar suçu tehlike suçuna göre asli normdurYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2018/384 · K. 2022/567 ·
Sanık 06.02.2013'te 2,50 promil alkollüyken önünde seyreden araca arkadan çarpmış; bir kişi basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek, iki kişi kemik kırığı oluşacak şekilde yaralanmıştı. Yerel mahkeme sanığı taksirle yaralama ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından ayrı ayrı cezalandırmış, Yargıtay 12. Ceza Dairesi başka nedenlerin yanında trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle de hükmü bozmuş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı iki suçun ayrı ayrı oluştuğunu ileri sürerek bu bozma nedenine itiraz etmişti. Ceza Genel Kurulu, zarar suçunun tehlike suçuna göre asli norm olduğunu, görünüşte içtima hâllerinden asli norm-tali norm ilişkisi nedeniyle tehlikeli araç kullanırken kaza yaparak bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişinin yalnızca taksirle yaralamadan cezalandırılacağını ve Özel Dairenin yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğunu belirterek itirazı oy çokluğuyla reddetti. Kurul ayrıca Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre 11.06.2013 ve sonrasındaki eylemlerde 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında her hâlükârda m. 179/3'teki suçun oluşacağını, bu tarihten önceki eylemlerde ise 0,30 promil ve altında suç oluşmayacağını, 0,31-1,00 promil arasında doktor muayenesine ya da failin olay sırasındaki davranışlarına bakılacağını, 1,01 promil ve üzerinde suçun her koşulda oluşacağını açıkladı.
Sonuç: Tehlikeli araç kullanırken kaza yapıp birini yaralayan sürücü yalnız taksirle yaralamadan cezalandırılır; 11.06.2013'ten sonraki eylemlerde 1,00 promilin üzerinde alkollü sürücü hakkında m. 179/3'teki suç her hâlükârda oluşur.
2. Ölümlü kazada zarar suçu esas alınır: trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan ayrıca mahkûmiyet bozma sebebidirYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2020/9687 · K. 2024/2573 ·
1,31 promil alkollü sürücünün karıştığı kazada yaralanan yolcu sonradan ölmüş; yerel mahkeme sanığı taksirle öldürme ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından ayrı ayrı cezalandırmıştı. Daire, TCK m. 179/3'teki suçun tehlike suçu, taksirle öldürmenin zarar suçu olduğunu, iki suç birlikte işlendiğinde cezaların ağırlığına değil zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne bakılacağını belirtti; sanık bilinçli taksirle öldürmeden cezalandırıldığı için trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan 'hüküm verilmesine yer olmadığına' karar verilmesi gerekirken mahkûmiyet kurulmasını hukuka aykırı bularak hükmü bozdu. Mahalli Cumhuriyet savcısı temyizinde TCK m. 44'e dayanmıştı; Daire gerekçesini bu maddeye değil, zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne dayandırdı.
Sonuç: Taksirle öldürmeden cezalandırılan sürücü hakkında aynı eylem için trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan ayrıca mahkûmiyet kurulmaz.
3. Kazadan söz edilmeyen bir dosyada 3,04 promille araç kullanan sürücünün mahkûmiyeti, sınırlı temyiz incelemesinde onandıYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/3560 · K. 2024/8075 ·
Bölge Adliye Mahkemesinin kabulüne göre sanık gece aracıyla gelip belediye otoparkı girişine yakın park etmiş, havaya silahla ateş etmesi üzerine kolluk müdahale etmiş ve yaptırılan alkol tespitinde 3,04 promil saptanmıştı. Sanık soruşturmada alkollü araç kullandığını kabul etmiş, yargılamada inkâra yönelmişti. Bölge Adliye Mahkemesi kolluk tutanağı, kamera görüntüleri ve görüntü çözüm tutanağına dayanarak savunmaya itibar etmedi; promil düzeyini gözeterek alt sınırdan uzaklaştı ve bir yıl hapis cezası verdi. Sanık temyizde yalnız alkollü vaziyette trafiğe çıkmadığını ileri sürdü. Daire, sanığın temyiz sebepleri ve CMK m. 289/1 ile sınırlı incelemede hukuka aykırılık görmeyerek hükmü onadı.
Sonuç: Kazadan söz edilmeyen bir dosyada kurulan m. 179/3 mahkûmiyeti sınırlı temyiz incelemesinde onanmıştır; ceza miktarı temyiz edilmemişti.
4. 1,00 promilin üstünde alkollü sürücünün taksirle yaralama cezasında bilinçli taksir artırımı gözetilmelidirYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2023/5950 · K. 2024/2453 ·
Gece yerleşim yeri dışında seyreden sanık park hâlindeki bir otomobile çarpmış, savrulan otomobil yayaya çarpmış ve yaya ikinci dereceden kırıkla yaralanmıştı; kazadan yaklaşık yarım saat sonra yapılan ölçümde 1,88 promil alkol saptanmıştı. Sanık iki suçtan da cezalandırılmış, trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan verilen hapis cezası TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilmişti. Daire, Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulunun yerleşmiş raporlarına göre 1,00 ve üzerindeki promilin güvenli sürüş yeteneğini kaybettirdiğini ve vücuttaki alkol oranının saatte ortalama 0,15 promil (kararda '15 promil') düştüğünü belirterek sanığın kaza anında 1,00 promilin üstünde olduğunu kabul etti. Taksirle yaralamada TCK m. 22/3 artırımının gözetilmemesini ve aynı eylem için trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan da hüküm kurulmasını kanuna aykırı buldu. Daire ayrıca şikâyetin gerçekleşmemesi, şikâyetten vazgeçilmesi veya uzlaşma nedeniyle taksirle yaralamadan cezalandırma mümkün değilse TCK m. 179'un uygulanacağını belirtti. Bozma, CMK m. 309/4-c uyarınca aleyhe tesir etmemek üzere yapıldı.
Sonuç: Kaza anında 1,00 promilin üstünde alkollü olan sürücünün taksirle yaralama cezası bilinçli taksir hükmüyle artırılır; trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan ayrıca hüküm kurulmaz.
5. Sanık taksirle yaralamadan yargılanırken trafik güvenliğini tehlikeye sokma talepnamesinin kabulü kanuna aykırı bulunduYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2025/696 · K. 2025/4121 ·
0,43 promil olduğu belirtilen sanığın kullandığı araç başka bir araca çarpmış, iki kişi yaralanmıştı. Savcılık trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan serî muhakeme usulüne tâbi talepname, taksirle yaralama suçundan iddianame düzenlemiş; talepname kabul edilerek verilen ceza TCK m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilmiş ve bu karar kesinleşmişti. Başsavcılığın istemine göre aynı olaydaki taksirle yaralama mahkûmiyeti istinaf aşamasında bozulmuştu. Daire, iki kişinin yaralanmasıyla zarar suçunun oluştuğunu, taksirle yaralama ile trafik güvenliğini tehlikeye sokma birlikte işlendiğinde cezaların ağırlığına değil zarar suçu-tehlike suçu olmaları kriterine bakılacağını belirtti; sanığın taksirle yaralamadan yargılandığını gözeterek talepnamenin reddi gerekirken karar verilmesini kanuna aykırı buldu ve hükmü kanun yararına bozup dosyayı CMK m. 309/4-b uyarınca mahkemesine gönderdi. Daire alkol düzeyini tartışmadı.
Sonuç: Sanık aynı olaydan taksirle yaralamadan yargılanırken trafik güvenliğini tehlikeye sokma için düzenlenen serî muhakeme talepnamesinin kabulü kanuna aykırı bulunmuştur.
6. Uyuşturucu etkisinde ve hız sınırını aşarak ölüme neden olan sürücüde bilinçli taksir; içtima fikri içtimaya göre değil zarar-tehlike ölçütüne göre belirlenirYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2026/3555 · K. 2026/4713 ·
Bölge Adliye Mahkemesinin kabulüne göre Adli Tıp Kurumu raporunda kanında uyuşturucu maddeye rastlanan sanık, azami hız sınırının 70 km/s olduğu yolda yağışlı havada 162 km/s hızla seyrederek önündeki otomobile çarpmış, otomobilin sürücüsü ölmüştü. İlk derece mahkemesi olası kastla öldürmeden mahkûmiyet kurmuş, Bölge Adliye Mahkemesi eylemi bilinçli taksirle öldürme sayarak TCK m. 44/1 delaletiyle m. 85/1'den ceza vermişti. Daire, sanığın uyuşturucu etkisinde ve hız sınırlarının bir katını aşacak şekilde seyrederek bir kişinin ölümüne neden olduğu olayda eylemin bilinçli taksire vücut verdiğini kabul etti. Ceza Genel Kurulunun 2022/567 sayılı kararına ve kendi istikrarlı kararlarına göre taksirle öldürme ile trafik güvenliğini tehlikeye sokma arasındaki içtima ilişkisinin TCK m. 44'teki fikri içtimaya göre değil, görünüşte içtima hâllerinden zarar-tehlike suçu değerlendirmesine göre belirlendiğini belirterek hükümden 'TCK m. 44/1 delaletiyle' ibaresini çıkardı ve hükmü düzelterek onadı.
Sonuç: Daire, uyuşturucu etkisinde ve hız sınırlarının bir katını aşacak şekilde seyrederek ölüme neden olan sürücünün eylemini bu olayda bilinçli taksirle öldürme saymıştır; taksirle öldürme ile trafik güvenliğini tehlikeye sokma arasındaki ilişki fikri içtimaya (TCK m. 44) göre kurulmaz.
7. Hükmün açıklanmasında da zarar suçu esas alınır; şikâyet yokluğunda, şikâyetten vazgeçmede veya uzlaşmada TCK m. 179 uygulanırYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2023/5172 · K. 2024/99 ·
2,07 promil alkollü sanık duraklamakta olan bir araca çarpmış, sürücü basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmıştı. Sanık hakkında iki suçtan kurulan hükümlerin açıklanması geri bırakılmış, denetim süresinde kasıtlı suç işlemesi üzerine hükümler açıklanmıştı. Daire, tehlikeli eylem zarara yol açtığında cezaların ağırlığına değil zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne bakılacağını, taksirle yaralamadan cezalandırma mümkünse yalnız bu suçtan ceza verileceğini, kovuşturma şartı olan şikâyetin gerçekleşmemesi, şikâyetten vazgeçilmesi veya uzlaşma nedeniyle bu mümkün değilse TCK m. 179'un uygulanacağını belirtti. Hükmü kanun yararına bozdu ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan 'hüküm verilmesine yer olmadığına' karar verdi.
Sonuç: Ölçüt şartlıdır: taksirle yaralamadan ceza verilebiliyorsa trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan hüküm kurulmaz; verilemiyorsa sürücü TCK m. 179'dan cezalandırılır.
8. Ayrı mahkemede taksirle yaralamadan kesinleşmiş mahkûmiyet varken TCK m. 179'dan hüküm kurulmazYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/104 · K. 2024/4357 ·
1,59 promil alkollü sanık motosiklete çarpmış, katılan basit tıbbi müdahale ile giderilemez şekilde yaralanmıştı. Savcılık iki suç için ayrı iddianame düzenlemiş; bilinçli taksirle yaralamadan verilen mahkûmiyet kesinleşmiş, trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan ise basit yargılama usulüyle 'TCK m. 179/3 delaletiyle 179/2' uyarınca hüküm kurulup açıklanması geri bırakılmıştı. Daire, sanığın tek fiille iki suçu işlediğini, zararın kanunun cezalandırdığı tehlikeyi de içinde barındırdığını gözeterek zarar suçu-tehlike suçu ölçüsünü esas aldı; ikinci hükmü kanun yararına bozdu ve yerine 'hüküm verilmesine yer olmadığına' hükmünü koydu. Şikâyet yokluğunda TCK m. 179'un uygulanacağına ilişkin şart bu kararda Başsavcılığın isteminde yer alır, Dairenin gerekçesinde değil.
Sonuç: Davalar ayrı mahkemelerde görülse de sanık taksirle yaralamadan cezalandırılmışsa trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan ayrıca hüküm kurulmaz.
9. Taksirle yaralama trafik güvenliğini tehlikeye sokmayla birlikte işlense de mahkeme uzlaştırma hükümlerini uygulamalıdırYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2021/10 · K. 2021/4732 ·
Sanık alkollüyken gece yerleşim yerinde trafik akışına ters yönde seyrederken karşıdan gelen resmî ekip otosuna çarpmış, tam kusuruyla üç kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaralanmasına sebebiyet vermişti. Yerel mahkeme sanığı taksirle yaralama ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından ayrı ayrı cezalandırıp cezaları ertelemiş; denetim süresinde işlenen suçlar üzerine cezaların aynen infazına karar verilmişti. Adalet Bakanlığının istemi üzerine yapılan incelemede Daire, sanık taksirle yaralamadan cezalandırıldığı için trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan 'hüküm verilmesine yer olmadığına' karar verilmesi gerektiğini belirtti. Daire ayrıca TCK m. 89'daki bütün hâllerin, şikâyete tabi olsun veya olmasın, CMK m. 253/1 uyarınca uzlaşmaya tabi olduğunu; sanık ve müştekiler soruşturmada uzlaşmak istediklerini bildirdikleri hâlde uzlaştırma yapılmadan dava açıldığını ve bu eksikliğin kovuşturmada da giderilmediğini saptadı. Taraflar uzlaşamazsa trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan hüküm verilmesine yer olmadığına karar verilip yalnız taksirle yaralamadan, uzlaşırlarsa taksirle yaralamadan düşme kararı verilip yalnız trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan yargılamaya devam edilmesi gerektiğini belirterek hükmü kanun yararına bozdu. Daire CMK m. 253/3'e değinmedi.
Sonuç: Taksirle yaralama trafik güvenliğini tehlikeye sokmayla birlikte işlendiğinde de Daire uzlaştırmanın yapılmasını aramıştır; taraflar uzlaşırsa taksirle yaralamadan düşme kararı verilir ve yargılama yalnız trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan sürer.
10. Kaza sırasında yaklaşık 0,65 promil alkol, hekim muayenesi ve başka delil yoksa tek başına bilinçli taksir için yeterli değildirYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2017/712 · K. 2019/470 ·
Sanık 27.04.2012'de direksiyon hâkimiyetini kaybederek karşı yönden gelen trafiğin kullandığı bölüme geçmiş ve karşıdan gelen otomobile çarpmış, iki kişi yaralanmıştı; kazadan yaklaşık 45 dakika sonra yapılan ölçümde 0,54 promil alkollü olduğu saptanmıştı. Yargıtay 12. Ceza Dairesi alkol derecesi itibarıyla bilinçli taksirin koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle hükmü bozmuş, yerel mahkeme 0,50 promil sınırının aşıldığını gerekçe göstererek bilinçli taksirde direnmişti. Ceza Genel Kurulu, alkolün kanda saatte ortalama 0,15 promil azaldığını gözeterek sanığın kaza sırasında yaklaşık 0,65 promil alkollü olduğunu kabul etti; güvenli sürüş yeteneğini kaybedip kaybetmediğinin ayrıntılı bir hekim muayenesiyle belirlenmediğini ve kazaya alkolün etkisiyle neden olduğuna dair delil bulunmadığını belirterek bu düzeyin tek başına bilinçli taksir için yeterli olmadığına karar verdi ve direnme hükmünü oy birliğiyle bozdu. Kurul aynı kararda hâkimin alkol oranı, olay tutanağı, bilimsel görüşler ve failin davranışlarına ilişkin tanık gözlemlerini değerlendirerek güvenli araç kullanma yeteneğinin bulunup bulunmadığını tespit etmesi gerektiğini belirtti.
Sonuç: Kaza sırasında yaklaşık 0,65 promil alkollü olmak, güvenli sürüş yeteneğinin kaybı hekim muayenesiyle belirlenmemiş ve kazanın alkolün etkisiyle olduğuna dair delil yoksa tek başına bilinçli taksir için yeterli değildir.
11. 2,49 promil alkollü ve hız sınırını aşan sürücünün iki kişinin ölümüne neden olması olası kast değil, bilinçli taksirdirYargıtay Ceza Genel Kurulu · E. 2024/249 · K. 2024/304 ·
Sürücü belgesine alkollü araç kullanması nedeniyle daha önce geçici olarak el konulan sanık, gece vakti yerleşim yeri içinde hız sınırının üzerinde seyrederken banket üzerinde aynı yönde giden iki bisiklet sürücüsüne arkadan çarpmış, ikisi de ölmüştü. Kolluk ölçümünde 2,59, hastanede 2,05 promil saptanmış; Kurul saatlik düşüşü gözeterek sanığın olay anında 2,49 promil alkollü olduğunu kabul etti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, sanığın alkollü araç kullanmayı alışkanlık hâline getirdiğini ve çok yüksek alkol oranını öne sürerek eylemin olası kastla öldürme olduğunu ileri sürmüştü. Ceza Genel Kurulu, sanığın güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracak ölçüde alkollü olmasına rağmen yaralama veya ölüme neden olabileceğini öngördüğü hâlde tecrübesine, şoförlük yeteneklerine ve şansına güvenerek hareket ettiğini, muhtemel ölüm neticesini kabullendiğine dair delil bulunmadığını belirterek eylemin bilinçli taksirle gerçekleştiğini kabul etti ve itirazı oy birliğiyle reddetti.
Sonuç: Çok yüksek alkol düzeyi ve hız ihlali kendiliğinden olası kast sayılmaz; Kurul bu olayda sanığın yaralama ya da ölüme neden olabileceğini öngördüğünü, ancak muhtemel ölüm neticesini kabullendiğine dair delil bulunmadığını belirterek eylemi bilinçli taksir saymıştır.
12. Kan raporunun tek delil olmadığı belirtilerek kurulan mahkûmiyet, sınırlı temyiz incelemesinde onandıYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/1743 · K. 2024/3792 ·
Kazadan sonra hastaneye kaldırılan sanığın kanında 3,52 promil alkol saptanmıştı. İlk derece mahkemesi, kan örneği için hâkim kararı veya Cumhuriyet savcısı kararı bulunmadığından bu sonucu CMK m. 75'e aykırı sayıp hükme esas almamış; tanık doktorun üfleme cihazıyla test yapıldığı yönündeki beyanına karşın hastanenin cevabından alkol düzeyinin kan numunesiyle belirlendiğini tespit etmiş ve sanığı üç kez beraat ettirmişti. Bölge Adliye Mahkemesi ise suçun sübutuna ilişkin tek delilin 3,52 promillik rapor olmadığını belirterek sanığın hazırlık aşamasındaki ikrarını, zabıta tutanağını ve tanık doktorun beyanını bu sonuçla birlikte değerlendirdi; sanığın tinerden etkilendiği savunmasını, tinerden etkilenen bir kişinin kanındaki alkol değerinin 3,52 çıkmasının bilimsel olarak mümkün olmadığı gerekçesiyle reddetti ve bir yıl hapis cezası verdi. Sanığın temyiz sebebi yalnız hükmü temyiz etme iradesine ilişkindi; Daire, CMK m. 289/1 ile sınırlı incelemede hükmü onadı ve kan örneğinin hukuka uygunluğu konusunda ayrı bir değerlendirme yapmadı.
Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesinin ikrar, tutanak, tanık beyanı ve kan sonucunu birlikte değerlendirerek kurduğu mahkûmiyet onanmıştır; kan örneğinin hukuka uygunluğu Dairece ayrıca tartışılmamıştır.
13. Hâkim kararı olmadan hastanede alınan kan örneği: Daire beraatte direnen mahkemeye katılmadıYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2023/4451 · K. 2023/3468 ·
Traktörüyle virajda yol dışına çıkıp takla atan sanığın tedavisi için götürüldüğü hastanede yapılan kan testinde alkollü olduğu saptanmıştı. İlk derece mahkemesi, örnek alınması için hâkim kararı ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısı kararı ve hâkim onayı gerektiğini, bunlar olmadığından hastane raporunun delil olarak kullanılamayacağını, sanığın alkollü araç kullandığını beyan etmesinin de mahkûmiyete yetmeyeceğini belirterek sanığı beraat ettirmişti. Daire bu kararı, sanığın kolluk beyanında alkol içtiğini belirttiğini ve CMK m. 75/7'nin de gözetilmesi gerektiğini belirterek bozmuş; mahkeme direnmişti. Daire, sanığın kolluk beyanında alkol içtiğini belirttiğini yeniden anarak sanıktan alkol belirlemesi için yapılan işlemin CMK m. 75/7 uyarınca istisnalardan olduğunu belirtip Karayolları Trafik Kanunu m. 48/3'ü aktararak direnme kararını yerinde görmedi, bozma kararının düzeltilmesine yer olmadığına karar verdi ve dosyayı direnme kararını incelemek üzere Ceza Genel Kuruluna gönderdi.
Sonuç: Daireye göre bu dosyada kazadan sonra hastanede sanıktan alkol belirlemesi için yapılan işlem CMK m. 75/7 uyarınca istisnalardandır; dosya direnme kararını incelemek üzere Ceza Genel Kuruluna gönderilmiştir. Kurul uyuşmazlığı çözmeden, dava zamanaşımı dolduğu için kamu davasının düşmesine karar vermiştir (Yargıtay CGK, 2023/463 E., 2025/15 K., 08.01.2025).
Sık sorulan sorular
1,00 promil alkol seviyesi ne demektir?
Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre yapılan tespitte 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu belirlenen sürücü hakkında ayrıca TCK m. 179/3 uygulanır; TCK m. 179/3'ün kendisi bir promil sınırı koymaz. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre 11 Haziran 2013 ve sonrasındaki eylemlerde bu sınırı aşan sürücü hakkında her hâlükârda trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu oluşur. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin bir kararında aktarılan Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarına göre de 1,00 promil ve üzerindeki alkol düzeyi güvenli sürüş yeteneğini kaybettirir; vücuttaki alkol oranı saatte ortalama 0,15 promil düşer.
Kazada biri yaralanırsa sürücü iki suçtan birden cezalandırılır mı?
Yargıtay'a göre hayır. Taksirle yaralama zarar suçu, trafik güvenliğini tehlikeye sokma tehlike suçudur; Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre tehlikeli araç kullanırken kaza yapıp birini yaralayan sürücü yalnız taksirle yaralamadan cezalandırılır. Bu durumda trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan hüküm verilmesine yer olmadığına, yani bu suçtan ayrıca ceza verilmemesine karar verilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre şikâyet yokluğu, şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma nedeniyle sürücü taksirle yaralamadan cezalandırılamıyorsa TCK m. 179'dan cezalandırılır. TCK m. 89/1 kapsamına giren yaralama dışında, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz (TCK m. 89/5). Taksirle yaralama ise şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-b-2). Yargıtay 12. Ceza Dairesi, iki suçun birlikte işlendiği bir dosyada taksirle yaralama için uzlaştırma yapılmadan dava açılmışken mahkemenin uzlaştırma hükümlerini uygulamamasını isabetsiz bulmuştur; taraflar uzlaşırsa taksirle yaralamadan düşme kararı verilir ve yargılama yalnız TCK m. 179'dan sürer (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2021/10 E., 2021/4732 K., 08.06.2021).
Hâkim kararı olmadan alınan kan örneği mahkûmiyeti engeller mi?
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun bu soruya verdiği bir cevap bu rehberde yer almıyor. Kanuna göre teknik cihazla ölçüme itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen sürücüden kan örneği alınırken CMK m. 75 hükümleri, beşinci fıkrası hariç uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu m. 48). CMK m. 75/1'e göre örnek alınmasına hâkim veya mahkeme, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verir; onaylanmayan kararlar hükümsüz kalır ve elde edilen deliller kullanılamaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2024 tarihli bir kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi kan örneğini bu nedenle hükme esas almamış; Bölge Adliye Mahkemesi ise kan sonucunun tek delil olmadığını belirterek sanığın ikrarını, zabıta tutanağını ve tanık doktorun beyanını 3,52 promillik sonuçla birlikte değerlendirip mahkûmiyet kurmuştur. Daire gerekçesiz temyiz üzerine sınırlı incelemede hükmü onamış, kan örneğinin hukuka uygunluğunu ayrıca tartışmamıştır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2023 tarihli başka bir kararında ise, kazadan sonra tedavi için götürüldüğü hastanedeki kan testinde alkollü olduğu saptanan sürücünün dosyasında, sanığın kolluk beyanında alkol içtiğini belirttiğini ve sanıktan alkol belirlemesi için yapılan işlemin CMK m. 75/7 uyarınca istisnalardan olduğunu belirtmiş ve hâkim kararı ya da onayı bulunmadığı gerekçesiyle sanığı beraat ettiren mahkemenin direnme kararını yerinde görmemiştir. Dosya Ceza Genel Kuruluna gönderilmiş; Kurul uyuşmazlığı çözmeden, dava zamanaşımı dolduğu için kamu davasının düşmesine karar vermiştir (Yargıtay CGK, 2023/463 E., 2025/15 K., 08.01.2025).
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasından sonra denetim süresinde yeniden suç işlenirse ne olur?
Denetim süresi beş yıldır (CMK m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Bu süre içinde kasten yeni bir suç işlenirse mahkeme hükmü açıklar (CMK m. 231/11); yeni suçun aynı türden olması gerekmez. Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez (CMK m. 231/8).
Uyuşturucu madde etkisiyle araç kullanan sürücü için de aynı cezalar uygulanır mı?
Ceza bakımından evet. TCK m. 179/3 alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanmayı aynı fıkrada düzenler ve aynı cezayı öngörür; bugünkü aralık altı aydan iki yıla kadar hapistir. Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün belgesi ayrıca iptal edilir; bu sürücünün yeniden belge almak üzere sürücü kursunda eğitime başlayabilmesi için iptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi gerekir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, uyuşturucu etkisinde ve hız sınırlarının bir katını aşacak şekilde seyrederek ölümlü kazaya neden olan sürücünün eyleminin bilinçli taksire vücut verdiğini kabul etmiştir.
Kaza olmadan da trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan ceza verilir mi?
Evet. TCK m. 179/3 bir kaza şartı aramaz; Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında TCK m. 179/3 uygulanır. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre 11 Haziran 2013 ve sonrasındaki eylemlerde bu sınırı aşan sürücü hakkında suç her hâlükârda oluşur. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kolluğun müdahalesiyle 3,04 promil alkollü olduğu saptanan sürücü hakkında Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği bir yıllık hapis cezasını, sanığın temyiz sebepleriyle sınırlı incelemede onamıştır; o kararda bir kazadan söz edilmez.
Alkollü araç kullanmakla suçlanan kişi sonradan inkâr ederse ne olur?
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin onadığı bir kararda Bölge Adliye Mahkemesi, soruşturmada alkollü araç kullandığını kabul edip yargılamada inkâra yönelen sanığın savunmasına kolluk tutanağı, kamera görüntüleri ve görüntü çözüm tutanağı karşısında itibar etmemiştir. Dairenin incelemesi sanığın temyiz sebepleriyle sınırlıydı.
Kanun yararına bozma nedir ve trafik suçlarına uygulanır mı?
Kanun yararına bozma, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen bir karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığının, hükmün Yargıtayca bozulması istemini Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirmesiyle işleyen yoldur (CMK m. 309/1). Trafik güvenliğini tehlikeye sokma dosyalarında da uygulanır: Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu yolla, taksirle yaralamadan cezalandırılan ya da yargılanan sürücü hakkında aynı olay için kurulan trafik güvenliğini tehlikeye sokma hükmünü kaldırmış ya da talepnamenin reddi gerektiğini belirtmiştir.
Takdiri indirim hâlleri nelerdir?
TCK m. 62/2'ye göre failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri takdiri indirim nedeni olarak göz önünde bulundurulabilir. Takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir.
Sürücü belgesi geri alınır mı?
Evet, iki ayrı yoldan. Karayolları Trafik Kanunu m. 48'e göre 0,50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücünün belgesi, fiil suç oluştursa bile idari yoldan altı ay; son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde ikinci kez iki yıl, üç ve daha fazlasında her seferinde beş yıl süreyle geri alınır; 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken beş yıl içinde toplam üç kez ihlal hâlinde belge iptal edilir (12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla eklenen fıkra). Hususi otomobil dışındaki araçlarda promil alt sınırı 0,21 olarak uygulanır. Ölçüm yaptırmayan sürücünün belgesi beş yıl süreyle geri alınır, uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücünün belgesi iptal edilir. Bunun dışında TCK m. 53/6'ya göre trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla işlenen taksirli suçtan, örneğin kazadaki taksirle yaralama veya öldürmeden mahkûmiyet hâlinde mahkeme belgenin üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere geri alınmasına karar verebilir; bu süre cezanın tümüyle infazından itibaren işler.
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Diğer suç rehberleri
- Uyuşturucu madde imal ve ticareti suçu (TCK m. 188)
- Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçu (TCK m. 191)
- Mühür bozma suçu (TCK m. 203)
- Resmî belgede sahtecilik suçu (TCK m. 204)
- Özel belgede sahtecilik suçu (TCK m. 207)
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (TCK m. 220)
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.