Taksirle yaralama suçu (TCK m. 89) nedir, şikâyete tabi mi?
Yayın tarihi: Güncelleme:
Bu sayfada
- Başa dön
- Kısaca
- Süreler ve usul
- Türk Ceza Kanunu m. 89 hangi fiilleri cezalandırıyor?
- Taksirle yaralama suçunun cezası nedir?
- Şikâyet (TCK m. 89/5), bilinçli taksir farkı ve zamanaşımı nasıl işler?
- Taksirin kanuni tanımı ve Yargıtay'ın aradığı ölçütler
- Trafik kazalarında TCK m. 89 ile TCK m. 179 arasındaki fark
- Taksirle yaralama suçu nasıl ispatlanır?
- İlgili mevzuat
- Yargıtay kararları
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- Taksirle başkasının vücuduna acı vermek veya sağlığını bozmak Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinde suç sayılmıştır.
- Cezası dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır.
- Suç kural olarak şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi altı aydır.
- Şikâyetin aranmadığı tek hâl, m. 89/1 kapsamı dışında kalan bir yaralamanın bilinçli taksirle işlenmesidir.
- Yaralanmanın derecesi nitelikli hâller oluşturduğunda ceza yarısı oranında artırılır ve en ağır hâllerde bir kat artırılır.
- Birden fazla kişinin yaralanması ayrı bir cezalandırma rejimi öngörür.
Taksirle yaralama, başkasının vücuduna acı vermek veya sağlığını bozmak istemeden bu neticeyi doğurmak suçudur. En çetrefilli yanı şikâyet rejimidir: suç kural olarak şikâyete bağlıdır ve kanun bu koşulu ancak iki şart bir araya geldiğinde kaldırır — yaralama m. 89/1 kapsamı dışında olacak ve fiil bilinçli taksirle işlenmiş olacak. Nitelikli hâllerde ceza, m. 89/2'deki hâllerde yarısı oranında, m. 89/3'tekilerde bir kat artırılır. Fiil birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuşsa m. 89/4 dokuz aydan beş yıla kadar hapis öngörür. Bu rehber, TCK m. 89'un beş fıkrası arasındaki sınırları, trafik kazalarında m. 179 ile m. 89 arasındaki farkı ve Yargıtay 12. Ceza Dairesinin aradığı taksir unsurlarını açıklar.
İlgili rehberler: Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m. 179)İnfaz hesaplama
Süreler ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Şikâyete tabi mi?
Kural olarak evet. Kanun şikâyet koşulunu yalnız iki şartın birlikte gerçekleştiği hâlde kaldırır — yaralama TCK m. 89/1 kapsamı dışında olacak ve fiil bilinçli taksirle işlenmiş olacak. Bu yüzden basit taksirle işlenen m. 89/2-3-4 yaralaması da şikâyete tabidir; m. 89/1 kapsamındaki yaralama ise bilinçli taksirle işlense bile şikâyete tabi kalır.
Dayanak: TCK m. 89/5
- Şikâyet süresi
Altı ay. Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Süresi içinde şikâyet edilmezse soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.
Dayanak: TCK m. 73/1-2
- Uzlaştırma
Evet, taksirle yaralama suçu uzlaştırma kapsamındadır. CMK m. 253/1-b'de şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ceza Kanununda yer alan suçlar arasında taksirle yaralama (m. 89) sayılmıştır. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışı bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz; ancak birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m. 253/3). Fiil birden fazla kişiyi yaralamışsa (m. 89/4) uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için mağdurların veya suçtan zarar görenlerin hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir (CMK m. 253/7).
Dayanak: CMK m. 253/1-b, m. 253/3, m. 253/7
- Görevli mahkeme
Asliye ceza mahkemesi. Sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen dava ve işlere asliye ceza mahkemeleri bakar.
Dayanak: 5235 sayılı Kanun m. 11
- Dava zamanaşımı
Kural olarak sekiz yıl. Süre belirlenirken cezanın üst sınırı esas alınır (TCK m. 66/4); TCK m. 89/1'de üst sınır iki yıl, en ağır fıkra olan m. 89/4'te beş yıldır. Dosyadaki delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (TCK m. 66/3). Suç bilinçli taksirle işlenmişse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3). Bu artırımın zamanaşımı hesabına katılıp katılmadığına dair bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır; katılırsa, 7571 sayılı Kanunla getirilen sınırlara göre m. 89/3 ve m. 89/4 hâllerinde üst sınır beş yılı aşar ve süre on beş yıl olur (TCK m. 66/1-d). TCK m. 66'da yetişkinler için beş yıllık bir dava zamanaşımı süresi yoktur; en kısa süre sekiz yıldır.
- Adli para cezası
Evet, seçenek. TCK m. 89/1 yaptırım olarak hapis veya adli para cezasını öngörür; mahkeme doğrudan adli para cezasına hükmedebilir. Adli para cezası gün karşılığı usulüyle belirlenir. Nitelikli hâllerde (m. 89/2-3) artırım m. 89/1'e göre belirlenen ceza üzerinden yapılır; m. 89/4'te ise yaptırım yalnızca hapistir.
Dayanak: TCK m. 89/1, m. 52/1-2
- HAGB ve erteleme
İki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir; bu hâlde sanık beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Hüküm CMK m. 231'dedir. Suç tarihinde çocuk olan sanıkta denetim süresi üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Erteleme de iki yıl sınırına tabidir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş kişide bu sınır üç yıldır (TCK m. 51/1).
Dayanak: CMK m. 231/5, 231/8; TCK m. 51/1; 5395 sayılı Kanun m. 23
Türk Ceza Kanunu m. 89 hangi fiilleri cezalandırıyor?
TCK m. 89/1 taksirle başkasının vücuduna acı vermek veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olmak eylemini suç sayar. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin onadığı bir dosyada, sola dönülmez trafik levhasına rağmen sola dönen otomobil sürücüsü, kendisine yeşil ışık yanan motosikletliyle kavşakta çarpışmış; motosikletli yaşamını tehlikeye sokacak ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralanmış ve sürücü taksirle yaralama suçundan mahkûm edilmiştir. (Yargıtay 12. CD, E. 2025/980)1
Taksir unsuru burada kritiktir. Taksir, TCK m. 22/2 tanımıyla "dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi"dir. Aynı dosyada kusur, kaza tespit raporu ve adli trafik bilirkişisinin raporuyla belirlenmiştir: sürücü, trafik işaret levhalarına uyma yükümlülüğünü düzenleyen KTK m. 47/1-c kuralını ihlal ettiği için tam ve asli kusurlu, motosikletli ise kaçma ya da ani fren yapma olasılığı bulunmadığı için kusursuz sayılmıştır.1
Neticenin ağırlığı cezayı belirler. Nitelikli hâllere girmeyen yaralamalar temel şekli oluşturur (m. 89/1). Kemik kırılması, duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması ya da yaşamı tehlikeye sokan bir durum m. 89/2'deki nitelikli hâllerdendir; duyu veya organ işlevinin yitirilmesi ise m. 89/3'teki ağır nitelikli hâllerdendir.
Yaralamaya neden olan davranış çoğu zaman trafik kazası, iş kazası veya gündelik yaşamda meydana gelen kaza biçimindedir. Yargılama dosyalarında sıklıkla kaza tespit tutanağı, adli tıp raporu ve bilirkişi raporunun bir arada değerlendirilmesi gerekir. Şikâyet koşulunun ve yaralanmanın derecesinin doğru tespiti dava yolunun hukuka uygun olarak işlemesi için zorunludur.
Taksirle yaralama suçunun cezası nedir?
Temel şekil (m. 89/1) dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mahkeme duruma göre hapis veya adlî para seçeneğinden birini tercih eder. Bu sınırlar ile m. 89/4'teki dokuz aydan beş yıla kadar hapis 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla getirilmiştir; önceki metinde m. 89/1'de üç aydan bir yıla, m. 89/4'te altı aydan üç yıla kadar ceza öngörülüyordu. Suç bu değişiklik yürürlüğe girmeden işlenmişse failin lehine olan kanun uygulanır (TCK m. 7/2).
Yaptırımın seçenekli olması ile hükmedilmiş hapsin sonradan çevrilmesi ayrı şeylerdir. TCK m. 50/4 taksirli suçlarda hapis cezasının adlî para cezasına çevrilmesine izin verir; ancak aynı fıkra bu imkânı bilinçli taksir hâlinde kapatır. Yargıtay, bilinçli taksirle yaralamaya sebebiyet veren sanık hakkında hükmedilen hapis cezasının adlî para cezasına çevrilmesini hukuka aykırı bulmuştur. (Yargıtay 12. CD, E. 2025/4819)2
Nitelikli hâller cezayı ağırlaştırır. Yaralama TCK m. 89/2'de sayılan altı hâlden birine neden olmuşsa ceza yarısı oranında artırılır: duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması, vücutta kemik kırılması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamı tehlikeye sokan bir durum, gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğması. Yargıtay'ın onadığı bir hükümde, yaşamı tehlikeye sokacak şekilde yaralanan motosikletli bakımından TCK m. 89/2-e uygulanmıştır.1
Yaralama TCK m. 89/3'te sayılan beş hâlden birine neden olmuşsa ceza bir kat artırılır: iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalık veya bitkisel hayat, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolması, yüzün sürekli değişikliği, gebe bir kadının çocuğunun düşmesi. Bu iki oran kanunda sabittir: m. 89/2'de yarısı oranında, m. 89/3'te bir kat. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, katılanın vücudunda kemik kırılmasına ve yaşamını tehlikeye sokan duruma yol açan bir iş kazasında temel cezanın yarı oranında artırılması yerine bir kat artırılmasını fazla ceza tayini saymış ve hükmü kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/2632)3 Failin kusuru artırımın oranını değil, artırımdan önce m. 89/1'deki aralıkta belirlenecek temel cezayı etkiler (TCK m. 22/4, m. 61/1-f).
Birden fazla kişinin yaralanması hâlinde (TCK m. 89/4) ayrı bir ceza rejimi işler: dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fıkra bir artırım hükmü değildir; m. 89/1'e göre belirlenen cezayı artırmak yerine kendi bağımsız aralığını getirir ve yaptırım olarak yalnızca hapis öngörür.
Bilinçli taksir halinde ise ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3). Mahkeme fiilin bilinçli taksirle işlendiği sonucuna varırsa artırım zorunludur; artırım temel ceza üzerinden yapılır (TCK m. 61/2). Yukarıdaki kavşak kazasında Bölge Adliye Mahkemesi, sanık hakkında TCK m. 89/2-e ile birlikte m. 22/3'ü uygulamış; Yargıtay eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru belirlendiğini kabul etmiştir.1
Hükmolunacak cezanın alt sınırdan başlayarak hangi sonuçlara bağlanabileceği şöyle özetlenebilir; somut ceza dosyaya göre belirlenir:
- 1) Alt sınır (7571 sayılı Kanundan sonraki metne göre): m. 89/1'de dört ay hapistir ve kanun hapis yerine adli para cezasını seçenek olarak öngörür; hapis seçilmişse m. 89/2'de yarısı oranında artırımla altı ay, m. 89/3'te bir kat artırımla sekiz ay olur. m. 89/4'te alt sınır dokuz ay hapistir. Bilinçli taksirde ceza ayrıca üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3).
- 2) İndirimler: takdiri indirim nedenleri varsa cezanın altıda birine kadarı indirilir (TCK m. 62/1); alt sınırdan bu indirimle m. 89/1'deki hapis cezası üç ay on güne iner. Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksirde bu hâlde ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir (TCK m. 22/6).
- 3) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5-6): hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme bu karara varabilir; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekir. Denetim süresi beş yıldır (m. 231/8); suç tarihinde çocuk olan sanıkta üç yıldır (5395 sayılı Kanun m. 23/1). Bu kararla birlikte hapis cezası ertelenemez, kısa süreliyse seçenek yaptırımlara çevrilemez (m. 231/7). m. 89/1'in kanundaki üst sınırı zaten iki yıldır; m. 89/2-4 hâllerinde ve bilinçli taksirde ceza bu eşiği aşabilir.
- 4) Erteleme (TCK m. 51/1): iki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir; fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış ya da altmış beş yaşını bitirmiş kişide sınır üç yıldır. Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması ve tekrar suç işlemeyeceği kanaati gerekir. Aynı ayrım burada da geçerlidir: m. 89/1'in kanundaki üst sınırı iki yıldır; m. 89/2-4 hâllerinde ve bilinçli taksirde ceza bu sınırı aşabilir.
- 5) Adli para cezasına çevirme (TCK m. 50/1-a): hükmolunan hapis bir yıl veya daha azsa kısa süreli hapistir (m. 49/2) ve adli para cezasına ya da m. 50/1'deki diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. m. 89/1'de mahkeme doğrudan adli para cezasına hükmedebilir; hapis ile adli para cezası seçenek olarak öngörüldüğünden hapse hükmedilmişse bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (m. 50/2). Yalnız hapis öngören m. 89/4'te taksirli suçtan hükmolunan hapis cezası uzun süreli de olsa diğer koşullar varsa adli para cezasına çevrilebilir; bu imkân bilinçli taksirde yoktur (m. 50/4). Yargıtay 12. Ceza Dairesi, m. 89/4 ve m. 22/3 uygulanan bir dosyada bilinçli taksirle yaralamaya sebebiyet veren sanığın hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesini hukuka aykırı bulmuş ve hükmü bu yönden düzelterek onamıştır.2
- 6) Seri muhakeme usulü (CMK m. 250) bu suçta uygulanmaz: TCK m. 89, m. 250/1'de sayılan suçlar arasında yer almaz.
Yaralama suçundan ceza infaz kurumuna giren hükümlülerin illere göre dağılımı (81 il, 100 bin kişi başına) Türkiye Suç Atlası'nda yer alır. Sayılar TÜİK Ceza İnfaz Kurumu İstatistikleri'nden alınmıştır ve suçun işlendiği ile göredir; il düzeyinde en güncel yıl 2020'dir.
Şikâyet (TCK m. 89/5), bilinçli taksir farkı ve zamanaşımı nasıl işler?
Taksirle yaralama kural olarak şikâyete tabidir (TCK m. 89/5). Şikâyet süresi altı aydır ve fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar (TCK m. 73/1-2). Örneğin yaralı, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden yedi ay sonra şikâyette bulunursa altı aylık süre geçmiştir ve şikâyete bağlı hâllerde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz (TCK m. 73/1); süre her hâlde dava zamanaşımı süresini geçemez (m. 73/2). Şikâyetin aranıp aranmayacağı iki soruya birlikte bakılarak belirlenir: yaralama m. 89/1 kapsamı dışında mı ve fiil bilinçli taksirle mi işlenmiş. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yaralananların kati doktor raporları alınıp şüphelinin eylemi bilinçli taksir yönünden değerlendirilmeden şikâyet yokluğu gerekçesiyle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/4205)4
Kanun bu kurala dar bir istisna getirir: yaralama m. 89/1 kapsamı dışında kalıyor ve fiil bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz; m. 89/1 kapsamındaki yaralama bilinçli taksirle işlense de şikâyete bağlı kalır (TCK m. 89/5). Bilinçli taksir, kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesidir (TCK m. 22/3).
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin iki kararı istisnanın iki şartını ayrı ayrı gösterir. 1) Sanığın bilinçli taksirle bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmasına neden olduğu kabul edilen dosyada Daire, suçun m. 89/1 kapsamında kaldığı için şikâyete tabi olduğunu belirtmiştir. Katılan hüküm kesinleşmeden şikâyetinden vazgeçmiş, sanık müdafii de kamu davasının düşürülmesini istemişti; Daire, itirazı maddi olay ve hukuki yönden irdelemeden reddeden merci kararını kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/4206)5 2) Kemik kırılmasına ve yaşamı tehlikeye sokan duruma yol açan bir iş kazasında bilinçli taksirle yaralamadan dava açılmış, mahkeme ise eylemi bilinçli taksir saymamıştı. Daire, bu durumda suçun şikâyete tabi olduğunu ve soruşturmada şikâyetçi olmadığını bildiren katılan bakımından şikâyet yokluğu nedeniyle kamu davasının düşürülmesi gerektiğini belirtmiştir.3
Trafik kazalarında bu ayrım önem taşır. Sola dönülmez trafik levhasına rağmen sola dönüş yaparak kazaya sebebiyet veren sürücünün bilinçli taksirle hareket ettiğini Bölge Adliye Mahkemesi kabul etmiştir. Sanık müdafii eylemin bilinçli taksir oluşturmadığını ileri sürmüş; Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu temyiz sebebini reddetmiş, hükmü yalnız adli para cezası taksitlerine ilişkin TCK m. 52/4 ihtarı ve geri alınacak sürücü belgesinin sınıfı yönünden düzelterek onamıştır. Kaza otomobille yapıldığı için E sınıfı değil B sınıfı sürücü belgesinin geri alınması gerektiğini, KTK m. 75'e dayanarak belirtmiştir.1
Şikâyete bağlı hâllerde yaralanan kişinin şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz ve vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m. 73/4, 73/6). Yaralama m. 89/1 kapsamı dışında kalıyor ve bilinçli taksirle işlenmişse suç şikâyete bağlı olmadığından vazgeçme kamu davasını düşürmez (TCK m. 89/5).
Şikâyetçinin kanun yoluna başvurusu da usule bağlıdır. Basit yargılama usulünde şikâyetçi vekiline gönderilen tebligatta katılma talebinin aynı süre içinde bildirilmesi gerektiği ihtarı yer almıyorsa, Yargıtay 12. Ceza Dairesine göre merci, şikâyetçi vekilinin itiraz dilekçesinin süresinde olup olmadığını değerlendirmeli; süresindeyse dosyayı genel hükümlere göre duruşma açılarak karar verilmek üzere mahkemesine göndermelidir. (Yargıtay 12. CD, E. 2025/8070)6
Dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e, 66/4); bilinçli taksir artırımının bu hesaba etkisi usul kutusunda anlatılmıştır. Zamanaşımı TCK m. 67/2'de sayılan işlemlerle kesilir: şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması ya da sorguya çekilmesi, tutuklama kararı, iddianame düzenlenmesi ve mahkûmiyet kararı. Kesilince süre yeniden işlemeye başlar, ancak kanundaki sürenin en fazla yarısına kadar uzar (m. 67/3-4). Örneğin m. 89/1'deki yaralamada süre sekiz yıldır; kaç kez kesilirse kesilsin dava, durma hâlleri dışında, suçun işlendiği günden itibaren on iki yıl geçince düşer. Fiili on iki ile on sekiz yaş arasında işleyen bakımından süreler kısalır (TCK m. 66/2). Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilirse denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur (CMK m. 231/8).
Dava zamanaşımı, ceza zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır. Ceza zamanaşımı kesinleşmiş cezanın infaz edilebileceği süredir: TCK m. 68/1 uyarınca beş yıla kadar hapis ve adli para cezaları on yıl, beş yıldan fazla hapis cezaları yirmi yıl geçince infaz edilmez; süre hükmün kesinleştiği ya da infazın herhangi bir surette kesintiye uğradığı günden başlar ve kalan ceza esas alınır (m. 68/5). Fiili on iki ile on beş yaş arasında işleyende bu sürelerin yarısı, on beş ile on sekiz yaş arasında işleyende üçte ikisi geçince ceza infaz edilmez (m. 68/2).
Taksirin kanuni tanımı ve Yargıtay'ın aradığı ölçütler
TCK m. 22/2 taksiri "dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi" olarak tanımlar. Bu tanım iki unsur içerir: 1) Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık, 2) Neticenin öngörülmemesi.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kusur durumunun kaza tespit tutanağına göre belirlendiği bir trafik kazasında, kusur oranlarının tespiti için dosya alanında uzman bilirkişiye veya Adli Tıp Kurumuna gönderilip ayrıntılı ve denetime elverişli rapor aldırılmadan verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı eksik soruşturmaya dayalı saymış; soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 12. CD, E. 2026/728)7
Adli trafik bilirkişisinin raporu kusurun belirlenmesinde başvurulan delillerdendir; ancak deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir (CMK m. 217/1).
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin düzelterek onadığı bir mermer ocağı kazasında kusur, iş sağlığı ve güvenliği görevi olan kişiler ile yaralananın kendi davranışı birlikte değerlendirilerek belirlenmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin hükme esas aldığı bilirkişi kurulu raporu, dönen kasnağın çevresinin koruyucu mahfazayla kapatılması ve kasnağa dolanan teli kurtarmak için müdahalede bulunulmaması durumunda olayın önlenebilir olduğunu belirtmiştir. Rapor, iş sağlığı güvenliği hizmetlerinde de görev alan ocak müdürü ile daimi nezaretçiyi asli kusurlu; makine kapatıldıktan sonra kasnağın dönmeye devam ettiğini bildiği hâlde kasnağa müdahale eden işçiyi de asli oranda kusurlu bulmuştur. Daire, daimi nezaretçinin mahkûmiyetine yönelik temyiz sebeplerini reddetmiş; yalnız bu işin ruhsatnameye bağlı bir meslek olmadığı gerekçesiyle TCK m. 53/6'ya dayanan meslek ve sanat icrası yasağını hükümden çıkarmıştır. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/3054)8
Kusur derecesinin cezaya etkisi temel cezanın belirlenmesinde ortaya çıkar: taksirle işlenen suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir (TCK m. 22/4) ve hâkim temel cezayı belirlerken failin taksire dayalı kusurunun ağırlığını gözetir (TCK m. 61/1-f). Bilinçli taksir ise ayrı bir artırım nedenidir; bu artırım temel ceza üzerinden yapılır (TCK m. 61/2). Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kaza tespit tutanağına ve ilk derece mahkemesince keşif üzerine alınan bilirkişi raporuna göre tali kusurlu olan sanığın Bölge Adliye Mahkemesince hatalı gerekçeyle asli kusurlu kabul edilerek temel cezadan artırım yapılmasını hukuka aykırı bulmuş; iddianamede yer almayan TCK m. 89/3-b bakımından sanığa CMK m. 226/2 uyarınca ek savunma hakkı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesini de bozma nedeni saymıştır. (Yargıtay 12. CD, E. 2024/1823)9
Trafik kazalarında TCK m. 89 ile TCK m. 179 arasındaki fark
Trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m. 179) ile taksirle yaralama (TCK m. 89) aynı olayda birlikte gündeme gelebilir.
TCK m. 179/2, ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etmeyi; m. 179/3, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanmayı cezalandırır. Madde metni yaralanma neticesi aramaz.
TCK m. 89 ise neticesi gerçekleşmiş bir taksir suçudur: yaralanmanın nasıl meydana geldiği ve sürücünün hangi dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı araştırılır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesinin yerleşik uygulamasına göre taksirle yaralama bir zarar suçu, TCK m. 179/3'teki trafik güvenliğini tehlikeye sokma ise bir tehlike suçudur; iki suç birlikte işlendiğinde sanığın hangi suçtan cezalandırılacağı belirlenirken cezaların ağırlığına değil, zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne bakılır. Alkollü sürücünün çarpması sonucu iki kişinin yaralandığı ve sanığın taksirle yaralamadan yargılandığı dosyada Daire, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan düzenlenen talepnamenin reddi gerektiğini belirterek bu suçtan verilen kararı kanun yararına bozmuştur. (Yargıtay 12. CD, E. 2025/696)10
Taksirle yaralama suçu nasıl ispatlanır?
Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m. 217/2). Her olay türünde öne çıkan deliller farklıdır.
Trafik kazalarında: Kaza tespit tutanağı, adli trafik bilirkişi raporu, tanık beyanları, kamera kayıtları ve tıbbi raporlar.
İş kazalarında: Bilirkişi raporu belirleyici olabilir. Yukarıdaki mermer ocağı dosyasında ilk derece mahkemesi, daimi nezaretçinin mevzuata aykırı bir davranışının bulunmadığını tespit eden ek rapora dayanarak beraat kararı vermişti. Bölge Adliye Mahkemesi ise katılan vekilinin istinaf başvurusunu kabul etmiş ve üniversite öğretim görevlilerinden oluşan üç kişilik bilirkişi kurulunun raporunu hükme esas alarak mahkûmiyet kurmuştur.8
Genel olarak: Taksir unsuru, yaralanmanın meydana gelme biçimi, sürücü/işçi davranışı, mevzuat ihlali, nedensellik bağı (failin davranışının yaralanmaya neden olduğu), tıbbi bulgular.
Sonradan ortaya çıkan yaralanma: Mağdurun olay anındaki ilk beyanında yaralanmadığını söylemesi, dosyayı tek başına kapatmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, aynı gece, yaklaşık bir buçuk saat sonra hastaneye başvurup rapor alan şikâyetçi bakımından kati rapor düzenlendikten sonra şüphelinin hukuki durumunun takdir edilmesi gerektiğini; takipsizlik kararına itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerekirken itirazın reddinde isabet bulunmadığını belirtmiştir. (Yargıtay 12. CD, E. 2026/710)11
İstinaf aşamasında: Bölge Adliye Mahkemesi, katılan hakkında kati rapor aldırılması gerektiği gibi gerekçelerle ilk derece hükmünü duruşma açmadan bozmuştu. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, bu gerekçelerin CMK m. 280/1-e ve f bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında bulunmadığını, davanın yeniden görülmesine karar verilip duruşma açılarak delillerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 12. CD, E. 2026/2923)12
Trafik kazasından doğan bir taksirle yaralama dosyası Yargıtay aşamasına gelirse trafik kazası ceza dosyalarının Yargıtay'daki bekleme süresini hazırladığımız dosyamnezamandoner.com'da görebilirsiniz; süreler Yargıtay kararlarından ölçülür.
İlgili mevzuat
TCK m. 89 — Taksirle yaralama
Madde 89- (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
b) Vücudunda kemik kırılmasına,
c) Konuşmasında sürekli zorluğa,
d) Yüzünde sabit ize,
e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.
(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,
Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(5) Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TCK m. 22 — Taksir
Madde 22- (1) Taksirle işlenen fiiller, kanunun açıkça belirttiği hallerde cezalandırılır.
(2) Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir.
(3) Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi halinde bilinçli taksir vardır; bu halde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
(4) Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir.
(5) Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda, herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur. Her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir.
(6) Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir halinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
Kaynak: Türk Ceza Kanunu (5237)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 8 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Trafik kazasında bilinçli taksir ve kusur izafesiYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2025/980 · K. 2026/4280 ·
Sola dönülmez trafik levhasına rağmen sola dönen otomobil sürücüsü, kendisine yeşil ışık yanan motosikletliyle kavşakta çarpışmış; motosikletli yaşamını tehlikeye sokacak şekilde yaralanmıştı. Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin delil takdirinde ve kusur izafesinde hukuka aykırılık bulmamış, ancak sanığın bilinçli taksirle hareket ettiğini kabul ederek bilinçli taksirle yaralamadan mahkûmiyet kurmuştu. Daire, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru belirlendiğini kabul ederek temyiz sebeplerini reddetti; taksitli adli para cezasında TCK m. 52/4 ihtarını ve geri alınacak sürücü belgesinin sınıfını (kaza otomobille yapıldığı için E değil B sınıfı, KTK m. 75) düzelterek hükmü onadı.
Sonuç: Sola dönülmez levhasına rağmen sola dönerek kazaya yol açan sürücü hakkında bilinçli taksir kabulüne yönelik temyiz sebebi reddedilmiştir; sürücü belgesi, kazanın yapıldığı aracın sınıfına göre geri alınır.
2. Bilinçli taksirle işlenen yaralamada hapis adli para cezasına çevrilemezYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2025/4819 · K. 2025/7912 ·
Kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan ve kaza sonrası ölçümde 1,49 promil alkollü olduğu saptanan sanık, bilinçli taksirle yaralamadan (TCK m. 89/4) mahkûm edilmiş; mahkeme hapis cezasını adli para cezasına çevirmişti. Daire, TCK m. 50/4'ün taksirli suçlarda çevirmeye izin verirken bu hükmün bilinçli taksir hâlinde uygulanmayacağını açıkça öngördüğünü belirterek çevirmeyi hukuka aykırı buldu ve hükmü düzelterek onadı.
Sonuç: Bilinçli taksir, adli para cezasına çevirme yolunu kapatır: TCK m. 50/4'ün taksirli suçlara tanıdığı imkân bilinçli taksirde işlemez.
3. Nitelikli hâlde artırım oranı ve bilinçli taksir kabul edilmeyince şikâyetYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/2632 · K. 2024/4907 ·
Bir iş kazasında katılan nitelikli şekilde yaralanmış, şantiye şefi sanık hakkında bilinçli taksirle yaralamadan dava açılmıştı. Mahkeme eylemi bilinçli taksir saymadan TCK m. 89/1 ve 89/2-b-e uyarınca adli para cezasına hükmetmiş, hükmün açıklanmasını geri bırakmıştı. Ceza Genel Kurulunun itirazı kabul etmesi üzerine dosyayı yeniden inceleyen Daire, eylemin bilinçli taksir kapsamında olmadığına ilişkin kabule göre suçun şikâyete tabi olduğunu, soruşturmada şikâyetçi olmadığını bildiren katılan bakımından şikâyet yokluğu nedeniyle kamu davasının düşürülmesi gerektiğini belirtti. Kabule göre de kemik kırılması ve yaşamı tehlikeye sokan durum nedeniyle temel cezanın yarı oranında artırılması yerine bir kat artırılmasını fazla ceza tayini sayarak hükmü kanun yararına bozdu.
Sonuç: Bilinçli taksir kabul edilmezse nitelikli yaralama da şikâyete tabidir; m. 89/2 hâllerinde temel ceza yarı oranında artırılır, bir kat artırım fazla ceza tayinidir.
4. Şikâyet koşulu, kati raporlar alınıp bilinçli taksir değerlendirmesi yapıldıktan sonra belirlenirYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/4205 · K. 2025/193 ·
Savcılık, taksirle yaralamanın TCK m. 89/1 kapsamında şikâyete bağlı olduğunu ve şikâyet bulunmadığını gerekçe göstererek kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, itiraz da reddedilmişti. Daire, yaralananlardan birinin olay günkü beyanında şikâyetçi olduğunu bildirdiğini saptadı; ayrıca TCK m. 89/5'i birebir aktararak, kati doktor raporları alınıp şüphelinin eyleminde bilinçli taksir yönünden değerlendirme yapılması gerektiğini, isnat edilecek suçun bilinçli taksir kapsamında kaldığı anlaşılırsa şikâyet aranmayacağını belirtti ve kararı kanun yararına bozdu.
Sonuç: Yaralanmaların derecesi kati raporla belirlenmeden ve eylem bilinçli taksir yönünden değerlendirilmeden şikâyet yokluğu gerekçesiyle takipsizlik verilemez.
5. Bilinçli taksirle işlenen basit yaralama da şikâyete tabidirYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/4206 · K. 2025/191 ·
Sanık hakkında, bilinçli taksirle bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralanmasına neden olduğu kabul edilerek TCK m. 89/1 ve 22/3 uyarınca adli para cezasına hükmedilmiş ve hükmün açıklanması geri bırakılmıştı. Karar kesinleşmeden katılan şikâyetinden vazgeçmiş, sanık müdafii itiraz dilekçesinde kamu davasının düşürülmesini istemişti; merci itirazı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle reddetti. Daire, TCK m. 89/5 gereğince m. 89/1 kapsamı dışında kalan yaralanmaların bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde takibin şikâyete tabi olmadığını, sanığa yüklenen suçun ise m. 89/1 kapsamında kaldığını ve şikâyete tabi olduğunu belirtti; maddi olay ve hukuki yönden irdeleme yapmadan itirazı reddeden merci kararını kanun yararına bozdu.
Sonuç: M. 89/1 kapsamındaki yaralama bilinçli taksirle işlense de şikâyete tabidir; şikâyet aranmaması için yaralamanın m. 89/1 kapsamı dışında kalması gerekir.
6. Basit yargılama usulünde şikâyetçinin itirazıYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2025/8070 · K. 2026/4256 ·
Basit yargılama usulü uygulanan bir taksirle yaralama davasında şikâyetçi vekiline gönderilen tebliğ mazbatasında, beyanların on beş gün içinde yazılı olarak bildirilmesi ihtarı vardı; aynı süre içinde katılma talebinin bildirilmesi gerektiği ihtarı ise yer almıyordu. Şikâyetçi vekilinin kanun yoluna başvurusu hakkında hüküm verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, merci bu karara yapılan itirazı reddetmişti. Daire, merciin itiraz dilekçesinin süresinde olup olmadığını değerlendirmesi, süresindeyse dosyayı genel hükümlere göre duruşma açılarak karar verilmek üzere mahkemesine göndermesi, süresinde değilse itirazı bu yönden reddetmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu.
Sonuç: Basit yargılama usulünde şikâyetçi vekiline gönderilen tebligatta katılma talebinin aynı süre içinde bildirilmesi gerektiği ihtarı yoksa, merci şikâyetçi vekilinin itirazının süresinde olup olmadığını değerlendirir; süresindeyse dosyayı genel hükümlere göre duruşma açılarak karar verilmek üzere mahkemesine gönderir, süresinde değilse itirazı bu yönden reddeder.
7. Bilirkişi raporu eksikliği ve soruşturmanın genişletilmesiYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2026/728 · K. 2026/3997 ·
Tır ile otomobilin çarpıştığı kazada kusur durumu kaza tespit tutanağına göre belirlenmiş; kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ve bu karara itiraz reddedilmişti. Daire, kusur oranlarının tespiti için dosyanın alanında uzman bilirkişiye veya Adli Tıp Kurumuna gönderilip ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılmadan verilen kararın eksik soruşturmaya dayandığını, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerekirken itirazın reddinde isabet bulunmadığını belirterek kanun yararına bozdu.
Sonuç: Kusur oranları bilirkişi raporuyla belirlenmeden, kaza tespit tutanağına göre verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar eksik soruşturmaya dayanır; itiraz üzerine soruşturma genişletilmelidir.
8. İş kazasında kusur ve daimi nezaretçiye meslek yasağıYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/3054 · K. 2026/4024 ·
Mermer ocağında sayalama makinesi operatörü, makinenin dönel aksamı olan kasnağa dolanan teli kurtarmak isterken kolunu makineye kaptırarak yaralanmıştı. İlk derece mahkemesi daimi nezaretçi sanık hakkında beraat kararı vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi, bilirkişi kurulu raporuna dayanarak ocak müdürü ile daimi nezaretçinin asli kusurlu, kasnağın dönmeye devam ettiğini bildiği hâlde müdahale eden işçinin de asli oranda kusurlu olduğunu kabul edip mahkûmiyet kurmuştu. Daire, mahkûmiyete yönelik temyiz sebeplerini reddetti; daimi nezaretçiliğin ruhsatnameye bağlı bir meslek olmadığı gerekçesiyle TCK m. 53/6'ya dayanan meslek ve sanat icrası yasağını hükümden çıkardı ve hükmü düzelterek onadı.
Sonuç: TCK m. 53/6'ya göre meslek veya sanat icrasının yasaklanabilmesi için mesleğin ruhsatnameye bağlı olarak yürütülmesi gerekir; daimi nezaretçilik böyle bir meslek değildir.
9. Tali kusurlu sanığın asli kusurlu sayılması ve ek savunma hakkıYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2024/1823 · K. 2026/4135 ·
Sanığın idaresindeki çöp kamyonuyla sağa manevra yaptığı sırada aynı yönden gelen motosikletle çarpışması sonucu motosiklet sürücüsü katılan nitelikli şekilde yaralanmıştı. Daire, sanığın ve katılan vasi vekilinin bu kapsamdaki temyiz sebeplerini reddetti; ancak iddianamede yer almayan TCK m. 89/3-b bakımından sanığa CMK m. 226/2 uyarınca ek savunma hakkı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesini ve kaza tespit tutanağı ile ilk derece mahkemesince keşif üzerine alınan bilirkişi raporuna göre tali kusurlu olan sanığın Bölge Adliye Mahkemesince hatalı gerekçeyle asli kusurlu kabul edilerek temel cezadan artırım yapılmasını hukuka aykırı bularak hükmü bozdu.
Sonuç: Kaza tespit tutanağına ve keşif üzerine alınan bilirkişi raporuna göre tali kusurlu olan sanığın hatalı gerekçeyle asli kusurlu sayılıp temel cezadan artırım yapılması hukuka aykırıdır.
10. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma ile taksirle yaralama birlikte işlendiğindeYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2025/696 · K. 2025/4121 ·
Alkollü olduğu saptanan sanığın sevk ve idaresindeki aracın çarpması sonucu iki kişi yaralanmış; aynı olay için sanık hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve taksirle yaralama suçlarından ayrı ayrı talepname ve iddianame düzenlenmişti. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan verilen adli para cezası itiraz edilmeden kesinleşmişti. Daire, yerleşik uygulamasına göre taksirle yaralamanın zarar suçu, TCK m. 179/3'teki suçun tehlike suçu olduğunu, iki suç birlikte işlendiğinde cezaların ağırlığının değil zarar suçu-tehlike suçu ölçütünün esas alınacağını belirtti; sanık taksirle yaralamadan yargılandığı için talepnamenin reddi gerekirken verilen kararı kanun yararına bozdu.
Sonuç: TCK m. 179/3'teki trafik güvenliğini tehlikeye sokma ile taksirle yaralama birlikte işlendiğinde hangi suçtan cezalandırılacağı cezaların ağırlığına göre değil, zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne göre belirlenir.
11. İlk beyanda yaralanmadığını söyleyen şikâyetçide kati rapor beklenmelidirYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2026/710 · K. 2026/4289 ·
Trafik kazasından sonra kollukta alınan ilk beyanında şüpheliden şikâyetçi olduğunu ancak yaralanmadığını söyleyen şikâyetçi, yaklaşık bir buçuk saat sonra hastaneye başvurmuş; hakkında sol el bileğinde fissür şüphesiyle atele alındığına dair rapor düzenlenmişti. Şikâyetçinin yaralanmadığı gerekçesiyle şüpheli hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş, sulh ceza hâkimliği bu karara itirazı reddetmişti. Daire, şikâyetçi hakkında kati rapor düzenlendikten sonra şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiğini, itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerekirken itirazın reddinde isabet bulunmadığını belirterek kararı kanun yararına bozdu.
Sonuç: İlk beyanında yaralanmadığını söyleyen şikâyetçi sonradan yaralandığına dair rapor almışsa, kati rapor düzenlenmeden şüphelinin hukuki durumu takdir edilemez; takipsizlik kararına itiraz bu durumda reddedilmemeli, soruşturma genişletilmelidir.
12. İstinaf dairesinin duruşma açmadan bozma yetkisi sınırlıdırYargıtay 12. Ceza Dairesi · E. 2026/2923 · K. 2026/4290 ·
Bölge Adliye Mahkemesi, sürücü belgesinin sınıfının gösterilmemesi ve kati rapor alınmaması gibi gerekçelerle ilk derece hükmünü dosya üzerinden bozmuştu. Daire, CMK m. 280/1-(e) ve (f) bentlerinde duruşma açmaksızın bozma verilebilecek hâllerin sınırlı olarak sayıldığını, sayılmayan bir sebeple verilen bozma kararının ve buna dayanılarak kurulan sonraki hükümlerin hukukî değerden yoksun olduğunu belirtti. Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli kararı ile Anayasa Mahkemesinin mahkemeye erişim hakkına ilişkin kararına dayanarak, davanın yeniden görülmesine karar verilip duruşma açılması gerektiğini saptadı ve Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozdu.
Sonuç: İstinaf dairesi kanunda sayılmayan bir sebeple dosya üzerinden bozma kararı veremez; verirse o karar ve üzerine kurulan hükümler hukukî değerden yoksun sayılır.
Sık sorulan sorular
Taksirle yaralama suçunun cezası nedir?
Temel şekil (TCK m. 89/1) dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mahkeme duruma göre birini seçer. Nitelikli hâllerde (m. 89/2) ceza yarısı oranında, ağır nitelikli hâllerde (m. 89/3) bir kat artırılır. Birden fazla kişinin yaralanması halinde (m. 89/4) dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezası söz konusu olur.
Taksirle yaralama suçu şikâyete bağlı mı?
Evet, kural olarak şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi altı aydır ve fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar (TCK m. 73/1-2). Şikâyetin aranmadığı hâl, kanunun iki şartı birlikte aradığı dar bir istisnadır: yaralama TCK m. 89/1 kapsamı dışında olacak ve fiil bilinçli taksirle işlenmiş olacak (m. 89/5). Bu yüzden basit taksirle işlenen nitelikli yaralama da şikâyete tabidir.
Bilinçli taksir ile basit taksir farkı nedir?
Taksirde fail dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranır ve suçun kanuni tanımındaki neticeyi öngörmez (TCK m. 22/2). Bilinçli taksirde ise fail neticeyi öngörür ama istemez; netice yine de meydana gelir (TCK m. 22/3). Bilinçli taksirde taksirli suçun cezası üçte birden yarısına kadar artırılır; TCK m. 50/4'ün taksirli suçlarda hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine tanıdığı imkân da bu hâlde uygulanmaz.
Trafik kazasında TCK m. 89 ile TCK m. 179 arasında fark var mı?
Evet. TCK m. 179 trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçudur; madde metni yaralanma neticesi aramaz. TCK m. 89 ise yaralanmanın meydana geldiği taksir suçudur. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin yerleşik uygulamasına göre m. 179/3'teki suç ile taksirle yaralama birlikte işlendiğinde, sanığın hangi suçtan cezalandırılacağı cezaların ağırlığına göre değil, zarar suçu-tehlike suçu ölçütüne göre belirlenir.
Şikâyetten vazgeçmek mümkün mü?
Evet. Şikâyete bağlı hâllerde yaralanan kişinin şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz ve vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m. 73/4, 73/6). Yaralama m. 89/1 kapsamındaysa bilinçli taksirle işlense bile şikâyete bağlıdır ve vazgeçme davayı düşürür. Yalnız m. 89/1 kapsamı dışında kalan bir yaralama bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmadığından vazgeçme kamu davasını düşürmez (TCK m. 89/5).
Taksir unsurunu nasıl ispat etmek gerekir?
Taksir unsuru kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu, tanık beyanları, kamera kayıtları ve tıbbi raporlarla ispat edilir; yüklenen suç hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir (CMK m. 217/2). Deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir (CMK m. 217/1).
Nitelikli hâller (TCK m. 89/2-3) nelerdir?
TCK m. 89/2'ye göre yaralama mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, vücudunda kemik kırılmasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma ya da gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa ceza yarısı oranında artırılır. TCK m. 89/3'e göre yaralama mağdurun iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, yüzünün sürekli değişikliğine ya da gebe bir kadının çocuğunun düşmesine neden olmuşsa ceza bir kat artırılır.
Bilirkişi raporu olmadan karar verilebilir mi?
Deliller hâkimin vicdani kanaatiyle serbestçe takdir edilir (CMK m. 217/1); bilirkişi raporu da bu delillerden biridir. Bununla birlikte Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kusur oranlarının tespiti için dosya alanında uzman bilirkişiye veya Adli Tıp Kurumuna gönderilip ayrıntılı ve denetime elverişli rapor aldırılmadan, kusur durumu kaza tespit tutanağına göre belirlenerek verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazın reddini eksik soruşturma gerekçesiyle kanun yararına bozmuştur.
Uzlaştırma mümkün mü?
Evet. Taksirle yaralama suçu uzlaştırma kapsamındadır: CMK m. 253/1-b, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma yapılacak suçlar arasında taksirle yaralamayı (TCK m. 89) sayar. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışı bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz; ancak birlikte işlenen suç önödeme kapsamındaysa uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır (CMK m. 253/3). Fiil birden fazla kişiyi yaralamışsa uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için mağdurların veya suçtan zarar görenlerin hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir (CMK m. 253/7). Uzlaşma sağlanamazsa, hükmolunan ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (CMK m. 231/5).
Dava zamanaşımı ne kadardır?
Kural olarak sekiz yıl. Dava zamanaşımı belirlenirken kanundaki cezanın üst sınırı esas alınır; TCK m. 89'un en ağır fıkrasında üst sınır beş yıldır (TCK m. 66/1-e, 66/4). Dosyadaki delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (TCK m. 66/3). Suç bilinçli taksirle işlenmişse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m. 22/3). Bu artırımın zamanaşımı hesabına katılıp katılmadığına dair bir Yargıtay kararına ulaşılamamıştır; katılırsa, 7571 sayılı Kanunla getirilen sınırlara göre m. 89/3 ve m. 89/4 hâllerinde üst sınır beş yılı aşar ve süre on beş yıl olur (TCK m. 66/1-d). TCK m. 66'da yetişkinler bakımından beş yıllık bir dava zamanaşımı süresi yoktur. Bu süre, kesinleşmiş cezanın infaz edilebileceği süreyi gösteren ceza zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır: TCK m. 68 uyarınca beş yıla kadar hapis ve adli para cezaları on yıl, beş yıldan fazla hapis cezaları yirmi yıl geçince infaz edilmez; süre hükmün kesinleştiği ya da infazın kesintiye uğradığı günden başlar.
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat müdafilik ve vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde yürüyen soruşturma ve davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Diğer suç rehberleri
- Cinsel saldırı suçu (TCK m. 102)
- Çocukların cinsel istismarı suçu (TCK m. 103)
- Cinsel taciz suçu (TCK m. 105)
- Tehdit suçu (TCK m. 106)
- Şantaj suçu (TCK m. 107)
- Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu (TCK m. 109)
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.