Şantaj suçu (TCK m. 107)

Şantaj tek bir davranış biçimi değildir; TCK m. 107 iki ayrı fıkrada iki ayrı görünüm düzenler ve fıkraların unsurları birbirinden farklıdır. Hangi fıkranın uygulandığı cezayı değiştirmez, çünkü ikinci fıkra da birinci fıkradaki cezaya yollama yapar; ama suçun oluşup oluşmadığı tartışması fıkraya göre bambaşka yürür.

Birinci fıkra, failin elindeki meşru bir imkânı baskı aracına dönüştürmesini cezalandırır. Yargıtay 6. Ceza Dairesinin tanımıyla, m. 107/1'de maddi unsur, failin yapmaya hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından söz ederek, bu durumları mağdur üzerinde baskı aracı olarak kullanıp mağduru kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamasıdır. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/12044)¹ Şikâyet etmek, ihbarda bulunmak, tanıklık yapmak gibi kişinin hakkı ya da yükümlülüğü olan davranışlar bu fıkranın tipik konusudur.

İkinci fıkra 29/6/2005 tarihli 5377 sayılı Kanun'la eklenmiştir ve konusu daha dardır: kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla, bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunmak. Daire, bu fıkrada failin kendisine veya bir başkasına menfaat temin etmek için, bir başkasının şeref ve saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunduğunu belirtir.¹

Birinci fıkranın uygulanabilmesi için failin dayandığı hakkın veya yükümlülüğün gerçekten var olması gerekir; bu, dosyada araştırılması gereken bir olgudur. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, trafik kazasına tanıklık karşılığında para istendiği bir olayda, m. 107/1'in unsuru olan yükümlülüğün doğup doğmadığının tespiti için ilgili soruşturma dosyasının getirtilip incelenmesini; tanık olma yükümlülüğü varsa şantaj suçundan, yoksa dolandırıcılığa teşebbüs suçundan hüküm kurulması gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/18361)² Dayanak hak veya yükümlülük yoksa nitelendirme başka bir suça kayar.

Her iki fıkra da tehdit üzerine kuruludur. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, Ceza Genel Kurulunun 21.10.2014 tarihli ve 2014/292 Esas, 436 Karar sayılı kararına dayanarak şantajı tehdit suçunun özel bir görünüm şekli olarak niteler ve m. 107/2'deki seçimlik hareketleri, mağdurun şeref ve saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması olarak tanımlar. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/12130)³

Açıklanacağı söylenen hususun doğru olması suçu ortadan kaldırmaz; madde "açıklanacağı veya isnat edileceği" diyerek her ikisini de kapsar. Belirleyici olan hususun gerçekliği değil, şeref veya saygınlığa zarar verecek nitelikte olması ve bir yarar için kullanılmasıdır.

TCK m. 107/1'e göre ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıdır. Buradaki bağlaç önemlidir: kanun iki yaptırımı birbirine seçenek olarak sunmaz, ikisine birlikte hükmedilmesini öngörür. TCK m. 107/2'deki hâlde de "birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur" denildiği için aynı ceza uygulanır; ikinci fıkranın kendine özgü bir ceza aralığı yoktur.

Adli para cezasının gün sayısı üst sınırla belirlenmiştir, alt sınır kanunda ayrıca gösterilmemiştir; genel hüküm olan TCK m. 52/1 adli para cezasının beş günden az olamayacağını söyler. Gün sayısı belirlendikten sonra bir gün karşılığı tutar, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâlleri göz önünde bulundurularak en az yüz ve en fazla beşyüz Türk lirası arasında takdir edilir (TCK m. 52/2).

Maddede nitelikli hâl yoktur. Cezayı asıl etkileyen genel hükümlerdir: takdiri indirim (TCK m. 62), zincirleme suç (TCK m. 43) ve fiilin birden çok mağdura yönelmesi. İncelenen dosyalarda somut hapis cezalarının 10 ay ile 2 yıl arasında değiştiği, adli para cezasının ise seksen lira ile on bin lira arasında hükmedildiği görülmektedir; fark, temel cezanın alt sınırdan mı yoksa yukarısından mı belirlendiğinden ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığından doğar.

Zincirleme suç bu suçta sık tartışılır, çünkü şantaj çoğu zaman art arda gönderilen mesajlarla işlenir. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, karşılıklı olarak art arda gönderilen ve sanık tarafından da kabul edilen iletiler bakımından eylemin hukuken tek bir eylem sayılması gerektiğini, bu durumda zincirleme suç hükümlerini tatbik şartlarının bulunmadığını ve fazla ceza tayin edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. (Yargıtay 6. CD, E. 2025/1090)⁴ Buna karşılık para isteme eyleminin farklı zamanlarda birden çok kez gerçekleştirildiği bir olayda zincirleme suç hükümlerini bölge adliye mahkemesi uygulamış, Yargıtay 12. Ceza Dairesi eyleme uyan suç vasfının doğru belirlendiğini kabul ederek bu kapsamdaki temyiz sebeplerini reddetmiştir. (Yargıtay 12. CD, E. 2023/2152)⁵ Ayrım TCK m. 43/1'in kendi şartındadır: madde aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesini arar; tek bir yazışma içinde art arda gönderilen iletiler bu şartı karşılamaz.

Adli para cezasının suç tanımında hapisle birlikte öngörülmüş olması, TCK m. 50 bakımından da sonuç doğurur. Hükmolunan hapis cezası bir yıl veya daha azsa TCK m. 49/2 uyarınca kısa süreli hapis cezasıdır ve m. 50/1-a uyarınca adli para cezasına çevrilebilir; m. 50/2'deki çevirme yasağı yalnızca hapis ile adli para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü suçlara ilişkin olduğundan burada devreye girmez. Ceza Dairesi bu ayrımı bir dosyada açıkça yapmış, aynı sanık hakkında suç tarihinde seçenekli yaptırım taşıyan özel hayatın gizliliğini ihlal suçunda çevirmeyi m. 50/2 nedeniyle bozarken şantaj suçunda çevirmenin kendisine dokunmamıştır. (Yargıtay 12. CD, E. 2019/1886)⁶

Hapis cezası iki yıl veya daha az süreliyse TCK m. 51/1 uyarınca ertelenebilir. İncelenen bir dosyada ilk derece mahkemesi 10 ay hapis ve 80 Türk lirası adli para cezasına hükmetmiş, hapis cezasını m. 51/1 uyarınca ertelemiştir. (Yargıtay 6. CD, E. 2025/1811)⁷

Bu, rehberin en çok karşılığı olan bölümüdür: incelenen kararların yarısından çoğunda bozma sebebi, eylemin hangi suça uyduğunun yanlış belirlenmesidir — şantaj yerine tehdit, tehdit yerine şantaj ya da şantaj yerine yağma. Tehdit ile şantaj arasındaki ayrımın tek bir düğüm noktası vardır ve o da yarardır.

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin kuralı açıktır: fail herhangi bir fayda elde etmeye çalışmadan yalnızca şeref ve saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı tehdidinde bulunursa, eylem şantaj değil sair tehdit suçunu oluşturur.¹ Aynı ölçüt, mağduruna "yarın basında resimleri görürsün" türünden mesajlar gönderen sanık hakkında kurulan şantaj mahkûmiyetinin kanun yararına bozulmasına yol açmıştır: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ihbarnamesinde, sanığın mağduru şeref ve saygınlığına zarar verecek fotoğrafları televizyonda yayımlatacağından bahisle tehdit ettiğinin anlaşıldığını, ancak bu yolla herhangi bir fayda elde etmeye çalıştığına dair veri bulunmadığını belirterek eylemin sair tehdit sayılması gerektiğini ileri sürmüş; Daire bu ihbarnameyi dosya içeriğine göre yerinde görerek kabul etmiş ve kararı bozmuştur.⁷

Aynı ölçüt ters yönde de işler. Kırk soruya doğru cevap vermesini isteyen mesajlar gönderen sanığın eyleminde kendisine veya başkasına yarar sağlama öğesinin bulunmadığını belirleyen Daire, m. 107/2'deki şantaj suçunun oluşmadığını, eylemin TCK m. 123'teki kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu kapsamında kalabileceğini ve unsurları yönünden oluşmayan şantaj suçundan beraat kararı verilmesi gerektiğini saptamıştır.³

Yarar kavramı dar anlaşılmaz. Daire, m. 107/2'nin öğelerinden olan "yarar" kavramının sadece maddi çıkarları değil, fail veya üçüncü kişinin yararına olan her durumu kapsadığını belirtir.¹ Ceza Genel Kurulunun aktardığı ölçüte göre de elde edilmek istenen yarar; para, mal veya bir hizmet sağlanması gibi maddi bir değer olabileceği gibi, örneğin cinsel ilişkiye girmeyi temin etme gibi maddi değer dışında başka bir fayda da olabilir.³

Bunun en açık örneği, hiç para istenmeyen bir olayda görülür. Ablasının özel görüntülerini yayan sanık, ablasının polise gitmesini engellemek için tanık aracılığıyla "Polise giderse, bu resimleri yarın gazeteye veririm" haberini göndermiştir. Yargıtay 6. Ceza Dairesi bu sözlerin kendisini adli soruşturmadan kurtarmak suretiyle yarar sağlamak amacına yönelik olduğunu ve bu hâliyle m. 107/2'deki şantaj suçunu oluşturacağını belirterek, eylemi TCK m. 106/1-3 kapsamında tehdit sayan ve şikâyet yokluğu nedeniyle düşme kararı veren hükmü bozmuştur. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/14493)⁸ Soruşturmadan kurtulmak da bir yarardır.

Ters yönde bir bozma da aynı ölçüte dayanır: eski ilişkisinden ayrılmak isteyen şikâyetçinin babasına ve tanığa çıplak fotoğrafları internete yükleyeceğini söyleyen sanığın eylemi hakkında tehdit suçundan hüküm kurulmuştu. Daire, sanığın kastını bir bütün hâlinde değerlendirerek eylemin "kendisine yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı" niteliğinde olduğunu ve bu hâliyle şantaj suçunu oluşturduğunu belirtmiştir. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/11659)⁹

Yarar açıkça dile getirilmemişse mahkemenin araştırma yükümlülüğü doğar. Katılanın anne ve babasını arayıp "her şeyi anlatacağı" yönünde mesajlar gönderen sanık hakkında tehdit suçundan hüküm kuran mahkemeye Daire, bu beyanın araştırılarak eylemin m. 107/2'deki şantaj suçunu oluşturup oluşturmadığının tespiti ile sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğini belirtmiş ve hükmü bozmuştur. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/13726)¹⁰

Ayrımın pratik sonucu ağırdır. Şantaj resen soruşturulur ve cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır; TCK m. 106/1'in ikinci cümlesindeki sair tehdit ise mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulur ve iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir. Kanun yararına bozma yoluyla incelenen bir dosyada, Dairenin yerinde görerek kabul ettiği ihbarnamede sair tehdit suçunun uzlaştırma ve basit yargılama usulü kapsamında yer aldığına da işaret edilmiştir.⁷

İkinci sınır, sonucu bakımından çok daha ağırdır: şantajda ceza bir yıldan üç yıla kadar hapisken, yağmada TCK m. 148/1 uyarınca altı yıldan on yıla kadar hapistir ve dava ağır ceza mahkemesinde görülür.

Ayrımı yapan şey, tehdidin konusudur. Yargıtay 6. Ceza Dairesi bunu şöyle koyar: fail, TCK m. 148/1'de belirtilen değerlere yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit edip menfaat sağlamaya çalışırken yağma; TCK m. 107/2'de ise "şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği" biçiminde tehdit ederek menfaat sağlamaya çalışmaktadır. (Yargıtay 6. CD, E. 2024/512)¹¹ Aynı kararda Daire, tehdidin mağdurun veya yakınının hayatına, beden veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştirileceği ya da malvarlığı itibarıyla esaslı bir zarara uğratılacağı yönündeki irade beyanı olduğunu ve yasada sayılanlar dışındaki değerlere yönelik tehdidin yağma suçunu oluşturmayacağını belirtir.¹¹

Daire bu ölçütü, yasak ilişkiyi gerekçe göstererek mağdurdan senet imzalatan sanıklar hakkında uygulamış; olayın somut özellikleri karşısında m. 107/2'nin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerekliliği gözetilmeksizin nitelikli yağma suçundan hüküm kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.¹¹

Cebrin bulunup bulunmaması da ayrımı belirler. "Olanları kimseye anlatmamamı istemiyorsan, 5.000,00 Türk Lirası vereceksin" biçimindeki sözler bakımından Daire, bu ifadelerde yağma suçunda aranan tehdit ve cebrin bulunmadığını, dolayısıyla eylemin şantaj suçunu ihlal ettiğini belirterek nitelikli yağmaya teşebbüsten kurulan hükmü bozmuştur. (Yargıtay 6. CD, E. 2024/3134)¹²

Sınır ters yönde de işleyebilir. Bir dosyada sanık, senetten vazgeçmesi için şikâyetçiyi rezil etmekle tehdit etmiş, ancak tanık beyanında sanığın şikâyetçinin çocuğuna yönelik ağır sözler de sarf ettiği anlaşılmıştır. Yargıtay 6. Ceza Dairesi, eylemin sübutu hâlinde yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına dair delilleri takdir ve tartışmanın üst dereceli ağır ceza mahkemesince yapılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devam edilerek suç vasfında yanılgıya düşülmesini hukuka aykırı bulmuştur. (Yargıtay 6. CD, E. 2024/3838)¹³ Şantaj sanılan bir dosya, tehdidin içeriği genişledikçe görev bakımından da yer değiştirebilir.

Kısaca: tehdit "seni rezil ederim" düzeyinde kalıyorsa şantaj, "seni öldürürüm", "malını yakarım" gibi m. 148/1'de sayılan değerlere yöneliyorsa ve bir malın teslimine bağlanıyorsa yağma söz konusu olur.

Şantajda failin istediğini elde edip etmediği, suçun oluşması bakımından belirleyici değildir. Yargıtay 6. Ceza Dairesinin aktardığı Ceza Genel Kurulu ölçütüne göre yararın elde edilmiş olması suçun tamamlanması bakımından gerekli olmayıp, yarar sağlamak maksadıyla şeref ve saygınlığa zarar verebilecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceğine ilişkin tehdidin mağdura ulaştırılması suçun tamamlanması açısından yeterlidir.³

Bu ölçütün iki sonucu vardır. Birincisi, mağdurun boyun eğmemesi suçu teşebbüs aşamasında bırakmaz; tehdit ulaştığı anda suç tamamlanmıştır. İkincisi, tehdidin mağdura ulaşması aranır — yalnızca kurulan bir plan ya da yazılıp gönderilmemiş bir mesaj yeterli değildir.

Tehdidin mağdura doğrudan iletilmesi de şart değildir. Daire, sanığın mağdura iletilmesi kastıyla tanığa söylediği sözleri esas alarak şantaj suçunun oluşacağını kabul etmiştir.⁸ Üçüncü kişi aracılığıyla ulaştırılan tehdit de suçu oluşturur.

Buna karşılık talep hiç ortaya konmamışsa suç oluşmaz. Katılana ait özel görüşme kayıtlarını flaş bellekle teslim edip kendilerini aramasını isteyen sanıklar bakımından Daire, m. 107'de tanımlı şantaj suçundaki talep unsurunun eksik kaldığını ve suçun unsurları itibarıyla oluşmadığını saptamıştır.¹ Aynı kararda Daire, elde edilen kayıtların hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesine yönelik eylemin TCK m. 132'deki haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturup oluşturmayacağının araştırılması gerektiğini belirtmiştir.¹

Yararın haksız olması da aranır. Ceza Genel Kurulunun aktarılan ölçütüne göre, m. 107/1'de "haksız bir çıkar", m. 107/2'de yalnızca "yarar" denilmiş olması iki kavramın farklı olduğu anlamına gelmez; ikinci fıkradaki yararın da haksız olması gerekir ve talep edilen yararın failin zaten hakkı olan bir hususa ilişkin olması durumunda şantaj suçu oluşmaz.³ Alacağını tahsil etmek isteyen kişinin borçlusunu icra takibiyle korkutması bu nedenle şantaj değildir.

Uygulamadaki şantaj dosyalarının büyük bölümü, sona ermiş bir ilişkiden kalan fotoğraf, video veya mesajların ifşa edilmesi tehdidiyle kurulur. Bu dosyalarda şantaj tek başına kalmaz; görüntünün kaydedilmesi, ele geçirilmesi ve yayılması ayrı suçların konusudur.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin incelediği bir dosyada sanık, eski nişanlısıyla birlikte çekilmiş fotoğrafları para vermezse sosyal medyada paylaşacağına dair mesajlar göndermiş, sonra da görüntüleri paylaşmıştır. Sanık hakkında hem TCK m. 107/2'den şantaj hem TCK m. 134/2'den özel hayatın gizliliğini ifşa suretiyle ihlal suçundan mahkûmiyet kurulmuş, Daire eyleme uyan suç vasfının doğru biçimde belirlendiğini kabul ederek bu yöndeki temyiz sebeplerini reddetmiştir.⁵ İfşa tehdidi ile ifşanın kendisi ayrı suçlardır ve ayrı cezalandırılır.

Kayıtların hukuka aykırı yolla ele geçirilmiş olması da ayrıca değerlendirilir. Şantaj suçunun unsurlarının oluşmadığı bir dosyada Daire, sanığın haberleşme kayıtlarını hukuka aykırı olarak ele geçirmeye yönelik eyleminin TCK m. 132'de tanımlı haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturup oluşturmayacağının tespiti gerektiğini belirtmiştir.¹ Şantajdan beraat, dosyanın kapanması anlamına gelmeyebilir.

Şantaj başka suçlarla birlikte de yargılanır; bu durumda dosyada birden çok suç birlikte görülür. İncelenen kararlarda şantaj, nitelikli cinsel saldırı (Yargıtay 9. CD, E. 2021/26776)¹⁴ ve hakaret⁴ suçlarıyla aynı iddianamede yer almıştır. Nitelikli yağma iddiasıyla açılan bir davada ise şantaj iddianamede bulunmamış; Yargıtay 6. Ceza Dairesi eylemin TCK m. 107/2 kapsamında kalıp kalmadığının tartışılmamasını bozma sebebi saymıştır.¹¹

Bu dosyalarda mağdurun kimliğine ilişkin bilgiler kararlarda maskelenmiş biçimde yer alır ve öyle kalır. Rehberde aktarılan olay anlatımları da kararların kendi ifadeleriyle sınırlıdır.

Şantaj çoğunlukla yazılı iz bırakan bir suçtur ve dosyalar da bu iz üzerine kurulur: mesaj dökümleri, telefon inceleme tutanakları, sosyal medya yazışmaları, banka kayıtları ve tanık beyanları.

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin beraat hükmünü bozarken kurduğu delil zinciri bu yapıyı gösterir. Daire; katılanın aşamalarda özde değişmeyen tutarlı ve istikrarlı anlatımlarını, sanığın söz konusu fotoğrafları tanığın sosyal medya hesabına göndermesini ve katılanla birlikte olduğuna ilişkin mesajlarıyla banka dekontlarının bu iddiayı desteklemesini birlikte değerlendirerek suçun sabit görüldüğü sonucuna varmış; delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yerinde ve yeterli olmayan gerekçeyle beraat kararı verilmesini hukuka aykırı bulmuştur. (Yargıtay 6. CD, E. 2023/17168)¹⁵ Katılanın istikrarlı anlatımı tek başına değil, para transferi ve mesaj kayıtlarıyla desteklendiği ölçüde sonuca bağlanmıştır.

Sözlerin içeriği kadar bağlamı da incelenir. Daire, tehdide ilişkin beyanları değerlendirirken sanığın kastını bir bütün hâlinde ele almış ve yalnız tek bir cümleye değil, sözlerin tamamına ve kimlere söylendiğine bakmıştır.⁹ Aynı biçimde, art arda gönderilen iletilerin karşılıklı bir yazışmanın parçası olup olmadığı da dosyadan belirlenmiştir.⁴

Birinci fıkraya dayanan dosyalarda ispatın konusu farklıdır: orada tartışılan şey sözün söylenip söylenmediği değil, failin dayandığı hakkın veya yükümlülüğün gerçekten var olup olmadığıdır. Daire, tanıklık karşılığında para istendiği iddiasında, ilgili soruşturma dosyasının getirtilerek sanığın o dosyada beyanının bulunup bulunmadığının ve beyanının kaza ile uyuşup uyuşmadığının belirlenmesini istemiştir.² Eksik araştırma bu suçta bozma sebebidir.

Yarar unsuru bakımından ispat yükü özellikle dikkatle ele alınır. "Herhangi bir fayda elde etmeye çalıştığına dair veri bulunmadığı" saptaması, kanun yararına bozmayla mahkûmiyetin ortadan kalkmasına yol açmıştır.⁷ Dosyada bir talep görünmüyorsa m. 107 yerine m. 106 veya m. 123 gündeme gelir.

Son olarak, ispat edilen fiilin hangi mahkemenin görev alanına girdiği de ispat faaliyetinin bir parçasıdır: tanık beyanıyla ortaya çıkan yeni bir tehdit içeriği, dosyayı asliye ceza mahkemesinden ağır ceza mahkemesine taşıyabilir.¹³

Görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. 5235 sayılı Kanun m. 11, sulh ceza hâkimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere asliye ceza mahkemelerince bakılacağını söyler; aynı Kanun'un 12. maddesi ağır ceza mahkemesinin görevini hem suç adıyla sayarak hem de on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar bakımından belirler. TCK m. 107 bu sayımda yer almaz ve üst sınırı üç yıldır.

Bu durum, eylemin yağma olarak nitelendirilme ihtimali doğduğunda değişir: yağma, m. 12'de adıyla sayılan suçlardandır ve dosya ağır ceza mahkemesine gider. Yargıtay 6. Ceza Dairesi bu nedenle, tanık beyanıyla ortaya çıkan içerik karşısında eylemin yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına dair delilleri takdir ve tartışmanın ağır ceza mahkemesince yapılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini belirtmiştir.¹³

Dava zamanaşımı sekiz yıldır. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, TCK m. 107/1 uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre m. 66/1-e gereği sekiz yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğünü belirtmiştir.¹⁴

Zamanaşımı kesilebilir. TCK m. 67/2 sayılan işlemleri kesme nedeni sayar; kesilme hâlinde süre yeniden işlemeye başlar ve m. 67/4 uyarınca en fazla yarısına kadar uzar. Şantaj bakımından bu, olağanüstü zamanaşımının on iki yıl olması demektir. Daire de kesme nedenini m. 67/2-d uyarınca mahkûmiyet kararı olarak saptamış ve bu tarihten temyiz incelemesine kadar sekiz yıllık olağan sürenin dolduğunu belirleyerek kamu davasının düşmesine karar vermiştir.¹⁴

Süreler bakımından şikâyetin bir rolü yoktur. Suç şikâyete bağlı olmadığından TCK m. 73/1'deki altı aylık şikâyet süresi işlemez; mağdurun şikâyetten vazgeçmesi de davayı düşürmez. Nitekim bir dosyada bölge adliye mahkemesi eylemi tehdit sayıp şikâyet yokluğu nedeniyle düşme kararı vermiş, Yargıtay 6. Ceza Dairesi eylemin şantaj olduğunu belirterek bu kararı bozmuştur.⁸

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme, somut cezanın miktarına göre gündeme gelir. CMK m. 231/5 uyarınca hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir ve sanık beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulur; TCK m. 51/1 uyarınca erteleme için de sınır iki yıldır. TCK m. 107/1'in alt sınırı bir yıl olduğu için somut ceza bu eşiklerin altında kalabilir; incelenen bir dosyada 10 aylık hapis cezası ertelenmiştir.⁷