Ara karar ne demek? Ara karara itiraz ve ara karardan dönme
Yayın tarihi:
Bu sayfada
Kısaca
- Ara karar, davayı bitirmeyen, yargılamayı yürütmeye ve ilerletmeye yarayan karardır; davayı sona erdiren karar ise nihai karardır.
- Hukuk davasında istinaf yolu nihai kararlar ile kanunda sayılan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı açıktır.
- Ceza davasında hâkim kararlarına ve kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına itiraz edilebilir.
- Yargıtay'a göre karşı taraf lehine usulden kazanılmış hak doğuran ara kararlardan, örneğin kesin süre verilmesine ilişkin ara karardan, dönülemez.
Duruşma tutanağında ya da dosya durumunda “ara karar” ifadesi sık görülür. Bu sayfa ara kararın nihai karardan farkını, ara karara karşı ne yapılabileceğini ve mahkemenin ara kararından ne zaman dönemeyeceğini anlatır.
İlgili rehberler: Tensip zaptı nedir? “Tensip zaptı hazırlandı” ne demekKarara çıkmış ne demek? Dosya durumunda “karara çıkmış” ifadesi
Ara karar ve nihai karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre hâkimin verdiği kararlar ara kararları ve nihai kararlar olmak üzere ikiye ayrılır; ara kararları, yargılamaya son vermeyen, onu yürütmeye ve ilerletmeye yarayan kararlardır. (Yargıtay HGK, E. 2016/1168)1 Görev ve yetki itirazının ya da zamanaşımı def'inin reddi, taraflara delil göstermeleri veya tanık, bilirkişi ve keşif masraflarını yatırmaları için süre verilmesi birer ara karardır.1
Yargılamaya son veren ve hâkimin davadan elini çekmesi sonucunu doğuran kararlar ise nihai karardır.1 Mahkeme usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir (HMK m. 294/1).
Ara kararları ve hükmün sonucu duruşma tutanağına mutlaka yazılır (HMK m. 154/3-ğ).
Hukuk davasında ara karara karşı ne yapılabilir?
Hukuk davasında istinaf yoluna, ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarına ve kanunda sayılan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı başvurulabilir (HMK m. 341/1). Kanun bu listede sayılmayan ara kararlar için ayrı bir istinaf yolu öngörmez; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da nihai kararların, ara kararların aksine, temyiz edilebildiğini mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu m. 427'ye atıfla belirtir.1
Karşı taraf dinlenmeden verilmiş ihtiyati tedbir kararına, tedbirin uygulanmasından ya da uygulama tutanağının tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye itiraz edilebilir (HMK m. 394/1-2). İtiraz hakkında verilen karara karşı kanun yoluna başvurulabilir (HMK m. 394/5).
Ceza davasında ara karara itiraz
Ceza davasında hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m. 267). İtiraz, kanunda ayrıca hüküm yoksa ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie dilekçeyle ya da zabıt kâtibine beyanla yapılır (CMK m. 268/1).
Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili mercie gönderir (CMK m. 268/2).
Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş mahkeme kararlarına karşı hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m. 272/2).
Ara karardan dönme (rücu)
Kanunda ara karardan dönmeyi genel olarak düzenleyen bir hüküm yoktur. Hukuk Genel Kurulu, usulden kazanılmış hak kavramının ne mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda ne de Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda açıkça düzenlendiğini, konunun yargı içtihadıyla geliştiğini belirtir.1
Aynı karara göre hâkimin bir tarafa kesin süre vermesiyle karşı taraf lehine kazanılmış hak doğar; Yargıtay bozma ilamına uyulmasına, resen yemin yöneltilmesine ve taraflardan birine kesin süre verilmesine ilişkin ara kararlar bu niteliktedir ve bunlardan dönmek caiz değildir.1
İlgili mevzuat
HMK m. 341 — İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar
MADDE 341- (1) (Değişik:22/7/2020-7251/34 md.) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:
a) Nihai kararlar.
b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.
(2) Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir.
(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir.
(4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz.
(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir.
Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
HMK m. 394 — İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz
MADDE 394- (1) Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz.
(2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/42 md.) Esas hakkında dava açıldıktan sonra, itiraz hakkında, bu davaya bakan mahkemece karar verilir.
(3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler.
(4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.
(5) İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz.
Kaynak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
CMK m. 267 — İtiraz olunabilecek kararlar
Madde 267 – (1) Hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde, mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir.
Kaynak: Ceza Muhakemesi Kanunu (5271)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
CMK m. 268 — İtiraz usulü ve inceleme mercileri
Madde 268 – (1) Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263 üncü madde hükmü saklıdır.
(2) Kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme, itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; yerinde görmezse en çok üç gün içinde, itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderir.
(3) İtirazı incelemeye yetkili merciler aşağıda gösterilmiştir:
a) (Değişik: 18/6/2014-6545/74 md.) Sulh ceza hâkimliği kararlarına yapılan itirazların incelenmesi, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliğinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe; son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe; ağır ceza mahkemesinin bulunmadığı yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine; ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa, en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir.
b) (Değişik:8/7/2021-7331/24 md.) Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir. İtirazı incelemeye yetkili mercilerin farklı olduğu hâllerde, itirazların gecikmeksizin incelenmesi amacıyla, kararına itiraz edilen sulh ceza hâkimliği tarafından gerekli tedbirler alınır. Sulh ceza hâkimliği işleri, asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa itirazı inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir.
c) Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlara yapılacak itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesine ve bu mahkeme ile başkanı tarafından verilen kararlar hakkındaki itirazların incelenmesi, o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye; son numaralı daire için birinci daireye; o yerde ağır ceza mahkemesinin tek dairesi varsa, en yakın ağır ceza mahkemesine aittir.
d) Naip hâkim kararlarına yapılacak itirazların incelenmesi, mensup oldukları ağır ceza mahkemesi başkanına, istinabe olunan mahkeme kararlarına karşı yukarıdaki bentlerde belirtilen esaslara göre bulundukları yerdeki mahkeme başkanı veya mahkemeye aittir.
e) Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kararları ile Yargıtay ceza dairelerinin esas mahkeme olarak baktıkları davalarda verdikleri kararlara yapılan itirazlarda; üyenin kararını görevli olduğu dairenin başkanı, daire başkanı ile ceza dairesinin kararını numara itibarıyla izleyen ceza dairesi; son numaralı daire söz konusu ise birinci ceza dairesi inceler.
Kaynak: Ceza Muhakemesi Kanunu (5271)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Ara karar ve nihai karar ayrımı; usulden kazanılmış hak doğuran ara karardan dönülemeyeceğiYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2016/1168 · K. 2018/1928 ·
Mahkeme ikinci bozma kararına uyarak yeniden hüküm kurmuş, dosya temyiz incelemesi için Hukuk Genel Kuruluna gelmişti. Genel Kurul önce nihai karar kavramını açıkladı: hâkimin kararları ara kararları ve nihai kararlar olarak ikiye ayrılır; ara kararları yargılamaya son vermeyen, onu yürütmeye yarayan kararlardır, nihai kararlar ise hâkimin davadan elini çekmesi sonucunu doğurur. Usulden kazanılmış hakkın kanunda açıkça düzenlenmediğini, içtihatla geliştiğini belirtti ve kesin süre verilmesi gibi karşı taraf lehine hak doğuran ara kararlardan dönülemeyeceğini önceki Genel Kurul kararına atıfla tekrarladı. Somut dosyada ilk bozmaya uyulmakla davalı lehine usulden kazanılmış hak doğduğunu, ikinci bozmanın bu hakkı ihlal ettiğini belirterek kararı usulden bozdu.
Sonuç: Ara karar davayı bitirmez; ama Yargıtay'a göre kesin süre verilmesi gibi karşı taraf lehine hak doğuran bir ara karardan mahkeme sonradan dönemez.
Sık sorulan sorular
Ara karar ne demek?
Davayı bitirmeyen, yargılamayı yürütmeye ve ilerletmeye yarayan karardır. Delil göstermek ya da tanık, bilirkişi incelemesi ve keşif masraflarını yatırmak için süre verilmesi ya da görev itirazının reddi ara karara örnektir. Davayı sona erdiren karar ise nihai karardır.
Ara karar istinaf edilir mi?
Hukuk davasında istinaf yolu nihai kararlar ile kanunda sayılan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı açıktır; kanun diğer ara kararlar için ayrı bir istinaf yolu öngörmez (HMK m. 341). Ceza davasında hükme esas teşkil eden ara kararlara karşı hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m. 272).
Ara karara itiraz süresi ne kadar?
Ceza davasında kanunda ayrıca hüküm yoksa itiraz süresi, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK m. 268). Hukuk davasında karşı taraf dinlenmeden verilen ihtiyati tedbire itiraz süresi bir haftadır (HMK m. 394).
Mahkeme ara kararından dönebilir mi?
Kanunda bunu genel olarak düzenleyen bir hüküm yoktur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre kesin süre verilmesi gibi karşı taraf lehine usulden kazanılmış hak doğuran ara kararlardan dönülemez.
Ara karar verildi ne demek?
Mahkemenin yargılamanın yürütülmesine ilişkin bir karar verdiğini anlatır; dava bitmemiştir. Ara kararlar duruşma tutanağına yazılır (HMK m. 154).
Diğer terimler
- Karara çıkmış ne demek? Dosya durumunda “karara çıkmış” ifadesi
- UYAP dosya durumu ne demek? Açık, kapalı, infaz, istinafta, Yargıtayda
- Hakkımda soruşturma var mı, nasıl öğrenirim? e-Devlet ve UYAP'ta dosya sorgulama
- Haciz ne demek? “Haciz tatbik edilmiştir”, e-haciz ve ihtiyati haciz
- Tensip zaptı nedir? “Tensip zaptı hazırlandı” ne demek
- Şerh ne demek? Mahkemede şerh, muhalefet şerhi ve karşı oy
- Görevsizlik kararı ve yetkisizlik kararı nedir? Kararın ardından ne olur
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.