22/a uygulamasına itiraz: kadastro güncellemesi ve tapudaki alanın değişmesi (3402 sayılı Kanun m. 22/2-a)
Yayın tarihi:
Bu sayfada
- Başa dön
- Kısaca
- Dava, süre ve usul
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 22/2-a: 22/a uygulaması nedir ve neden yapılır?
- 22/a uygulamasında tapudaki alan neden değişir?
- Askı ilanı ve 30 günlük süre: 22/a çalışmalarında 3402 sayılı Kanun m. 11, 12 ve 26
- 22/a uygulamasına itiraz davasının şartları: davayı kim açar, kime karşı açılır?
- Askı süresi geçtikten sonra genel mahkemede dava ve 3402 sayılı Kanun m. 12/3'teki on yıllık süre
- Uygulama kadastrosuna itiraz davasında ispat: pafta çakıştırması, hava fotoğrafı ve bilirkişi kurulu
- 22/a itirazında mülkiyet uyuşmazlığı tartışılmaz; kesinleşmiş mahkeme kararları bağlayıcıdır
- Kaybedilen alan için TMK m. 1007 uyarınca Hazineye karşı tazminat davası
- İlgili mevzuat
- Yargıtay kararları
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- 22/a uygulaması, daha önce kadastrosu yapılmış yerlerde eski haritalardaki ölçü, çizim ve hesap hatalarını gidermek için haritaların yeniden düzenlenmesidir.
- Bu çalışmada parselin tapudaki alanı değişebilir.
- Sonuçlar 30 gün askıya çıkarılır ve bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açılabilir.
- Dava kural olarak alanı artan ya da sınırı lehine değişen komşu parselin malikine karşı açılır.
- Yargıtay kararlarına göre askı süresi geçtikten sonra da genel mahkemede dava açılabilir.
- Mahkeme eski ve yeni haritaları bilirkişilere karşılaştırtarak hatanın kaynağını araştırır.
Kadastro güncellemesi, uygulamada "22/a uygulaması" ya da "uygulama kadastrosu" diye anılan ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 22/2-a'ya dayanan çalışmadır. Daha önce kadastrosu yapılmış yerlerde haritaların yeniden düzenlenmesini ve tapu sicilinin düzeltilmesini amaçlar; bu sırada bir parselin tapudaki yüzölçümü küçülebilir ya da büyüyebilir, komşu parselle ortak sınırı kayabilir. Bu rehber çalışmanın kanuni dayanağını, askı ilanını, askı süresi içinde ve sonrasında açılan davayı, davanın kime karşı açılacağını, Yargıtay'ın bu davalarda aradığı teknik incelemeyi ve kaybedilen alan için tazminat yolunu anlatır.
İlgili rehberler: Kadastro tespitine itiraz: askı ilanı, kadastro mahkemesinde dava ve on yıllık süre (3402 sayılı Kanun m. 11, 12)Kadastro hatası ve düzeltilmesi: 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 41Mükerrer kadastro ve mükerrer tapu kaydının iptali (3402 sayılı Kanun m. 22/1, TMK m. 1026)Tapu iptal davası: yolsuz tescil, iyi niyetli üçüncü kişi ve tapu iptal ve tescil davasının usulüOrman kadastrosuna itiraz: süre, görevli mahkeme, tapusu orman çıkan arazi ve tazminat2B arazisi: orman vasfını yitirmiş yerlerde hak sahipliği, satış ve kullanım kadastrosu davaları
Dava, süre ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Görevli mahkeme
Askı ilanı süresi içinde açılan dava kadastro mahkemesinde görülür (3402 sayılı Kanun m. 26/1-B ve m. 11); askı süresi geçip tespit kesinleştikten sonra açılan dava, genel görevli asliye hukuk mahkemesinde görülür (HMK m. 2/1).
Dayanak: 3402 sayılı Kanun m. 26
- Yetkili mahkeme
Kadastro mahkemesinin yetkisini bölgenin idari sınırları belirler (3402 sayılı Kanun m. 26, son fıkra); askıdan sonra genel mahkemede açılan ve tapu kaydının düzeltilmesine yönelen davada taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m. 12/1).
Dayanak: HMK m. 12/1
- Dava şartı
Zorunlu arabuluculuk ya da kadastro müdürlüğüne ön başvuru şartı yoktur: 3402 sayılı Kanun m. 11 itirazı olanların ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabileceğini söyler; 6325 sayılı Kanun m. 18/B/1'in arabuluculuğu dava şartı yaptığı uyuşmazlıklar (kira, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşu hakkı) arasında kadastro tespitine itiraz sayılmamıştır.
- Süre ve zamanaşımı
Askı ilanı 30 gün sürer ve bu süre içinde dava açılmayan tespitler kesinleşir (3402 sayılı Kanun m. 11, 12/1); tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanan itiraz ve davalar için on yıllık hak düşürücü süre işler (m. 12/3).
Dayanak: 3402 sayılı Kanun m. 11, 12
- Yargılama usulü
Kadastro mahkemesinde, Kanunda ayrıca açıklık bulunmayan hâllerde basit yargılama usulü uygulanır ve mahkeme adli tatile tabi değildir (3402 sayılı Kanun m. 29); askıdan sonra asliye hukuk mahkemesinde açılan dava HMK m. 316/1'de sayılan basit usul hâllerinden olmadığından yazılı yargılama usulüyle görülür.
Dayanak: 3402 sayılı Kanun m. 29; HMK m. 316
- Harç
Kadastro mahkemesinde dava harcı ve yargılama giderleri taşınmazın son beyan dönemi emlak vergisi değeri esas alınarak hesaplanır (3402 sayılı Kanun m. 36/2); genel mahkemede konusu belli bir değerle ilgili davada karar ve ilam harcı nispidir (Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-III-1-a).
Dayanak: 3402 sayılı Kanun m. 36; Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife
- Kanun yolu
İlk derece mahkemesinin nihai kararına karşı istinaf (HMK m. 341/1), bölge adliye mahkemesinin temyizi kabil kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz (HMK m. 361/1) yoluna gidilir; HMK m. 341/2 ve 362/1-a'daki kesinlik sınırları HMK ek m. 1'e göre her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve davanın açıldığı tarihteki tutar esas alınır.
Dayanak: HMK m. 341, 361, 362, ek m. 1
3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 22/2-a: 22/a uygulaması nedir ve neden yapılır?
3402 sayılı Kanun m. 22/1 kural olarak, daha önce tespit, tescil veya sınırlandırma yoluyla kadastrosu ya da tapulaması yapılmış yerlerin yeniden kadastrosunun yapılamayacağını söyler; bu yasağa rağmen ikinci kez kadastro yapılmışsa ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendi bu yasağın uygulanmadığı çalışmayı tanımlar: tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere, uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin sağlanması. Uygulamada "22/a uygulaması", "uygulama kadastrosu" ya da "kadastro güncellemesi" diye anılan çalışma budur.
m. 22/3'e göre (a) bendinin uygulanacağı alanlar Tapu ve Kadastro Genel Müdürünün onayıyla belirlenir; çalışmalara başlanmadan en az onbeş gün önce çalışma alanında, bölge merkezinde ve bölgenin bağlı olduğu il merkezinde alışılmış vasıtalarla duyurulur, varsa yerel gazetede de ilan edilir. Aynı fıkra bu çalışmalarda Kanunun 2, 4, 14, 17, 19 ve 21. maddeleri ile 13. maddenin (B) ve 20. maddenin (B), (C) ve (D) bentlerinin uygulanmayacağını belirtir.
Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre uygulama kadastrosunun amacı, sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek, uygulama niteliğini kaybetmiş ya da zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermeyen haritaları yeniden üretmek ve tapu sicilinde gerekli düzeltmeleri yapmaktır; tesis kadastrosu (taşınmazın ilk kadastrosu) sırasında yapılan teknik hataların belirlenerek haritaların zeminle uyumlu ve güvenli hâle getirilmesi amaçlanır. (Yargıtay HGK, E. 2017/2743)1 Kurula göre bu tespitte taşınmazın mülkiyeti tartışma konusu edilemez; harita tekniğine uymayan haritalar yerine ülke koordinat sistemine uygun sayısal haritalar düzenlenir ve tespit kesinleşince tapu malikleri adına tescil edilir.1 Kurul, bu çalışmanın usulünü düzenleyen yönetmeliğin adının 2018'de "Kadastro Güncelleme Yönetmeliği" olarak değiştirildiğini de belirtir.1
22/a uygulaması mükerrer kadastro ile karıştırılmamalıdır: m. 22/1'in yasakladığı ikinci kadastroda ikinci çalışma bütün sonuçlarıyla hükümsüzdür; bu konu mükerrer kadastro rehberinde anlatılmıştır. Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin kadastrosu da ayrı bir çalışmadır; 3402 sayılı Kanun ek m. 4 bu çalışmayı düzenler ve ikinci kadastro sayılmayacağını ayrıca söyler. Kesinleşmiş kadastro haritasındaki hatanın 3402 sayılı Kanun m. 41'e göre düzeltilmesi de ayrı bir yoldur ve kadastro hatası düzeltme rehberinde anlatılmıştır.
22/a uygulamasında tapudaki alan neden değişir?
m. 22/2-a hataların dört kaynağını sayar: sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplama. Yargıtay 8. Hukuk Dairesine göre uygulama kadastrosu yapılırken önce zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait haritalardan yararlanılarak tesis kadastrosuna ait paftalar ortofoto üzerine işlenir; harita zemine uymuyorsa farklılıkların nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip hatalar giderilir, yapılan teknik çalışmalar ada raporunda açıklanır ve taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirilerek ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılır. (Yargıtay 8. HD, E. 2022/1033)2
Yargıtay kararlarındaki dosyalar alan değişikliğinin farklı sebeplerini gösterir. Bir dosyada 1951 tapulamasında 57.700 m² olarak tescil edilen taşınmaz, 22/2-a çalışmasında 39.074,66 m² olarak belirlenmiş; bilirkişi sınırların zeminle uyumlu olduğunu, parsel alanı hesaplanırken ölçü ve hesaplama hatası yapıldığını bildirmiştir. (Yargıtay 5. HD, E. 2023/4994)3 Başka bir dosyada 24.880 m²'lik taşınmaz 20.141,30 m²'ye inmiş; fen bilirkişisi azalmanın tesis kadastrosu sırasında yapılan tersimat (paftaya çizim) hatasından kaynaklandığını bildirmiştir. (Yargıtay 16. HD, E. 2018/3641)4 Hukuk Genel Kurulunun incelediği bir dosyada ise 729,25 m²'lik azalmanın bir bölümü yol tarafında uygulama ekiplerince oluşturulan hatta, kalanı ilk tesis kadastrosunda kullanılan ölçü tekniği ve alan hesaplama yönteminin teknik yönden yetersizliğine bağlanmıştır. (Yargıtay HGK, E. 2024/575)5
Bu nedenle alanın küçülmesi tek başına yeni çalışmanın hatalı olduğunu göstermez. 1951 tapulamasında 57.700 m² olarak tescil edilen taşınmazın dosyasında malikin askı süresinde açtığı davada kadastro mahkemesi, azalmanın tesis kadastrosundaki hatalı pafta tersimatından kaynaklandığını ve uygulama kadastrosunun doğru olduğunu kabul ederek davayı reddetmiş, bu karar kesinleşmiştir.3 Öte yandan kararlardaki birçok dosyada iddia, davacının parselinden eksilen alanın komşu parsele eklendiği ya da ortak sınırın yanlış yere kaydırıldığıdır.1 (Yargıtay 8. HD, E. 2022/4863)6 Hangisinin gerçekleştiği, aşağıda anlatılan teknik incelemeyle belirlenir.
Askı ilanı ve 30 günlük süre: 22/a çalışmalarında 3402 sayılı Kanun m. 11, 12 ve 26
m. 22/3'te 22/a çalışmalarında uygulanmayacağı sayılan maddeler arasında askı ilanını düzenleyen m. 11 ve kesinleşmeyi düzenleyen m. 12 yoktur. m. 11/1'e göre kadastro müdürü askı cetvellerini düzenler; bu cetvelleri ve pafta örneklerini müdürlükte ve muhtarın çalışma yerinde 30 gün süreyle ilan ettirir ve itirazı olanların ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabileceklerini belirtir. m. 11/4'e göre bu ilanlar ilgili gerçek kişilere, kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine şahsen tebliğ edilmiş sayılır.
Yargıtay kararları da 22/a çalışmalarına karşı askı süresini m. 11'e bağlar: 8. Hukuk Dairesinin kararlarında aktarılan bozma kararlarına göre bu davalar, 3402 sayılı Kanunun 11. maddesinde sözü edilen askı ilan süresi içinde kadastro mahkemesine açılabilir. (Yargıtay 8. HD, E. 2023/1548)7 5. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada uygulama kadastrosu 29.05.2014-27.06.2014 tarihleri arasında ilan edilmiş, malik askı ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açmıştır.3
m. 12/1'e göre 30 günlük ilan süresi geçtikten sonra dava açılmayan kadastro tutanaklarına ait sınırlandırma ve tespitler kesinleşir; m. 26/1-B askı ilanı içinde açılan davaları kadastro mahkemesinin görevine verir. 8. Hukuk Dairesinin aktardığı bir bozma kararında, askı ilan süresi içinde açılmış dava için kadastro mahkemesinin görevli olduğu ve ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi gerektiği belirtilmiştir. (Yargıtay 8. HD, E. 2025/1055)8 5. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada uygulama kadastrosu tespiti 13.07.2011-11.08.2011 tarihleri arasında askıya çıkarılmış ve 12.08.2011 tarihinde kesinleşmiştir. (Yargıtay 5. HD, E. 2025/6743)9
22/a uygulamasına itiraz davasının şartları: davayı kim açar, kime karşı açılır?
Davayı, uygulama sonucunda taşınmazının alanı ya da sınırı aleyhine değişen malik açar. Taşınmaz paylı mülkiyette ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, uygulama kadastrosuna ilişkin talebin bölünemez nitelikte olduğunu, bu davaların tüm paydaşlarca birlikte açılmasını gerektiren yasal bir zorunluluk bulunmadığını ve TMK m. 693/3 uyarınca her paydaşın diğer paydaşları temsilen dava açabileceğini kabul etmiştir. (Yargıtay HGK, E. 2019/715)10
Yargıtay kararlarına göre davanın davalısı, yapılan tespit sonucunda itiraz edenin taşınmazı aleyhine yüzölçümü artan ya da lehine ortak sınırı değiştirilen taşınmazın malikidir. (Yargıtay 16. HD, E. 2016/9644)11 Uygulama kadastrosu sonucunda lehine sınır değişikliği yapılan veya yüzölçümü artan bir taşınmaz yoksa dava kadastro müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılabilir. (Yargıtay 8. HD, E. 2024/45)12 Davacı, kendi parseli aleyhine değişikliğe yol açan komşu parselleri doğru göstermişse kadastro müdürlüğüne husumet düşmez; müdürlük yönünden dava husumetten reddedilir.1112
Alan azalmasının nereden kaynaklandığını davacı dava açarken çoğu zaman bilemez. 8. Hukuk Dairesine göre davanın kime yöneltilmesi gerektiğinin açıklığa kavuşturulması için önce mahallinde keşif ve uygulama yapılarak azalmanın sebebi uzman fen bilirkişi raporuyla saptanmalıdır: eksilme hesaplama yönteminden kaynaklanıyorsa kadastro müdürlüğüne husumet yöneltilmesi yeterlidir; komşu taşınmazlardan kaynaklanıyorsa komşu parsel maliklerinin davaya dahil edilmesi için davacıya süre verilir ve HMK m. 124 uyarınca taraf teşkili sağlanınca davanın esasına girilir.8 Daireye göre taraf teşkilinin sağlanması yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir dava şartıdır; bu koşul yerine getirilmeden davanın usulden reddine karar verilmesi doğru değildir.8
Uygulama sonucunda alanı artan taşınmaz dava sırasında başkasına geçebilir. 8. Hukuk Dairesinin incelediği bir dosyada çekişmeli parsel 6292 sayılı Kanun uyarınca kullanıcılarına satılınca davacı, HMK m. 125'teki seçimlik hakkını kullanarak davaya taşınmazı satın alanlara karşı tapu iptali ve tescil davası olarak devam etmiş; Daire davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle ret kararını bozmuştur. (Yargıtay 8. HD, E. 2024/2477)13
Askı süresi geçtikten sonra genel mahkemede dava ve 3402 sayılı Kanun m. 12/3'teki on yıllık süre
8. Hukuk Dairesinin kararlarında aktarılan Yargıtay bozma kararlarına göre, askı ilan süresinde dava açılmamakla kesinleşen uygulama kadastrosu tespitine karşı davalar, kadastro müdürlüğüne başvuru yapılmasına gerek olmaksızın askı süresi içinde kadastro mahkemesinde açılabileceği gibi, tutanakların kesinleşmesinden sonra genel mahkemelerde de açılabilir.76 Aynı yöndeki bir bozma kararında, mevzuatta uygulama kadastrosuna karşı askı ilanından sonra dava açılamayacağına dair bir düzenleme yer almadığı ve ilk derece mahkemesinin davayı 3402 sayılı Kanun m. 41 uyarınca kadastro müdürlüğüne başvurulmadığı gerekçesiyle reddetmesinin doğru olmadığı belirtilmiştir.12
8. Hukuk Dairesi bu dosyalarda asliye hukuk mahkemesinde görülen davaları esastan incelemiş; kesinleşen uygulama kadastrosuna karşı açılan dava ile bir el atmanın önlenmesi davası birlikte görüldüğünde, el atma davasının uygulama kadastrosuna karşı açılan davanın sonucuna göre çözülebileceğini gözeterek önce 22/2-a uyuşmazlığının sonuca bağlanmasını istemiştir.2 Hukuk Genel Kurulunun 2021'de incelediği ve uygulama kadastrosunda eksik ölçüldüğü ileri sürülen alanın tapu iptali ve tescilinin istendiği dava da asliye hukuk mahkemesinde açılmıştır.1
Genel mahkemedeki dava süresiz değildir. m. 12/3'e göre tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere, tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. 5. Hukuk Dairesi, 12.08.2011'de kesinleşen bir uygulama kadastrosu tespitinde bu sürenin 12.08.2021'de dolduğunu, bu nedenle uygulama kadastrosuna itiraz yoluna başvurulmasının hak düşürücü süre nedeniyle mümkün olmayacağını kabul etmiş ve eksilen kısmın değerinin tazminat davasında belirlenmesini istemiştir.9 Daire aynı kararda, 22/2-a çalışması yüzünden eksilen kısım için komşu parsellere karşı tapu iptali ve tescil davası açılabileceğini vurgulayan önceki bir Yargıtay kararını da aktarmıştır.9 İstem uygulama kadastrosuna değil, tesis kadastrosundan önceki nedenlere ve mülkiyet hakkına dayanıyorsa süre farklı işler. 16. Hukuk Dairesi, tesis kadastrosunda tespit dışı bırakılan yerinin bir bölümünün uygulama kadastrosunda komşu parsele katıldığını ileri süren davacının davasında istemin bu nitelikte olduğunu belirtmiş; on yıllık süreyi taşınmazın 09.06.1982'de kesinleşen kadastro tespitinden saymış ve 15.02.2011'de açılan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini belirterek ret hükmünü gerekçesini düzelterek onamıştır. (Yargıtay 16. HD, E. 2021/1227)14
Uygulama kadastrosuna itiraz davasında ispat: pafta çakıştırması, hava fotoğrafı ve bilirkişi kurulu
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 8. Hukuk Dairesine göre uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır; bu nedenle mahkemenin uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapması zorunludur.12
8. Hukuk Dairesinin sıraladığı araştırma şu adımlardan oluşur: 1) tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğünden getirtilir, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları toplanır; 2) tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları, uygulamada yararlanılan diğer haritalar ile ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri dosyaya alınır; 3) yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ve harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişilerin katılımıyla mahallinde keşif yapılır, gerektiğinde ziraat ve jeoloji mühendisi bilirkişi de keşfe katılır; 4) keşifte tesis kadastrosu sırasında zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar sorulur ve fen bilirkişisine işaretletilir.2
Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığını, bu yöntemlerin hata paylarını, haritanın zeminle uyumsuzluğunun nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığını, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığını açıklayan ve ada raporu ile uygulama tutanağını irdeleyen, denetlenebilir rapor alınır.2 Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisi ilk tesis kadastrosu paftası ile uygulama kadastrosu paftasını iki haritada hava fotoğrafı, iki haritada ortofoto üzerinde çakıştırır; uygulamada yanlışlık varsa doğru sınırın nasıl olması gerektiğini de haritasında gösterir.2 Kararlarda bu inceleme, harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi sıfatına sahip bilirkişilerin de bulunduğu üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna yaptırılır.2 (Yargıtay 16. HD, E. 2016/10570)15
Rapor yetersizse hüküm bozulur. 16. Hukuk Dairesi, ölçü krokisi, hesap cetveli ve ölçü cetveli getirtilmeden, taşınmazın tesis ve uygulama kadastrosundaki durumunu net ortaya koymayan, var olduğu söylenen ölçü ve tersimat hatasının neden kaynaklandığını açıklamayan, denetime elverişsiz ve soyut raporlara dayanılarak hüküm kurulamayacağını belirtmiştir.15 8. Hukuk Dairesi bir dosyada, parseller arasındaki arkın tesis kadastrosu sırasında zeminde bulunup bulunmadığı hava fotoğraflarıyla araştırılmadan sabit sınır kabul edilmesini ve paftalar çakıştırılmadan alınan raporu yetersiz bulmuştur.6 Başka bir dosyada komşu parsellerin idari kararla mı, başka bir yolla mı oluştuğunun araştırılmasını istemiştir.7 Hukuk Genel Kurulu, yolla sınırı olan bir taşınmazda tesis kadastrosu tarihinde yolun nereden geçtiği, güzergâh değiştirip değiştirmediği ve genişleyip genişlemediği üzerinde durulmasını; uygulama kadastrosu paftasına değer verilecekse tesis kadastrosu paftasına neden üstünlük sağlanmadığının açıklanmasını aramıştır.5 Fen bilirkişisinin raporu ile ek raporu çelişiyorsa çelişki giderilmeden hüküm kurulamaz.1
Hüküm de uygulanabilir olmalıdır: 8. Hukuk Dairesine göre bir parselden ayrılan bölümün komşu parsele eklenmesine karar verilirken taşınmazların yeni oluşan yüzölçümleri hüküm yerinde gösterilmelidir; hâkim doğru, infazı kabil ve infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde karar vermek zorundadır.6
22/a itirazında mülkiyet uyuşmazlığı tartışılmaz; kesinleşmiş mahkeme kararları bağlayıcıdır
Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre uygulama kadastrosunun amacı mülkiyet uyuşmazlıklarını çözmek olmadığından, bu işlemin yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun yapılmadığı iddiasıyla açılan davada taşınmazın mülkiyetine ve niteliğine ilişkin ihtilaflar inceleme konusu yapılmaz.1 Kurul, alan eksikliğinin uygulama kadastrosundan mı yoksa mülkiyete ilişkin bir itirazdan mı kaynaklandığı belirlenmeden verilen kararı eksik incelemeye dayalı saymıştır.1 8. Hukuk Dairesi de değerlendirme yapılırken mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağının gözetilmesini ister.2
Daha önce kesinleşmiş bir mahkeme kararı varsa uyuşmazlık o karara göre çözülür. 8. Hukuk Dairesi, uygulama kadastrosundan önce kadastro müdürlüğünce 3402 sayılı Kanun m. 41'e göre yapılan yüzölçümü düzeltmesine karşı açılan ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen davadaki kararın taraflar için bağlayıcı kesin delil niteliğinde olduğunu, uyuşmazlığın bu karara göre çözülmesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay 8. HD, E. 2021/11637)16 Daire aynı kararda, uygulama kadastrosunun teknik bir çalışma olduğunu ve mülkiyete ilişkin hakların bu çalışmada inceleme konusu yapılamayacağını da vurgulamıştır.16
Başka bir kararda 8. Hukuk Dairesi, kadastro mahkemesinde görülüp taşınmazın tamamının orman olmadığı hükmen belirlenen bir parselin bir bölümünün uygulama kadastrosuyla komşu Hazine parselinde bırakılmasını isabetsiz bulmuştur; Daireye göre o hüküm Hazine yönünden kesin hüküm niteliğindedir ve taşınmazı sonradan Hazineden edinenleri de bağlar.13 Bu dosyada komşu parsel ayrıca 3402 sayılı Kanun ek m. 4 uyarınca yapılan güncellemeyle kullanıcılarının beyanlar hanesine şerh edilmişti; ek m. 4 Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin kadastrosunu düzenleyen ayrı bir hükümdür.13
Kaybedilen alan için TMK m. 1007 uyarınca Hazineye karşı tazminat davası
TMK m. 1007/1'e göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur; m. 1007/3'e göre Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. 5. Hukuk Dairesi, Hukuk Genel Kurulu kararına dayanarak kadastro tespit işlemlerinden başlayan tapu işlemlerinin bir bütün oluşturduğunu, bu kayıtlardaki hatalardan Devletin kusursuz sorumlu olduğunu ve zarar görenlerin Hazine aleyhine adli yargıda dava açabileceklerini belirtir.3
Bu kararın dosyasında malik askı süresinde kadastro mahkemesinde dava açmış, mahkeme tesis kadastrosu sırasında zemindeki kullanıma aykırı hatalı pafta tersimatı yapıldığı ve uygulama kadastrosunun doğru olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiş, karar kesinleşmiştir; ardından açılan tazminat davasında 5. Hukuk Dairesi, net gelir esas alınarak belirlenen gerçek bedelin TMK m. 1007 uyarınca Hazineden tahsiline karar verilmesini yerinde bulmuştur.3 Daireye göre bu davalarda tazminat, tapu malikinin malvarlığında meydana gelen gerçek azalma kadardır; taşınmazın niteliği arazi ise değer net gelir yöntemiyle, arsa ise emsal satışlara göre belirlenir.3 Daire, bu dosyada davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığını da tespit etmiştir.3
Uygulama kadastrosuna itiraz yolu m. 12/3'teki sürenin dolmasıyla kapanmışsa tazminat yolu yine açık olabilir: 5. Hukuk Dairesi böyle bir dosyada eksilen kısmın değerinin belirlenerek hüküm kurulmasını istemiş, bu doğrultuda verilen kabul kararını onamıştır.9
Taşınmazı Hazineden ihaleyle ve eski yüzölçümü üzerinden satın alanların, ödedikleri satış bedelinin tazmini istemiyle Hazineye karşı açtıkları davada (kararda TMK m. 1007 anılmamıştır) 16. Hukuk Dairesi, askı süresinde kadastro müdürlüğüne karşı açılıp pasif husumet yokluğundan reddedilen davadaki kararın işin esasını çözmediğini, bu nedenle kesin hüküm niteliği taşımayan o kararın kesinleşme tarihinin zamanaşımı başlangıcı sayılamayacağını belirtmiş ve tazminat davasının süresinde açıldığını kabul etmiştir.4
Dava Yargıtay aşamasına gelirse tapu iptali ve tescil davalarının Yargıtay'daki bekleme süresini dosyamnezamandoner.com'da görmek mümkündür.
İlgili mevzuat
3402 sayılı Kanun m. 22 — Evvelce kadastrosu yapılan yerler
Madde 22 – (Değişik:22/2/2005 – 5304/6 md.)
Evvelce tespit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz. Bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tâbi tutulmuşsa, ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve Türk Medenî Kanununun 1026 ncı maddesine göre işlem yapılır. Süresinde dava açılmadığı takdirde, ikinci defa yapılan kadastro, tapu sicil müdürlüğünce re’sen iptal edilir.
Ancak;
a) Tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek üzere uygulama niteliğini kaybeden, teknik nedenlerle yetersiz kalan, eksikliği görülen veya zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen kadastro haritalarının tekrar düzenlenmesi ve tapu sicilinde gerekli düzeltmelerin sağlanması amacıyla tapulama ve kadastro görmüş yerlerde,
b) Daha önce sadece tapu tahriri yapılan veya 2859 sayılı Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Kanuna göre yenileme yapılacak yerler ile 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine tâbi yerlerde,
Birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
İkinci fıkranın (a) bendinin uygulanacağı alanlar Tapu ve Kadastro Genel Müdürünün onayı ile belirlenir ve çalışmalara başlanmadan en az onbeş gün önce çalışma alanında, bölge merkezinde ve bölgenin bağlı olduğu il merkezinde alışılmış vasıtalarla duyurulur, ayrıca varsa yerel gazete ile ilân edilir. Yapılacak çalışmalarda 2, 4, 14, 17, 19 ve 21 inci maddeler ile 13 üncü maddenin (B) ve 20 nci maddenin (B), (C) ve (D) bentleri hükümleri uygulanmaz.
Tapulama ve kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan kamu kurum ve kuruluşlarına ait yerlerin tescili yapılır.
Tapuya tescil edilmiş ormanlardan, haritaları teknik mevzuata uygun olanlar aynen, diğerleri ise teknik mevzuata uygun hale getirildikten sonra tapu kütüğüne aktarılır.
Kaynak: Kadastro Kanunu (3402)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 13 Kasım 2026 tarihinde alınmıştır.
3402 sayılı Kanun m. 11 — Kadastro sonuçlarının ilanı
Madde 11 – Kadastro müdürü, kadastro tutanaklarına göre yapılan tespitlere dayanarak, askı cetvellerini düzenler; bu cetvelleri ve pafta örneklerini, müdüriyette ve ayrıca muhtarın çalışma yerinde 30 gün süre ile ilan ettirir; itirazı olanların ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabileceklerini belirtir. Bu ilanda kadastro harçları da gösterilir.
Kadastro müdürü bu işlemleri, kadastro ekibinin çalışma alanındaki işini bitirdiği tarihten itibaren en geç üç ay içerisinde yapmak zorundadır.
Müdür, Genel Müdürlüğün iznini alarak, kadastrosu henüz tamamlanmayan çalışma alanlarında mahalle bucak merkezi ve köyde, bir ada veya mevkiden daha küçük olmamak üzere kadastro çalışmaları sonuçlanan taşınmaz mallara ait kısmi ilanı yukarıdaki esaslara göre yapabilir.
Bu Kanun gereğince yapılan ilanlar, ilgili gerçek kişilere, kamu ve özel hukuk tüzelkişilerine şahsen tebliğ edilmiş sayılır.
Kaynak: Kadastro Kanunu (3402)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 16 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
3402 sayılı Kanun m. 12 — Kadastro tutanaklarının kesinleşmesi ve hak düşürücü süre
Madde 12 – 30 günlük ilan süresi geçtikten sonra, dava açılmayan kadastro tutanaklarına ait sınırlandırma ve tespitler kesinleşir.
Kadastro müdürü tarafından onaylanarak kesinleşen tutanaklar ile kadastro mahkemesinin kesinleşmiş kararları; kesinleşme tarihleri tescil tarihi olarak gösterilmek suretiyle en geç 3 ay içinde tapu kütüklerine kaydedilir.
Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. (Ek cümle: 25/2/2009-5841/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 12/5/2011 tarihli ve E.: 2009/31, K.: 2011/77 sayılı Kararı ile.)
Kadastrosu tamamlanan çalışma alanı içerisinde kalan eski tapu kayıtları, işleme tabi kayıt niteliğini kaybederler. Bu kayıtlara dayanılarak kadastro ve tapu sicil müdürlüklerinde işlem yapılamaz.
Kesinleşmemiş tutanaklar herhangi bir nedenle tapuya tescil edilmişse, iddia ve taşınmazın niteliğine bakılmaksızın, taşınmazı tescil tarihinden itibaren 20 yıl müddetle malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduranlar ile bunların akdi ve kanuni halefleri açılmış ve açılacak olan davalarda medeni kanunun tapuya itimat prensibinden yararlanırlar.
Kaynak: Kadastro Kanunu (3402)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
TMK m. 1007 — Sorumluluk
Madde 1007- Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.
Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.
Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.
Kaynak: Türk Medeni Kanunu (4721)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 24 Eylül 2026 tarihinde alınmıştır.
Yargıtay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Uygulama kadastrosunun amacı, mülkiyetin bu davada tartışılmaması ve çelişkili bilirkişi raporuYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/2743 · K. 2021/990 ·
Davacı, 2012'deki uygulama kadastrosunda parselinin 735 m² eksik ölçülüp komşu parsele eklendiğini ileri sürerek asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açmıştır. Kurul, 22/a uygulamasının amacının teknik hataları gidermek ve haritaları zeminle uyumlu hâle getirmek olduğunu, bu tespitte mülkiyetin tartışılamayacağını ve uygulama kadastrosuna ilişkin davada mülkiyet ve nitelik ihtilaflarının incelenmeyeceğini belirtmiştir. Fen bilirkişisinin ilk raporu hatayı tesis kadastrosundaki yanlış tersime bağlarken ek raporu farklı sonuca vardığından, Kurul çelişki giderilmeden ve eksikliğin uygulama kadastrosundan mı mülkiyet ihtilafından mı kaynaklandığı belirlenmeden kurulan hükmü eksik incelemeye dayalı bulmuştur.
Sonuç: 22/a itirazı teknik bir denetimdir; mahkeme önce eksikliğin uygulama kadastrosundan mı mülkiyet ihtilafından mı kaynaklandığını belirler.
2. Uygulama kadastrosuna itiraz davasında yapılacak araştırmanın adımlarıYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2022/1033 · K. 2023/1489 ·
Asliye hukuk mahkemesinde, el atmanın önlenmesi davası ile kesinleşen uygulama kadastrosuna karşı açılan dava birlikte görülmüştür. Daire, uygulama kadastrosuna itiraz davalarının bu faaliyetin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik olduğunu ve mahkemenin uygulamaya eşdeğer bir araştırma yapması gerektiğini belirterek araştırmanın adımlarını sıralamıştır: tesis tarihine en yakın hava fotoğrafları, ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis paftası, ifraz haritaları, ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve krokiler; yerel bilirkişi ve tanıklarla keşif; hata türlerini sırasıyla inceleyen, paftaları çakıştıran, denetlenebilir rapor. Bu belgeler getirtilmeden ve paftalar çakıştırılmadan karar verildiği için hüküm bozulmuş, önce 22/2-a uyuşmazlığının çözülmesi istenmiştir.
Sonuç: Mahkeme, uygulama kadastrosunu ona eşdeğer bir teknik araştırmayla denetlemek zorundadır.
3. 22/2-a çalışmasıyla yüzölçümü azalan taşınmaz için TMK m. 1007 tazminatıYargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/4994 · K. 2023/11845 ·
1951 tapulamasında 57.700 m² olarak tescil edilen taşınmazın payını satın alan davacının parseli, 22/2-a çalışmasında 39.074,66 m² olarak belirlenmiştir. Askı süresinde açılan dava, uygulama kadastrosunun doğru olduğu gerekçesiyle reddedilip kesinleşmiştir. Davacının Hazineye karşı açtığı tazminat davasında Daire, Hukuk Genel Kurulu kararına dayanarak kadastro ve tapu işlemlerinin bir bütün olduğunu ve Devletin bu kayıtlardaki hatalardan kusursuz sorumlu olduğunu, tazminatın gerçek zarar kadar olacağını ve arazide değerin net gelir yöntemiyle belirleneceğini belirtmiş; bilirkişinin ölçü ve hesaplama hatası tespitine göre gerçek bedelin Hazineden tahsiline ilişkin kararı onamıştır.
Sonuç: 22/a ile doğrulanan alan azalmasında malik, kaybettiği alanın gerçek bedelini TMK m. 1007 uyarınca Hazineden isteyebilir.
4. Hazineden satın alınan taşınmazın 22/a ile azalan alanı: zamanaşımının başlangıcıYargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2018/3641 · K. 2019/679 ·
Davacılar 1998'de Hazineden ihaleyle 24.880 m² olarak satın aldıkları taşınmazın 2010'daki 22/a uygulamasında 20.141,30 m²'ye indiğini ileri sürerek tazminat istemiştir. Mahkeme davayı zamanaşımından reddetmiştir. Daire, askı süresinde kadastro müdürlüğüne karşı açılan ve pasif husumet yokluğundan reddedilen davadaki kararın işin esasını çözmediğini, kesin hüküm niteliği taşımayan bu kararın kesinleşme tarihinin zamanaşımı başlangıcı sayılamayacağını, fen bilirkişisinin azalmayı tesis kadastrosundaki tersimat hatasına bağladığını belirterek davanın süresinde açıldığını kabul etmiş ve esas hakkında karar verilmesi için hükmü bozmuştur.
Sonuç: Usulden ret kararının kesinleşmesi, kaybedilen alan için açılan tazminat davasında zamanaşımını başlatmaz.
5. Yol sınırında alan azalması: tesis tarihindeki yol güzergâhının araştırılmasıYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2024/575 · K. 2025/550 ·
1988 tesis kadastrosunda 15.485 m² olan taşınmaz, 2018'deki uygulama kadastrosunda 729,25 m² azaltılarak 14.755,75 m² olarak tescil edilmiştir. Bilirkişi azalmanın bir bölümünü yol tarafında oluşturulan hatta, kalanını ilk kadastroda kullanılan ölçü tekniği ve alan hesaplama yönteminin yetersizliğine bağlamıştır. Kurul, tesis tarihinde yolun nereden geçtiği, güzergâh değiştirip değiştirmediği ve genişleyip genişlemediği üzerinde durulmadan, denetlenemeyen hava fotoğrafı incelemesiyle yetinilmesini yetersiz bulmuş; üç kişilik uzman bilirkişi kurulundan, uygulama paftasına değer verilecekse tesis paftasına neden üstünlük sağlanmadığını da açıklayan rapor alınmasını istemiştir.
Sonuç: Alan farkı yol ya da başka sınırlardan kaynaklanıyorsa o sınırın ilk kadastro tarihindeki yeri hava fotoğraflarıyla denetlenebilir biçimde belirlenir.
6. Sabit sınır kabulü, pafta çakıştırması ve infazı kabil hükümYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2022/4863 · K. 2023/2269 ·
Davacılar, uygulama kadastrosunda komşu parselin sınırının kendi parsellerine kaydığını ileri sürmüştür. Dosyada aktarılan önceki bozma kararında, askıda dava açılmayıp kesinleşen 22/2-a tespitine karşı kadastro müdürlüğüne başvuru gerekmeksizin genel mahkemede dava açılabileceği belirtilmiştir. Daire, tesis ve uygulama paftaları ile hava fotoğrafları getirtilmeden, aradaki arkın tesis tarihinde zeminde bulunup bulunmadığı araştırılmadan sabit sınır kabul edilmesini yetersiz bulmuş; ayrıca bir parselden ayrılan bölüm komşu parsele eklenirken yeni yüzölçümlerinin hükümde gösterilmemesini infazı kabil hüküm kuralına aykırı saymıştır.
Sonuç: Sınırın sabit olduğu, tesis tarihindeki hava fotoğraflarıyla doğrulanmadan kabul edilemez; hüküm yeni yüzölçümlerini göstermelidir.
7. Kesinleşen 22/a tespitine genel mahkemede itiraz ve komşu parsellerin oluşumunun araştırılmasıYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2023/1548 · K. 2023/2521 ·
Davacıların 4.160 m²'lik parseli 22/a uygulamasında 3.954,67 m² olarak tespit edilmiştir. Dosyada aktarılan önceki bozma kararında, askı ilan süresinde dava açılmamakla kesinleşen uygulama kadastrosu tespitine karşı davanın, kadastro müdürlüğüne başvuru gerekmeksizin askı içinde kadastro mahkemesinde, tutanakların kesinleşmesinden sonra genel mahkemelerde açılabileceği belirtilmiştir. Daire, ada raporları ve tesis tarihine en yakın hava fotoğrafları getirtilmeden, komşu parsellerin idari kararla mı başka yolla mı oluştuğu araştırılmadan, sınırlandırma ve ölçü hatasından soyut ifadelerle söz eden rapora dayanılmasını yetersiz bulmuş ve hükmü bozmuştur.
Sonuç: Dosyada aktarılan bozmaya göre askıda dava açılmamış olması itiraz hakkını ortadan kaldırmaz; Daireye göre hüküm denetlenebilir teknik rapora dayanmalıdır.
8. Yalnız kadastro müdürlüğüne açılan dava: keşifle husumetin belirlenmesi ve taraf teşkiliYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2025/1055 · K. 2025/1839 ·
Davacı, uygulama kadastrosunda taşınmazlarının yüzölçümünün eksildiğini ileri sürerek yalnız kadastro müdürlüğüne karşı dava açmıştır. Önceki bozma kararıyla, askı süresi içinde açılan dava için kadastro mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş; dosya kadastro mahkemesine gelince dava husumetten reddedilmiştir. Daire, davalının yüzölçümü artan ya da lehine sınırı değişen komşu malik, böyle bir taşınmaz yoksa kadastro müdürlüğü olduğunu tekrarlamış; azalmanın kaynağının önce keşif ve uzman fen bilirkişi raporuyla saptanması, komşu parsellerden kaynaklanıyorsa HMK m. 124 uyarınca komşu maliklerin davaya katılması için davacıya süre verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Taraf teşkili re'sen gözetilecek dava şartı olduğundan bu sağlanmadan verilen usulden ret kararı bozulmuştur.
Sonuç: Azalmanın kaynağı bilinmiyorsa mahkeme önce keşifle kaynağı belirler ve davacıya doğru davalıyı davaya katma imkânı verir.
9. On yıllık sürenin dolması: itiraz yolu kapanınca TMK m. 1007 tazminatıYargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2025/6743 · K. 2026/657 ·
Davacılar 2007'de 20.750 m² olarak satın aldıkları taşınmazın yenileme çalışmasında 17.900,70 m² olarak belirlendiğini ileri sürerek tazminat istemiştir. Daire aynı dosyada verdiği bozma kararında, 22/2-a çalışması yüzünden eksilen kısım için komşu parsellere karşı tapu iptali ve tescil davası açılabileceğini aktarmış; ancak 13.07.2011-11.08.2011 arasında askıda kalan tespitin 12.08.2011'de kesinleştiğini, 3402 sayılı Kanun m. 12/3'teki on yıllık hak düşürücü sürenin 12.08.2021'de dolduğunu, bu nedenle itiraz yolunun mümkün olmadığını belirterek eksilen kısmın değerinin belirlenmesini istemiştir. Bu doğrultuda verilen ve gerçek bedelin TMK m. 1007 uyarınca Hazineden tahsiline hükmeden karar onanmıştır.
Sonuç: Kesinleşmeden itibaren on yıl dolunca 22/a tespitine itiraz yolu kapanır; kaybedilen alan için Hazineden tazminat istenebilir.
10. Paylı taşınmazda paydaşlardan birinin uygulama kadastrosuna itiraz davası açmasıYargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2019/715 · K. 2022/1373 ·
Paylı mülkiyetteki parselin bir kısmının 2014'teki 22/a uygulamasında komşu parsele eklendiği ileri sürülmüş; davayı paydaşların bir kısmı açmıştır. Uyuşmazlık, bütün paydaşların davaya katılımının sağlanmasının gerekip gerekmediğidir. Kurul, uygulama kadastrosuna ilişkin talebin bölünemez nitelikte olduğunu, bu davaların tüm paydaşlarca birlikte açılmasını gerektiren yasal bir zorunluluk bulunmadığını ve davanın diğer paydaşların menfaatini olumsuz etkilemediğini belirterek TMK m. 693/3 uyarınca her paydaşın diğerlerini temsilen dava açabileceğini kabul etmiş, direnme kararını yerinde bulmuş ve sair temyiz itirazları için dosyayı 8. Hukuk Dairesine göndermiştir.
Sonuç: Paylı taşınmazda her paydaş, diğerlerini temsilen 22/a uygulamasına itiraz davası açabilir.
11. Komşu malikler doğru gösterilmişse kadastro müdürlüğüne husumet düşmezYargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2016/9644 · K. 2019/6219 ·
Davacı, uygulama kadastrosunda kendi parseli ile komşu iki parsel arasındaki sınırın hatalı belirlendiğini ileri sürerek komşu maliklerle birlikte kadastro müdürlüğünü de davalı göstermiştir. Daire, 22/a uygulamasına itiraz davalarında husumetin itiraz edenin taşınmazı aleyhine yüzölçümü artan ya da lehine ortak sınırı değişen taşınmazların maliklerine yöneltileceğini, böyle taşınmaz yoksa kadastro müdürlüğüne yöneltilebileceğini belirtmiştir. Davacı aleyhine değişikliğe yol açan taşınmazları doğru gösterdiğinden müdürlüğe husumet düşmediği, müdürlük yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
Sonuç: Davalı, alanı artan ya da sınırı lehine değişen komşu maliktir; kadastro müdürlüğü yalnız böyle bir malik yoksa davalı olur.
12. Askıdan sonra açılan dava ve kadastro müdürlüğünün husumet ehliyetiYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2024/45 · K. 2024/618 ·
Davacılar, 2012'deki uygulama kadastrosunda parsellerinin küçüldüğünü ve eksilen alanın komşu parsellerde kaldığını ileri sürerek asliye hukuk mahkemesinde kadastro müdürlüğü ve komşu malike karşı dava açmıştır. Mahkemenin davayı 3402 sayılı Kanun m. 41 uyarınca müdürlüğe başvurulmadığı gerekçesiyle reddeden ilk kararı, mevzuatta uygulama kadastrosuna karşı askı ilanından sonra dava açılamayacağına dair düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmadan sonra verilen kararı inceleyen Daire, ortak sınır ve yüzölçümünde değişiklik olan komşu parsel bulunduğundan kadastro müdürlüğünün yasal hasım sıfatı olmadığını ve dava müdürlük yönünden husumetten reddedilmeden karar verilmesini bozma sebebi saymıştır.
Sonuç: Dosyada aktarılan bozmaya göre askı geçtikten sonra da genel mahkemede dava açılabilir; Daireye göre komşu malik varsa kadastro müdürlüğü davalı olamaz.
13. Uygulama kadastrosuyla komşu Hazine parselinde bırakılan bölüm ve önceki kesin hükümYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2024/2477 · K. 2024/7915 ·
Davacının parseli 2012'deki uygulama kadastrosunda küçülmüş, eksilen bölümün orman sınırları dışına çıkarılarak Hazine adına tescil edilen komşu parselde bırakıldığı ileri sürülmüştür. Komşu parsel ayrıca 3402 sayılı Kanun ek m. 4 uyarınca yapılan güncellemeyle kullanıcılarının beyanlar hanesine şerh edilmiş, dava sırasında 6292 sayılı Kanun uyarınca onlara satılmış; davacı HMK m. 125 uyarınca davaya satın alanlara karşı devam etmiştir. Daire, davacı parselinin tamamının orman olmadığının önceki bir kadastro mahkemesi kararıyla hükmen belirlendiğini, bu hükmün Hazine yönünden kesin hüküm niteliğinde olduğunu ve Hazineden edinen davalıları da bağladığını belirterek, çekişmeli bölümün davacı parseline eklenmesi gerekirken davanın reddini bozmuştur.
Sonuç: Önceki kesin hükümle belirlenen durum, uygulama kadastrosu sonrasında açılan davada taşınmazı sonradan edinenleri de bağlar.
14. Tesis kadastrosundan önceki nedenlere dayanan istemde on yıllık sürenin başlangıcıYargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2021/1227 · K. 2021/4525 ·
Davacı, 30 yılı aşkın süredir kullandığı ancak tesis kadastrosunda tespit dışı bırakılan taşınmazının bir bölümünün, uygulama kadastrosu sırasında komşu parselin kapsamına alındığını ileri sürerek bu bölümün adına tescilini istemiştir. Kadastro mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine dosyaya bakan asliye hukuk mahkemesi, uygulama kadastrosunun usulüne uygun yapıldığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Daire, davanın uygulama kadastrosuna yönelik olmadığını, tesis kadastrosundan önceki nedenlere ve mülkiyet hakkına dayandığını, kadastro tespitinin 09.06.1982'de kesinleştiğini ve davanın 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 15.02.2011'de açıldığını belirtmiş; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddedilmesi gerektiğinden ret hükmünü gerekçesini düzelterek onamıştır.
Sonuç: İstem tesis kadastrosundan önceki nedenlere dayanıyorsa on yıllık süre, 22/a tespitinden değil tesis kadastrosu tespitinin kesinleşmesinden sayılır.
15. Denetime elverişsiz bilirkişi raporu ve üç kişilik uzman bilirkişi kuruluYargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2016/10570 · K. 2019/6368 ·
Hazinenin davacı olduğu uygulama kadastrosuna itiraz davasında, ada raporu yüzölçümü farkını paftaya yanlış tersimata bağlarken teknik bilirkişi artışın tesis kadastrosundaki alan hesaplarından kaynaklandığını bildirmiştir. Önceki bozma kararına uyulmasına rağmen ölçü krokisi, hesap cetveli ve ölçü cetveli getirtilmemiş, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu oluşturulmamıştır. Daire, taşınmazın tesis ve uygulama kadastrosundaki durumunu net ortaya koymayan, ölçü ve tersimat hatasının neden kaynaklandığını açıklamayan, denetime elverişsiz ve soyut raporlara dayanılarak eksik inceleme ile karar verilemeyeceğini belirterek hükmü bozmuştur.
Sonuç: Ada raporu ile bilirkişi raporu çelişiyorsa çelişki, ölçü belgeleri getirtilerek uzman kurul eliyle giderilmelidir.
16. 3402 m. 41 davasında kesinleşen kararın uygulama kadastrosu davasında bağlayıcılığıYargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2021/11637 · K. 2021/12362 ·
Uygulama kadastrosundan önce kadastro müdürlüğü, 3402 sayılı Kanun m. 41'e göre iki komşu parselin yüzölçümünü düzeltmiş; bu işleme karşı açılan dava reddedilip Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Uygulama tutanakları bu dava nedeniyle yüzölçüm hanesi boş bırakılarak kadastro mahkemesine gönderilmiştir. Daire, uygulama kadastrosunun teknik bir çalışma olduğunu ve mülkiyete ilişkin hakların bu çalışmada incelenemeyeceğini belirtmiş; çekişmeli taşınmazların yüzölçümü ve sınırlarının kesinleşen kararla belirlendiğini, bu kararın taraflar için bağlayıcı kesin delil olduğunu ve uyuşmazlığın ona göre çözülmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
Sonuç: Sınır ve yüzölçümü daha önce kesinleşmiş bir kararla belirlenmişse uygulama kadastrosu davası o karara göre çözülür.
Sık sorulan sorular
22/a uygulaması nedir?
3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 22/2-a'ya göre, daha önce kadastrosu yapılmış yerlerde sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermek için uygulama niteliğini kaybetmiş ya da zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermeyen kadastro haritalarının yeniden düzenlenmesi ve tapu sicilinin düzeltilmesidir. Uygulamada uygulama kadastrosu ya da kadastro güncellemesi diye de anılır.
22a uygulamasında tapudaki alanım neden değişti?
Çalışmanın amacı eski haritalardaki teknik hataları düzeltmek olduğundan yüzölçümü küçülebilir ya da büyüyebilir. Yargıtay kararlarındaki dosyalarda değişiklik; ilk kadastroda paftaya yanlış çizime, alanın yanlış hesaplanmasına, ilk kadastroda kullanılan ölçü tekniğinin yetersizliğine ya da sınırın komşu parsel lehine kaydırıldığı iddiasına dayanmıştır. Hangisinin söz konusu olduğu ancak bilirkişi incelemesiyle anlaşılır.
Kadastro güncelleme askı ilanı ne kadar sürer?
3402 sayılı Kanun m. 11/1'e göre askı ilanı 30 gün sürer; m. 22/3, 22/a çalışmalarında uygulanmayacak maddeler arasında m. 11'i saymaz. Bu ilanlar ilgililere şahsen tebliğ edilmiş sayılır (m. 11/4). Süre içinde dava açılmayan tespitler kesinleşir (m. 12/1).
Askı süresinde itiraz nereye yapılır?
Askı ilanı süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açılarak itiraz edilir (3402 sayılı Kanun m. 11 ve m. 26/1-B). Yargıtay 8. Hukuk Dairesi kararlarında aktarılan bozma kararlarına göre bu dava için kadastro müdürlüğüne önceden başvuru yapılması gerekmez.
22/a uygulamasına itiraz davası kime karşı açılır?
Yargıtay 8. ve 16. Hukuk Dairelerine göre dava, uygulama sonucunda yüzölçümü artan ya da lehine ortak sınırı değişen komşu parselin malikine karşı açılır. Böyle bir parsel yoksa, örneğin fark hesaplama yönteminden kaynaklanıyorsa, kadastro müdürlüğü davalı gösterilebilir. Azalmanın kaynağı bilinmiyorsa mahkeme önce keşif ve bilirkişiyle bunu belirler ve davacıya komşu malikleri davaya katması için süre verir.
Askı süresini kaçırdım; yine de dava açabilir miyim?
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi kararlarında aktarılan bozma kararlarına göre askıda dava açılmayıp kesinleşen 22/a tespitine karşı genel mahkemede, yani asliye hukuk mahkemesinde dava açılabilir. Ancak 3402 sayılı Kanun m. 12/3'teki on yıllık süre gözetilir; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu sürenin dolduğu bir dosyada itiraz yolunun kapandığını kabul etmiş ve eksilen alanın değeri için tazminata hükmedilmesini yerinde bulmuştur. İstem tesis kadastrosundan önceki nedenlere dayanıyorsa süre, Yargıtay 16. Hukuk Dairesine göre tesis kadastrosu tespitinin kesinleşmesinden işler.
Paydaşlardan biri tek başına dava açabilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, uygulama kadastrosuna ilişkin talebin bölünemez nitelikte olduğunu ve TMK m. 693/3 uyarınca her paydaşın diğer paydaşları temsilen bu davayı açabileceğini kabul etmiştir.
Mahkeme alan farkını nasıl inceler?
Yargıtay kararlarına göre mahkeme ilk kadastro paftasını, ölçü krokilerini, hesap cetvellerini ve ilk kadastro tarihine en yakın hava fotoğraflarını getirtir; yerel bilirkişi ve tanıklarla keşif yapar; harita ve jeodezi mühendislerinin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi kuruluna eski ve yeni paftaları çakıştırtarak hatanın türünü ve kaynağını belirletir.
Bu davada tapudaki mülkiyet tartışılabilir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre uygulama kadastrosunun amacı mülkiyet uyuşmazlıklarını çözmek değildir; bu davada taşınmazın mülkiyetine ve niteliğine ilişkin ihtilaflar incelenmez. Alan eksikliğinin uygulama kadastrosundan mı yoksa mülkiyete ilişkin bir itirazdan mı kaynaklandığını ise mahkeme belirlemek zorundadır.
Kaybettiğim alan için tazminat isteyebilir miyim?
TMK m. 1007'ye göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur ve bu dava tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 22/2-a çalışmasıyla yüzölçümü azalan taşınmazlarda gerçek bedelin Hazineden tahsiline karar verilmesini yerinde bulmuştur.
22/a uygulaması mükerrer kadastro mudur?
Hayır. 3402 sayılı Kanun m. 22/1 daha önce kadastrosu yapılmış yerin yeniden kadastrosunu yasaklar ve ikinci kadastroyu bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayar; m. 22/2-a ise bu yasağın uygulanmadığı, haritalardaki teknik hataların giderildiği çalışmayı düzenler. Mükerrer kadastro ayrı bir rehberde anlatılmıştır.
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Muğla Gayrimenkul Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası
Bu alandaki diğer rehberler
- Kadastro hatası ve düzeltilmesi: 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 41
- Kadastro tespitine itiraz: askı ilanı, kadastro mahkemesinde dava ve on yıllık süre (3402 sayılı Kanun m. 11, 12)
- Mükerrer kadastro ve mükerrer tapu kaydının iptali (3402 sayılı Kanun m. 22/1, TMK m. 1026)
- Tapu tahsis belgesi: tapu yerine geçer mi, tapuya nasıl çevrilir? (2981 sayılı Kanun m. 10)
- Kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma davaları
- Reddi miras, tenkis, vasiyetnamenin iptali ve mirasçılık belgesi
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.