Orman kadastrosuna itiraz: süre, görevli mahkeme, tapusu orman çıkan arazi ve tazminat

Orman kadastrosu, ormanların sınırlarının ve ormanlara bitişik taşınmazlarla ortak sınırlarının belirlenmesidir. 6831 sayılı Kanun m. 7/1'e göre Devlet ormanlarının, kamu tüzel kişilerine ait ormanların ve hususi ormanların kadastrosu ile bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmazın ormanlarla müşterek sınırlarının tayini ve tespiti orman kadastro komisyonları tarafından yapılır. Komisyon, m. 7/3 uyarınca bir başkan ve üç üyeden oluşur: orman mühendisi başkanın yanında bir orman mühendisi veya teknikeri, bir ziraat mühendisi veya teknisyeni ile mahalle ve köylerde muhtarlığın, beldelerde belediye encümeninin bildirdiği bir temsilci yer alır.

Orman kadastrosu her zaman bu komisyonlarca yapılmaz. Kadastro Kanunu m. 4/3'e göre çalışma alanında orman bulunması ve 6831 sayılı Kanun'a göre orman kadastrosuna başlanılmamış olması hâlinde, orman kadastrosu ve ormanlarla müşterek sınırların tespiti genel kadastroyu yapan kadastro ekibi tarafından yapılır; bu ekibe orman ve ziraat mühendisi katılır. Ekipçe sınırlandırılan ormanlar otuz günlük kısmi ilana alınır ve bu alanlarda orman kadastrosu yapılmış sayılır (m. 4/5). 6831 sayılı Kanun m. 7/1'e 2009'da eklenen cümle de henüz orman kadastrosuna başlanılmamış yerlerde Kadastro Kanunu'na göre belirlenen orman sınırının orman kadastro komisyonunca belirlenen sınır niteliğini kazandığını söyler. Hukuk Genel Kurulu, kanun koyucunun Kadastro Kanunu m. 4'ün ilk ve değişik metninde bir yerin orman, mera, yayla ya da kültür arazisi olarak belirlenmesi bakımından ilan, ilan süresi ve hak düşürücü süreler yönünden hiçbir fark öngörmediğini belirtmiş ve kadastro ekibince orman olarak tespit edilen taşınmaz hakkında da on yıllık sürenin işlediğini kabul etmiştir. (Yargıtay HGK, E. 2014/235)¹

İlan, itiraz süresinin başlangıcıdır. 6831 sayılı Kanun m. 10/1'e göre sınırlaması bitirilen köy, belde veya mahallelere ait kadastro tutanak suretleri haritalarıyla birlikte ilgili köy, belde veya mahallelerin uygun yerlerine asılmak suretiyle ilan edilir; asılma tarihi köylerde ihtiyar heyetlerinin, beldelerde belediye encümenlerinin tasdik ettiği belgelerle tevsik olunur (m. 10/2). 8. Hukuk Dairesi, Muğla'da iki mahalle arasındaki sınırda kalan taşınmazlar hakkında, orman kadastrosu sonuçlarının taşınmazın bulunduğu mahallede ilan edilip edilmediğinin kesin olarak tespit edilmesini istemiş; ilan edilmemişse davacılar yönünden kesinleşmiş orman kadastrosundan söz edilemeyeceğini ve davanın askı süresi içinde açılmış sayılacağını belirterek hak düşürücü süre nedeniyle verilen ret kararını bozmuştur. (Yargıtay 8. HD, E. 2025/5697)²

Bu rehber, orman sınırlandırmasına itirazı, kesinleşmiş orman kadastrosu karşısında tapu kaydının durumunu ve tazminatı anlatır. Orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin (6831 sayılı Kanun m. 2/B) satışı ve hak sahipliği sitedeki 2/B arazileri rehberinde ele alınır; burada yalnız bu işleme karşı açılan itiraz davasının hasmı anılır. Orman alanında ağaç kesme, işgal ve yapı gibi fiillerin cezai yönü orman kanunu suçları rehberinin konusudur. Orman sayılmayan tapusuz bir yerin zilyetlik yoluyla tescili ise tapusuz arazi tescili rehberinde anlatılır.

6831 sayılı Kanun m. 11/1'e göre orman kadastro komisyonlarınca alınan kararlara ilişkin tutanak ve haritalar askı suretiyle otuz gün süreyle ilan edilir ve bu ilan ilgililere şahsen yapılan tebliğ hükmündedir. Tutanak ve haritalara karşı itirazı olanlar askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemelerinde, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemelerde dava açabilir. İlan süresi geçtikten sonra dava açılmayan kararlara ilişkin tutanak ve haritalar kesinleşir. Süre, ilanın asıldığı tarihten başlar; kişiye ayrıca tebligat yapılması beklenmez.

Kesinleşme her hakkı sona erdirmez. Aynı fıkranın son cümlesine göre tutanak ve haritaların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Hazine hariç itiraz olunamaz ve dava açılamaz. Bu cümle, Kadastro Kanunu m. 12/3'teki genel kuralın orman kadastrosundaki karşılığıdır: kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. 8. Hukuk Dairesi, hükmüne uyulan bozma ilamında davalılar tarafından orman kadastrosuna yönelik olarak askı ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde, on yıllık süre içinde ise asliye hukuk mahkemesinde açılmış bir dava bulunmadığının belirtildiğini aktarmıştır. (Yargıtay 8. HD, E. 2021/12900)³

Bugünkü metin 2014'ten beri yürürlüktedir. Önceki metinde askı ilan süresi altı aydı, bu süre hak düşürücü süre olarak nitelendirilmişti ve sonradan dava açma hakkı yalnız tapulu taşınmaz sahiplerine on yıl içinde tanınmıştı. Hukuk Genel Kurulu, eski metinden tapusuz taşınmaz sahiplerinin yalnız askı süresinde itiraz edebileceği sonucunun çıktığını, bunun tapuya dayananlarla zilyetliğe dayananlar arasında farklılık yarattığını belirtmiş; Anayasa Mahkemesinin 22.05.2013 tarihli, 2012/108 E., 2013/64 K. sayılı kararıyla "Bu müddet içinde itiraz olmaz ise komisyon kararları kesinleşir. Bu süre hak düşürücü süredir." cümlelerinin iptal edildiğini ve 6527 sayılı Kanunla m. 11/1'in bugünkü hâlini aldığını aktarmıştır. Kurula göre yeni düzenlemeyle tutanak ve haritaların kesinleştiği tarihten itibaren Kadastro Kanunu m. 12/3'teki on yıllık süre içinde, tapuya dayalı olsun veya olmasın, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılabilir.¹

Bu değişiklik görülmekte olan davalara da uygulanır. 8. Hukuk Dairesi, 2007'de altı ay süreyle ilan edilen orman kadastrosuna karşı 2008'de zilyetliğe dayanarak açılan davada, ilk derece mahkemesinin altı aylık askı süresinin geçtiği gerekçesiyle verdiği ret kararını bozmuştur. Daireye göre Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve 6527 sayılı Kanunla yapılan değişiklik usulî kazanılmış hakkın istisnalarındandır ve derdest davalarda da uygulanır; orman kadastrosuna itiraz davaları on yıl içinde zilyetliğe dayalı olarak da açılabilir ve tapu kaydı koşulu aranmaksızın işin esası incelenmelidir. (Yargıtay 8. HD, E. 2025/1576)⁴ Kesinleşmiş orman haritalarında yalnız yüzölçümü ve fennî hataların düzeltilmesi ayrı bir yoldur: 6831 sayılı Kanun m. 9/7'ye göre düzeltme ilan edilir, ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açılmazsa kesinleşir ve düzeltmelerde m. 11'deki hak düşürücü süre aranmaz.

Davanın şartlarının ilki süredir: askı ilanı içinde kadastro mahkemesinde, kesinleşmeden sonra ise on yıl içinde ve kadastrodan önceki bir hukuki sebebe dayanarak dava açılır (6831 sayılı Kanun m. 11/1). İkinci şart doğru hasımdır. m. 11/2'ye göre hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerin açtığı sınırlamaya itiraz davalarında hasım Orman Genel Müdürlüğüdür; m. 2'ye göre orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine karşı açılacak itiraz davalarında ise hasım Hazine ve Orman Genel Müdürlüğüdür. Orman Genel Müdürlüğünün açacağı davalarda hasım hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerdir (m. 11/3).

Görevli mahkeme davanın zamanına göre değişir. Askı ilanı içinde açılan dava 6831 sayılı Kanun m. 11/1'e göre kadastro mahkemesinde, kadastro mahkemesi olmayan yerlerde kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemede görülür. Kesinleşmeden sonra açılan davalar için kanunda özel bir görev kuralı yoktur; HMK m. 2/1'e göre malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. 8. Hukuk Dairesi de hükmüne uyulan bozma ilamını aktarırken askı süresi içindeki davayı kadastro mahkemesinde, on yıllık süre içindeki davayı asliye hukuk mahkemesinde açılan dava olarak anmıştır.³

Daha önce verilmiş bir mahkeme kararı orman kadastrosunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Hukuk Genel Kurulu, tapu malikleri lehine ve orman idaresinin de taraf olduğu kesin hüküm bulunan bir taşınmazda, orman kadastro komisyonunun bu kararı dikkate alması gerektiğini; dikkate almadığı takdirde ilgililerin kanunun öngördüğü süre içinde tahdide itiraz davası açabileceklerini, ancak kesin hükmün varlığının tahdidin kendiliğinden geçersiz olması sonucunu doğurmadığını belirtmiştir. Kurula göre hak sahipleri on yıllık süre içinde orman kadastrosuna itiraz ederek dava açmamışsa, kesinleşen orman sınırları içinde kalan tapu kayıtları yasal değerini yitirir ve hak düşürücü süreden sonra açılan davada kesin hükmün varlığı ileri sürülemez. (Yargıtay HGK, E. 2017/2431)⁵

Yasal düzenleme, zilyetlikle ve tapu kaydıyla ormandan yer kazanma yolunu da kapatmıştır. 8. Hukuk Dairesi, tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan Kadastro Kanunu m. 45'in ilgili fıkralarının Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini, kalan fıkralarının da 5304 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldığını hatırlatarak bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağını belirtmiştir. (Yargıtay 8. HD, E. 2021/12584)⁶ Aynı Daire başka bir kararında zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağını ve öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi salt orman toprağının orman sayılan yer olduğunu vurgulamıştır. (Yargıtay 8. HD, E. 2021/12148)⁷ Bu nedenle itiraz davasında asıl tartışma, taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığıdır.

Kanuni tanım 6831 sayılı Kanun m. 1'dedir: tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır. Aynı madde orman sayılmayan yerleri (A)-(K) bentlerinde sayar. Bunlar arasında sazlıklar, step bitkileriyle örtülü yerler, parklar, orman sınırları içinde veya bitişiğinde tapulu ve tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık veya küme hâlindeki ağaçlarla örtülü yerler (F), orman sınırları dışında olup yüzölçümü üç hektarı aşmayan sahipli arazilerde tabii olarak yetişen ağaçlarla örtülü yerler (G), sahipli arazideki zeytinlikler (İ), funda veya makilerle örtülü olup orman ve toprak muhafaza karakteri taşımayan yerler (J) ve 2020'de eklenen (K) bendiyle orman sınırları dışında olup alan büyüklüğüne bakılmaksızın sahipli arazilerde ekim ve dikim yoluyla yetiştirilen ağaçlarla örtülü yerler vardır.

8. Hukuk Dairesine göre orman kadastrosuna itiraz davalarında bir taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı en eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritası uygulamasıyla belirlenir. 8. Hukuk Dairesi, 1956 tarihli hava fotoğrafına göre tarımsal faaliyete konu edildiği belirtilen taşınmazda hava fotoğrafı orman bilirkişisince stereoskopik olarak incelenmediği için bu hususun denetlenemediğini belirterek ret kararını bozmuş ve yeniden keşif yöntemini ayrıntılı biçimde göstermiştir: 1) yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı, amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları ile tapu kayıtları getirtilmeli, 2) yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen kişilerden üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları dinlenmeli, 3) Tarım ve Orman Bakanlığında görev yapmayan uzman üç orman mühendisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi ile keşif yapılmalı, 4) harita ve fotoğraflar çevre araziyle birlikte ve ölçekleri birbirine çevrilerek uygulanmalı, 5) taşınmazın gerçek eğimi ölçülmeli ve hava fotoğrafları stereoskopla üç boyutlu incelenmelidir.⁷

Bilirkişi raporunun içeriği de denetlenir. 8. Hukuk Dairesi, bozma kararına uyulduğu hâlde hava fotoğraflarındaki bitki örtüsünün tek tek tarif edilmediği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı ve kapalılık oranının Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulama Yönetmeliği m. 14'teki kapalılık ve topluluk tanımları çerçevesinde irdelenmediği, taşınmazın orman toprağı olup olmadığının tereddütsüz belirlenmediği bir raporla verilen kabul kararını bozmuştur. Daire, komşu parseller hakkında kişilerce açılan orman kadastrosuna itiraz davalarının reddedilip bu parsellerin öncesinin orman olduğunun kesinleştiği durumda, dava konusu taşınmazın bu komşu parsellerden hangi unsurlarla ayrıldığının belirlenmesini istemiştir.⁶ Aynı kararlarda taşınmazın 3116, 4785 ve 5658 sayılı Kanunlar karşısındaki durumunun da saptanması istenmiştir.⁷

Kesinleşmiş bir orman kadastrosu bulunan yerde araştırma biçimi değişir. Hukuk Genel Kurulu, tapuda kayıtlı olan ve hakkında 6831 sayılı Kanun'a göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunan taşınmaza karşı Hazine veya Orman İdaresince açılan tapu iptali ve tescil davalarında orman araştırmasının kesinleşen orman kadastrosu esas alınarak yapılacağını belirtmiştir. Kurula göre orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve askı ilan tutanakları ile onaylı tahdit haritası getirtilmeli; bir veya üç orman mühendisi bilirkişi ve bir fen elemanıyla keşif yapılarak orman sınır noktaları bulunmalı, tutanaklarla tahdit haritası arasında çelişki varsa bu çelişki tahdit tutanaklarına değer verilerek giderilmelidir.⁵ Kurula göre malik tarafından orman kadastrosuna itiraz davası açılmamışsa dava kesinleşmiş tahdide göre çözülür.⁵

Türkiye'nin pek çok yerinde arazi kadastrosu ile orman kadastrosu farklı yıllarda yapılmıştır. Hukuk Genel Kurulu, bazı bölgelerde orman kadastrosunun kesinleşmesinden yıllar sonra arazi kadastrosunun, bazı bölgelerde ise arazi kadastrosundan yıllar sonra orman kadastrosunun yapıldığını; bu nedenle orman iddiasıyla Hazine ve Orman İdaresince açılan tapu iptali ve tescil davalarında orman araştırmasının, taşınmaz hakkında kesinleşmiş bir orman kadastrosu bulunup bulunmadığı dikkate alınarak yapıldığını belirtmiştir.⁵ Genel kadastroda bir kişi adına tapuya yazılmış taşınmaz sonradan yapılan orman kadastrosunda orman sınırı içine alınmışsa, tapu sahibinin bu sınırlandırmaya karşı askı süresinde veya on yıl içinde dava açması gerekir.⁵

Süre geçince kesinleşmiş orman sınırı tapu kaydına üstün gelir. Hukuk Genel Kurulu, hak sahipleri on yıllık hak düşürücü süre içinde orman kadastrosuna itiraz ederek dava açmamışsa kesinleşen orman sınırları içinde kalan tapu kayıtlarının yasal değerini yitireceğini ve taşınmazın hâlen orman sınırları içinde bulunduğunun kabulü gerektiğini belirtmiştir.⁵ Bu yüzden Hazine veya Orman İdaresinin açtığı davada malikin dayandığı eski bir mahkeme kararı da tek başına sonucu değiştirmez; mahkeme önce malik tarafından orman kadastrosuna itiraz davası açılıp açılmadığını araştırır, açılmışsa o davanın sonucunu bekler, açılmamışsa davayı kesinleşmiş tahdide göre çözer.⁵

On yıllık süre Hazineyi bağlamaz; 6831 sayılı Kanun m. 11/1 süreyi "Hazine hariç" diye kurar. Orman İdaresinin davası için ayrı bir gerekçe vardır: 8. Hukuk Dairesi, Orman İdaresinin kesinleşmiş orman kadastrosuna dayanarak tapu iptali ve tescil istediği davada, ilk derece mahkemesinin Orman İdaresini sanki orman kadastrosuna itiraz etmiş gibi değerlendirip on yıllık süreyi geçirdiğinden bahisle davayı reddetmesini doğru bulmamış; Orman İdaresinin taraflar yönünden kesinleşen orman kadastrosuna dayanarak dava açtığı gözetilerek işin esasına girilmesi gerektiğini belirtmiştir.³ Kesinleşmiş orman sınırı taşınmazın yalnız bir bölümünden geçiyorsa hüküm de o bölümle sınırlı kurulur. 5. Hukuk Dairesi, taşınmazın kaç metrekaresinin kesinleşen orman sınırı içinde kaldığı belirlendikten sonra tapu kaydının kısmen iptal edilerek iptal edilen kısım yönünden Hazine adına tescil hükmü kurulması gerekirken, infazda tereddüt uyandıracak ve hisse iptaline yol açabilecek şekilde karar verilmesini bozma sebebi saymıştır. (Yargıtay 5. HD, E. 2021/206)⁸

Kesinleşmiş orman kadastrosu sonradan tapuya da yansıtılır. 6831 sayılı Kanun m. 11/4'e göre kadastrosu yapılıp kesinleşen Devlete ait ormanlar orman vasfıyla, kesinleşme tarihleri tescil tarihi olarak gösterilmek suretiyle en geç üç ay içinde hiçbir harç ve bedel alınmaksızın Hazine adına tapu kütüklerine kaydedilir. Kadastro Kanunu m. 4/6 da orman kadastrosu kesinleşmiş yerlerde bu sınırlara aynen uyulacağını söyler. Kamu kurumlarının açtığı iptal davalarının giderleri için Kadastro Kanunu m. 36/A'ya göre kadastro işlemiyle oluşan tespit ve kayıtların iptali için Devlet veya diğer kamu kurumlarınca kayıt lehtarına karşı açılan davalarda davalı aleyhine vekâlet ücreti dahil yargılama giderine hükmolunmaz.

TMK m. 1007/1'e göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur; Devlet zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder (m. 1007/2); Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür (m. 1007/3). Hukuk Genel Kurulu bu sorumluluğu kusursuz sorumluluk olarak nitelendirmiştir: tapu sicilinin tutulmasında hukuka aykırı bir işlem ile zararlı sonuç arasında nedensellik bağı gerekir, eylemin kusura dayanıp dayanmamasının önemi yoktur; idare illiyet bağının kesildiğini ispat etmedikçe sorumluluktan kurtulamaz ve illiyet bağı zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusuruyla ya da öngörülemeyen bir hâlle kesilebilir. (Yargıtay HGK, E. 2020/16)⁹ Kurul, kadastro işlemleri ile tapu işlemlerinin bir bütün oluşturduğunu ve kadastro görevlilerinin taşınmazın niteliğinde yaptığı yanlışlıkların da bu kapsamda düşünülmesi gerektiğini belirtmiştir. (Yargıtay HGK, E. 2023/644)¹⁰

Tazminatın ilk koşulu, malik adına oluşmuş geçerli bir tapu kaydının orman nedeniyle iptal edilmesidir. Hukuk Genel Kurulu aynı davada iki grup parseli ayırmıştır: kadastro tespitinden sonra tapu kaydı oluşmuş, malikin satın alıp adına tescil edilmiş ve sonra orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmiş parseller yönünden TMK m. 1007'deki tazminat şartları oluşmuştur; kadastro tespitine itiraz nedeniyle tapuda malik hanesi boş bırakıldıktan sonra Hazine adına tesciline karar verilen parseller yönünden ise bu şartlar oluşmamıştır. Kurul ayrıca 4785 sayılı Kanun m. 5'teki bir yıllık başvuru süresini yerine getirmeyenlerin devletleştirilen ormanın karşılığını alma hakkını kaybettiğini ve bu hükme göre 1949 tarihli tapu kaydından dolayı da tazminat talep hakkının bulunmadığını belirtmiştir.⁹

Tapuda orman şerhi varken taşınmazı satın alan kişinin durumu farklıdır. Hukuk Genel Kurulu, tapu kaydına orman sınırları içinde kaldığına dair şerh konulduktan sonra taşınmazı satın alan davacının TMK m. 1020 uyarınca sicildeki kaydı bilmediğini ileri süremeyeceğini, devir sırasında taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacak yerlerden olduğunu bilecek durumda olduğunu ve bu nedenle zarar ile Devletin tapu sicilinin doğru tutulmamasından doğan sorumluluğu arasında sebep-sonuç ilişkisi kurulmadığını belirterek tazminat isteminin reddi gerektiğine oy çokluğuyla karar vermiştir. Kurulda, kötü niyeti kanıtlanmamış yeni malikin de tazminattan yararlanması gerektiği görüşü ileri sürülmüş, ancak çoğunluk tarafından benimsenmemiştir.¹⁰

Tazminatın tutarı gerçek zarardır. Hukuk Genel Kurulu, eylemli orman olduğu gerekçesiyle tapusu iptal edilen tarla hakkında tazmini gereken gerçek zararın tapu kaydının iptali nedeniyle malikin malvarlığında meydana gelen azalma olduğunu; değerin Kamulaştırma Kanunu m. 11'deki yönteme göre, arazi niteliğindeki taşınmazlarda net gelir yöntemiyle, arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal karşılaştırmasıyla belirleneceğini; değerlendirme tarihinin ise tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği tarih olduğunu belirtmiştir. Kurul, bölge adliye mahkemesinin bilirkişi raporu almadan komşu parsellerdeki birim değer üzerinden kendiliğinden hesap yapmasını eksik inceleme sayarak direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur. (Yargıtay HGK, E. 2024/270)¹¹ Bu davada davalı taraf Hazineydi ve direnme kararını Hazine vekili temyiz etmişti.¹¹

İncelenen kararlarda bozma sebepleri dört grupta toplanmaktadır. Bu rehber Yargıtay kararlarını saymaz; aşağıdaki gruplar, rehbere alınan kararlardaki bozma gerekçelerinden çıkarılmıştır ve bir istatistik değildir.