Yapı ruhsatı iptal davası: komşu inşaatın ruhsatına karşı dava (İYUK m. 2, 7, 27)
Yayın tarihi:
Bu sayfada
- Başa dön
- Kısaca
- Dava, süre ve usul
- Yapı ruhsatı nedir, komşu neden dava açar? (3194 sayılı İmar Kanunu m. 21, 22)
- Kim dava açabilir: komşunun menfaat şartı (İYUK m. 2/1-a)
- Dava açma süresi: altmış gün ne zaman başlar? (İYUK m. 7, 11)
- Ruhsatın iptal edilme şartları: imar planına ve mevzuata aykırılık
- Dayanak imar planı da dava edilebilir mi? (İYUK m. 7/4, 3194 sayılı Kanun m. 8)
- Delil ve ispat: keşif, bilirkişi raporu ve mahkemenin neye baktığı
- Yürütmenin durdurulması: dava sürerken inşaat durur mu? (İYUK m. 27)
- Ruhsat iptal edilirse ne olur? Tazminat ve ruhsat sahibinin durumu
- İlgili mevzuat
- Danıştay kararları
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- Komşu parsele verilen yapı ruhsatı hukuka aykırıysa, bundan menfaati etkilenen komşu ruhsatın iptali için idare mahkemesinde dava açabilir.
- Dava açma süresi kural olarak altmış gündür.
- Danıştay kararlarına göre ruhsat komşuya tebliğ edilmese de süre, inşaatın başladığından haberdar olunan tarihten işlemeye başlayabilir.
- Mahkeme binanın ruhsata uygunluğuna değil, ruhsatın imar planına ve mevzuata uygunluğuna bakar ve bunu çoğunlukla keşif ve bilirkişiyle belirler.
- Dava açmak inşaatı kendiliğinden durdurmaz; bunun için yürütmenin durdurulması kararı gerekir.
Komşu parselde başlayan bir inşaatın bahçe mesafesine, yapılaşma nizamına ya da imar planındaki kullanım amacına uymadığı düşünülüyorsa, hukuki yol inşaatın dayandığı yapı ruhsatına karşı idare mahkemesinde açılan iptal davasıdır. Bu rehber; komşunun ve diğer üçüncü kişilerin bu davayı hangi koşulla açabileceğini, altmış günlük sürenin ruhsat kendisine bildirilmeyen komşu için ne zaman başladığını, mahkemenin neye baktığını, inşaatın dava sürerken durdurulup durdurulamayacağını ve ruhsat iptal edilince ne olacağını İdari Yargılama Usulü Kanunu, İmar Kanunu ve Danıştay kararları üzerinden anlatır.
İlgili rehberler: Yıkım kararı ve yıkım kararına itiraz (3194 sayılı İmar Kanunu m. 32)Kaçak yapı cezası: yapı tatil tutanağı ve imar para cezası (3194 sayılı İmar Kanunu m. 32, 42)Yapı ruhsatı: başvuru, süreler ve süresi dolan ruhsatın yenilenmesi (3194 sayılı İmar Kanunu m. 21, 22, 29)
Dava, süre ve usul
Aşağıdaki satırların her biri kanunun ilgili maddesine dayanır; yanlarındaki bağlantı, maddenin yer aldığı kanunun mevzuat.adalet.gov.tr'deki tam metnini açar.
- Görevli mahkeme
İdare mahkemesi: yapı ruhsatı belediye veya valiliğin verdiği bir idari işlemdir (3194 sayılı Kanun m. 21). Komşu ya da başka bir üçüncü kişi, ruhsatın yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iptal davası açar; bu dava menfaati ihlal edilen kişiye tanınmıştır (İYUK m. 2/1-a). Ruhsat yüzünden uğranılan zarar için tam yargı davası da idari yargıda açılır (m. 2/1-b).
- Yetkili mahkeme
Ruhsat, taşınmazla ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin bir işlem olduğundan yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir (İYUK m. 34/1). Yetki kamu düzenindendir (m. 32/2).
Dayanak: İYUK m. 34/1, m. 32/2
- Dava şartı
Dava açmadan önce zorunlu bir idari başvuru yoktur. İsteyen, dava açma süresi içinde ruhsatın kaldırılmasını veya geri alınmasını işlemi yapan makamdan isteyebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur, otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılarak süre yeniden işler (İYUK m. 11).
Dayanak: İYUK m. 11
- Süre ve zamanaşımı
Dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m. 7/1, 7/2-a). Ruhsat kendisine bildirilmemiş komşu için sürenin başlangıcı aşağıdaki bölümde anlatılmıştır. Ruhsatla birlikte dayanağı imar planı da dava edilebilir (m. 7/4); kesinleşen imar planlarına karşı her hâlde kesinleşmeden itibaren beş yıl içinde dava açılabilir (3194 sayılı Kanun m. 8). Bu sınır m. 8'e 7221 sayılı Kanunla eklenmiştir; daha önce kesinleşmiş planlar bakımından durumu aşağıdaki bölümde anlatılmıştır.
Dayanak: İYUK m. 7; 3194 sayılı Kanun m. 8
- Yargılama usulü
Yazılı yargılama usulü; inceleme evrak üzerinde yapılır (İYUK m. 1/2). Dava açılması ruhsatın yürütülmesini durdurmaz (m. 27/1). Yürütmenin durdurulması, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilebilir (m. 27/2); bu konudaki karara tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defa itiraz edilebilir (m. 27/7).
Dayanak: İYUK m. 1/2, m. 27
- Harç
İdare mahkemesinde dava açılırken maktu başvurma harcı alınır (Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-2). Maktu harçlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır (mükerrer m. 138); güncel tutar o yılın tarifesinden okunur. Bölge idare mahkemesine istinaf (yürütmenin durdurulmasına ilişkin itirazlar dahil) ve Danıştaya temyiz için tarifenin A-IV bölümündeki harçlar ayrıca alınır.
Dayanak: Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I ve A-IV; mükerrer m. 138
- Kanun yolu
İdare mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45/1). Konusu m. 45/1'deki parasal sınırı geçmeyen iptal davalarında karar kesindir; sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve davanın açıldığı tarihteki sınır esas alınır (ek m. 1). Bölge idare mahkemesi kararı yalnız m. 46'da sayılan davalarda otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir: birinci fıkra yapı ruhsatını ayrıca saymaz; imar planlarından kaynaklanan davalar (46/1-g) ve konusu 46/1-b'deki parasal sınırı aşan idari işlem davaları listededir. Bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar vermişse, maddede sayılan istisnalar dışında bu karar da temyiz edilebilir (m. 46/2).
Dayanak: İYUK m. 45, m. 46, ek m. 1
Yapı ruhsatı nedir, komşu neden dava açar? (3194 sayılı İmar Kanunu m. 21, 22)
3194 sayılı İmar Kanunu m. 21'e göre Kanun kapsamındaki bütün yapılar için, m. 26'daki istisna dışında, belediye veya valilikten yapı ruhsatı alınması mecburidir; ruhsat alınmış yapıda yapılacak değişiklik de yeniden ruhsata bağlıdır. Ruhsat için m. 22 uyarınca dilekçeyle başvurulur; dilekçeye tapu, mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri ile röperli kroki eklenir. Belgeler eksiksizse ruhsat başvurudan itibaren en geç otuz gün içinde verilir; eksik varsa on beş gün içinde başvurana yazıyla bildirilir.
Danıştay 6. Daire, ruhsatı düzenleme yetkisinin belediye başkanına ait olduğunu, mimari projenin ruhsatın eki niteliğinde bulunduğunu ve yapı ruhsatı ile eki mimari projenin uygulama imar planı karar ve hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. (Danıştay 6. Daire, E. 2019/652)1 Aynı Daireye göre imar durumu, projelerin hazırlanmasına esas olmak üzere parselin yapılaşma şartlarını gösteren belgedir; yapı ruhsatı ise onaylı projelere, imar durumuna ve planlara uygun olarak düzenlenen ve inşaata başlanmasına imkân veren ayrı bir belgedir. (Danıştay 6. Daire, E. 2016/9078)2
Ruhsat, başvuran yapı sahibine verilir. Danıştay 6. Daire, komşu parsel maliklerine yapı ruhsatının tebliğ edilmesi zorunluluğu bulunmadığını kabul etmektedir. (Danıştay 6. Daire, E. 2020/6232)3 Komşu, ruhsatı çoğu zaman inşaat başladığında fark eder. Bu rehberde anılan Danıştay kararlarına konu, üçüncü kişilerin açtığı ruhsat davalarında öne sürülen ya da incelenen aykırılıklar ayrık ya da bitişik nizam, (Danıştay 6. Daire, E. 2010/2297)4 ışık ve havalandırma, (Danıştay 6. Daire, E. 1999/5620)5 bahçe mesafesi2 ve plandaki kullanım amacıdır. (Danıştay 6. Daire, E. 2018/1767)6
Komşu iki yoldan gidebilir: 1) ruhsatın iptali istemiyle doğrudan dava açmak; 2) önce idareye başvurup ruhsatın iptalini ya da yapı hakkında işlem yapılmasını istemek, başvurunun reddi üzerine bu ret işlemine karşı dava açmak. Danıştay kararlarında ikinci yolun da kullanıldığı görülür: komşu malik, yapı ruhsatının iptali istemiyle yaptığı başvurunun reddine karşı dava açmıştır. (Danıştay 6. Daire, E. 2016/8635)7 İdareye yapılan başvurunun dava açma süresine etkisi aşağıdaki süre bölümünde anlatılmıştır. Ruhsata aykırı ya da ruhsatsız yapıya karşı mühürleme, yıkım ve imar para cezası süreci ayrı rehberlerde anlatılmıştır.
Kim dava açabilir: komşunun menfaat şartı (İYUK m. 2/1-a)
İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m. 2/1-a, iptal davasını idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduklarından dolayı "menfaatleri ihlâl edilenler" tarafından açılan dava olarak tanımlar. Menfaati olmayan kişinin davası esasa girilmeden, ehliyet yönünden reddedilir (İYUK m. 14/3-c, 15/1-b).
Danıştay 6. Daireye göre kanun koyucu her idari işleme karşı herkesin iptal davası açabilmesinin idarenin işleyişini olumsuz etkileyeceğini öngörerek menfaat ihlalini öznel ehliyet koşulu olarak düzenlemiştir; davacının dava konusu işlemle kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi bulunmalıdır. (Danıştay 6. Daire, E. 2019/10558)8 Menfaatin güncel olması, ihlal edilen menfaatin dava açıldığı anda var olmasını ve dava sonuna kadar devam etmesini ifade eder.8 Bu nedenle sınır komşusunun davasında, davacının taşınmazının dava konusu taşınmazla sınır komşusu olmaktan çıkıp çıkmadığı ve mülkiyetinin devam edip etmediği araştırılmadan davanın ehliyet yönünden reddedilmesi bozulmuştur.8
Aynı ölçüt dava sırasında taşınmazını devreden komşu için de uygulanmıştır: dava açıldığında komşu taşınmazın maliki olan davacının, dava devam ederken mülkiyeti tapuda devredilmiştir; Danıştay, dava açmaktaki menfaati oluşturan mülkiyet ilişkisi sona erdiğinden ilk derece mahkemesinin bu durumu gözeterek yeniden karar vermesi gerektiğini belirtmiştir.7 Davacı, menfaati dava sırasında sona erdiği için ehliyet yönünden reddedilirse, yargılama giderlerine hükmedilirken davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu göz önünde bulundurulur.8
Komşu parseldeki binada bağımsız bölüm maliki olanların açtığı ruhsat davaları ehliyet yönünden reddedilmemiştir: arka parsele verilen ruhsatın ışık ve havalandırmayı engellediğini ileri süren davacının davasında Danıştay işin esasını incelemiş,5 komşu parsele bitişik nizam ruhsatı verilmesinin dairesinin değerini düşüreceğini ileri süren kat malikinin davasında ise mahkemenin davanın esası hakkında yeniden karar vermesini istemiştir. (Danıştay 6. Daire, E. 2020/3353)9 Bu bölümde anılan menfaat kararları ehliyet yönünden verilmiş usul kararlarıdır; ruhsatın hukuka uygunluğu hakkında bir şey söylemezler.
Dava açma süresi: altmış gün ne zaman başlar? (İYUK m. 7, 11)
İYUK m. 7/1'e göre dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde altmış gündür; m. 7/2-a'ya göre süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. 3194 sayılı Kanun yapı ruhsatına karşı dava için ayrı bir süre öngörmez. Ruhsat komşuya bildirilmediği için, komşu yönünden sürenin hangi tarihte başladığı Danıştay kararlarıyla belirlenmiştir.
Danıştay 6. Daireye göre komşu parsel maliklerine ruhsatın tebliği zorunlu olmasa da inşai faaliyetin başladığından haberdar olunan tarihin ruhsatın da öğrenildiği tarih olarak kabul edilmesi ve yapıyla ilgili olarak idareye başvurulmuşsa bu başvurunun niteliği de dikkate alınarak dava açma süresinin belirlenmesi hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerinin gereğidir.3 Bu karardaki olayda komşular ruhsata karşı ayrı bir dava açmış, ruhsatın dayanağı imar planlarına ise o davadaki bilirkişi raporunun tebliğinden sonra, ruhsatın verilmesinden yaklaşık 1 yıl 4 ay sonra dava açmıştı; inşaatın usulsüz yapıldığını ileri sürerek idareye de başvurmuşlardı. Daire, plana İYUK m. 7/4 yoluyla açılan bu davada uygulama işlemi olan ruhsata karşı 60 günlük sürenin öncelikle inceleneceğini belirtmiş, en geç başvuru tarihinde inşaatın davacıların bilgisi dahiline girdiğini kabul ederek süre aşımı nedeniyle verilen kararı onamıştır.3
Bitişik parseldeki yapıya ruhsat, tadilat ruhsatı ve yapı kullanma izni verilmiş bir olayda Danıştay 6. Daire, davacının komşu parseldeki inşaatın yapımından haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın en geç yapı kullanma izninden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiğini belirtmiştir; bu süre geçtikten sonra yapılan "imara uygun hâle getirme" başvurusunun zımnen reddi üzerine açılan davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle iptal kararı bozulmuştur. (Danıştay 6. Daire, E. 2016/7369)10
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ise oyçokluğuyla verdiği bir kararda, süre hesabında yazılı bildirimin esas olduğunu, bilgi edinmenin (ıttıla) süreyi başlatmasının istisnai olduğunu ve işlemin niteliği ile hukuki sonuçları itibarıyla öğrenildiğinin kanıtlanması koşuluna bağlı bulunduğunu belirtmiştir. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2020/1239)11 Kurul, büyük bir projede seviye tespit tutanaklarının düzenlendiği aşamada davacının işlemlerin tamamının içeriğinden haberdar olduğunun net ortaya konulamadığını, ruhsatların tüm unsurlarıyla bilgi edinme başvurusuna verilen cevapla öğrenildiğini kabul ederek davanın süresinde açıldığına karar vermiştir.11
Bu kararlar birlikte okunduğunda, komşunun ruhsat belgesini görmemiş olması sürenin hiç işlemediği anlamına gelmez; inşaatın başlaması, idareye yapılan şikâyet başvurusu ya da yapı kullanma izni gibi olaylar süreyi başlatabilir.310 Hangi tarihin esas alınacağı olayın özelliklerine göre mahkemece belirlenir.11 İYUK m. 11'e göre süre içinde idareye yapılan başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılarak süre yeniden işler.
Ruhsatın iptal edilme şartları: imar planına ve mevzuata aykırılık
İptal davasında ruhsat, İYUK m. 2/1-a'daki beş yönden — yetki, şekil, sebep, konu ve maksat — denetlenir. Komşu davalarında tartışma çoğunlukla ruhsatın ve eki mimari projenin uygulama imar planına, plan notlarına ve imar mevzuatına uygun olup olmadığı üzerinde toplanır; Danıştay'a göre ruhsat ve eki proje uygulama imar planı karar ve hükümlerine uygun düzenlenmelidir.1
1) Plan notu planı değiştiremez: Danıştay 6. Daire, imar planı ana kararlarının plan notuyla değiştirilemeyeceğini, plan ile plan notu arasında aykırılık varsa planın esas alınacağını belirtmiştir. Plan notuna uygun olsa da ayrık nizam yapılaşma koşulu yerine bitişik nizam yapılaşmaya yol açacak biçimde verilen ruhsatın, dayanağı uygulama imar planına aykırı olduğu için iptal edilmesi gerektiğine karar vermiştir.4
2) Plan notu yönetmeliğin bazı hükümlerini değiştirebilir: Aynı Daireye göre plan notları planın ayrılmaz bir parçasıdır. Kararın uyguladığı, işlem tarihinde yürürlükte olan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği m. 2'ye göre yönetmeliğin genel hükümleri, tanımları ve ruhsata ilişkin hükümleri planla değiştirilemiyor, diğer hükümleri ise planda aksine açıklama yoksa uygulanıyordu. Plan notu, aynı yoldan cephe alan taşınmazlarda bahçe mesafesinin belediyece 5 metrenin altında düzenlenebileceğini öngördüğünden, ön bahçe mesafesi 3,98 metre olan yapının ruhsatının iptali bozulmuştur.2
3) Plandaki kullanım amacı ve yapılaşma koşulu: Turizm tesis alanında kalan bir parselde, mimari projede konut, ruhsatta apart otel kullanımı gösterilmiş, imar durumunda ayrık nizam olarak belirlenen yapılaşma ruhsatta bitişik nizam olarak düzenlenmişti; Danıştay bu ruhsatın planın kullanım amacına ve yapılaşma koşullarına aykırı olduğunu tespit etmiştir.6
4) Parselasyon yapılmadan ruhsat: Kararın uyguladığı o tarihteki Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği m. 24'e göre kural olarak bir imar adasında parselasyon planı yapılmadan o adadaki herhangi bir parsele ruhsat verilemiyordu. Danıştay, yönetmelikteki istisnanın uygulanabilmesi için şartlarının her somut olayda açık ve net belirlenmesi gerektiğini; parselasyonu yapılmamış alanda verilen ruhsat hakkında bu belirlenmeden verilen ret kararının bozulacağını belirtmiştir. (Danıştay 6. Daire, E. 2009/3325)12
5) Komşunun kendi aykırılığı ölçü olmaz: Davacının binasına plana aykırı olarak yapılıp imar affıyla ruhsata bağlanan eklentinin cephe hattı esas alınarak, komşu parsele plana uygun verilen ruhsatın iptal edilmesi Danıştay tarafından hukuka aykırı bulunmuştur; Daireye göre imar affından yararlanarak ruhsata bağlanan, imar mevzuatına aykırı yapıların imar durumu dikkate alınarak imar planı yapılmaz.5
Bu bölümdeki yönetmelik hükümleri, kararların uyguladığı işlem tarihindeki metinlerdir; bugün uygulanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin hükmü bunlardan farklı olabilir. Sayfada yönetmelik hükmü yalnız Danıştay kararında aktarıldığı kadarıyla anlatılmıştır.
Dayanak imar planı da dava edilebilir mi? (İYUK m. 7/4, 3194 sayılı Kanun m. 8)
İYUK m. 7/4'e göre ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden başlar; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilir ve düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması ona dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Danıştay yapı ruhsatını imar planlarının uygulaması niteliğinde bir işlem olarak görür;3 bu nedenle komşu ruhsatla birlikte dayanağı planı da dava edebilir. 3194 sayılı Kanun m. 8'e 7221 sayılı Kanunla eklenen hükme göre ise kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her hâlde beş yıl içinde dava açılabilir. Danıştay 6. Daire, 7221 sayılı Kanunun 38. maddesi gereğince 1/7/2020'de yürürlüğe giren bu sınırı hak düşürücü nitelikte saymış; ancak sınırın Kanundan önce kesinleşmiş planlara karşı dava açma süresini kısaltacak biçimde yorumlanmasını kanunun geriye yürütülmesi olarak görmüş ve hukuk güvenliği ilkesiyle bağdaştırmamıştır. (Danıştay 6. Daire, E. 2022/5197)13 Bu karardaki olayda 2007 tarihli ve askı süresi sonunda kesinleşmiş plana karşı komşu parsel maliki 2020'de, komşu parselde zemin etüdü çalışmalarının başlaması ve idareye yaptığı başvurularla inşai faaliyetten haberdar olduktan sonra dava açmış; Daire davanın imar planı yönünden süresinde olduğu sonucuna varmıştır.13
Danıştay 6. Daireye göre imar planına ilan süresinde dava açılmamışsa, planın uygulaması olan işlem tesis edildiğinde uygulama işlemiyle birlikte dayanağı plana da dava açılabilir; davanın bu usulde açılması hâlinde uygulama işlemine karşı davanın 60 günlük süre içinde açılıp açılmadığı öncelikle incelenir.3 Plan ve ruhsat birlikte dava edildiğinde ruhsat hakkındaki karar, plan hakkında verilecek karara göre yeniden değerlendirilir. (Danıştay 6. Daire, E. 2016/8580)14 Bilirkişi raporunda bir plan değişikliğinin ruhsatın dayanağı olduğu belirtilmişse bu husus açıklığa kavuşturulmalıdır.12 Plan değişikliğinin, ona dayanılarak düzenlenen imar durum belgesinin ve yapı ruhsatının birlikte iptaline ilişkin karar Danıştay tarafından sonucu itibarıyla isabetli bulunmuştur. (Danıştay 6. Daire, E. 2020/6414)15
İmar planının hangi ölçütlerle iptal edileceği bu rehberin konusu değildir; burada yalnız ruhsat davasıyla birlikte planın da dava edilebileceği ve bunun süreye etkisi anlatılmıştır.
Delil ve ispat: keşif, bilirkişi raporu ve mahkemenin neye baktığı
Ruhsat davalarında idare mahkemeleri, ruhsatın plana ve mevzuata uygunluğunu çoğunlukla yerinde keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirler; bu rehberde anılan kararların çoğunda ilk derece mahkemesi keşif yaptırmış ve bilirkişi raporu almıştır.26 Danıştay'ın bu incelemede aradıkları şunlardır:
1) İncelenecek olan ruhsattır, bina değil: Danıştay 6. Daireye göre uyuşmazlığın çözümü için yapının ruhsata uygunluğuna değil, yapı ruhsatının imar planı ve mevzuata uygunluğuna ilişkin inceleme yapılması gerekir; yapının ruhsata uygun inşa edildiği tespitine dayanan ret kararı bozulmuştur.6 Komşu parseldeki binanın girişinin ve çekme mesafesinin imar planına uygun olmadığını ileri süren kat malikinin ruhsatın iptali için yaptığı başvurunun zımnen reddine karşı açtığı davada da idare mahkemesi, idarenin yapının proje ve eklerine uygun yapıldığına ve yapı kullanma izni verildiğine ilişkin bilgilerine dayanarak davayı reddetmişti. Danıştay 6. Daire, davacının teknik inceleme yapılmadığı yönündeki iddialarının incelenmediğini belirterek yapı ruhsatının proje ve eklerine, imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olup olmadığının yerinde keşif ve bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiş ve ret kararını bozmuştur. (Danıştay 6. Daire, E. 2019/940)16
2) İnceleme davacının istemiyle sınırlıdır: Daireye göre idare mahkemesi davacının istemiyle bağlıdır; talep sonucu belirlenirken dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirilir. Uyuşmazlık yalnız komşu parsele bitişik nizam yapılaşma koşulu verilmesine ilişkinken, bilirkişilerin davacının talebini aşan incelemesiyle düzenlenen rapora dayanılarak verilen iptal kararı bozulmuştur.9
3) Raporun dayandığı ölçüt doğru olmalıdır: Bilirkişi raporundaki yönetmeliğe aykırılık tespiti, plan notlarının yönetmeliğin o hükmünü değiştirmeye izin verdiği durumda ruhsatın iptali için yeterli görülmemiştir.2 Davacının imar mevzuatına aykırı binasının cephe hattını esas alan bilirkişi raporu da hükme dayanak olamamıştır.5 İstisnai bir yönetmelik hükmünün şartları raporda açık ve net tespit edilmemişse gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmalıdır.12
4) Ruhsat sahibi davaya katılmalıdır: Ruhsatın iptali, ruhsat sahibinin menfaatini doğrudan etkiler. Danıştay, ruhsat sahibine dava ihbar edilmiş ama katılma talebi hakkında karar verilmemişse, işin esasına bu talep netleştirildikten sonra geçilmesi gerektiğini;6 yapı sahibinin nihai karardan etkileneceği gözetilerek davanın ona ihbar edilmesi gerektiğini belirtmiştir.14 Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da plan ve ruhsatların birlikte dava edildiği bir dosyada, planı onaylayan idarenin hasım olarak davaya alınmasını ve ruhsat sahibi şirkete davanın ihbar edilmesini istemiştir.11
Yürütmenin durdurulması: dava sürerken inşaat durur mu? (İYUK m. 27)
İYUK m. 27/1'e göre dava açılması ruhsatın yürütülmesini durdurmaz. Mahkeme, m. 27/2 uyarınca 1) işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve 2) işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Kararda işlemin hangi gerekçelerle açıkça hukuka aykırı olduğu ve doğacak zararların neler olduğu belirtilmek zorundadır.
Yürütmenin durdurulması kararları m. 27/6'ya göre teminat karşılığında verilir; durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir, idareden ve adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz. İdare mahkemesinin bu konudaki kararına, tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine bir defaya mahsus itiraz edilebilir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir (m. 27/7). Yürütmenin durdurulması kararı verilen dosyalar öncelikle incelenir (m. 27/8); aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez istem yapılamaz (m. 27/10).
Yürütmenin durdurulması kararı ruhsat sahibini de etkiler. Fethiye'de komşu parsel maliklerinin açtığı ruhsat davasında verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine inşaat durdurulmuş, ruhsat daha sonra iptal edilmiştir. Yapı sahibinin idareye karşı açtığı tazminat davasında Danıştay 6. Daire, hizmet kusuruna dayalı maddi tazminat için zararın gerçek, kesin ve belirlenebilir olması gerektiğini belirtmiş; bilirkişinin belgelere dayanarak hesapladığı inşaat harcamalarına ilişkin tazminatın büyük kısmını onamış, iadesi mümkün elektrik ve su aboneliği güvence bedellerini ve imar durum belgesi harçlarını ise ruhsata dayanılarak başlanan inşaata ilişkin zarar saymamıştır. (Danıştay 6. Daire, E. 2021/9713)17
Ruhsat iptal edilirse ne olur? Tazminat ve ruhsat sahibinin durumu
Ruhsatın iptali kendiliğinden yapının yıkılması sonucunu doğurmaz: 3194 sayılı Kanun m. 32'ye göre ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararından sonra yıktırılır. Ruhsatı iptal edilen yapı için yıkım kararının ayrıca verildiği, ama uygulanmadığı olaylar Danıştay kararlarında yer almaktadır. (Danıştay 6. Daire, E. 2016/9143)18 Mühürleme, yıkım ve imar para cezası işlemleri ilgili rehberlerde anlatılmıştır. İptal kararından sonra komşunun ve yapıdan bağımsız bölüm alanların tazminat istemleri ise İYUK m. 2/1-b ve m. 12 uyarınca tam yargı davasıyla idari yargıda görülür. Önce iptal davası açılmışsa tam yargı davası, iptal davasında verilen kararın (kanun yoluna başvurulmuşsa kanun yolunda verilen kararın) tebliğinden, bir işlemin icrasından doğan zararlarda ise icra tarihinden itibaren dava süresi (altmış gün, m. 7/1) içinde açılır (m. 12).
Komşunun değer kaybı ve manevi zararı: Yargı kararıyla iptal edilen imar planı ve yapı ruhsatlarına dayanılarak sekiz katlı bir yapının yapıldığı ve yapının yıkılmadığı bir olayda Danıştay 6. Daire, komşu villada değer kaybı meydana gelmişse bunun tazmin edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Değer kaybı, komşu parsele tanınan ayrıcalıklı yapılaşma hakkı ve bu hak verilmeseydi inşa edilebilecek yapının niteliği gözetilerek, içinde gayrimenkul değerleme uzmanı bulunan bilirkişi heyetiyle tespit edilmelidir; villayı kullananların rahatlık, huzur, sessizlik ve açık alanlardan yararlanma gibi manevi menfaatleri de manevi tazminat isteminde değerlendirilir. (Danıştay 6. Daire, E. 2016/5781)19
Ruhsatı iptal edilen binadan daire alan kişi: Ruhsata güvenerek daire satın alan kişinin, ruhsatın iptali ve yıkım kararı nedeniyle açtığı tazminat davasında yıkım kararı uygulanmamış, yapı daha sonra ruhsata bağlanmış ve kullanma izni verilmişti. Danıştay, gerçekleşmemiş yıkıma göre hesaplanan zararın olası zarar niteliğinde olduğunu ve tazmin edilemeyeceğini, gerçekleşmiş bir zarar bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirtmiştir; tazmini gereken maddi zarar varsa idarenin hizmet kusuru manevi tazminat için de yeterlidir, ağır hizmet kusuru aranmaz.18
Ruhsat sahibinin durumu: Ruhsatı yalnız mahkeme değil idare de geri alabilir. Danıştay 6. Daireye göre yetkide paralellik ilkesi gereği yapı ruhsatını geri alma yetkisi de onu düzenleyen belediye başkanına aittir; ruhsat eki mimari projenin sonradan dayanağı uygulama imar planına aykırı olduğunun anlaşılması üzerine yapı sahibinden yeni proje hazırlanmasının ve yeniden ruhsat alınmasının, aksi hâlde ruhsatın iptal edileceğinin bildirilmesi hukuka uygun bulunmuştur.1 Ruhsat sahibi, ruhsatını iptal eden ya da geri alan işleme karşı kendisi de iptal davası açabilir; bu davanın ayrıntısı bu rehberin konusu değildir.
İlgili mevzuat
İYUK m. 2 — İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı
İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı:
Madde 2 – 1. (Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.
3. (Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/185 md.)
Kaynak: İdari Yargılama Usulü Kanunu (2577)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 17 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
İYUK m. 7 — Dava açma süresi
Dava açma süresi:
Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
2. Bu süreler;
a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,
b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği;
Tarihi izleyen günden başlar.
3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar.
4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.
Kaynak: İdari Yargılama Usulü Kanunu (2577)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 17 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
İYUK m. 27 — Yürütmenin durdurulması
Yürütmenin durdurulması[^19]
Madde 27 – (Değişik: 10/6/1994-4001/12 md.)
1. Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz.
2. (Değişik: 2/7/2012-6352/57 md.) Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler. Uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir. (Ek cümle: 21/2/2014-6526/17 md.) Ancak, kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerden sayılmaz. Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve işlemin uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Sadece ilgili kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararı verilemez.
3. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir.
4. Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. Ancak, 26 ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir. (Ek cümle: 19/1/2022-7351/2 md.) (İptal cümle:Anayasa Mahkemesi’nin 1/6/2022 tarihli ve E.: 2022/14, K.: 2022/70 sayılı Kararı ile.)
5. Yürütmenin durdurulması istemli davalarda 16 ncı maddede yazılı süreler kısaltılabileceği gibi, tebliğin memur eliyle yapılmasına da karar verilebilir.
6. Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; ancak, durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir. Taraflar arasında teminata ilişkin olarak çıkan anlaşmazlıklar, yürütmenin durdurulması hakkında karar veren daire, mahkeme veya hakim tarafından çözümlenir. İdareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz.
7. Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar; Danıştay dava dairelerince verilmişse konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarına, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge idare mahkemesine, idare ve vergi mahkemeleri ile tek hakim tarafından verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine (…) kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İtiraz edilen merciler, dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermek zorundadır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
8. Yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenir ve karara bağlanır.
9. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Yürütmenin durdurulmasına dair verilen kararlar onbeş gün içinde yazılır ve imzalanır.
10. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz.
Kaynak: İdari Yargılama Usulü Kanunu (2577)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 17 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
3194 sayılı Kanun m. 21 — Yapı ruhsatiyesi
Yapı ruhsatiyesi:
Madde 21 – Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.
Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz.
Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir.
Belediyeler veya valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar da bu hükme tabidir.
Kaynak: İmar Kanunu (3194)
Metin mevzuat.adalet.gov.tr'den 22 Ekim 2026 tarihinde alınmıştır.
Danıştay kararları
Aşağıdaki özetler kararların kendi metnine dayanır; her kararın kaynaktaki sayfasına bağlantı verilmiştir.
1. Ruhsatı kim verir, kim geri alır; ruhsat ve eki proje plana uygun olmak zorunda mı?Danıştay 6. Daire · E. 2019/652 · K. 2022/6970 ·
Kemer'de bir yapının ruhsat eki mimari projesinin sonradan uygulama imar planına aykırı olduğu anlaşılınca belediye başkanlığı müteahhit şirketten yeni proje hazırlamasını, projeye aykırı kısımları yıkmasını ve yeniden ruhsat almasını, aksi hâlde ruhsat ve kullanma izninin iptal edileceğini bildirdi; idare mahkemesi bu işlemi iptal etti. Danıştay 6. Daire, karar düzeltme üzerine yeniden yaptığı incelemede ruhsatı düzenleme yetkisinin belediye başkanına ait olduğunu, yetkide paralellik ilkesi gereği geri alma yetkisinin de ona ait olduğunu, mimari projenin ruhsatın eki olduğunu ve ruhsat ile eki projenin uygulama imar planı karar ve hükümlerine uygun düzenlenmesi gerektiğini belirtti; işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği gerekçesiyle iptal kararını bozdu.
Sonuç: Plana aykırı olduğu sonradan anlaşılan ruhsatı, onu düzenleyen belediye başkanı geri alabilir.
2. Plan notu bahçe mesafesini yönetmelikteki ölçünün altına indirebilir mi?Danıştay 6. Daire · E. 2016/9078 · K. 2020/7736 ·
Erzincan'da bir taşınmaz maliki, komşu parsele verilen yapı ruhsatı, imar durum belgesi ve dayanağı planların iptalini istedi. İdare mahkemesi planlar ve imar durumu yönünden davayı reddetti, bilirkişi raporuna göre ön bahçe mesafesinin 5 metre yerine 3,98 metre bırakıldığı gerekçesiyle ruhsatı iptal etti. Danıştay 6. Daire, plan notlarının planın ayrılmaz parçası olduğunu; işlem tarihindeki Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği m. 2'ye göre yönetmeliğin genel hükümleri, tanımları ve ruhsata ilişkin hükümleri dışındaki hükümlerinin planda aksine açıklama yoksa uygulandığını; plan notunun aynı yoldan cephe alan taşınmazlarda bahçe mesafesinin belediyece 5 metrenin altında düzenlenebileceğini öngördüğünü belirterek kararın ruhsatın iptaline ilişkin kısmını bozdu.
Sonuç: Plan notu izin veriyorsa, yönetmelikteki bahçe mesafesinin altında kalınması ruhsatı tek başına hukuka aykırı kılmaz.
3. Ruhsat kendisine tebliğ edilmeyen komşu için dava süresi ne zaman başlar?Danıştay 6. Daire · E. 2020/6232 · K. 2023/3217 ·
Sarıyer'de komşu parseldeki yapılarda bağımsız bölüm maliki olan davacılar, önce komşu parsele verilen yapı ruhsatına dava açtı; o davadaki bilirkişi raporunun tebliğinden sonra ruhsatın dayanağı imar planlarının iptalini istedi. Danıştay 6. Daire, plana ilan süresinde dava açılmamışsa uygulama işlemiyle birlikte plana da dava açılabileceğini ve bu durumda uygulama işlemine karşı 60 günlük sürenin öncelikle inceleneceğini; komşu parsel maliklerine ruhsatın tebliği zorunlu olmasa da inşai faaliyetin başladığından haberdar olunan tarihin ruhsatın öğrenildiği tarih kabul edilmesinin ve idareye başvuru varsa niteliğinin dikkate alınmasının hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerinin gereği olduğunu belirtti. Davacıların inşaatın usulsüzlüğü iddiasıyla idareye başvurdukları tarihte en geç inşaatın bilgilerine girdiğini kabul ederek süre aşımı nedeniyle ret yönündeki kararı onadı. Esasa girilmemiş bir süre kararıdır.
Sonuç: Komşu için süre, ruhsatın tebliğini beklemeden, inşaatın başladığından haberdar olduğu tarihten işlemeye başlayabilir.
4. Plan notuna uygun ama plana aykırı ruhsat iptal edilir mi?Danıştay 6. Daire · E. 2010/2297 · K. 2010/10209 ·
Davacılar, kendi parsellerinin sınırına bitişik olarak inşa edilen yapının 2007 tarihli inşaat ruhsatının iptalini istedi; idare mahkemesi ruhsatın imar planına aykırı olmadığı ve şehircilik ilkelerine göre uygulanabilir olduğu gerekçesiyle davayı reddetti. Danıştay 6. Daire, imar planı ana kararlarının plan notuyla değiştirilemeyeceğini ve plan ile plan notu arasında aykırılık varsa planın esas alınacağını belirtti; bilirkişi raporunda ruhsatın plan notuna uygun olmakla birlikte ayrık nizam yapılaşma koşulu yerine bitişik nizam yapılaşmaya yol açacak şekilde verildiğinin ve dayanağı uygulama imar planına aykırı olduğunun ortaya konulduğunu tespit ederek ret kararını bozdu.
Sonuç: Plan notu, uygulama imar planının yapılaşma nizamını değiştiremez; plana aykırı ruhsatın iptali gerekir.
5. Komşunun kendi plana aykırı yapısı ruhsat davasında ölçü alınabilir mi?Danıştay 6. Daire · E. 1999/5620 · K. 2000/3259 ·
Bir binada bağımsız bölüm maliki olan davacı, arka parsele verilen inşaat ruhsatı ile dayanağı plan değişikliğinin, arsa bahçesinde yeterli ışık ve havalandırma bırakmadığı gerekçesiyle iptalini istedi; idare mahkemesi bilirkişi raporuna dayanarak işlemleri iptal etti. Danıştay 6. Daire karar düzeltme üzerine işin esasını inceledi: davacının binasına 1968 planındaki arka cephe çizgisine aykırı yapılan eklentinin imar affıyla ruhsata bağlandığını, komşu parseldeki ruhsatın aynı plana uygun verildiğini, imar affıyla ruhsata bağlanan ve imar mevzuatına aykırı yapıların imar durumu dikkate alınarak imar planı yapılamayacağını belirtti; davanın reddi gerekirken aykırı binanın cephe hattını esas alan bilirkişi raporuna dayanılarak verilen iptal kararını bozdu.
Sonuç: Davacının kendi aykırı yapısının cephe hattı, komşuya plana uygun verilen ruhsatın iptali için ölçü alınamaz.
6. Mahkeme yapının ruhsata uygunluğuna mı, ruhsatın plana uygunluğuna mı bakar?Danıştay 6. Daire · E. 2018/1767 · K. 2020/8181 ·
Bir turizm şirketi adına düzenlenen 2007 tarihli yapı ruhsatına karşı açılan davada idare mahkemesi, yapının ruhsata, imar durumundaki çekme mesafelerine ve plana uygun tamamlandığı gerekçesiyle davayı reddetti. Danıştay 6. Daire, incelemenin yapının ruhsata uygunluğuna değil ruhsatın imar planı ve mevzuata uygunluğuna yönelik olması gerektiğini; bilirkişi raporu ve belgelere göre turizm tesis alanında kalan parselde mimari projede konut, ruhsatta apart otel kullanımı gösterildiğini, imar durumunda ayrık nizam belirlenmişken proje ve ruhsatın bitişik nizam düzenlendiğini ve ruhsatın plana aykırı olduğunu belirtti. Ruhsat sahibi şirkete dava ihbar edilmiş ama katılma talebi hakkında karar verilmemiş olduğundan esasa bu husus netleştirildikten sonra geçilmesi gerektiğini de belirterek ret kararını bozdu.
Sonuç: Ruhsat davasında ölçü, yapının ruhsata uygunluğu değil, ruhsatın plana ve mevzuata uygunluğudur.
7. Komşu dava sırasında taşınmazını devrederse dava ne olur?Danıştay 6. Daire · E. 2016/8635 · K. 2021/4141 ·
Çorum'da komşu parsele verilen yapı ruhsatının iptali istemiyle idareye başvuru yapılmış, başvurunun reddine karşı açılan davada idare mahkemesi, parselasyon yapılmadan ruhsat düzenlendiği gerekçesiyle ret işlemini iptal etmişti. Temyiz aşamasında, dava açıldığında komşu taşınmazın maliki olan davacının mülkiyetinin dava devam ederken tapuda devredildiği anlaşıldı. Danıştay 6. Daire, menfaat ihlalinin kişisel, meşru ve güncel olması gerektiğini; davacının dava açmaktaki menfaatini oluşturan mülkiyet ilişkisi dava sırasında sona erdiğinden mahkemenin bu durumu gözeterek yeniden karar vermesi gerektiğini belirterek kararı bozdu. Esasa girilmemiş bir ehliyet kararıdır; ruhsatın hukuka uygunluğu hakkında görüş içermez.
Sonuç: Komşunun menfaati dava sonuna kadar sürmelidir; taşınmazını devreden davacının durumu bu yönden yeniden değerlendirilir.
8. Komşunun dava açma menfaati hangi koşullarla vardır?Danıştay 6. Daire · E. 2019/10558 · K. 2020/12313 ·
Alanya'da komşu parsel maliki, yanındaki parseldeki yapıların çekme mesafelerini ihlal ettiğini ve emsali aştığını ileri sürerek mühürleme, yıkım ve para cezası işlemi yapılmasını istedi; başvurunun reddine karşı dava açtı. İdare mahkemesi, plan tadilatıyla davacının parselinin sınır komşusu olmaktan çıktığı gerekçesiyle davayı ehliyet yönünden reddetti. Danıştay 6. Daire, menfaat ihlalinin kişisel, meşru ve güncel olması, dava açıldığı anda var olup dava sonuna kadar devam etmesi gerektiğini; davacının taşınmazının sınır komşusu olmaktan çıkıp çıkmadığı ve mülkiyetinin devam edip etmediği açıklığa kavuşturulmadan karar verildiğini belirterek ret kararını bozdu. Menfaat sonradan ortadan kalkarsa yargılama giderlerinde davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun gözetileceğini de ekledi. Esasa girilmemiş bir ehliyet kararıdır.
Sonuç: Komşunun menfaati kişisel, meşru ve güncel olmalı; sınır komşuluğu ve mülkiyet dava boyunca sürmelidir.
9. Bilirkişi davacının istemini aşan inceleme yapabilir mi?Danıştay 6. Daire · E. 2020/3353 · K. 2023/9600 ·
Erbaa'da bir binada kat maliki olan davacı, komşu parsele bitişik nizam yapılaşma koşulu verilmesinin dairesinin değerini düşüreceğini ileri sürerek plan değişikliğinin, buna karşı yaptığı başvurunun reddinin ve komşu parsele verilen yapı ruhsatının iptalini istedi; idare mahkemesi bilirkişi raporuna dayanarak işlemleri iptal etti. Danıştay 6. Daire, idare mahkemesinin davacının istemiyle bağlı olduğunu ve talep sonucunun dava dilekçesi bir bütün olarak değerlendirilerek belirleneceğini; uyuşmazlık yalnız komşu parsele bitişik nizam yapılaşma koşulu verilmesine ilişkinken bilirkişilerin davacının talebini aşan incelemesiyle düzenlenen rapora dayanılarak karar verilemeyeceğini belirterek iptal kararını bozdu.
Sonuç: Ruhsat davasında mahkeme de bilirkişi de davacının ileri sürdüğü uyuşmazlıkla sınırlıdır.
10. Komşu, bitişik parseldeki inşaattan habersiz olduğunu ileri sürebilir mi?Danıştay 6. Daire · E. 2016/7369 · K. 2021/5041 ·
Adıyaman'da bir şirket, bitişik parselde ayrık nizamla yapılan inşaatın imara uygun hâle getirilmesini 29.12.2010'da idareden istedi; başvurunun zımnen reddine karşı 15.04.2011'de dava açtı ve idare mahkemesi işlemi iptal etti. Danıştay 6. Daire, komşu parseldeki yapının yapı ruhsatı ve tadilat ruhsatına göre inşa edilip yapı kullanma izni aldığını, davacının bu inşaattan haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, en geç yapı kullanma izninden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerektiğini belirterek süre aşımı nedeniyle iptal kararını bozdu. Esasa girilmemiş bir süre kararıdır.
Sonuç: Komşu için dava süresi en geç yapı kullanma izninden itibaren işler; süre geçtikten sonra yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada süre aşımı vardır.
11. Seviye tespit tutanağı mı, bilgi edinme cevabı mı: ruhsat hangi tarihte öğrenilmiş sayılır?Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu · E. 2020/1239 · K. 2020/2479 ·
İzmir'de iş yerine giderken inşaatların karşısındaki yolu kullanan davacı, bir projeye ilişkin yapı ve tadilat ruhsatları ile dayanağı uygulama imar planının iptalini istedi. İdare mahkemesi, en geç seviye tespit tutanağının düzenlendiği tarihte işlemlerden haberdar olunduğu gerekçesiyle davayı süre aşımından reddetti ve bu kararında ısrar etti. İdari Dava Daireleri Kurulu, süre hesabında yazılı bildirimin esas olduğunu, ıttılanın süreyi başlatmasının istisnai olup işlemin niteliği ve hukuki sonuçları itibarıyla öğrenildiğinin kanıtlanmasına bağlı olduğunu; tutanakların düzenlendiği aşamada davacının işlemlerin tamamının içeriğinden haberdar olduğunun net ortaya konulamadığını, ruhsatların tüm unsurlarıyla bilgi edinme başvurusuna verilen cevapla öğrenildiğini belirterek davanın süresinde açıldığına karar verdi ve ısrar kararını bozdu; planı onaylayan idarenin hasım gösterilmesini ve ruhsat sahibi şirkete davanın ihbarını istedi. Karar oyçokluğuyla verilmiştir; esasa girilmemiş bir süre kararıdır.
Sonuç: Öğrenme tarihi kanıt ister: tutanak tarihinde işlemin içeriğinin bilindiği net değilse süre, ruhsatın tüm unsurlarıyla öğrenildiği tarihten başlatılabilir.
12. Parselasyon yapılmadan verilen ruhsat ve dayanak plan değişikliğinin etkisiDanıştay 6. Daire · E. 2009/3325 · K. 2013/975 ·
Bir taşınmaz maliki, komşu parsele verilen yapı ruhsatının iptalini istedi; idare mahkemesi, bilirkişi raporuna göre ruhsatın imar planı ve mevzuattaki teknik ölçütlere uygun olduğu gerekçesiyle davayı reddetti. Danıştay 6. Daire, 3194 sayılı Kanun m. 19 ve o tarihteki Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği m. 24 uyarınca kural olarak parselasyon planı yapılmadan adadaki bir parsele ruhsat verilemeyeceğini, yönetmelikteki istisnanın şartlarının her olayda açık ve net belirlenmesi gerektiğini belirtti. Ruhsatın verildiği alanda parselasyon yapılmadığını, istisnanın varlığının gerekirse ek raporla ortaya konulması ve raporda ruhsatın dayanağı olduğu belirtilen plan değişikliği hususunun da açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirterek ret kararını bozdu.
Sonuç: Parselasyonu yapılmamış adada verilen ruhsatta, istisnanın şartları açıkça tespit edilmeden dava reddedilemez.
13. 3194 sayılı Kanun m. 8'deki beş yıllık sınır, 7221 sayılı Kanundan önce kesinleşmiş plana uygulanır mı?Danıştay 6. Daire · E. 2022/5197 · K. 2023/6842 ·
Isparta'da bir taşınmaz maliki, komşu parselde zemin etüdü çalışmalarının başlaması ve idareye yaptığı başvurularla inşai faaliyetten haberdar olduktan sonra, 2007 tarihli ve askı süresi sonunda kesinleşmiş uygulama imar planı revizyonunun iptali için 2020'de dava açtı; komşu parsele bu plana dayanılarak yapı ruhsatı verildi. Bölge idare mahkemesi, kesinleşmeden itibaren beş yıl geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle davayı süre aşımı nedeniyle reddetti. Danıştay 6. Daire, 7221 sayılı Kanunla 3194 sayılı Kanun m. 8'e eklenen ve 1/7/2020'de yürürlüğe giren beş yıllık sınırın, Kanundan önce kesinleşmiş planlara karşı dava açma süresini sınırlandırdığı biçiminde yorumlanmasının kanunun geriye yürütülmesi anlamına geldiğini ve hukuk güvenliği ilkesiyle bağdaşmadığını; düzenleyici işlem olan imar planına uygulama işlemi üzerine dava açılabileceğini ve bu aşamada sürenin uygulama işleminin süresine tabi olduğunu belirtti, davanın imar planı yönünden süresinde olduğu sonucuna vararak kararı bozdu. Esasa girilmemiş bir süre kararıdır.
Sonuç: 7221 sayılı Kanundan önce kesinleşmiş plana, uygulama işlemi üzerine onun dava süresi içinde dava açılabilir; beş yıllık sınır geriye yürütülmez.
14. Ruhsat ve dayanağı plan birlikte dava edilince ruhsat hakkındaki karar neye bağlıdır?Danıştay 6. Daire · E. 2016/8580 · K. 2020/9610 ·
Bucak'ta bir taşınmaza verilen yapı ruhsatı, dayanağı ifraz ve tevhit işlemine ilişkin encümen kararı ve imar planları birlikte dava edildi; idare mahkemesi hepsini iptal etti. Danıştay 6. Daire plan kısımlarına ilişkin iptal kararını isabetsiz buldu; yapı ruhsatı ve ifraz-tevhit işlemi bakımından, dayanağı planların iptali istemiyle açılan kısım hakkında verilecek karara göre yeniden değerlendirme yapılması gerektiğini, yapı sahibinin nihai karardan etkileneceği gözetilerek davanın ona ihbar edilmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu.
Sonuç: Ruhsat, dayanağı planla birlikte dava edildiğinde ruhsat hakkındaki karar plan hakkındaki karara göre verilir; yapı sahibine dava ihbar edilir.
15. Dayanak plan değişikliğiyle birlikte ruhsatın iptaliDanıştay 6. Daire · E. 2020/6414 · K. 2024/5059 ·
Davacılar, kendi parsellerine komşu, teknik altyapı alanında kalan bir parselin ifraz edilerek büyük kısmına özel sosyo-kültürel tesis alanı kullanımı veren uygulama imar planı değişikliği ile buna göre düzenlenen imar durum belgesi ve yapı ruhsatının iptalini istedi. İdare mahkemesi hepsini iptal etti, bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu reddetti. Danıştay 6. Daire, plan değişikliği ile ona göre düzenlenen imar durum belgesi ve yapı ruhsatının birlikte iptaline ilişkin kararı sonucu itibarıyla isabetli bularak onadı. Kararın plan değişikliğine ilişkin gerekçesi imar planının iptali konusuna girdiği için burada aktarılmamıştır.
Sonuç: Bu davada dayanağı plan değişikliğiyle birlikte ona göre düzenlenen yapı ruhsatı da iptal edildi.
16. Komşunun ruhsata aykırılık iddiası idarenin yazısıyla mı, keşif ve bilirkişiyle mi incelenir?Danıştay 6. Daire · E. 2019/940 · K. 2022/12182 ·
Bağcılar'da bir apartmanda kat maliki olan davacı, bitişik komşu parselde yıkılıp yeniden yapılan binanın girişinin ve çekme mesafesinin imar planına uygun olmadığını, planda bitişik nizam olması gereken yapının bu koşulu sağlamadığını ileri sürerek yapının imar mevzuatına ve projesine uygunluğunun tespitini, uygun değilse ruhsatın iptalini istedi; başvurusu zımnen reddedildi. İdare mahkemesi, idarenin yapıya ruhsat, tadilat ruhsatı ve yapı kullanma izni verildiğine, yapının proje ve eklerine uygun yapıldığına ilişkin yazısına dayanarak davayı reddetti. Danıştay 6. Daire, davacının teknik inceleme yapılmadığı yönündeki iddialarının mahkemece incelenmediğini belirtti; yapı ruhsatının proje ve eklerine, imar planlarına ve imar mevzuatına uygun olup olmadığının yerinde keşif ve bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek eksik incelemeye dayalı ret kararını oybirliğiyle bozdu.
Sonuç: Komşunun ruhsatın plana ve mevzuata aykırılığına ilişkin iddiası, idarenin yazısıyla değil yerinde keşif ve bilirkişi incelemesiyle karşılanır.
17. Yürütmenin durdurulması üzerine inşaatı duran yapı sahibinin tazminatıDanıştay 6. Daire · E. 2021/9713 · K. 2025/3324 ·
Fethiye'de 2014 tarihli ruhsatla başlanan inşaat, komşu parsel maliklerinin ruhsatın iptali istemiyle açtığı davada verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine yapı tatil zaptıyla durduruldu; ruhsat sonradan iptal edildi. Yapı sahibi, inşaatın durdurulması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü zarar için idareye tazminat davası açtı. Danıştay 6. Daire, hizmet kusuruna dayalı maddi tazminat için zararın gerçek, kesin ve belirlenebilir olması gerektiğini belirtti; bölge idare mahkemesinin bilirkişi raporundaki inşaat harcamalarına göre hükmettiği tazminatın büyük kısmını onadı, iadesi gereken elektrik ve su aboneliği güvence bedelleri ile imar durum belgesi harçlarını ise ruhsata dayanılarak başlanan inşaata ilişkin zarar saymayarak bu kısım yönünden kararı bozdu.
Sonuç: Ruhsat iptal edilen yapı sahibine ödenecek tazminat, gerçekleşmiş ve inşaata bağlı zararla sınırlıdır.
18. Ruhsatı iptal edilen binadan daire alan kişinin tazminatıDanıştay 6. Daire · E. 2016/9143 · K. 2021/4975 ·
İzmir Buca'da ruhsatı yargı kararıyla iptal edilen ve yıkımına karar verilen binada daire satın alan davacı, maddi ve manevi tazminat istedi; idare mahkemesi yıkım masrafları ve bina değeri üzerinden hesaplanan maddi tazminatın bir kısmını kabul etti, manevi tazminatı reddetti. Danıştay 6. Daire, ara kararına verilen cevaptan yıkım kararının uygulanmadığını, yapının ruhsata bağlanıp kullanma izni aldığını tespit etti; gerçekleşmemiş yıkıma dayanılarak hesaplanan zararın olası zarar olduğunu ve tazmin edilemeyeceğini, gerçekleşmiş bir zarar ve illiyet bağı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini; tazmini gereken maddi zarar varsa hizmet kusurunun manevi tazminat için de yeterli olduğunu, ağır hizmet kusuru aranmayacağını belirterek kararı bozdu.
Sonuç: Gerçekleşmemiş yıkıma göre hesaplanan zarar tazmin edilmez; gerçekleşmiş zarar araştırılır.
19. Ruhsat iptal edildikten sonra komşu değer kaybı ve manevi tazminat isteyebilir mi?Danıştay 6. Daire · E. 2016/5781 · K. 2020/12711 ·
Büyükçekmece'de komşu parsele verilen yapı ve tadilat ruhsatları ile dayanağı plan değişikliği yargı kararıyla iptal edildi; bunlara dayanılarak yapılan sekiz katlı yapı yıkılmadı. Davacılar değer kaybı ve manevi zarar için tazminat istedi; idare mahkemesi davayı reddetti. Danıştay 6. Daire, yapı yıkılmadığına göre villada değer kaybı meydana gelmişse tazmin edilmesi gerektiğini; kaybın, komşu parsele tanınan ayrıcalıklı yapılaşma hakkı ve bu hak verilmeseydi inşa edilebilecek yapının niteliği gözetilerek, içinde gayrimenkul değerleme uzmanı bulunan bilirkişi heyetince tespit edilmesini; manevi tazminat isteminin de villayı kullananların rahatlık, huzur, sessizlik ve açık alanlardan yararlanma gibi manevi menfaatleri dikkate alınarak yeniden karara bağlanmasını isteyerek ret kararını bozdu.
Sonuç: İptal edilen ruhsata dayanan yapı yıkılmamışsa komşunun değer kaybı ve manevi zararı tazmin edilebilir.
Sık sorulan sorular
Komşu inşaatın yapı ruhsatına nasıl itiraz edilir?
Ruhsatın iptali için idare mahkemesinde iptal davası açılır; bu dava İYUK m. 2/1-a uyarınca menfaati ihlal edilen kişiye tanınmıştır. Dava açmadan önce idareye başvurmak zorunlu değildir. İstenirse dava açma süresi içinde ruhsatın kaldırılması veya geri alınması idareden istenebilir; bu başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur ve otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m. 11).
Yapı ruhsatı iptal davası kaç gün içinde açılır?
İYUK m. 7'ye göre özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemesinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar. 3194 sayılı İmar Kanunu ruhsata karşı dava için ayrı bir süre öngörmez.
Ruhsat bana bildirilmedi; dava süresi yine de işler mi?
Danıştay 6. Daireye göre komşu parsel maliklerine ruhsatın tebliği zorunlu değildir; inşai faaliyetin başladığından haberdar olunan tarih ruhsatın öğrenildiği tarih kabul edilir ve idareye başvuru yapılmışsa onun niteliği de dikkate alınır. Daire, komşu parseldeki inşaattan habersiz olmayı hayatın olağan akışına aykırı bulduğu bir davada sürenin en geç yapı kullanma izninden itibaren işlediğini kabul etmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu ise oyçokluğuyla verdiği bir kararda, bilgi edinmenin süreyi başlatmasını işlemin içeriğiyle öğrenildiğinin kanıtlanmasına bağlamıştır.
Yapı ruhsatına karşı kimler dava açabilir?
İptal davası için davacının ruhsatla kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi bulunmalıdır (İYUK m. 2/1-a). Danıştay 6. Daireye göre bu menfaat dava açıldığında var olmalı ve dava sonuna kadar sürmelidir; sınır komşusunun davasında komşuluğun ve mülkiyetin devam edip etmediği araştırılır. Dava sırasında taşınmazını devreden komşunun durumu bu yönden yeniden değerlendirilir.
Dava açınca komşu inşaat durur mu?
Hayır. İYUK m. 27/1'e göre dava açılması ruhsatın yürütülmesini durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (m. 27/2). Bu karara tebliğden itibaren yedi gün içinde bir defa itiraz edilebilir (m. 27/7).
Mahkeme yapı ruhsatı davasında neye bakar?
Danıştay 6. Daireye göre incelenecek olan yapının ruhsata uygunluğu değil, yapı ruhsatının imar planı ve mevzuata uygunluğudur. Mahkeme bunu çoğunlukla keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirler; inceleme davacının ileri sürdüğü uyuşmazlıkla sınırlıdır.
Ruhsat plan notuna uygunsa iptal edilebilir mi?
Edilebilir. Danıştay 6. Daireye göre imar planı ana kararları plan notuyla değiştirilemez; plan ile plan notu çelişirse plan esas alınır. Plan notuna uygun olsa da ayrık nizam yerine bitişik nizam yapılaşmaya yol açan ruhsatın plana aykırı olduğu kabul edilmiştir. Öte yandan plan notları planın parçasıdır ve yönetmeliğin bazı hükümlerinden, örneğin bahçe mesafesinden, farklı düzenleme yapabilir.
Ruhsatla birlikte imar planını da dava edebilir miyim?
İYUK m. 7/4'e göre düzenleyici işlemin uygulanması üzerine düzenleyici işlem, uygulama işlemi ya da ikisi birlikte dava edilebilir; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması uygulama işleminin iptaline engel değildir. 3194 sayılı Kanun m. 8'e göre kesinleşen imar planlarına karşı kesinleşmeden itibaren her hâlde beş yıl içinde dava açılabilir; Danıştay 6. Daireye göre 7221 sayılı Kanunla eklenen bu sınırın Kanundan önce kesinleşmiş planlara karşı dava açma süresini kısaltacak biçimde yorumlanması kanunun geriye yürütülmesi olur. Danıştay 6. Daireye göre plan, uygulama işlemiyle birlikte dava edildiğinde ruhsata karşı altmış günlük sürenin geçip geçmediği öncelikle incelenir.
Ruhsat iptal edilirse bina yıkılır mı?
Kendiliğinden yıkılmaz. 3194 sayılı Kanun m. 32'ye göre ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararından sonra belediye veya valilikçe yıktırılır; yani yıkım ayrı bir idari işlemle yapılır. Danıştay kararlarında, ruhsatın iptali üzerine ruhsatsız duruma düşen yapı için ayrıca encümen yıkım kararı verildiği, ama yıkımın uygulanmadığı ve yapının sonradan ruhsata bağlandığı olaylar da yer almaktadır. Yıkım kararı ve ona karşı başvuru yolları ayrı bir rehberde anlatılmıştır.
Ruhsat iptal edilirse komşu tazminat isteyebilir mi?
Danıştay 6. Daire, iptal edilen plan ve ruhsatlara dayanılarak yapılan yapı yıkılmamışsa komşu taşınmazda meydana gelen değer kaybının tazmin edilmesi gerektiğini, bu kaybın içinde gayrimenkul değerleme uzmanı bulunan bilirkişi heyetiyle tespit edilmesini ve manevi tazminat isteminin de değerlendirilmesini istemiştir. Tazminat davası İYUK m. 2/1-b ve m. 12 uyarınca idari yargıda açılır; önce iptal davası açılmışsa tam yargı davası, iptal davasında verilen kararın (kanun yoluna başvurulmuşsa kanun yolunda verilen kararın) tebliğinden itibaren altmış günlük dava süresi içinde açılır.
Harç ve kanun yolu nasıldır?
İdare mahkemesinde dava açılırken maktu başvurma harcı alınır ve tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife A-I-2, mükerrer m. 138). Karara karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m. 45/1); bölge idare mahkemesi kararına karşı Danıştay temyizi yalnız İYUK m. 46'da sayılan hâllerde açıktır.
Dosyanız nerede olursa olsun
Muğla Adliyesi ile Bodrum, Marmaris ve Milas gibi ilçe adliyelerindeki dosyalarda Menteşe'den, Fethiye Adliyesi ile Seydikemer, Dalaman ve Ortaca'daki dosyalarda Fethiye'den bizzat vekillik üstleniyoruz. Türkiye'nin başka bir ilinde görülen davalarda da dosya takibi ve hukuki danışmanlık veriyoruz.
Muğla İdare Hukuku Avukatı sayfasıİletişimFethiye avukat sayfası
Bu alandaki diğer rehberler
- Kıyı kenar çizgisi ve Kıyı Kanunu: tespit, iptal davası, yapı yasağı ve yaptırımlar
- Sit alanı: dereceler, tescil ve koruma kurulu kararına itiraz (2863 sayılı Kanun m. 7, 17, 61)
- Tarlaya ev yapılır mı? Tarım dışı kullanım izni ve cezası (5403 sayılı Kanun m. 13, 21)
- 3573 sayılı Kanun: zeytin ağacı kesme cezası ve zeytinliğe yapı yasağı (m. 20)
- Ecrimisil ihbarnamesi: Hazine arazisi işgali, itiraz, zamanaşımı ve iptal davası
- Kaçak yapı cezası: yapı tatil tutanağı ve imar para cezası (3194 sayılı İmar Kanunu m. 32, 42)
Bu site mesleki faaliyet hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez.